شنبه 2 شهریور 1342 / 4 ربیعالثانی 1383 / 24 اوت 1963
4 بازدید
± گفتگوی تند بازاریان و جبهه ملی دربارة اعلامیة تحریم انتخابات
عصر امروز در حدود سیصد تن از بازاریان، اعضای جبهة ملی، روحانیون، طلاب علوم دینی در محل اقامت آیتالله میلانی گرد آمدند. پس از اقامة نماز، میان بازاریان و اعضای جبهة ملی دربارة اعلامیة آیتالله میلانی در تحریم انتخابات، گفتگوهای تندی درگرفت. عدهای نیز با مراجعه به آیتالله میلانی دربارة دریافت کارتهای الکترال سؤالاتی را مطرح کردند. آیتالله میلانی گفت «هر که عرضه و شهامت نگه داشتن کارت را دارد، بگیرد. وانگهی کارت موضوع کوچکی است که نبایستی وقت را اتلاف کرد». همچنین افراد جبهة ملی دربارة اقداماتی علیه تحریم انتخابات و نحوة صدور دستور از سوی علما یا سران جبهة ملی بحث و تبادل نظر کردند. محمد امینی، حسین مسعودی، موسوی، محمدعلی تربتی، قاسم سمائی، محمد بقایی، احمد طاهری، احمد سلطانی، مهدی بشره، شریفی، احمد آقا، کمالی، افشار و جوهری در این گفتگوها حضور فعالی داشتهاند. در گردهمایی امروز مقرر شد مردم فردا نزد آیتالله میلانی رفته و حضوری از او دربارة انتخابات و وظایف خویش سؤال نمایند. از جمله سوالات اینکه آیا باید مبارزه صورت گیرد یا مردم خاموش باشند و حرکتی نکنند؟ اعضای جبهة ملی معتقدند اگر در این فرصت چند روزه، اقدامی صورت نگیرد، مجلس از اعضای سازمان امنیت پر خواهد شد و جبهة ملی، پنج سال دیگر در مبارزات عقب خواهد ماند. اعلامیة مسلمانان متحد نیز میان افراد توزیع شد. در میان کسانی که اعلامیه را خواندهاند برخی عقیده دارند که این اعلامیه به دلیل بیامضا بودن، چندان مؤثر نخواهد بود.[1]
± تدارک مراجع عظام برای تنظیم اعلامیهای دربارة انتخابات
به گزارش مأمور ویژه سازمان اطلاعات و امنیت کشور، آیات عظام میلانی، شریعتمداری، قمی، محلاتی، مرعشینجفی و خمینی علاوه بر تماس و مذاکراتی که در مورد نقش آیندة روحانیون با یکدیگر دارند به وسیلة تلفن نیز با آیتالله بهبهانی در تماس هستند. آیات عظام اعلامیة تازهای دربارة اعتراض به میتینگها، تظاهرات و فعالیتهای انتخاباتی تهیه کردهاند که به زودی در قم یا اصفهان تکثیر میشود. در این اعلامیه تأکید شده است «این اقدامات هیچیک از طرف ملت ایران و مردم مسلمان نیست و [...] این اعمال با پول و زور دولت انجام میشود». در اعلامیه مذکور، با اشاره به وجود حکومت نظامی و ممانعت از تجمع مردم در مساجد برای اظهار نظر و سخنرانی، آزاد بودن انتخابات زیر سوال میرود. در این گزارش، پیشبینی شده که با افتتاح مجلس، ممکن است گروههایی از جانب روحانیون در مجلس تحصن کرده و خواستههای خود را از این طریق به اطلاع مردم و دولت برسانند. در این گزارش تأکید شده که علما در تدارک برگزاری کنگرة روحانیون هستند. این کنگره قرار است با حضور روحانیون طراز اول در تهران یا شهر ری تشکیل شود.[2]
± احتمال حضور مهندسان سازمان برنامه در ملاقات با آیتالله میلانی
مولوی رئیس ساواک تهران به مدیریت کل ادارة سوم گزارش داد خبر دیدارهای آیتالله چهلستونی، آیتالله خوانساری، آیتالله شریعتمداری، علینقی کاشانی و حسن اتفاق با آیتالله میلانی تأیید شده است. همچنین اشخاص دیگری با آیتالله میلانی دیدار میکنند که ممکن است در میانشان، مهندسان سازمان برنامه نیز باشند، ولی چون به نام مشخص نشدهاند، شناخته نگردیدهاند.[3]
± گفتگوی روحانیون و بازاریان تبریز با مقامات شهر
عصر امروز تنی چند از روحانیون و بازاریان تبریز در منزل علیاکبر صدقیانی رئیس اتاق تجارت با استاندار، فرماندة لشگر، رئیس شهربانی و فرماندة ناحیة ژاندارمری گفتگو کردند. در این دیدار که آیتالله سیدحسن انگجی، آیتالله سیدمحمدعلی قاضی طباطبایی و آیتالله سیدمحمدعلی انگجی حضور داشتند، استاندار از روحانیون خواست از تندروی، خودداری کنند.[4]
± کسب تکلیف ساواک تبریز دربارة فعالان 15 خرداد
ساواک تبریز در تلگراف از تهران دربارة محرکین اصلی حوادث اخیر این شهر کسب تکلیف کرد. پس از انتشار اعلامیة تحریم انتخابات سه نفر از مراجع تقلید، انزابی و ناصرزاده از واعظین تبریز به دستور آیتالله قاضی طباطبایی و آیتالله عبدالله مجتهدی، اعلامیهها را در مساجد میان مردم توزیع کرده و آنان را به تحریم انتخابات تشویق کردهاند. در پیام ارسالی ساواک تبریز، تأکید شده «اگر شدت عملی صورت نگیرد آقایان جریتر شده و همه روزه حوادثی ایجاد خواهند کرد که ممکن است عواقب وخیمی داشته باشد». ساواک تبریز، قصد دارد آیتالله عبدالله مجتهدی، آیتالله محمدعلی قاضی طباطبایی، آیتالله احمد خسروشاهی، حسن ناصرزاده، محمدحسین انزابی و محمدعلی انگجی را دستگیر و به مرکز اعزام کند. اما پیش بینی اینکه دستگیری نامبردگان، «عکسالعمل شدیدی در بین بازاریان و مردم خواهد داشت و حتی ممکن است منجر به بستن بازار و تصادفاتی بشود»، موجب شده از مرکز کسب تکلیف نمایند.[5]
± درخواست آیتالله بهبهانی از امام جمعه تهران
عدهای از اهالی جنوب تهران در اعتراض به حکم اعدام طیب حاجرضایی و همدستان وی، نزد آیتالله بهبهانی رفته و اظهار کردهاند در صورت اعدام این افراد، آنها نیز دست به کاری میزنند که همراه طیب کشته شوند. از این رو آیتالله خوانساری از امام جمعه تهران خواست با شاه دربارة عفو طیب و همکارانش صحبت نماید. آیتالله خوانساری، تلفنی به آیتالله بهبهانی خبر داد امام جمعه، هنوز موفق به دیدار شاه نشده است.[6]
± دعوت رسمی شاه از رئیس جمهور فدرال آلمان
حسین علا وزیر دربار شاهنشاهی اعلام کرد شاه و فرح پهلوی در دعوتی رسمی از هانریش لوبکه، رئیس جمهور فدرال آلمان و همسر وی خواستند در آبان امسال به ایران سفر کنند. مقام آلمانی این دعوت را پذیرفته است.[7]
± برکناری کارمند ثبت احوال
پیراسته وزیر کشور، جعفرقلی سیف کارمند ثبت احوال و مأمور ثبتنام حوزة اردل را از کار برکنار کرد. وزیر کشور این حکم را در پی اثبات گزارشی صادر کرد که از دخالت مأمور نامبرده در امر انتخابات خبر میداد.[8]
± حمایت سندیکای صنایع فلزی از شریفامامی
هیأت مدیره و اعضای سندیکای صنایع فلزی و صنایع شیمیایی ایران، در نامهای به جعفر شریفامامی، ضمن تقدیر از زحمات وی در زمان تصدی پستهای گذشته اعلام کردند با تمام نیرو و امکانات در انتخاب و توفیق وی به سناتوری تهران تلاش نمایند.[9]
± تجمع انتخاباتی در شیراز و تبریز
عصر امروز کارمندان و کارکنان ادارات و مؤسسات دولتی شیراز در میدان استانداری فارس در این شهر تجمع کردند. در این جمع، قدسیه سعدینژاد، ناصر معروفی، خلیل حسینی، نصیر آبادی، مهدی یار، کریم آقایی از جمله سخنرانان بودند.[10] در تبریز نیز، عصر امروز جمعی از بانوان، با تجمع در استانداری از گردهمایی امجدیه و لوایح ششگانه حمایت کردند.[11]
± ورود نمایندگان استانها برای شرکت در کنگرة ملی به تهران
نمایندگان برخی استانها برای تشکیل کنگرة ملی وارد تهران شدند. استان گیلان 49 نماینده، استان مازندران 53 نماینده، آذربایجان شرقی و غربی 100 نماینده، کرمانشاهان و فارس هر یک 50 نماینده، کرمان 43 نماینده، خوزستان 47 نماینده، استان اصفهان 53 نفر و کردستان 51 تن را روانة تهران کردند.[12]
± نامزدهای جمعیت زنان تهران در مجلس شورای ملی و سنا
اتحادیة زنان حقوقدان، با برگزاری جلسة مطبوعاتی پیرامون انتخابات تصمیمگیری کردند. منوچهریان، رئیس اتحادیة زنان حقوقدان در این جلسه سخنرانی کرد.[13]همچنین در آخرین جلسة جمعیتهای مختلف زنان تهران به جز اقلیتهای مذهبی، اسامی کاندیداهای نمایندگی مجلس ملی و سنا اعلام شد. مهرانگیز منوچهریان نایبرئیس جمعیت جهانی زنان حقوقدان به عنوان کاندیدای نمایندگی مجلس سنا و هاجر تربیت، بدرالملوک بامداد، شوکتالملوک جهانبانی، فرخرو پارسا، اعظم سپهرخادم، نیره سعیدی، مهرانگیز دولتشاهی، مهروش صفینیا، ظفردخت اردلان، مریم کیا، عفت سعیدیان، پروین صوفی و صدوقی به عنوان کاندیداهای نمایندگی مجلس شورای ملی معرفی شدند. شمسالملوک مصاحب و عفت نحوی نیز کاندیداهای منفرد تهران هستند.[14]
± شرکت نمایندگان ایران در صندوق جهانی پول
هیأت وزیران تصویبنامة شرکت نمایندگان ایران در صندوق جهانی پول و مؤسسات وابسته به بانک بینالمللی را صادر کرد. ریاست این هیأت بر عهدة عبدالحسین بهنیا وزیر دارایی خواهد بود و مهدی سمیعی رئیس کل بانک مرکزی، سلمانپور از مدیران بانک مرکزی از اعضای این هیأت میباشند.[15]
± تصمیمات شورای عالی برنامه
شورای عالی برنامه، به ریاست نخستوزیر دربارة اعتبار لولهکشی تهران و حومه و طرحهای آبیاری بنادر جنوب، تصمیمگیری نمود. در جلسه امروز، قرار شد سازمان برای تشویق بخش خصوصی در سرمایهگذاری صنعتی وارد شود، از اینرو، سازمان برنامه اعتبار خرید هفت کارخانة قند تازهساز را تأمین کرده است.[16]
± تصمیمات وزارت اقتصاد برای جلوگیری از انباشت سرمایه
صبح امروز عالیخانی وزیراقتصاد، در افتتاحیه کنگرة رؤسای اقتصاد استانها گفت، چهل سال پیش که ادارات در ایران به وجود آمدند، تمایل بر استقرار ادارات در تهران بود. از اینرو، مأمورانی برای کار به شهرستانها اعزام شدند که کندی پیشرفت کارها، نتیجة این اقدام بود. همچنین وجود راههای صعبالعبور، دشتهای وسیع و عدم دسترسی به وسائل ارتباطی مجهز، باعث پیشرفت یا عدم پیشرفت برخی استانها گردید. ولی از این پس، در مناطق محروم کارخانههایی افتتاح خواهد شد. محل احداث کارخانهها زیر نظر این وزارتخانه خواهد بود تا از انباشت سرمایه در نقطة خاصی از کشور جلوگیری شود.[17]
± وضعیت اقتصاد ایران از نگاه صندوق بینالمللی پول
عصر امروز جان گانتر معاون ادارة خاورمیانة صندوق بینالمللی پول در جلسة ماهانة بانک مرکزی ایران سخنرانی کرد. وی اهداف این صندوق را تسهیل توسعه و ترقی متوازن بازرگانی جهان، تثبیت نرخ ارزها و ایجاد اطمینان در کشورهای عضو که با بحران اقتصادی مواجهاند، تشریح کرد. گانتر راهحل ثبات اقتصادی این کشورها را در توسعة منابع مالی جدید برای سرمایهگذاری در بخشهای دولتی و خصوصی، و برقراری محدودیتهای مقداری و کنترل بازرگانی خارجی دانست.[18] گانتر، وضعیت کنونی ایران را در حال رکود دانست و تأکید کرد «معتقدم ایران امکانات زیادی برای پیشرفت و تسریع اقتصادی دارد» زیرا وضع ارزی ایران خوب است و این امر، بر سرعت توسعه میافزاید بدون اینکه ایجاد تورم نماید. وی وجود بازار مشترک را از یک سو برای کشورهای عضو، مفید ارزیابی کرد و از سوی دیگر، آنرا عاملی محدود کننده در صادرات این کشورها دانست.[19]
± سفر نماینده حزب دموکرات آلمان به تهران
برنهو مارتین نمایندة حزب دموکرات آلمان و رئیس کمیتة فرهنگی و مطبوعاتی مجلس ملی آن کشور، امشب وارد تهران شد.[20]
± کاهش بودجه پیشنهادی رئیس جمهور آمریکا
آسوشیتدپرس از واشنگتن خبر داد مجلس نمایندگان آمریکا کمکهای خارجی این کشور را یک میلیارد دلار کاهش داد. از این رو بودجة چهار میلیارد ریالی سیاستهای کندی، به سه میلیارد نزول کرد که این امر سبب خشم رئیسجمهور آمریکا شده است. کندی، رهبران حزب جمهوریخواه را عامل این کاهش میدانند.[21]
پینوشتها:
[1]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج1: آیتاللّهالعظمی سیدمحمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 310 و 311.
[2]ـ همان، ص 307 و 308.
[3]ـ همان، ص 309.
[4]ـ بایگانی اسناد دفتر ادبیات انقلاب اسلامی.
[5]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 13: جلوه محراب: شهید آیتالله سید محمدعلی قاضی طباطبایی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 28 و 29.
[6]ـ آزاد مرد: طیب حاجرضایی به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 154.
[7]ـ روزنامه بورس، ش 495، 3/6/1342، ص 1 و 4.
[8]ـ روزنامه کیهان، ش 6025، 2/6/1342، ص 12.
[9]ـ همان، ص 1.
[10]ـ روزنامه بهار ایران، ش 1620، 4/6/1342، ص 2.
[11]ـ بولتن خبرگزاری پارس خبرهای ایران، ش 123، 2/6/1342، ص 1.
[12]ـ روزنامه پست تهران، ش 2975، 3/6/1342، ص 1.
[13]ـ همان، ص 8.
[14]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1906، 4/6/1342، ص 1.
[15]ـ روزنامه کیهان، ش 6025، 2/6/1342، ص 12.
[16]ـ همان.
[17]ـ روزنامه پست تهران، ش 2974، 2/6/1342، ص 1 و 5.
[18]ـ روزنامه کیهان، ش 6026، 3/6/1342، ص 1 و 2.
[19]ـ همان.
[20]ـ همان، ص 12.
[21]ـ روزنامه پست تهران، ش 2974، 2/6/1342، ص 1.
