پنجشنبه 1 مرداد 1343 / 13 ربیعالاول 1384 / 23 ژوئیه 1964
4 بازدید
احضار آیتالله قاضی طباطبایی
ساواک تبریز گزارش داد که در شهر شایع شده است آیتالله سیدمحمدعلی قاضی طباطبایی که در تهران تحت نظر میباشد، روز جمعه دوم مرداد ساعت 8 وارد تبریز خواهد شد. طرفداران وی در نظر دارند پیشوازی مفصلتر از گذشته از مشارالیه بهعمل آورند. این ساواک از مرکز تقاضای دستور لازم کرده است.
در پاسخ به ساواک تبریز ابلاغ گردید که آیتالله قاضی احضار و گفته شد ساعت ورودش به تبریز طوری باشد که پیشواز از او غیرممکن باشد. ضمناً به ساواک استان آذربایجان شرقی ابلاغ شد تا مراقبت کامل به عمل آید که هیچگونه پیشوازی به عمل نیاید و اقدامات مرکز نیز به رئیس ساواک در مورد ساعت حرکت و ورود ابلاغ شود. با این حال، ظهر امروز به تبریز اطلاع داده شد که آیتالله قاضی امروز به تبریز حرکت نخواهد کرد.[1]
مقاله «تفرقهجوئی در جامعه سوسیالیستهای ایرانی در اروپا»
روزنامه مردم در نخستین صفحه امروز خود عکسی از «موریس تورز» رئیس حزب کمونیست فرانسه را چاپ و متن تلگراف تسلیت کمیته مرکزی حزب توده ایران به کمیته مرکزی حزب کمونیست فرانسه به مناسبت درگذاشت موریس تورز را منتشر کرد. سرمقاله این شماره روزنامه مردم تحت عنوان «تفرقهجوئی در جامعه سوسیالیستهای ایرانی در اروپا» مندرج در ماهنامه سوسیالیسم مورخ 7/4/43 به برخی از نکات این نامه اختصاص داده شده است. در سرمقاله پس از نقل دلایلی که جامعه سوسیالیستهای ایرانی در اروپا در نامه سرگشاده خود برای رد پیشنهادهای حزب توده ایرن به خاطر وحدت نیروهای ملی و مترقی سراسر جهان ذکر کرده است، نوشته است: هر کسی از الفبای تشکیلاتی و سیاسی اطلاعی داشته باشد بلافاصله درک میکند که نویسندگان این نامهها در جهت اتحاد و اتفاق کلیه نیروهای ملی بلکه در راه تشدید اختلافات و ایجاد تفرقه در صفوف نهضت حرکت میکنند. در سرمقاله اخیر مردم همچنان گفته شده است هنوز عواملی میکوشند به استناد پندآموزی از گذشته، از تحقق اتحاد نیروهای کشور جلوگیری نمایند. این دیگر پندآموزی از تجارب گذشته نیست، این تکرار همان اشتباهات و استناد همان خطاها است. این بهانهتراشی برای جلوگیری از اتحاد و احتراز از همکاری با حزب توده ایران با بیان دیگری است.
از آنجا که جامعه سوسیالیستهای ایرانی در اروپا طی نامه خود تصریح نموده که اتحاد فقط با پیکره حزب توده ایران ممکن است نه با رهبری کنونی آن، در سر مقاله روزنامه مردم در پاسخ به این نظر توضیح داده میشود که اعضای حزب توده ایران به اصول مرامی و تشکیلاتی حزب عقیده دارند و به همین جهت به فرض اینکه انتقاداتی هم به رهبری حزب داشته باشند خود را تابع خطمشی سیاسی و انضباط سازمانی آن میدانند، بنابراین چگونه ممکن است بدون توجه به این اصول با گروه سیاسی دیگری ائتلاف و اتحاد کنند. اگر به فرض محال چنین اتحادی نیز انجام گیرد در واقع اتحاد با حزب توده ایران نیست بلکه ائتلاف با افراد جداگانهای است. در پایان سرمقاله شماره اول روزنامه مردم پیشنهاد شده است که بر اساس پیشنهاداتی که کمیته مرکزی حزب توده ایران در نامه سرگشاده 15/4/43 خود کرده است، برای آزادی زندانیان سیاسی و مبارزه علیه شکنجهها و رفتار غیرانسانی رژیم شاه، کمیته مشترکی در خارج از کشور به وجود آید.
یکی از مقالههای منتشره در این شماره روزنامه مردم مقالهای است تحت عنوان «باید در مقابل دسیسه نیروی ارتجاع هوشیار بود». این مقاله به فدراسیون ایران، ترکیه و پاکستان اختصاص داده شده و طی آن اعلامیهای که از طرف سران سه کشور در پایان مذاکرات خود در استانبول انتشار دادند مقاصد و هدفهای تشکیل این فدراسیون بررسی گردیده است. در این مقاله پس از بررسی جریان کار جلسات سران در استانبول و اعلامیه منتشره چنین نتیجهگیری میشود که انگیزه طرح نقشه تازهای به شرح زیر است: مسئله همکاری اقتصادی از طریق کمکهای فنی برای آن به میان کشیده شده است که شاید برای مقابله با بحران اقتصادی سه کشور پاکستان، ترکیه و ایران امکانات بیشتری فراهم آید. ولی از هماکنون میتوان گفت این چارهجویی بیاثر است. این دولتها که از بسط نهضت رهاییبخش در درون کشورهای خود هراسانند میخواهند با ایجاد یک اتحاد ارتجاعی بر قدرت مقاومت خود در مقابل تحولات اجتماعی بیفزایند.
سه کشور که از رشد ناسیونالیزم عرب هراسانند مایلاند وزنهای در خاورمیانه علیه آن به وجود آورند.
سه دولت فکر میکنند از طریق تشریک مساعی بیشتر میتوانند امتیازاتی از اربابان امپریالیزم خود به دست آورند. در پایان این مقاله گفته میشود ماهیت و سمت اساسی این اتحاد که گویا باید به پیدایش فدراسیون ایران و ترکیه و پاکستان منجر شود، ارتجاعی است و باید برای عقیم گذاردن آن مبارزه کرد.[2]
پیام رئیسجمهور پاکستان به شاه
رئیسجمهور پاکستان بعد از عزیمت از تهران به سوی کراچی از داخل هواپیما پیامی خطاب به شاه فرستاد. ایوبخان ضمن تشکر از مهماننوازی شاه ایران نوشت: در راه تشکیل اتحادیه همکاری منطقهای برای عمران، موجب قدردانی و تحسین عموم کسانیست که در راه صلح این منطقه کوشش میکند.[3]
مشارکت خارجی در جشنهای 2500 ساله
یک شرکت خدمات مسافرتی و جهانگردی برای مشارکت در برپایی جشنهای 2500 ساله اعلام آمادگی کرد. مدیر این شرکت خارجی در نامهای به سناتور جواد بوشهری، رئیس کمیتة جشنهای کورش کبیر اعلام کرد: هدف اصلی این شرکت توسعة جهانگردی در ایران است. برای این منظور سازمانی ترتیب دادهایم که میتواند برای مسافرانی که مایل به دیدن ایران هستند خدماتی را از طرف بهترین سازمانهای بینالمللی توریسم انجام دهد. در این نامه با ذکر توانمندیهای شرکت سهامی اینترافی در جذب و خدماتدهی گردشگران آمده است: در چارچوب توسعة توریسم در ایران و با توجه به مسئله محل اقامت مسافران در شهرستانها که از هماکنون مطرح است دربارة ساختمان متلهایی مطالعه کردهایم که در سبک معماری آنها از کاروانسراهای سابق الهام گرفته شده است و ساختمان آنها ممکن است از آغاز سال آینده در پنج شهر که از مراکز جهانگردی به شمار میروند شروع گردد. این شرکت سابقه خود را در برپایی کنفرانسهای بینالمللی نیز گوشزد کرده که اخیراً بیستمین دورة اجلاسیه کمیسیون اقتصادی آسیا و خاور دور (اکافه) را از دوم تا هفدهم مارس در تهران برپا داشته و بعداً به عنوان آژانس رسمی کمیسیون امور اقتصادی آسیا و خاور دور (کافهآ) نیز منصوب شده است. شرکت انترافی در نامه خود تأکید کرده است که به دلیل کمبود وقت، باید قراردادهای لازم برای امور مربوط به مسافرت مهمانان جشن از هماکنون منعقد گردد.[4]
بازگشت سفیر ایران در بغداد به تهران
مهدی پیراسته سفیرکبیر ایران در بغداد به تهران آمد تا گزارش امور مربوطه را به اطلاع شاه برساند.
پیراسته خاطرنشان ساخت که پس از دیدار با شاه وگفتگو با مقامات دولت به بغداد باز خواهد گشت.[5]
مصاحبه وزیر کشاورزی
صبح امروز سپهبد ریاحی وزیر کشاورزی طی مصاحبهای درباره اجرای مرحله دوم قانون اصلاحات ارضی و ورود گندم از خارج اطلاعاتی به خبرنگاران داد. وی گفت: اگر مأمورینی باشند که اهمیت و واقعیت انقلاب شاه و مردم را درک نکرده و در اجرای مأموریت سهلانگاری یا اعمال غرض نمایند بیرحمانه در حدود قانون مورد تعقیب قرار خواهند گرفت. ریاحی هشدار داد: اگر باز هم در طبقه مالکان اشخاصی باشند که افکار ارتجاعی از مغزشان خارج نشده باشد و بخواهند در مقابل مجریان قانون مقاومت کنند و یا به دسیسه و تحریک بپردازند و یا احیاناً مزاحم کشاورزان شوند با آنها نیز با قدرت قانون و با شدت هر چه تمامتر مقابله خواهد شد و از مزایائی که در این آئیننامه برای مالکان پیشبینی گردیده محروم خواهند شد.
وزیر کشاورزی درباره واردات گندم به کشور گفت: پس از مطالعه میزان کمبود غله در حدود 400 هزار تن برآورد شد و سفارش خرید به مقامات مسئول صادر گردید. گندم خریداری شده از تاریخ 28 مرداد در سه کشتی به فواصل پنج روز به بندرشاهپور وارد خواهد شد. نظر به اینکه در سه منطقه کشور (خوزستان، قصرشیرین و اطراف قزوین) حمل و توزیع گندم فوریت داشت، 20 هزار تن از گندم موجودی کشور به این نقاط ارسال گردید و مأموران اکنون مشغول توزیع آن میباشند. وزیر کشاورزی نتیجه گرفت: در سال جاری با توجه به تصمیماتی که اتخاذ گردیده، از لحاظ گندم جای نگرانی نیست. غلهای که وارد میشود مجموعاً با غلهای که وزارت دارایی خریداری میکند به مصرف شهرهایی که طبق معمول مسئولیت آن با اداره غله خواهد بود و روستاهایی که به گندم احتیاج دارند اختصاص خواهد یافت و با سرپرستی وزارت کشاورزی و مباشرت بانک اعتبارات کشاورزی و سازمان مرکزی تعاون روستایی به صورت وام و با شرایط سهل در اختیار کشاورزان گذاشته خواهد شد و بهای آن نیز از سال 1344 به بعد از کشاورزان دریافت خواهد شد. بهای فروش گندم تنی 620 تومان است که خسارت آن را دولت تحمل خواهد کرد.[6]
به گزارش مجله تهران اکونومیست، وزیر کشاورزی راجع به آئیننامه مرحله دوم اصلاحات ارضی اظهار داشت: چون آئیننامه قبلی با روح مترقی قانون اصلاحات ارضی منطبق نبود، آئیننامه جدیدی تهیه شد.
ریاحی گفت: برنامه وزارت کشاورزی در مرحله دوم اصلاحات ارضی فراهم ساختن محیط مساعد و کادر و امکانات و اعتبارات لازم برای شروع مرحله دوم میباشد و برای این منظور شخصاً به نقاط مختلف کشور مسافرت نموده و در شهرها و مراکز بخش و حتی دهات با مردم تماس میگیرم و آئیننامه مرحله دوم را برای آنان تشریح و مأمورین را متوجه مسئولیت خودشان میکنم.[7]
افزایش بیکاران
مهندس ابونصر عضد نایبرئیس اتاق صنایع و معادن گفت: به موجب آمارهای رسمی هر سال به جمعیت ایران در حدود ششصد هزار نفر افزوده میشود که باید برای آنان کار ایجاد گردد. همچنین در حدود دههزار نفر از جوانان کشور سالانه از دانشگاههای داخل و خارج فارغالتحصیل و وارد اجتماع میشوند که باید برای آنان فکر اساسی شود. تاکنون آرزوی جوانان تحصیلکرده، ورود به دستگاههای دولتی و اعاشه از خزانه دولت بوده است و به همین علت در پانزده ساله اخیر تعداد کارمندان دولت به طور بیسابقهای افزایش یافته است و مجموع آنان به چهارصد هزار نفر بالغ میشود که در مقایسه با جمعیت کشور این تعداد واقعاً زیاد بوده و این رویه به هیچ عنوان قابل ادامه یافتن نیست. بهگفته وی، ایجاد فعالیتهای مفید اقتصادی و توسعه امور تولیدی میتواند راه حلهای مناسبی به شمار رفته و طبقه فعال و جوان کشور را به جای هجوم به ادارات و مؤسسات دولتی به سوی خود جلب کنند. بنابراین لازم است در کشور واحدهای صنعتی تأسیس گردد و نیروهای اضافی کشاورزی به سوی کارخانهها جلب شود ولی تا زمانی که صنایع نیرومند خارجی با داشتن متخصص و کارشناسان فنی و آشنایی کامل به رموز صنعتی و داشتن سرمایههای بسیار زیاد و دارا بودن روشهای تولیدی پیشرفته بتوانند با صنایع نوبنیاد و جوان ما رقابت کنند تردیدی نیست که صنایع نوزاد ما در نطفه خفه شده و به هیچ عنوان نخواهد توانست به حیات خود ادامه دهد.[8]
وزیر مشاور و رئیس دفتر بودجه نیز در آخرین جلسه کنفرانس گمرکی گفت: مردم را باید نسبت به تصمیماتی که اتخاذ میکنید، قانع کنید و به آنها بفهمانید که واقعاً هدف دولت از اقدامات گمرکی چیست و قصد سنگین کردن بار مردم را ندارید. عبدالمجید مجیدی با اشاره به درآمد 11 میلیارد و 200 میلیون ریالی گمرک افزود: از این مقدار 956 میلیون ریال هزینه دستگاه گمرک است. وی از مدیران گمرک خواست برای امسال که دولت کسر بودجه عمدهای دارد، درآمد گمرکی را از میزانی که در بودجه منظور شده افزایش دهند. وزیر مشاور، اطلاعات گمرکی را بسیار حائز اهمیت دانست و بر سرعت و دقت در انتقال این اطلاعات به مبادی ذیربط تأکید کرد.[9]
وضعیت نامناسب صادراتی
وزیر اقتصاد امروز در آخرین جلسه کنفرانس گمرکی در سخنانی گفت: ایران را باید با تمام قوا صنعتی کرد. این چیزی که الان به آن صنعتی میگوییم راضیکننده نیست و ما هیچ وقت نباید در راه ترقی، راضی باشیم.
علینقی عالیخانی سپس به موضوع صادرات پرداخت و با اشاره به اینکه وضع صادرات ما بد و مقدار آن محدود است، افزود: باید صادرات خود را توسعه دهیم. امروز سهم عمده درآمدهای ما از نفت است که نه شما برایش زحمتی میکشید و نه کسی که در ماکو نشسته. اما پنبه یا خشکباری که باید استاندارد شده صادر شود، نتیجه فعالیت سراسر این مملکت است و این را باید تقویت کرد. وی خاطر نشان ساخت: کافی نیست که ما گوشهای بنشینیم، مشت به میز بزنیم و بگوییم صادرات ما باید بالا برود. این کار کوشش و پیگیری میخواهد. وزیر اقتصاد با تأکید بر ساده کردن تشریفات اداری برای کمک به صادرات خطاب به مدیران گمرک گفت: دنبال کار مردم باشید. وظیفه شما این است که پشتیبان و پارتی کسی باشید که در این کشور پارتی ندارد و به اتکای شما بتواند کارهای اداری خودش را انجام دهد. او افزود: کاری کنید که مردم بدانند دستگاههای اداری ما و تمام قسمتها واقعاً پشتیبان و حامی آنان هستند. کسی که به ما مراجعه میکند، بدهکار ما نیست که ما پشت میز نشستهایم و او جلو ما. او نوکر ما نیست، ما خدمتگزار او هستیم. اوست که دارد کار و تولید میکند و حقوق همه ما را میدهد. وی در پایان بر تقویت دستگاه اداری گمرک، تأمین مأموران گمرک و افزایش درآمدهای گمرکی تأکید کرد.[10]
وام مجدد بانک بینالمللی به ایران
برای اجرای پروژه راههای اصلی برنامه پنجساله سوم، بانک بینالمللی مجدداً حدود 30 میلیون دلار وام در اختیار سازمان برنامه میگذارد. به نوشته روزنامه بورس، شرایط وام مذکور مطابق شرایط وامهای راهسازی قبلی میباشد که بانک بینالملل برای اجرای طرحها قبلاً در اختیار سازمان برنامه گذاشته است. قرارداد این وام در واشنگتن بین رئیس هیئت اقتصادی ایران و مقامات بانک بینالملل امضا میشود. چندی قبل بانک بینالملل برای اجرای طرحهای راهسازی ایران مبلغ 18 میلیون دلار وام در اختیار ایران گذاشت تا از محل آن طرحهای مربوط به راه ایران ـ ترکیه اجرا گردد.[11]
75 جیپ اهدایی آمریکا
دولت امریکا برای تسهیل کار برنامه عمران روستایی در اطراف ایران 75 دستگاه جیپ در اختیار ایران گذاشت. برنامه عمران روستایی زیر نظر وزارت کشور برای بالا بردن سطح زندگی مردم اطراف کشور به وجود آمده است و جیپهای اهدایی که توسط کشتی «کرک» نیروی دریایی امریکا از آلمان به ایران آورده شد، سرپرستان عمران بخش را که ضمناً سمت کفالت بخشداری را نیز دارند قادر خواهد ساخت که از مناطق زیر نظر خود به سرعت دیدن کرده و به روستاهایی که جادههای خوب آنها را وصل نمیکند با این جیپها سفر کنند و بدین وسیله مردم را به وظایف اجتماعی و حیاتی خود آشنا سازند. به نوشته پست تهران، سرپرستان جدید عمران بخش که تعدادشان صد نفر است و همگی دانشگاه دیده هستند خواهند توانست با این جیپهای پر مقاومت از مرکز اداری خود به نقاط مختلف سفر کنند و به روستاییان در راه طرح و اجرای پروژههای عمران روستایی کمک نمایند.
وزارت کشور از چندی پیش به این مسئله توجه داشت که بدون وسیله حمل و نقل این جوانان دانشگاه دیده که کارهای بخشداری را انجام میدهند نخواهند توانست با قدرت، تمام مسائل مربوط به روستائیان را حل و فصل نمایند. 75 دستگاه جیپ اهدائی امریکا که از طریق اداره عمران بینالمللی در ایران به وزارت کشور داده شده این مشکل را تا حدی مرتفع خواهد کرد. وزارت کشور تصمیم دارد جیپهای دیگری نیز مستقلاً خریداری نماید.[12]
محکومیت گروهبان امریکایی در دادگاه ایران
گروهبان امریکایی در دادگاهی در ایران محکوم شد. این خبر را خبرگزاری شوروی (تاس) اعلام کرد و نوشت: عملیات خلاف نزاکت افراد نظامی امریکا در ایران به صورت عادی درآمده است. به نوشته تاس، اخیراً یک گروهبان امریکایی به نام «تانگر سلی» عضو هیئت مستشاری نظامی امریکا به یک افسر پلیس ایران حملهور شد و او را مضروب ساخت. این شخص قصد فرار داشت، ولی به وسیله یک پلیس ایرانی بازداشت شد. تاس بدون توضیح بیشتر میافزاید: گروهبان امریکایی در دادگاه ایران به دو ماه زندان و پرداخت 6 هزار ریال جریمه محکوم شد.[13]
پایان جلسات کمیسیون عفو و بخشودگی
کمیسیون عفو و بخشودگی وزارت دادگستری طی هفده جلسه رسیدگی به تقاضاهای رسیده از طرف زندانیان و خانوادههای آنان، آخر وقت امروز به کار خود پایان داد. در گزارشی که از طرف این کمیسیون برای وزیر دادگستری تنظیم شده است کمیسیون نسبت به جرمهای مربوط به تقلب مواد غذایی، چاقوکشی، قاچاق و فروش هروئین، دائر نمودن اماکن فساد، قتل عمد و غیرعمد هیچگونه توجهی به تقاضای عفو نکرده است ولی نسبت به تقاضاهای زندانیانی که مدتهای زیاد در زندان به سر برده و متنبه شدهاند و یا رضایت خانواده شاکیان را فراهم کردهاند و همچنین به زندانیانیکه جرمهای آنها زیاد نبوده است، رعایت حال کامل شده است.[14]
پینوشتها:
[1]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 13، جلوه محراب؛ شهید آیتالله سیدمحمدعلی قاضی طباطبایی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 161.
[2]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 112، 13/5/1343، ص 5 و 6 و 7 و 8.
[3]. روزنامه پست تهران، ش 3241، 3/5/1343، ص 1 و 8.
[4]. بزم اهریمن، جشنهای دوهزار و پانصد ساله شاهنشاهی به روایت اسناد ساواک و دربار، ج 2، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۷، ص 45 تا 40.
[5]. روزنامه کیهان، ش 6295، 1/5/1343، ص 16.
[6]. همان، ص 1 و 15
[7]. مجله تهران اکونومیست، ش 544، 3/5/1343، ص 6.
[8]. روزنامه کیهان، ش 6295، 1/5/1343، ص 13
[9]. مجله تهران اکونومیست، ش 545، 10/5/43، ص 18 و 17.
[10]. همان، ص 26 و 25 و 18.
[11]. روزنامه بورس، ش 719، 1/5/1343، ص 1 و 6
[12]. روزنامه پست تهران، ش 3240، 1/5/1343، ص 4.
[13]. احیائی، زینب، مستشاران امریکایی در ایران به روایت اسناد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۲، ص 365.
[14]. روزنامه کیهان، ش 6296، 3/5/1343، ص 1.
