جمعه 13 آذر 1343 / 29 رجب 1384 / 4 دسامبر 1964
7 بازدید
دیدار آیت‌الله خوانساری با سلیمان بهبودی
صبح امروز آیت‌الله سیدفضل‌الله خوانساری به دیدار سلیمان بهبودی رفت و با وی به گفتگو پرداخت. ساواک گزارش داد که ابتدا حاج سیدفضل‌الله خوانساری از اینکه از وجود بهبودی که واسطه بین روحانیت و دربار است استفاده نمی‌شود، اظهار تأسف نمود. بهبودی هم در پاسخ وی گفت: قدس‌نخعی هم روحانی‌‌زاده است و علاقه‌مند به روحانیت می‌باشد و وظیفه خود را انجام خواهد داد. سپس خوانساری با اشاره به رفع محدودیت‌ها از اطراف منزل آیت‌الله قمی در مشهد گفت: پس از تبعید خمینی، تمام فشار به روی آقای خوانساری آمد و همه از ایشان توقع داشته‌اند که ترتیبی اتخاذ شود تا از وضع خمینی مطلع شوند ولی آقای خوانساری از این کارها خوششان نمی‌آید. فکر کردیم با سه نفر دیگر امثال شیخ محمدتقی آملی، میرزا احمد آشتیانی و پدر فلسفی ترتیب ملاقات با آقای قدس‌نخعی داده شود. انصافاً آقای نخعی هم خیلی خوب وظیفه‌اش را انجام داد و حالا قرار است من به اتفاق برادر خمینی به دیدار او برویم.
خوانساری افزود: برای اولین مرتبه است که در حضور شما من مطلبی را فاش می‌کنم و آن این است که خمینی نسبت به آقای خوانساری ارادت دارد و در ملاقاتی که در تهران بین این دو صورت گرفت، خمینی تلویحاً قبول کرد و قول داد که به هیچ وجه به شاه حمله نکند ولی وقتی که به قم رفت، کم‌کم مردم از سکوت او دچار تردید شدند. زیرا عده‌ای به او بد می‌گفتند. در این موقع موضوع لایحه مصونیت مطرح شد. او انصافاً طبق قرار خودش به هیچ وجه به شاه حمله‌ای نکرد و موضوع امریکایی‌ها را مطرح کرد. بنابراین اولاً حق این بود که نمی‌گذاشتند اصولاً او نطق کند حالا که نطق کرد، او را رها می‌کردند زیرا به سیاست خارجی حمله کرده بود. اگر می‌خواستند کمی او را ناراحت کنند در یک نقطه از مملکت می‌فرستادند؛ اما حالا او را به خارج از کشور فرستاده‌اند. او اگر ده تا بود، حالا صد تا شد و بالاخره هم روزی او را با سلام و صلوات و دست پرتری خواهند آورد. خوانساری به نقل از یکی از بازاری‌ها گفت که مجلس سنای ترکیه به تبعید خمینی اعتراض کرده گفته‌اند اولاً چرا دولت ترکیه حاضر شده یک شخصیت روحانی به مملکت او تبعید شود، مگر ترکیه تبعیدگاه است؟ این گزارش به نقل از بهبودی آورده که وی تبعید آیت‌الله خمینی به خارج از کشور را کار معقولی ندانسته آن را آتشی زیر خاکستر می‌داند.
خوانساری نیز ابراز داشته است که اگر من بروم به ترکیه، در آنجا روی بعضی موارد صحبت می‌کنم و می‌بینم خمینی تا چه حد می‌تواند ساکت بماند، شاید بشود زمینه مذاکرات بعدی را فراهم ساخت.
بر پایه همین گزارش، سیدفضل‌الله خوانساری افزوده است که چند موضوع آیت‌الله خوانساری را سخت ناراحت نموده. یکی اینکه چند مغازه را در بازار تیغه کرده‌اند و صاحبان این مغازه‌ها صبح تا شام موجب زحمت ایشان هستند. دو روز قبل آقای خوانساری رئیس کلانتری بازار را خواستند و مطلب را به او گفتند و قرار شد رئیس کلانتری پیغام ایشان را به ریاست شهربانی برساند. دوم؛ به طوری که تحقیق کرده‌ام وضع داخلی خانه خمینی به علت نبودن سرپرست دچار اختلال شده است و حالا که خمینی تبعید شده به نظر من پسرش دیگر معنی ندارد بازداشت باشد. بهبودی نیز قول داد تا این دو مورد را با قدس‌نخعی وزیر دربار در میان بگذارد. خوانساری این را هم گفت که البته تنبیه در هر اجتماع ضرورت دارد ولی به نظر من تیغه کردن مغازه‌ها و گرفتن پسر خمینی جنبه انتقام‌کشی پیدا می‌کند و زبان ما هم که بی‌طرف هستیم، کوتاه می‌شود. مضافاً به اینکه وقتی پدر را گرفته و تبعید کرده‌اند، پسر هم ناراحت شده و یکی دو نامه به این طرف و آن طرف نوشته است. این نباید موجبات زندانی شدن او را فراهم کند. شما می‌دانید روی کار آمدن خمینی که شاگرد آقای خوانساری است بالمآل به زیان آقای خوانساری بود؛ اما به نظر من تبعید خمینی، موجب بزرگ شدن او و انتقام‌کشی او را فراهم ساخت. سیدابوالقاسم کاشانی منحصراً جنبه سیاسی داشت، در موقع بازگشت از تبعید لبنان دیدید چطور عظیم شد؛ اما خمینی به حق یا غیر‌حق جنبه روحانیت هم دارد و به هر حال در این دو ساله هم پیرو متعصب پیدا کرده است.[1]
اعلامیه جوانان روشنفکر و ترقی‌خواه حوزه علمیه قم
امروز به رئیس پلیس تهران گزارش داده شد که اعلامیه‌ای با عنوان «جوانان روشنفکر و ترقی‌خواه حوزه علمیه قم» در حوالی خیابان امیریه تهران پخش شده است؛ اما توزیع‌کنندگان آن شناسایی نشده‌اند.[2] سرهنگ سیدحسین پرتو رئیس شهربانی قم هم در نامه‌ای به رئیس اداره اطلاعات شهربانی کل کشور خبر از پخش اعلامیه‌ای به امضای جوانان روشنفکر و ترقی‌خواه حوزه علمیه قم در این شهر داد و تصریح کرد که تا کنون ناشر آن شناخته نشده است.[3]
دستگیری شماری از روحانیان آذربایجان
یک ماه پس از تبعید آیت‌الله خمینی از ایران، شماری از روحانیان آذربایجان که در این مدت دست به مخالفت‌هایی زده بودند، دستگیر و روانه تهران شدند. مردم تبریز نیز به نشانه اعتراض به این اقدام دست از کار کشیدند و بازار تبریز و مغازه‌های آن را بستند. آیت‌الله قاضی طباطبایی و حجج اسلام سیداحمد خسروشاهی، انزابی، وحدت اهری، دروازه‌ای و بنای مراغه‌ای جزء دستگیرشدگان دیده می‌شود.[4]
ورود کمیسر امور خارجه بازار مشترک اروپا به ایران
ژان ری، کمیسر امور خارجه بازار مشترک اروپا که به دعوت دولت ایران به تهران آمده است، صبح امروز با شاه و نخست‌وزیر ملاقات کرد. وی قرار است طی اقامت چند روزه خود در تهران با مقامات اقتصادی و مالی کشور ملاقات و در خصوص توسعه روابط ایران با بازار مشترک مذاکره کند.[5]
دیدار رئیس روتاری بین‌المللی با شاه
چارلز پتینگل رئیس روتاری بین‌المللی که به تهران آمده است امروز پس از ملاقات با اعضای دو کلوپ روتاری تهران و شمال تهران با محمدرضا پهلوی دیدار و گفتگو کرد.[6]
رئیس ستاد ارتش چین در ایران
شب هنگام سپهبد چیانک ویکو رئیس ستاد ارتش چین ملی و فرزند رئیس‌جمهوری آن کشور، وارد تهران شد. وی مدت چهار روز به دعوت ارتش ایران در ایران اقامت می‌کند و در این مدت ملاقات‌هایی با مقامات ارتشی خواهد داشت و از موزه تهران نیز دیدن می‌نماید.[7]
پیوستن ایران به آژانس بین‌المللی اتمی
آژانس بین‌المللی اتمی اعلام کرد که ایران به قرارداد جلوگیری از به کار رفتن تولیدات اتم برای صلح در مقاصد نظامی ملحق شده است. به موجب این قرارداد، ایران آژانس مزبور را مجاز ساخته است که از میزان تولید «پلوتونیوم» یک راکتور تحقیقات اتمی ساخت امریکا که برای دانشگاه تهران تهیه شده بازرسی کند. بازرسی رآکتور و سوخت آن قبلاً توسط امریکا و بر اساس یک قرارداد دو جانبه به عمل آمده بود و اکنون این کار به آژانس بین‌المللی اتمی واگذار شده است. به گفته یکی از مقامات دانشگاهی به موجب قرارداد سه جانبه‌ای که بین ایران و امریکا و آژانس بین‌المللی تهیه شده است، آژانس بین‌المللی اتمی وابسته به سازمان ملل متحد در طرح رآکتورهای اتمی دانشگاه تهران نظارت خواهد داشت و به علاوه کمک‌های لازم را نیز به آن خواهد نمود. همین مقام افزود: نظارت و کنترل این کار تا به حال به عهده دولتین ایران و امریکا بوده ولی با امضای این قرارداد، این کار به عهده سازمان ملل خواهد بود.[8]
پی‌نوشت‌ها:
[1]. سیر مبارزات یاران امام خمینی در آینه اسناد به روایت ساواک، ج 5، تهران، عروج، ۱۳۹۳، ص 36.
[2]. امام در آیینه اسناد، سیر مبارزات امام خمینی به روایت اسناد شهربانی، ج 3، تهران، م‌وس‌س‌ه ت‌ن‌ظی‌م و ن‌ش‌ر آث‌ار امام خمینی، ۱۳۸۳، ص 75.
[3]. همان، ص 76.
[4]. ف‌ارس‌ی، ج‌لال‌ال‌دی‌ن، زوای‌ای ت‌اری‌ک، تهران، ح‌دی‌ث، ۱۳۷۳، ص 94.
[5]. روزنامه اطلاعات، ش 11555، 14/9/1343، ص 16.
[6]. روزنامه کیهان، ش 6407، 14/9/1343، ص 12.
[7]. روزنامه اطلاعات، ش 11555، 14/9/1343، ص 16.
[8]. همان.
