چهارشنبه 5 تیر 1342/ 4 صفر 1383/ 26 ژوئن 1963
5 بازدید
± لغو ممنوعیت آمد و شد شبانه در شیراز
فرمانداری نظامی شیراز در هفتمین اعلامیة خود، ضمن درخواست از مردم برای رعایت مقررات حکومت نظامی، رفتوآمد اهالی در هنگام شب را آزاد اعلام کرد.[1]
± دستگیری آیتاللّه طالقانی
صبح امروز مأموران ساواک، آیتاللّه سیدمحمود طالقانی را دستگیر کردند. آیتاللّه طالقانی به تازگی پس از چهار ماه بازداشت، در 4 خرداد 1342 آزاد شده بود. بعدازظهر امروز، یک کامیون نظامی و یک اتوبوس حامل مأمورین و افسران سازمان امنیت به دهکدة جوارده در لواسانات، محل سکونت آیتاللّه رفتند و ایشان را با کلیة کتابها و اوراق و نوشتهجات که در اتاقشان بوده، بازداشت کردند و به تهران آوردند. آیتاللّه طالقانی پس از انتقال به سازمان امنیت و مقر لشکر دو زرهی، در نهایت به عشرتآباد منتقل شدند.[2] سروان سیفالدین عصار، افسر سازمان امنیت تهران، امروز او را به پادگان عشرتآباد تحویل داد.[3]
± وحدت نظر عالمان دینی
آیتاللّه میلانی در دیدار با یکی از اعضای جبهة ملی با اشاره به حضور اعتراضآمیز روحانیون در تهران، گفتند خواستة هر یک از آقایان علما، گفته و خواستة همة علما و همة افراد این مملکت است.[4]
± آیتاللّه صدوقی در تهران
آیتاللّه محمد صدوقی در آستانة عزیمت به تهران، طی اطلاعیهای هدف از سفر خود را پیروی از نیات مقدس آیات عظام و مراجع بزرگ اعلام کردند که برای دفاع از حریم تشیع و قرآن کریم و هماهنگی با یگانه پرچمدار مذهب جعفری و مرجع عالیقدر شیعه، حضرت مستطاب آیتاللّه العظمی و حجه الکبری آقای حاجآقا روحاللّه الخمینی متع اللّه المسلمین بطول بقائه الشریف در حضرت عبدالعظیم تشریففرما شدهاند.[5] آقای حاج حسن طباطبایی قمی طی تلگرافی به آیتاللّه العظمی گلپایگانی، آمادگی خود را برای تأسی به بزرگان دین اعلام کرد.[6]
± ادامة دستگیری فعالان سیاسی
در ادامة دستگیری فعالین سیاسی، امروز رحیم عطایی در منزل و دفتر کارش،[7] پرویز عدالتمنش حوالی باغشاه،[8] و ماشاءاللّه فولادی در راهآهن توقیف شدند. فولادی در زمرة اعضای مؤسس نهضت آزادی ایران است.[9] ابوالفضل طالقانی، فرزند هفده سالة آیتاللّه طالقانی را نیز حوالی منزلش بازداشت کردند.[10]
± افزایش زندانیان پادگان جمشیدیه
نگهداری 230 تن از زندانیان فرمانداری نظامی در پادگان جمشیدیه، متصدیان پادگان را با مشکل روبرو ساخته است. از همین رو، امروز سرلشگر امیر صادقی، فرمانده دژبان طی نامهای از فرمانده لشگر 1 گارد درخواست نموده تا دستور دهد بازپرس مربوطه، در رسیدگی به وضع آنان تسریع نماید.[11]
± گزارش ساواک از روحانیون زندانی
اطلاعات داخلی ساواک در گزارشی اعلام کرد روحانیون بازداشتی در زندان موقت شهربانی کل، مرتباً به حال ذکر و دعا بوده و با صدای بلند، دشمنان اسلام را لعن و نفرین میکنند. در یکی از شبهای جمعه، هنگامی که روحانیون روضة حضرت موسی ابن جعفر(ع) را میخوانند، مأمورین زندان هم در این مراسم شرکت میکنند. در این گزارش تصریح شده غالب روحانیون بازداشتی نسبت به نصیری، رئیس شهربانی کل، اظهار تنفر و انزجار میکنند. شماری از روحانیون و علمای زندانی، امروز در صفحة پشت جلد قرآن مجید، متعلق به آقای بکائی تبریزی، چند سطری به یادگار نوشتند. نامهای برخی از روحانیون و علما از جمله آقایان محمدتقی فلسفی، ناصر مکارم شیرازی، مصطفی طباطبایی، عزیزالدین حسینی، نورالدین طالقانی، سیدعبدالکریم هاشمینژاد، حسین اشرف کاشانی، محمدعلی انصاری اراکی، حسین غفاری آذرشهری و علینقی الموسوی در ذیل یادداشتها به چشم میخورد.[12]
± ادعای کاهش نرخ ترهبار
منابع خبری ساواک امروز در گزارشی مدعی شدند با دستگیری طیب حاجرضایی، نرخ ترهبار روز به روز کاهش یافته است. در دنبالة گزارش تأکید گردیده که سال گذشته قیمت خیار به این مبلغ نرسیده بود.[13]
شهردار تهران به تازگی گفته است مردم، سال قبل ششصد میلیون تومان پول ترهبار دادند که 450 میلیون آن لوطیخور شد. وی اعلام کرد میدانهای خواروبار به خود مردم واگذار میشود.[14]
± تحلیل حزب توده از درگیری دولت عراق با کردها
امروز کمیتة مرکزی حزب تودة ایران، طی اعلامیهای، حملة ارتش عراق به نهضت رهاییبخش خلقِ کُرد را محکوم کرد.[15] در بخشی از این اعلامیه آمده است: «این یک توطئة امپریالیستی است که هدف آن نابود کردن یک نهضت حقطلبانه و دموکراتیک است». نویسندگان اعلامیة مذکور، سیاست حکومتهای ایران، ترکیه و سوریه را به شدت محکوم و اعلام کردند مردم ایران به ویژه ساکنان مناطق کردنشین میبایست با تمام قوا و همة وسایل به برادران حقطلب خود کمک نمایند.[16]
± اصلاحات ارضی در استان فارس
آمار برداری از املاک مشمول قانون اصلاحات ارضی در استان فارس، نزدیک به اتمام است و اراضی در این استان تا شهریور آینده به کلی خاتمه خواهد یافت.[17]
± حمایت از لوایح ششگانه
امروز گروهی از مردم کرمان با تجمع در استادیوم بزرگ ورزشی شهر، از لوایح ششگانه حمایت کردند. گزارش مندرج در روزنامة مهر ایران افزوده است، نماینده روحانیون کرمان در این اجتماع سخنرانی کرد.[18]
± حمایت روزنامة فرانسوی از برنامههای شاه
روزنامة فرانسوی کارفور چاپ پاریس، ضمن حمایت از برنامههای شاه نوشت: «اجرای هر برنامة ترقیخواهانه با مخالفت گروهی از سودجویان روبرو خواهد شد».[19]
± سفر خانوادگی شاه به نوشهر
ساعت ده صبح امروز، شاه به همراه فرح و ولیعهد برای اقامت چند روزه، با هواپیما عازم نوشهر شدند.[20] صدای آزاد ایران ادعا کرد میان افراد ارتش و فرماندهان، اختلافاتی بروز کرده و چون حتی با توصیة شاه نیز این مسائل خاتمه نیافته است، خانوادة سلطنتی تهران را ترک کردهاند تا در صورت بروز حادثهای از طرف واحدهای ارتش، گزندی به آنان نرسد.[21]
± تصویب آییننامة جدید انتخابات
امروز هیئت وزیران در منزل نخستوزیر تشکیل جلسه داد و آییننامة جدید انتخابات در 33 ماده را به تصویب رسانید. یکی دیگر از مصوبات جلسه، اصلاح تصویبنامة قانونی بودجة سال جاری بود. در این تصویبنامه چند تبصره مربوط به وزارت جنگ اصلاح گردید و اعتبارات جدیدی برای این وزارتخانه منظور شد.[22] هیئت وزیران در این جلسه، دکتر حسن افشار، استاد دانشگاه را به جای فؤاد روحانی، طبق مادة 3 قانون پولی کشور به عضویت در شورای پول و اعتبار انتخاب کرد.[23] در جلسة امشب هیئت وزیران، طرحی از سوی وزیر دارایی مطرح شد که طبق آن جرایم و زیان دیرکرد مالیات اصناف، قابل توافق و بخشودگی باشد. در جریان حوادث اخیر، مشخص شد که عدهای از بازرگانان برای تسلیم تقاضای توافق مالیاتی به وزارت دارایی، اقدام نکردهاند. مطابق قانون جدید، مالیات اصناف که طبق مقررات گذشته به طور مقطوع معلوم شده و در این مدت پرداخت نگردیده، مشمول جرایم و زیان دیرکرد قابل توجهی است که پرداخت آن برای این صنف، سنگین است.[24]
± مهمانی سفیر لهستان در تهران
وزیر خارجه امروز در ضیافت سفیر لهستان در تهران حضور یافت. گورالسکی، سفیر لهستان در ایران، پس از پایان مأموریتش، به زودی عازم ورشو خواهد شد.[25]
± عضویت ایران در کمیتة اجرایی شورای دائمی کنگرة نفت
خبرگزاری آلمان اعلام کرد ایران و ژاپن به عنوان اعضای کمیتة اجرایی شورای دائمی کنگرة جهانی نفت انتخاب شدند. مهندس نفیسی از ایران، اروین بولکمن از آلمان، رنه نوار از فرانسه و اسوینی از آمریکا نیز به عنوان معاونین رئیس کنگره انتخاب شدهاند.[26]
± سخنان رئیس سازمان عمران بینالمللی آمریکا در ایران
امروز، رابرت میسی، رئیس سازمان عمران بینالمللی آمریکا در ایران، طی سخنانی در انجمن سازمان امور مدیریت، به میزان و نحوة کمک آمریکا به ایران پرداخت. وی نخست به کاهش کارمندان هیئت کمکهای اقتصادی در ایران نسبت به ده سال پیش اشاره کرد و گفت امسال علاوه بر 74 میلیون دلار کمک اقتصادی، هفتاد میلیون دلار کمک نظامی از طریق برنامة کمکهای نظامی آمریکا به ایران داده شده است. رابرت میسی تأکید کرد گرچه در این سالها، تغییری در رقم پرداختی به ایران رخ نداده، اما در ترکیب و شرایط کمکها تغییرات مهمی ظاهر شده است. وی گفت تغییر جدید امسال، جایگزین شدن وام به جای کمکهای بلاعوض است.
میسی، اجرای امیدبخش برنامة اصلاحات وسیع در ایران را دلیل تغییر کمکهای بلاعوض به وام برشمرد. وی که در آغاز سخنانش نیز به سیر نزولی در اعزام کارشناسان فنی آمریکا به ایران اشاره کرده بود، بعد از ارزیابی برنامههای اصلاحی گفت: «آن سیر ممکن است تحت تأثیر نیازی که این برنامهها به مستشاران خارجی دارد، قرار گیرد و موقتاً متوقف شود».
این کارشناس آمریکایی، با آگاهی از درخواست ایران به دریافت کمک یکصد میلیون دلاری از آمریکا، گفت: «این نیاز، بر اساس این فرض که اقتصاد ایران به سرعت در حال توسعه خواهد بود، قرار داده شده، ولی اقتصاد ایران اکنون، طبق پیشبینی که در برنامه شده، توسعه نمییابد». و با این ارزیابی، عملاً نتیجه گرفت: «میزان کمک خارجی که با درآمدهای روزافزون صنعت نفت قریب یکصد میلیون دلار باشد، مشکل است». میسی وضع اقتصاد ایران را به تلمبهای تشبیه کرد که ابتدا در آن آب کمی میریزند تا بعد، آب کافی دریافت کند و به راه افتد و تأکید کرد عامل محدودکننده، ارز خارجی نیست، بلکه برای مقابله با اوضاع فعلی لازم است سیاست مالی محافظهکارانه که دو سه سال پیش ضرورت کامل داشت و همچنین تا امروز ادامه دارد، کمی شل شود.[27] آن بخش از سخنان میسی که دربارة کمک آمریکا به ایران بود، مورد توجه محافل اقتصادی کشور قرار گرفته است.[28]
± امضای دو قرارداد وام بین ایران و آمریکا
صبح امروز قرارداد پانزده میلیون دلار وام برای ساختمان بندرعباس و قرارداد دو میلیون و 400 هزار دلار وام برای تهیة نقشههای اصلی شبکة برق شش شهرستان ایران، بین اصفیا، مدیرعامل سازمان برنامه و میس، نماینده ادارة عمران بینالمللی آمریکا امضا شد.[29]
± گزارش مدیرعامل سازمان آب و برق خوزستان از سفر واشنگتن
عبدالرضا انصاری، مدیرعامل سازمان آب و برق خوزستان،[30] در بازگشت از سفر به واشنگتن، نتایج مذاکرات و اقدامات خود را امروز به اطلاع اصفیا، مدیرعامل سازمان برنامه رساند. وی در واشنگتن با مقامات بانک جهانی مذاکره کرده بود.[31] وی گفت در این سفر، کارهای مربوط به اجرای طرحهای منطقة خوزستان از مؤسسة آبادانی لیلیانتال کلاپ به سازمان آب و برق خوزستان واگذار گردید.[32]
± پایان مذاکرات نمایندگان بازرگانی ایران در بخارست
مذاکرات نمایندگان بازرگانی ایران در بخارست (رومانی) امروز پایان یافت. این مذاکرات به عقد قرارداد بازرگانی نینجامید و صرفاً جنبة مشورتی و تبادل نظر داشت.[33]
± ثبت دو شرکت رژیم صهیونیستی در ایران
رئیس ادارة ثبت شرکتها گفت: در خرداد سال جاری، 38 شرکت داخلی و چهار شرکت خارجی به ثبت رسیده است. تابعیت دو شرکت، اسرائیلی، یک شرکت ایتالیایی و یک شرکت انگلیسی است.[34]
± محرومیت گستردة ساکنان تهران از آب لولهکشی
شهرداری تهران امروز اعلام کرد حدود هفتصد هزار تن از ساکنان محلات تهران و حومه، آب لولهکشی نداشته و از آب چاههای عمیق و قنوات بهرهبرداری میکنند.[35]
± انهدام باند سازندة هروئین در تهران
بزرگترین باند سازندة هروئین در تهران کشف گردید. اعضای این باند با تأسیس لابراتورهای مجهز در تهران، شمیران و نارمک، اقدام به تهیه و پخش این مادة مخدر میکردند. یازده تن از اعضای این باند به همراه رهبر آن دستگیر شدند.[36]
پینوشتها:
[1]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11125، 5/4/1342، ص 16.
[2]ـ یزدی، ابراهیم، مقاومت در زندان، تهران، قلم، 1377، ص 116.
[3]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 29: آیتاللّه سیدمحمود طالقانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1382، ص 416.
[4]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیتاللّه العظمی سید محمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 127.
[5]ـ اسناد انقلاب اسلامی، ج 2، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 97.
[6]ـ اسناد انقلاب اسلامی، ج 5، همان، ص 72.
[7]ـ یزدی، ابراهیم، همان، ص 118.
[8]ـ همان، ص 123.
[9]ـ همان، ص 80.
[10]ـ همان، ص 129.
[11]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 359.
[12]ـ همان، ص 343 و 344.
[13]ـ آزاد مرد: طیب حاجرضایی به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 108.
[14]ـ مجله سپید و سیاه، ش 512، 7/4/1342، ص 49.
[15]ـ شهیدان تودهای از مهرماه 1320 تاسیس حزب توده ایران تا مردادماه 1361، گردآوری: رحیم نامور، هوشنگ حصاری و ژاله نوتاش، تهران، حزب توده ایران، 1361، ص 361.
[16]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 79، 9/4/1342، ص 8 و 11.
[17]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11125، 5/4/1342، ص 10.
[18]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1858، 5/4/1342، ص 4.
[19]ـ همان، ص 1.
[20]ـ روزنامه بورس، ش 458، 6/4/1342، ص 1.
[21]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 79، 9/4/1342، ص 8.
[22]ـ روزنامه کیهان، ش 5978، 6/4/1342، ص 1.
[23]ـ مجله تهران اکونومیست، ویژهنامه، 1/1/1343، ص 84.
[24]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11125، 5/4/1342، ص 1.
[25]ـ روزنامه کیهان، ش 5978، 6/4/1342، ص 12.
[26]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11125، 5/4/1342، ص 1.
[27]ـ روزنامه کیهان، ش 5978، 6/4/1342، ص 1 و 11.
[28]ـ روزنامه بورس، ش 459، 9/4/1342، ص 1 و 4.
[29]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11125، 5/4/1342، ص 1.
[30]ـ روزنامه پست تهران، ش 2929، 6/4/1342، ص 1.
[31]ـ همان.
[32]ـ روزنامه کیهان، ش 5979، 8/4/1342، ص 8.
[33]ـ روزنامه بورس، ش 458، 6/4/1342، ص 1.
[34]ـ روزنامه کیهان، ش 5977، 5/4/1342، ص 9.
[35]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11125، 5/4/1342، ص 1.
[36]ـ روزنامه کیهان، ش 5978، 6/4/1342، ص 1 و 11.
