یکشنبه 3 آذر 1342 / 7 رجب 1383 / 24 نوامبر 1963
7 بازدید
انتقاد آیت‌الله دستغیب از وضعیت حجاب
به گزارش مأمور ساواک، آیت‌الله سیدعبدالحسین دستغیب در سخنرانی خود در مسجد جامع شیراز، وضعیت زنان امروز را با دوران جاهلیت مقایسه کرد و ضمن انتقاد از وضعیت بدحجابی در کشور افزود: «در زمان جاهلیت دخترها را زنده به گور می‌کردند... که پیغمبر آنان را از این عمل منع نمود. آنان با قتل و غارت، صاحب اموال یکدیگر می‌شدند؛ ولی حال متأسفانه صددرصد از زمان جاهلیت بدتر شده، یعنی اگر صدی 10 دزد اموال می‌باشند صدی 90 دزد ناموس در جامعه پیدا شده به این دلیل که اگر گفته‌اند به زن‌ها بدون چادر از خانه خارج شوند آنها به اندازه‌ای لخت خارج گردیده‌اند که شهوت بیننده تحریک می‌شود».[1]
کشف نامه حجت‌ا‌‌لاسلام الیاسی به آیت‌الله میلانی
سیدجواد الیاسی با ارسال نامه‌ای به آیت‌الله میلانی درگذشت آیت‌الله بهبهانی را تسلیت گفت. نامه مزبور که از خرم‌آباد به آیت‌الله میلانی ارسال شده بود توسط ساواک کشف شد.[2]
گزارش مأمور ساواک از فعالیت‌های ضد شاه در مشهد
مأمور ساواک مشهد در گزارش خود وضعیت مشهد را چنین تشریح کرد: در روز ورود اینجانب به مشهد تا چند روز مشاهده شد که هر روز حداقل دو الی سه اعلامیه منتشر می‌شود. این اعلامیه‌ها یا از مرکز، وسیله پیک جهت افراد جبهه ملی و طلاب فرستاده می‌شد و یا در شهر مشهد چاپ و توزیع می‌گردید. این موضوع جلب توجه نمود به طوری که به عرض رسید. با ملاقاتی که با آیت‌الله میلانی شد فعلاً اعلامیه‌ای از طرف ایشان پخش نمی‌شود، ولی اعلامیه‌های چاپ تهران یا پیام شهرستان‌ها [پخش می‌شود]. در یک ماه فقط دو اعلامیه که از طرف نهضت آزادی در مشهد توزیع [شده] که اصل آن به مرکز تقدیم گردیده است. این سازمان برای کشف دستگاه چاپ اعلامیه در مشهد که مسلماً در اختیار یکی از روحانیون است مشغول فعالیت است و تا اندازه‌ای سر نخ هم به‌دست آمده که مشغول تعقیب می‌باشیم که نتیجه بعداً به عرض خواهد رسید. درباره اعلامیه‌هایی که از مرکز یا سایر شهرستان‌ها می‌رسد به علت ورود تعداد زیاد مسافر در هر روز به مشهد تاکنون موفقیتی به دست نیامده و تنها چاره، کنترل منازل روحانیون و مدارس علوم دینی است که شاید رابطین و پیک‌ها شناخته شوند در این مورد هم طرحی تهیه شده است.[3]
پانزدهمین جلسه دادگاه سران نهضت آزادی
بر پایه یادداشتهای مهندس مهدی بازرگان، پانزدهمین جلسه دادگاه سران نهضت آزادی امروز برگزار شد.[4]
تصمیمات کمیته امنیت تبریز
ساواک تبریز با ارسال تلگرامی به ساواک تهران، تصمیمات اتخاذ شده در کمیتۀ امنیت آن شهر را چنین گزارش داد:
1ـ قرار شد آقایان قاضی‌طباطبایی، سیداحمد خسروشاهی، دروازه‌ای، انزابی، ناصرزاده و میرزامحمدعلی انگجی دستگیر و به مرکز اعزام شوند. 2- نسبت به دستگیری میرزامحمدعلی انگجی که فعلاً در مسافرت تهران و قم می‌باشد به ساواک مرکز و شهربانی کل گزارش شود که نامبرده را در مرکز دستگیر و یا نگذارند به آذربایجان بیاید زیرا دستگیری ایشان در تبریز بانفوذی که برادر مجتهد ایشان در بین مردم دارد، ممکن است حوادث نامطلوبی ایجاد نماید. نامبرده در تهران در منزل برادرش حاجی میرزامهدی انگجی و یا دکتر ابراهیم انگجی، استاد دانشگاه سکونت دارد.3- افرادی که ممکن است پس از دستگیری روحانیون آشوب برپا نمایند بلافاصله توقیف شوند. 4- به منظور پیش‌بینی‌های لازم و جلوگیری از هر گونه حوادث سوء احتمالی از طرف لشکر و شهربانی و ژاندارمری و سازمان متفقاً طرحی تهیه و مطابق آن رفتار گردد.
پیشنهادات این ساواک به شرح زیر می‌باشد: 1- آقای استاندار برای شرکت در کنفرانس مرزی روز 4 جاری، به مدت یک هفته به ارض روم مسافرت می‌نماید مصلحت ایجاب می‌نماید که دستگیری اشخاص مذکور پس از مراجعت ایشان انجام گیرد تا در صورت لزوم دستورات لازم را شخصاً بدهند. 2- چون منازل نامبردگان در نقاط مختلف شهر واقع شده است و مأمورین انتظامی نیز در این مورد ورزیدگی کافی ندارند و دستگیری، شبانه انجام خواهد گرفت؛ استدعا دارد دستور فرمایند هشت الی ده نفر از افراد کیهان طوری به تبریز حرکت نمایند که روز یکشنبه ماه جاری در تبریز باشند. 3- مقرر فرمائید مقتضیات رأی عالی را امر به ابلاغ فرمایند.[5]
پخش نشریه‌های ضد رژیم در یکی از واحدهای ارتش
به گزارش رادیو صدای آزاد ایران، در یکی از واحدهای ارتش نشریه‌هایی پخش شده که مطالب آن افراد و افسران ارتش را علیه رژیم فعلی تحریک کرده آنها را تشجیع نموده که کشور را از چنگال شاه و اطرافیان مستبد او نجات دهند. به گفتۀ این رادیو، شاه و اتباع او از انتشار این نشریه‌ها بر خود لرزیده‌اند و سازمان امنیت مشغول شناسایی ناشر است.[6]
احتمال بروز حادثه در ایران از نگاه رایو صدای آزاد
رادیوصدای آزاد ایران، در گزارشی از احتمال بروز وقایعی در ایران خبر داد و افزود صاحب‌نظران سیاسی چنین عقیده دارند که انقلاب اخیر عراق تکان شدیدی به ارکان رژیم سلطنتی شاه ایران داده است. وقایع عراق نشان می‌دهد که عاقبت مستبدین خطرناک است. وقایع عراق دامنه فعالیت دسته‌های ملی را که با رژیم ارتجاعی فعلی شاه مخالفت دارند، گسترش می‌دهد و قیام مجدد ملت ایران را امری حتمی می‌گرداند. پس زندگی برای رژیم شاه بعد از این غیرممکن است. بنابراین ممکن است در ماه‌های آینده وقایعی در ایران رخ بدهد.[7]
تعبیر پیام نخست‌وزیر شوروی به همتای ایرانی خود در محافل سیاسی
به گزارش مأمور ساواک، انتشار پیام نیکیتا خروشچف نخست‌وزیر شوروی که به‌وسیله سفیر آن دولت به علم، نخست‌وزیر ابلاغ شد در محافل سیاسی چنین تعبیر شده که خروشچف در خلال گفتار خود خواسته است که ایران از عناصر خارجی تخلیه شود و دولت ایران برای بیرون کردن قوای انگلیس از بحرین که زمان جنگ جهانی اول به صورت پایگاهی برای انگلیسی‌ها درآمده اقدام کند و همچنین عذر کلیه مستشاران امریکایی را که اکنون به عناوین مختلف در ایران هستند خواسته شود. ضمناً دولت ایران نظر دولت شوروی را دایر به بازگرداندن قسمتی ازخاک هند که مورد اختلاف کشور چین کمونیست و هندوستان است در مجامع بین‌المللی تأیید نماید.[8]
ورود غلامرضا پهلوی به واشنگتن
غلامرضا پهلوی، به همراه عباس آرام وزیر امور خارجه ایران برای شرکت در مراسم به خاکسپاری کندی رئیس جمهور امریکا امشب وارد واشنگتن شده مورد استقبال دین راسک وزیر امور خارجه امریکا، فیلیپ تالبوت معاون وزارت امور خارجه امریکا و جولیوس هولمز سفیر امریکا در ایران قرار گرفتند.[9] غلامرضا پهلوی حامل پیام‌های تسلیت آمیز محمدرضا پهلوی برای لیندون جانسون و ژاکلین کندی است.[10]
تعطیلی ادارات امریکایی تهران
به نوشته روزنامه اطلاعات، فردا دوشنبه به مناسبت اعلام عزای ملی در امریکا، تمامی ادارات امریکایی در تهران تعطیل است و پس فردا هم مجلس یادبودی در محل انجمن فرهنگی ایران و امریکا برگزار خواهد شد.[11]
برنامه‌های امروز نخست‌وزیر
ساعت 11، اسدالله علم نخست‌وزیر، در سفارت کبری امریکا در تهران حضور یافت و دفتر یادبودی که به مناسبت قتل رئیس‌جمهور کندی گشوده شده امضاء کرد و آن حادثه را به ملت و دولت ایران و امریکا و نیز خانوادة کندی تسلیت گفت. از دیگر برنامه‌های علم دیدارهای جداگانه با دکتر تاراچند سفیرکبیر سابق هند، رنه سیوان سفیرکبیر فرانسه و شیخ زکی یمانی وزیر نفت عربستان سعودی بود.[12]
تعطیلی جلسه مجلس شورا به احترام درگذشت رئیس جمهور آمریکا
صبح امروز مجلس شورای ملی به ریاست مهندس عبدالله ریاضی تشکیل جلسه داد. در این جلسه که اسدالله علم نخست‌وزیر و وزیران هم حضور داشتند، نخست‌وزیر در سخنرانی مفصلی به ترور جان اف کندی، شخصیت و اقدامات وی اشاره کرد.[13] پس از سخنرانی علم، نماینده‌ها به پاس احترام به جان اف کندی یک دقیقه سکوت کردند و به دنبال آن، ریاضی به احترام کندی، جلسه امروز را تعطیل اعلام کرد.[14]
دومین جلسه مشترک هیئت رئیسه مجلسین
ظهر امروز دومین جلسه مشترک هیئت رئیسه مجلسین سنا و شورای ملی درباره مطالعه لایحه مربوط به تصویب‌نامه‌های دولت در زمان فترت تشکیل شد و در آن، گزارش کمیسیون دادگستری مجلس سنا و اصلاحاتی که در لایحه دولت به وجود آمده به استحضار اعضا رسید.[15]
تعیین محل احداث کارخانۀ ذوب آهن در خوزستان
به نوشته روزنامه بورس، برای احداث کارخانۀ ذوب آهن ملی ایران که در خوزستان احداث خواهد شد محلی در جنوب شهر اهواز تعیین شده است و مورد تأیید قرار گرفته است. به گفته یکی از مسئولین مؤسسه بنیان‌گذار مؤسسه ذوب آهن ملی ایران انتخاب محل در جنوب اهواز بویژه اینکه در کنار رودخانۀ کارون قرار دارد با مطالعات عمیق صورت گرفته و به این ترتیب این کارخانه برای تهیه مواد اولیه اعم از آهن خام و همچنین آهن آلات قراضه وسیله کارون به خلیج فارس دست خواهد یافت و چون بایستی برای مواد اولیه کارخانۀ ذوب آهن از آهن‌آلات قراضه شرکت ملی نفت هم استفاده کرد، می‌توان به‌وسیله بارکش‌های آبی، آهن‌آلات را از آبادان به محل کارخانه حمل کرد و همچنین مقداری هم آهن خام به صورت شمش و پاره‌ای مواد دیگر از خارج وارد کرد.[16]
ادامه فعالیت‌های پشت پردۀ مربوط به حل مسئله نفت
به نوشته روزنامه بورس، فعالیت‌های پشت پردۀ مربوط به حل مسئله نفت همچنان ادامه دارد و امشب محافل اقتصادی مطلع در تهران اظهار داشتند که به تعویق افتادن جلسه کنفرانس عمومی اوپک که قرار بود روز شنبه این هفته در ریاض، پایتخت عربستان سعودی تشکیل شود، بنا به تصمیم اعضای اوپک نشانه حسن نیتی است که از طرف اوپک برای حل مسئله از طریق مذاکرات دوستانه به کار می‌رود. با ورود زکی یمانی، وزیر نفت عربستان سعودی به تهران، مذاکرات تازه‌ای پیرامون پیشنهاد کمپانی‌های نفت آغاز گردیده است. در این گفت‌وگوها آخرین تحولات نفت بررسی خواهد شد. سپس فواد روحانی دبیر کل اوپک، برای مذاکره با نمایندگان کمپانی‌های نفت به لندن می‌رود. یک منبع موثق امشب گفت که شرکت‌های نفتی با اصول خواسته‌های اوپک موافقند ولی فعلاً با قبول نصف این خواسته‌ها دارند چانه می‌زنند و سرانجام با اعضای اوپک کنار خواهند آمد.[17]
خودداری شرکت ملی نفت از قبول وام دولت آلمان
روزنامه بورس نوشت که وام 55 میلیون مارکی دولت آلمان که قرار بود صرف اجرای پروژه‌های شرکت ملی نفت گردد برای اجرای سایر پروژه‌های عمرانی کشور صرف خواهد شد. به نوشته این روزنامه، این وام جزئی از وام 200 میلیون مارکی دولت فدرال آلمان است که دو سال قبل دولتین ایران و آلمان روی آن توافق کردند و قرار شد که وام مذکور برای سیزده سال و با بهره 5/5 درصد در اختیار شرکت ملی نفت گذاشته شود تا از محل آن پروژه‌های انتقال نفت قم به تهران و ایجاد پالایشگاه تهران و همچنین انتقال گاز سراجه به تهران و احداث لوله دوم را اجرا نماید و پس از بهره‌برداری از پروژه‌های مذکور، اقساط وام مذکور به‌تدریج در اختیار سازمان برنامه ایران گذاشته شود تا از محل آن، طرح‌های آبادانی کشور اجرا گردد. شرکت ملی نفت ایران به عنوان این که مدت وام مذکور کم است و بهره آن زیاد می‌باشد، از قبول آن خودداری کرده است؛ لذا طی مذاکراتی که در این زمینه صورت می‌گیرد امکان دارد مبلغ مذکور نیز در اختیار سازمان برنامه گذاشته شود تا از محل آن طرح‌های آبادانی دیگری اجرا شود.[18]
مسافرت هیئت نفتی ایرانی به هند
به نوشته روزنامه اطلاعات، به‌زودی هیئتی از مقامات نفتی ایرانی برای بازدید از هندوستان به آن کشور عزیمت خواهد کرد. چند روز قبل وزیر معادن و سوخت هند تأیید کرد که به‌زودی هیئتی از ایران برای مذاکره در زمینه امور نفتی به دهلی وارد خواهد شد. هیئت مزبور از طرف شرکت ملی نفت انتخاب خواهد شد. چندی قبل هیئتی از هند به ایران آمد و مدتی در ایران با مقامات شرکت ملی نفت در مورد فروش نفت به هند و امکان استخراج نفت از طرف هندی‌ها در ایران مذاکره به عمل آورد. مذاکرات مزبور بیشتر جنبه آشنایی به مسائل نفتی داشت و روی موارد خاصی مذاکره انجام نگرفت و پیشنهادهایی هم رد و بدل نشد. پیش‌بینی می‌شود در مسافرت هیئت ایرانی که در آینده نزدیک انجام خواهد شد، مذاکرات جنبه جدی‌تری به خود بگیرد و منتج به ارائه پیشنهادهایی از طرفین بشود.[19]
تعیین روز 25 آذر به عنوان روز مادر
اداره کل بازرسی وزارت فرهنگ در بخشنامه‌ای به کلیه ادارات فرهنگ استان‌ها و شهرستان‌ها، روز 25 آذر (سالروز تولد فریده قطبی، مادر فرح دیبا) را به عنوان روز مادر تعیین کرد و افزود همه ساله در آن روز فعالیت‌ها و برنامه‌های خاصی به منظور حق‌شناسی از مادران صورت خواهد گرفت.[20]
نشان‌های اهدایی شاه به دو شخصیت انگلیسی
سفیرکبیر ایران نشان‌های اهدایی محمدرضا پهلوی را به دو تن از شخصیت‌های انگلیسی، لرد بالوم رئیس و سی گار مدیر عامل انجمن ایران در بریتانیا تقدیم کرد.[21]
پی‌نوشتها:
[1]- یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 10: نفس مطمئنه؛ شهید آیت‌الله سیدعبدالحسین دستغیب، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص 187.
[2]- آیت‌الله العظمی سیدمحمد هادی میلانی، ج اول، تهران مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 438 و 437.
[3]- همان، ص 439.
[4]- بازرگان، مهدی، یادداشتهای روزانه، تهران، قلم، 1376، ص 201 و 202.
[5]- یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 13: جلوه محراب شهید آیت‌الله سیدمحمد علی قاضی طباطبایی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 9و60.
[6]- بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش201، 4/9/1342، ص 8.
[7]- همان، ص 7و8.
[8]- چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، ج 8 : روابط ایران و شوروی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1381، ص76.
[9]- روزنامه کیهان، ش610، 4/9/1342، ص 12.
[10]- روزنامه اطلاعات، ش 11252، 3/9/1342، ص 1.
[11]- همان، ص 13.
[12]- روزنامه کیهان، ش6104، 3/9/1342، ص12؛ روزنامه بورس، ش 561، 4/9/1342، ص1؛ روزنامه پیغام امروز، ش1091، 3/9/1342، ص 3.
[13]- روزنامه پست تهران، ش 3052، 3/9/1342، ص 1و7و8.
[14]- روزنامه اطلاعات، ش11252، 3/9/1342، ص 15.
[15]- همان، ص 16.
[16]- روزنامه بورس، ش 560، 2/9/1342، ص 1 و 14.
[17]- همان، ش 561، 4/9/1342، ص 1و 4.
[18]- همان.
[19]- روزنامه اطلاعات، ش11252، 3/9/1342، ص 8.
[20]- همان، ص 12.
[21]- روزنامه پیغام امروز، ش1091، 3/9/1342، ص 3.
