شنبه 8 تیر 1342/ 7 صفر 1383/ 29 ژوئن 1963
5 بازدید
± شایعة از میان بردن آیتاللّه خمینی
بخش یک ساواک، طی گزارشی از قول کمیتة مرکزی حزب زحمتکشان مینویسد نقشة از بین بردن آیتاللّه خمینی، شایعهای بیش نیست و دولت او را بعد از انتخابات آزاد میکند.[1]
± شناسایی نویسندگان هشت فقره تلگراف
رئیس دفتر مخصوص شاهنشاهی، هشت فقره تلگراف اهالی شهرستانهای خرمآباد، اهواز و رفسنجان خطاب به شاه را به رئیس سازمان اطلاعات و امنیت تحویل داد تا نویسندگان این نامهها را شناسایی کنند. نویسندگان نامهها از شاه درخواست کرده بودند که آیتاللّه خمینی را از بند آزاد کند.[2]
± سفر آیتاللّه میلانی به تهران
گفته میشود آیتاللّه میلانی فردا ساعت نه صبح، با هواپیما عازم تهران خواهد شد.[3] گزارشهای ساواک حاکی از تصمیم آیتاللّه میلانی برای آمدن به تهران و حضور در جمع مهاجرین است. صبح امروز هشتاد تن از روحانیون به درخواست آیتاللّه شریعتمداری به منزل آیتاللّه میلانی رفتند و خواهان پیوستن او به جمع مهاجرین شدند.[4] سازمان اطلاعات و امنیت با بررسی ساعت پروازهای هواپیمایی از مشهد به تهران[5] در صدد است آیتاللّه میلانی را متقاعد کند که بدون اطلاع قبلی وارد تهران شود تا مقلدان او و هواداران روحانیت به خاطر استقبال از آیتاللّه، فرصت تظاهرات و شورش پیدا نکنند.[6] هاشمی در گزارشی تأکید میکند: «سفر آیتاللّه میلانی اگر نفعی در برنداشته باشد، زیانی [بر آن] متصور نیست. و اگر به نحو عاقلانه در تهران با وی رفتار شود، شاید منافع زیادی عاید و وجودش در رفع مشکلات موجود مؤثر باشد».[7] شنیدهها حاکی است آیتاللّه میلانی در منزل آیتاللّه صدرالدین جزایری در انتهای بازار اقامت خواهد کرد.[8]
± آیتاللّه صدوقی در تهران
فرمانده نیروی مقاومت ملی، امروز طی گزارشی اطلاع داد آیتاللّه محمد صدوقی، برای پیوستن به جمع مهاجرین در پایتخت رهسپار تهران شده است.[9] در یزد چنین شایع شده که آیتاللّه صدوقی برای دیدن دخترش به تهران میرود.[10]
± آمار شهیدان تهران
به گزارش اطلاعات داخلی سازمان اطلاعات و امنیت کشور، طی روزهای گذشته، نمایندگان بازاریها و دانشجویان وابسته به تشکیلات اسلامی دانشگاه، به مقامات مذهبی از جمله آیتاللّه شریعتمداری و آیتاللّه نجفی مرعشی و آیتاللّه خوانساری و بهبهانی گفتهاند در جریان وقایع 15 خرداد، بیش از دو هزار تن در تهران کشته شدهاند که اکثر آنها بیگناه و عابرین خیابانها بودهاند.[11]
± شایعة ملاقات شاه با آیتالله خمینی
در سطح شهر گفته میشود دستگاه حاکمه، مخصوصاً شخص شاه تصمیم گرفته است با روحانیون سازش کند و حتی چندین بار با آیتاللّه خمینی در زندان ملاقات کرده است، اما آیتاللّه روی موافقتی به شاه نشان نداده است.[12]
± آیتالله طالقانی در بازداشت
امروز در جریان بازجویی از برخی زندانیان، ابوالحسن طالقانی، صدای آیتاللّه طالقانی را شنید و اطمینان یافت که آیتاللّه هم بازداشت شده است. این خبر به سرعت میان زندانیان منتشر شد. عصر، هنگامی که یکی از زندانیان برای قفل کردن درب سلولها آمده بود، شرمگینانه به زندانیان گفت: «من خجالت میکشم و دلم نمیخواهد این طور شما را ناراحت کنم و افسران ما هم این دستور را ندادهاند؛ دستور بازپرسهاست».[13]
± نظر یک مقام مصری درباره قیام 15 خرداد
نشریة مذهبی چاپ بیروت، در شمارة اخیر خود پیرامون وقایع ایران، از قول یک مقام مصری نوشته است، عبدالناصر در جستوجوی یافتن فرصتهایی است که تحریک و خرابکاری کند و وقتی بعضی روحانیون از او کمک خواستند، بهترین فرصت به دست ناصر افتاد.[14] روزنامة کیهان نامی از نشریة چاپ بیروت نبرده است.
± ادامه حکومت نظامی
روزنامة مرد مبارز در سرمقالة امروز نوشت، بیشتر مقررات خشک حکومت نظامی لغو گردیده است. با این حال، نویسندة یادداشت حدس میزند حکومت نظامی تا یک ماه دیگر همچنان برقرار بماند.[15]
± آمادگی شاه و خانوادهاش برای خروج از کشور
رادیو پیک ایران، امروز به نقل از مجلة ژوروفرانس چاپ پاریس خبر داد که در جریان وقایع پانزدهم خرداد، به دستور شاه، هواپیمایی آماده بود تا ملکه، ولیعهد و فرحناز را از کشور خارج کند. چندی پیش، مشابه این خبر را مجلة فرانسوی پواندوو نیز منتشر کرده بود.[16]
± تکذیب دخالت ایران در وقایع عراق
رادیو پیک ایران در اخبار 18:30 امروز خبر داد، وزارت خارجة ایران طی اعلامیهای اعلام کرده است که دولت ایران به هیچوجه در وقایع عراق دخالتی نداشته و ندارد و اتهامات وارده را صریحاً رد کرده است. پیش از این، دولت شوروی ادعا کرده بود که اعضای پیمان مرکزی از جمله ایران، در امور داخلی عراق دخالت میکنند. روزنامة لبنانی الشعب نیز به تازگی از آمادهسازی یک واحد نظامی ایران برای شرکت در عملیات جنگی علیه اکراد شمال عراق خبر داده است.[17]
± حکومتهای ایران و عراق از یک قماش
رادیو صدای ملی ایران امروز حکومتهای ایران و عراق را از یک قماش خواند و گفت هر دو حکومت مولود توطئههای کارتل بینالمللی نفت هستند. این رادیو با حمایت از کردها، تقاضاهای آنان را مشروع دانست و گفت کردها هیچ عمل خلافی انجام ندادهاند و تنها مخالف تسلط استعمار بر عراق و خواستار آزادی نسبی خود در چارچوب حکومت آزاد هستند. رادیو صدای ملی، سیاست خارجی رژیم ایران را نیز به ضرر مردم ارزیابی کرده، برقراری ارتباط با دولت عارف را منافی صلح خاورمیانه و مصالح ملت ایران میداند.[18]
± روابط پنهانی مقامات ایران با رژیم صهیونیستی
اداره کل انتشارات وزارت خارجه در پاسخ به درخواست منوچهر ظلی، اعلام کرد تاکنون هیچ خبری از تماس ایرانیان با اسرائیل در مطبوعات ایران منتشر نشده است. ظلی درخواست کرده بود تا جلوی انتشار اخبار روابط مقامات ایرانی با مقامات اسرائیلی در ایران گرفته شود.[19]
± جلسات هیئت وزیران
در جلسة امشب هیئت وزیران که به ریاست علم تشکیل شد، عالیخانی، وزیر اقتصاد پیرامون طرحهای مربوط به بهبود وضع اقصادی کشور توضیحاتی داد.[20] استاندار خوزستان و فرماندار کل لرستان نیز در جلسة هیئت وزیران شرکت کردند و گزارشهایی از حوزة مأموریتی خود ارائه نمودند.[21] هیئت وزیران همچنین در جلسة امروز به وزارت فرهنگ اختیار داد برای تمرکز وجوه حاصله از محل حق شرکت در امتحانات ورودی دانشگاههای ایران که به دانشگاه تهران محول شده، حسابی در یکی از شعب بانک مرکزی ایران در تهران بازگشایی کند و وجوه جمعآوری شده را تحت نظر وزیر فرهنگ و یک هیئت سه نفری منتخب از طرف دانشگاه تهران، بدون رعایت تشریفات قانونی به مصارف مربوط برساند.[22]
± جلسة شورای عالی برنامه
صبح امروز شورای عالی برنامه به ریاست نخستوزیر تشکل جلسه داد. در این جلسه، کلیات طرح تلفیق و ادغام بنگاه عمران وزارت کشور و ترویج وزارت کشاورزی و سازمانهای پیشگیری وزارت بهداری، بررسی و تصویب شد. موضوع احداث راههای فرعی کشور بررسی گردید و صلاحیت مهندسان مشاور جهت نقشهبرداری راه اساسی بهبهان به اصفهان از طریق منطقة بویراحمدی، تصویب شد.[23]
± حضور وزیر دارایی در نشست مشورتی اوپک در ژنو
عبدالحسین بهنیا، وزیر دارایی، برای شرکت در کنفرانس نمایندگان سازمان کشورهای صادرکنندة نفت (اوپک) امروز رهسپار ژنو گردید.[24] روزنامة کیهان نوشت، ایران بیش از سایر کشورهای خاورمیانه خود را در عرصة نفت زیاندیده تلقی میکند. برگرداندن بهای نفت به نرخ قبل از 1339 ش/ 1960 م، درخواست اول ایران در اجلاس جاری اوپک است. دومین خواستة ایران، افزایش سهم عایدات خود از نفت، حداقل در حدود درآمد ونزوئلا و اندونزی است. دو کشور اخیر مدتهاست اصل پنجاه ـ پنجاه را ترک گفتهاند. مقامات ایران معتقدند بعد از قراردادهای منعقده با شرکتهای ایپاک و سیریپ که عایدات کشورهای تولیدکننده نفت را تا 75 درصد تأمین میکنند، اصل پنجاه ـ پنجاه منتفی است. سایر کشورهای عضو اوپک نیز از خواستهای ایران پشتیبانی میکنند. با هماهنگی استراتژی کشورهای تولیدکنندة نفت در مقابل شرکتهای نفت، اوپک توانسته است موقعیت کشورهای خاورمیانه را در مقابل کشورهای نفت تقویت نمایند. اوپک معتقد است که تغییرات جدیدی در شرایط بینالمللی صنعت نفت پدید آمده که تجدید نظر در قراردادهای گذشته را مقدور ساخته است. اگر قرار باشد که اوپک به نقش درجه دوم در معادلات نفتی تنزل نیابد، در جلسة ژنو باید تاکتیکهای نوینی اتخاذ کند. شرکتهای نفتی تاکنون تمایل نشان دادهاند که با افزایش تولید نفت خام، مانع از کاهش درآمد کل کشورهای تولیدکنندة خاورمیانه گردند. اما این تضمین، با خواستهای بلند کشورهای خاورمیانه منطبق نیست.[25]
بهنیا، وزیر دارایی، گفت جلسة فوقالعادة اوپک، در واقع یک جلسة مشورتی است و در آن پیرامون مسائل مهم مربوط به قطعنامههای اوپک و اثرات سیاسی اقدامات آیندة اوپک و جریان مذاکرات کشورهای عضو با کمپانیهای نفتی گفتوگو خواهد شد. وی افزود: «برای جلسة مشورتی ژنو، برنامة دقیقی تعیین نشده، ولی پیشبینی میشود که نمایندگان بعضی کشورهای عضو اوپک به خصوص ایران و عربستان سعودی که مأمور مذاکره با کمپانیهای نفتی شدهاند، گزارشاتی در این زمینه به اعضای اوپک بدهند. وی گفت مشی کلی دورة اجلاسیة آیندة کنفرانس اوپک، در جلسة مزبور تعیین خواهد شد. جلسة آتی اوپک در آبان سال جاری در شهر ریاض پایتخت عربستان تشکیل میشود.[26]
± اسناد مالکیت کشاورزان مازندران
امروز اسناد مالکیت دوازده هزار خانوار از کشاورزان 98 روستای بابل، آمل، چالوس، ساری و بهشهر در ساری بین نمایندگان آنها توزیع شد. در این مراسم، بابک، استاندار مازندران و سالور، معاون وزارت کشاورزی حاضر بودند.[27]
± مذاکرات نمایندگان ایران و شوروی
نمایندگان ایران و شوروی، صبح امروز مذاکرات خود را در سازمان برنامه آغاز کردند. این مذاکرات پیرامون کارهای سدسازی و ایجاد سیلو در مناطق روستایی بوده است.[28]
± بازگشت وزیر کشور به تهران
بعدازظهر امروز، پیراسته، وزیر کشور، از شیراز به تهران بازگشت.[29] در خبرها اشارهای به نتایج این سفر در ارتباط با انتخابات نشده است.
± مقدمات انتخابات
شش میلیون تومان اعتبار جهت تهیة مقدمات انتخابات دورة بیستویکم مجلس قانونگذاری از محل چهل میلیون ریال اعتبار انتخابات تأمین گردیده است.[30]
± بررسی انحلال مجلسین در هفتهنامة دنیا
هفتهنامة دنیا در شماره تازة خود که امروز انتشار یافته، به انحلال مجلسین پرداخته و نوشته است از همان روز افتتاح مجلس شورای ملی، برای جمعی از نمایندگان دوراندیش روشن بود که عمر این مجلس کوتاه خواهد بود. در این یادداشت تلویحاً گفته شده استعفای اکثر نمایندگان دورة هفدهم و تعطیل اجباری چند ماهة مجلس سنا، تنها مستمسکی برای اعلام علت انحلال بوده است. اصل 48 قانون اساسی تصریح میکند: مجلس یا مجلسین را میتوان یکبار برای علتِ به خصوصی منحل ساخت و در فرمان انحلال هم باید علت انحلال را ذکر نمود.[31]
± فعالیتهای انتخاباتی
در برخی از شهرستانها لیستی از افراد به عنوان کاندیدای قاطبة مردم دست به دست میشود. برخی از این کاندیداها نمایندگان دورة بیستم مجلس هستند. گفته میشود در انتخابات پیش رو، مصلحت نیست که وکلای مجلسهای منحل شده دست به فعالیت بزنند و دولت نیز به آنها اجازه نخواهد داد که با خرج کردن پول و دادن و گرفتن سفته و چک در کار انتخابات وارد شوند.[32] به موجب قانون انتخابات، اعضای دولت باید قبل از کاندیداتوری در انتخابات، از سمت خود استعفا دهند. هماکنون در میان اعضای دولت و استانداران، کاندیداهای مجلس شورای ملی و سنا زیاد هستند.[33]
± بازگشت سفیر شوروی به مسکو
هفتهنامة دنیا خبر داد، نیکلای پگوف، سفیر شوروی در تهران، در بازگشت به مسکو با نیکیتا خروشچف دیدار کرد و گزارش مأموریت سیاسی خود را به او تسلیم کرد. وی همچنین با فریدون آدمیت، سفیر ایران در مسکو ملاقات کرد. پگوف عضو مجلس نمایندگان شوروی میباشد و برادرش شهردار مسکو بوده است.[34]
پینوشتها:
[1]ـ سیر مبارزات امام خمینی در آئینه اسناد به روایت ساواک، ج 18، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1386، ص 92 و 93.
[2]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 361.
[3]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیتاللّه العظمی سید محمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 134 و 134.
[4]ـ همان، ص 139.
[5]ـ همان، ص 137.
[6]ـ همان، ص 136.
[7]ـ همان، ص 134 و 134.
[8]ـ همان، ص 133.
[9]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 2: شهید آیتاللّه حاج شیخ محمد صدوقی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص 13.
[10]ـ همان، ضمیمه شماره 5.
[11]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، همان، ص 374.
[12]ـ همان، ص 321.
[13]ـ یزدی، ابراهیم، مقاومت در زندان، تهران، قلم، 1377، ص 84 و 86.
[14]ـ روزنامه کیهان، ش 5979، 8/4/1342، ص 11.
[15]ـ روزنامه مرد مبارز، ش 751، 8/4/1342، ص 1.
[16]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 84، 15/4/1342، صص10 و 12.
[17]ـ همان، ش 174، 1/8/1342، ص 7 و 10.
[18]ـ همان، ش 79، 9/4/1342، ص 17 و 19.
[19]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، همان، ص 375.
[20]ـ روزنامه بورس، ش 459، 9/4/1342، ص 1.
[21]ـ روزنامه کیهان، ش 5980، 9/4/1342، ص 12.
[22]ـ مجله تهران اکونومیست، ویژهنامه، 1//1/1343، ص 84 و 85.
[23]ـ روزنامه کیهان،ش 5979، 8/4/1342، ص 12.
[24]ـ روزنامه بورس، ش 459، 9/4/1342، ص 1.
[25]ـ روزنامه کیهان، ش 5980، 9/4/1342، ص 1 و 11.
[26]ـ کیهان، ش 5979، 8/4/1342، ص 1 و 11.
[27]ـ روزنامه اعتراف، ش 365، 15/4/1342، ص 1 و 4.
[28]ـ روزنامه کیهان، ش 5979، 8/4/1342، ص 12.
[29]ـ همان، ش 5980، 9/4/1342، ص 12.
[30]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11127، 8/4/1342، ص 16.
[31]ـ هفتهنامه دنیا، ش 750، 8/4/1342، ص 1 و 2.
[32]ـ روزنامه مرد مبارز، ش 751، 8/4/1342، ص 4.
[33]ـ مجله خواندنیها، ش 81، 8/4/1342، ص 4.
[34]ـ هفتهنامه دنیا، ش 750، 8/4/1342، ص 3.
