جمعه 24 مهر 1343 / 10 جمادی‌‌الثانی 1384 / 16 اکتبر 1964
7 بازدید
نامه آیت‌الله خمینی به آیت‌الله میلانی
در پی محاصره منزل آیت‌اللّه سیدحسن قمی در مشهد توسط ماموران حکومتی، امروز آیت‌الله خمینی در نامه‌ای به آیت‌الله میلانی این حادثه را محکوم کرده آن را مقدمه‌ای برای فتنه‌ای تازه دانستند. در این نامه آمده است: از پیشامد مشهد مقدس بسیار متأسفم. گویا مأمورین بی‌جهت می‌خواهند باز فتنه ایجاد کنند. حصر آیت‌اللّه قمی جز ایجاد ناراحتی در محافل روحانیت و بین طبقات مردم برای هیأت حاکمه نتیجه ندارد. منتظرم از وضع مشهد و سلامت معظم‌له مستحضرم فرمایید.[1]
واکنش‌ها به برکناری خروشچف در شوروی
در پی برکناری نیکیتا خروشچف نخست‌وزیر شوروی، روزنامه‌های ایران به تحلیل آینده روابط شوروی با جهان بویژه با ایران پرداختند. به نوشته کیهان، نخست‌وزیر ایران بعد از انتشار خبر برکناری خروشچف از پست نخست‌وزیری شوروی خاطرنشان ساخت که خروشچف برای بهبود مناسبات ایران و شوروی خیلی فعالیت کرده و نیز برای تخفیف بحران جهانی بسیار زحمت کشیده بود. منصور ابراز امیدواری کرد که این سیاست باز هم ادامه داشته باشد. به دنبال این اظهارنظر منصور، سخنگوی سفارت شوروی در تهران خاطرنشان ساخت که تغییر دولت جدید شوروی روابط آن دولت را با ایران تغییر نخواهد داد. دولت جدید شوروی همچنان به روابط دوستانه خود با تمام ملل ادامه خواهد داد. وی متذکر شد که تغییر دولت شوروی یک امر داخلی است و چون خروشچف مریض بود استعفا کرد. کیهان می‌افزاید: احتمال زیاد می‌رود که زایتسف در شیراز مثل سفرای شوروی در کشورهای دیگر جهان با وزیر امور خارجه یا نخست‌وزیر ملاقات کند و ادامه سیاست کنونی شوروی را نسبت به مسائل مختلف جهانی و روابط بین دو کشور خاطرنشان سازد. با وجود همه این اظهار نظرها، قطعی است که دولت جدید شوروی مسائل مهم جهانی و روابط خود را با کشورهای دیگر مورد تجدیدنظر قرار خواهد داد اما معلوم نیست که تغییر مهمی در آنها بدهد گو اینکه از همین امروز عملیات شدیدی علیه تصمیمات و اقدامات خروشچف آغاز شده است. بنا بر این تحلیل، آنچه که به نظر محافل سیاسی و دیپلماسی ایران باعث تغییر خروشچف گردید در درجه اول باید مسئله چین را نام برد که وی بیش از حد در این زمینه تندروی می‌کرد و سبب ناراحتی عده‌ای از سران حزب و دولت شوروی شده بود و چون برای بررسی مسئله چین قرار است در 15 دسامبر [24 آذر 1343] کنفرانسی از نمایندگان احزاب کمونیست تشکیل شود، سران دولت شوروی بیم آن را داشتند که مبادا خروشچف با فشار خود به کشورهای اروپای شرقی، شکاف میان احزاب کمونیست را عمیق‌تر سازد.[2]
روزنامه اطلاعات هم به نقل از نخست‌وزیر نوشت: خروشچف به کاهش تشنجات جهانی و بهبود روابط ایران و شوروی کمک زیادی کرد. به نوشته این روزنامه، رجال سیاسی ایران اغلب معتقدند که برکناری خروشچف خطری برای صلح جهانی است. مردم خبر سقوط خروشچف را با بهت و حیرت شنیدند. سقوط ناگهانی خروشچف، مرد بزرگ شرق و چهره‌ای که در طول یازده سال گذشته مردم هر روز و شب چند بار نام او را در خلال بزرگ‌ترین و کوچک‌ترین حوادث بین‌المللی می‌شنیدند، در تهران انعکاس خاصی داشت.
طی چند ساعت، فوق‌العاده روزنامه اطلاعات نایاب شد و ناچار فوق‌العاده برای بار دوم و سوم تجدید طبع گردید.
به دنبال سقوط خروشچف، سرالک دوگلاس‌هیوم، نخست‌وزیر محافظ کار انگلستان و حکومت محافظه کار او نیز سقوط کرد و با روی کار آمدن «هارولدویلسون»، چهره تازه‌ای در عرصه سیاست جهان پیدا شد که بی‌شک در تغییر قیافه بین‌المللی از این پس نقشی مهم خواهد داشت.[3]
دکتر جلال عبده وزیر پیشین امور خارجه در این باره گفت: الان خیلی زود است راجع به این مسائل اظهار نظر کرد و باید منتظر بود و دید که آثار این تغییرات چه خواهد بود. دکتر عبده افزود: این اواخر احزاب کمونیست متوجه شده بودند که اتحاد و اتفاق بین آنها متزلزل شده و طبعاً این امر موجب شده بود که مثلاً حزب کمونیست فرانسه استقلال خود را اعلام کند. به همین جهت بسیاری از احزاب کمونیست با پیشنهاد خروشچف مبنی بر تشکیل کنفرانس احزاب موافقت نکردند و در فکر آن بودند که راه حلی پیدا کنند. البته این تغییر را باید با اختلاف شدید چین و شوروی و ادعاهای مرزی چین مرتبط دانست. همین‌طور انفجار بمب اتم چین هم بی‌تأثیر در سقوط خروشچف نبوده است. به طوری که رهبران کمونیست معتقد بودند که باید اتفاق نظری بین خودشان به وجود بیاورند و چون بیشتر حملات و مخالفت‌ها با شخص خروشچف بود، لذا او را برکنار کردند و شاید هم خودش با خستگی زیادی که پیدا کرده بود با این فکر موافقت کرده باشد. با اینکه زمامداران شوروی گفته‌اند که تغییری در سیاست خارجی شوروی روی نخواهد داد، مع‌ذلک برکناری همکاران خروشچف و انفجار بمب اتمی چین در ساحت سیاست خارجی شوروی بی‌تأثیر نخواهد بود و اگر هم تغییری حاصل نشود، تحولی ایجاد خواهد شد.[4]
افزایش 3 درصدی سالیانه جمعیت تهران
طبق اعلام یک مقام مطلع جمعیت تهران همه ساله 5/2 تا 3 درصد افزایش می‌یابد. از طرف دیگر تعداد 40 تا 50 هزار نفر هم از روستاها و شهرستان‌های دیگر به منظور پیدا کردن کار به تهران می‌آیند و به این ترتیب جمعیت تهران متجاوز از 100 هزار نفر در سال اضافه می‌شود. بر پایه این خبر، قطعاً حساب این مقام مطلع مبنی بر آمار رسمی نیست ولی مسلماً از نظر آماری مخصوصاً درباره تناسب افزایش جمعیت نمی‌توان در آن تردید کرد، زیرا طبق حساب‌های آماری که در دنیا به عمل آمده، این تناسب از 5/1 تا 4 درصد است یعنی جمعیت هر کشوری بنا به مقتضای محیط اقتصادی بین 5/1 تا 4 درصد در سال افزایش می‌یابد. بنابراین تناسب 5/2 درصد متوسط است که با در نظر گرفتن محیط اقتصادی تهران در صحت آن نمی‌توان تردید کرد. طبق حساب‌های آماری، تعداد موالید در خانواده‌های فقیر خیلی زیادتر از خانواده‌های غنی است. همچنین تعداد فرزندان افرادی که شغل آنها ملازم با فکر و مطالعه است، کمتر از افرادی است که به این نوع فعالیت فکری نمی‌پردازند.[5]
اهداء نشان به وزیر امور خارجه پاکستان
صبح امروز با حضور نخست‌وزیر، از طرف دولت شاهنشاهی ایران، یک قطعه از عالی‌ترین نشان همایون به ذوالفقارعلی بوتو وزیر امور خارجه پاکستان اهدا شد.[6]
اعلامیه شورای وزیران همکاری عمران منطقه‌ای
بعدازظهر امروز اعلامیه مشترک اولین کنفرانس شورای وزیران همکاری عمران منطقه‌ای انتشار یافت. در این اعلامیه مسائل مربوط به جهانگردی، حمل و نقل هوایی، کشتیرانی، راه و راه‌آهن، پست و تلگراف و مخابرات تلفنی، بانک و بیمه، نفت، بازرگانی، همکاری فرهنگی و اطلاعات، مورد بررسی و تصویب قرار گرفته است. وزیران امور خارجه سه کشور موافقتنامه سه جانبه‌ای درباره جهانگردی و موافقتنامه‌های دو جانبه‌ای راجع به حذف روادید اقامت جهت ایجاد تسهیلات در امر رفت و آمد مردم سه کشور و برای اقامت تا سه ماه امضا نمودند. در زمینه پست و تلگراف موافقت شد که نرخ پست و تلگراف بین سه کشور به میزان نرخ‌های داخلی تقلیل یابد و نرخ مکالمات تلفنی نیز به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند. همچنین سه اداره بیمه در سه کشور تأسیس می‌شود تا برای بیمه مجدداً امور کشتیرانی و آتش‌سوزی و هواپیمایی اقدام لازم به عمل آید. یک اتاق بازرگانی مشترک برای سه کشور نیز تأسیس خواهد شد.[7]
پی‌نوشت‌ها:
[1]. صحیفه امام، ج 1، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1389، ص 405.
[2]. روزنامه کیهان، ش 6367، 25 /7/1343، ص 1 و 11.
[3]. روزنامه اطلاعات، ش 11515، 25/7/1343، ص 13 و 16.
[4]. همان، ص 13.
[5]. روزنامه کیهان، ش 6368، 26 /7/1343، ص 9.
[6]. روزنامه مهر ایران، ش 2190، 25 /7/1343، ص 4.
[7]. روزنامه اطلاعات، ش 11515، 25/7/1343، ص 13.
