شنبه 26 اردیبهشت 1343 / 4 محرم 1384 / 16 مه 1964
2 بازدید
آغاز مجدد سخنرانیهای حجتالاسلام فلسفى
حجتالاسلام محمدتقى فلسفى در تلگرامى به آیتالله خمینى خبر از رفع مانع نسبت به منبر رفتنش داد. در این تلگرام آمده است: خاطر محترم را مستحضر مىدارد که به فضلالهى از منبر رفتن حقیر رفع مانع شد. با تشکر از عواطف مبذوله، طول عمر حضرت آیتالله را از خداوند بزرگ خواستارم.[1] در همین زمینه، ساواک گزارش فعالیتهاى دوباره فلسفى پس از اجازه مجدد به وى درباره وعظ در منابر را چنین به مبادى ذىربط اعلام کرد: در تاریخ 26/2/43 آقاى محمدرضا صالحى کرمانى از آقاى فلسفى واعظ، دعوتى به عمل آورده بود که به کرمان عزیمت و براى ایام محرم و صفر در آن شهرستان سخنرانى مذهبى بنماید و به همین جهت به منظور کسب اجازه از حضور تیمسار ریاست ساواک نامهاى هم به حضور ایشان تقدیم داشته که پس از موافقت نامبرده به کرمان عزیمت نموده است.[2]
برنامه عزاداری زندانیان قزلقلعه
زندانیان زندان قزلقلعه از امشب برنامه ذکر مصیبت برقرار کردند: با آقایان روحانیون بازداشتى قرارگذاردیم که از امشب به طور مرتب از ساعت 22، نیم ساعت ذکر مصیبت شود. آقاى شیخ مهدى حقپناه دولابى با صداى رسا و خوش و حالت مخصوص روضهاى خواندند. امشب اطلاع دادند که فردا عدهاى از اکراد را آزاد مىکنند و چون این خبر را همه کردها شنیده بودند، همه آنها انتظار فردا را داشتند که ببینند نامشان در لیست آزادشدگان هست یا نه. ولى ظاهراً آزاد شوندگان از کسانى هستند که در بند عمومى مىباشند و از زندانیان انفرادى کسى آزاد نخواهد شد.[3]
ناتوانی مصدق از تشکیل جبهه ملى
دکتر محمد مصدق در پاسخ به نامه سازمان دانشجویان جبهه ملى از ناتوانى خود در تشکیل جبهه ملى فراگیر خبر داد و نوشت: اینجانب که در زندان به سر مىبرم هرگز قادر نیستم یک جبهه ملى تشکیل دهم که آقایان دانشجویان عزیز و احزاب و دستجات همه با آن متفق باشند و جبهه بتواند از مواقع و موارد به نفع مملکت استفاده کند. اینجانب هیچوقت چنین مسئولیتى را که قادر به انجام وظیفه نیستم عهدهدار نمىشوم. اکنون چون مىبینم که نفاق بین دستجات به ضرر ایران تمام مىشود، مىخواهم سعى کنم که آن را از بین ببرم و قواى ملى همه با هم همکارى کنند.[4]
رهبر جبهه ملى و شاپور بختیار از نگاه امریکا
یک منبع کنترل شده امریکایى در گزارشى به رئیس بخش سیاسى سفارت امریکا در تهران جزییاتى از نظریات رهبر جبهه ملى و شاپور بختیار ارائه داد و به نقل از یک ایرانى تحصیلکرده و عضو جبهه ملى که با شاپور بختیار صحبت کرده است، نوشت:
1ـ اللهیار صالح نامهاى به شوراى مرکزى حزب ایران فرستاده رسماً از شوراى مرکزى حزب ایران استعفا کرده است. صالح اظهار داشته که وى خیلى خسته، پیر و مریض است و تصمیم گرفته که از هر نوع فعالیت سیاسى کنار بکشد. حزب ایران قرار بود که در 23 اردیبهشت جلسه تشکیل دهد تا در مورد استعفاى صالح اقدام نماید. حزب ایران یک یادداشت غیررسمى براى صالح فرستاد که از او تقاضا نمودند تا در مورد استعفایش تجدیدنظر نماید. ولى حزب ایران انتظار نامهاى دیگر از صالح دارد که تصمیمش به استعفا را مجدداً تأیید نماید.
2ـ شاپور بختیار گفت که با غیر فعال شدن صالح، او در رأس حزب ایران باقى خواهد ماند و آن را به قدرت خواهد رسانید و به گروهى منظم تبدیلش خواهد نمود. بختیار گفت که او با دکتر مصدق، سمبل جنبش ملىگرایى مخالفت نخواهد نمود ولى تلاش خواهد کرد که از او و برنامه هایش به نفع خود استفاده نماید. بختیار، مصدق را یک خودپرست بزرگ توصیف نمود که نمىتواند موافقت نماید جبهه ملى در دست هر مرد دیگرى به جز خودش سپرده شود. بختیار گفت که به جز برکنارى رهبرى محافظهکار جبهة ملى، هیچ اقدامى در مورد پیشنهادهاى اخیر مصدق تحقق نیافته است. بنابراین، این به عهده رهبران جوانتر جبهه ملى است که رهبرى را در تجدید سازمان جبهه ملى به دست گیرند. البته با احترام گذاشتن به مصدق به عنوان تشریفات، بختیار گفت که وى از اشخاصى مثل داریوش فروهر استفاده خواهد نمود ولى آنها کنترل جنبش ملىگرایى را به عهده نخواهند گرفت.
3ـ بختیار گفت که روابط جبهه ملى با جبهه مذهبى بهتر از رابطهاش با ارتش است، ولى اگر جبهه ملى مىتوانست رهبرى و سازمانى خوب بیابد، افسران جوانى که از دولت ناراضى هستند با ملىگراها همراه خواهند شد. او گفت که جبهه ملى ارتباطى با نهضت آزادى ایران و رهبران مذهبى از طریق آیتالله رضا زنجانى دارد. در حال حاضر جبهه ملى در نظر دارد از زنجانى به عنوان یک میانجى نیروهاى ملىگرا استفاده نماید. محاکمه نهضت آزادى به تعویق افتاده است چون که دولت مىخواهد رهبران نهضت آزادى در طول محرم در زندان باشند.
احتمالاً وقتی شاه از سفرش به ایالات متحده باز مىگردد، رهبران نهضت آزادى آزاد خواهند شد و یا محکومیتهاى جزیى پیدا مىکنند.
4ـ جبهه ملى به طور آشکار کار خواهد کرد چون که اگر تلاش نماید که به طور مخفى کار کند، دولت جبهه ملى را با حزب توده به عنوان یک حزب مخفى معرفى خواهد نمود و اعضاى جبهه ملى را به زندان خواهد انداخت. جبهه ملى سعى نخواهد کرد که طرحهایش را مخفى نگه دارد چون چندین عضو از جبهه ملى حقوقبگیر دولت هستند. بختیار گفت که او و دیگر رهبران جبهه ملى فکر مىکنند که خنجى یک عامل ساواک است یا حداقل با ساواک تماس دارد.[5]
حزب نیروى سوم
به گزارش ساواک، ساواک تهران در اطلاعیهاى اعلام کرد که از طرف حزب نیروى سوم اعلامیهاى پیرامون سالروز 15 خرداد تهیه شده قرار است به وسیله عباس عاقلىزاده به تعداد 500 برگ تکثیر و توزیع شود. چون مفاد اعلامیه خلاف مصالح عمومى کشور و در تنقید از هیئت حاکمه و طرفدارى و تأیید از اقدامات روحانیون بود لذا به ساواک تهران اعلام شد که از تکثیر و توزیع آن جلوگیرى به عمل آید. ضمناً همان روز چگونگى توزیع قریبالوقوع اعلامیه مورد بحث در بولتن اخبار روز درج گردید و نظر داده شد جهت تعقیب عاملین و جلوگیرى از تکثیر و توزیع اعلامیه مورد بحث اقدامات لازم معمول گردیده است.[6]
ارتباط نهضت آزادى اصفهان با روحانیون
ساواک اصفهان نیز در گزارشى براى اداره کل سوم ساواک نوشت: بعد از وقایع 15 خرداد 1342، هواخواهان نهضت آزادى و افراد حزب زحمتکشان اصفهان به منظور نفوذ در بین طبقات مردم و بهرهبردارى از آن خود را به روحانیون افراطى نزدیک [کرده] در جهت موافق عقاید آنان شروع به فعالیت نمودند. چون هواخواهان نهضت آزادى در بعضى امور، افکارشان با روحانیون وفق مىداد توانستند تا حدودى نظر آنها را جلب و در جلسات مختلف اسلامى از قبیل انجمن اسلامى دانشآموزان و دانشجویان اصفهان و بعضى از هیئتهاى مختلف مذهبى که اغلب تجار و اصناف بازار در آنها شرکت داشتند، نفوذ نمایند ولى با اقدامات قبلى از اعمال آنها جلوگیرى به عمل آمد. ضمناً افراد حزب زحمتکشان با اینکه فعالیتهایى کردهاند تا بتوانند نظر روحانیون را آن طورى که باید و شاید به خود جلب کنند، موفقیتى به دست نیاورده به طور جداگانه به پشتیبانى از روحانیون انتقاداتى مىنمایند و به طور کلى مىتوان گفت فعالیت این دو دسته پس از مراجعت آیتالله خمینى به قم تا حدودى تخفیف یافته با رسیدن ایام امتحانات، جلسات انجمنهاى اسلامى مذکور هم فعالیتى ندارند و چنانچه بخواهند عملى انجام دهند، با اخذ دستورات قبلى که از قم یا تهران برسد، اقدام مىنمایند.
این گزارش مىافزاید: درباره صندوق و تشکیلات مالى و همچنین چاپ اعلامیه ده مادهاى اعلام مىدارد که از طرف روحانیون افراطى اصفهان تاکنون 22 صندوق اعانه به منظور کمک به مستمندان در محلهاى مختلف شهر با پیشنهاد و نظارت سیدمصطفى ابطحى تشکیل [شد] و طى بیلانى که هر ماه اعلام مىکند آنها را به مصرف امور خیریه مىرسانند. علاوه بر صندوقهاى مزبور از طرف همین عده که در رأس آنها حاج آقا حسین خادمى مىباشد، قبوض 50، 100، 200، 500 و 1000 ریالى به منظور تأسیس دبستان و دبیرستان و کودکستان احمدیه چاپ و با امضاى حاج آقا حسین خادمى و جمالالدین حمدى صهرى و حاج حسن کلاهدوزان براى فروش به وعاظ داده مىشود تا پس از جمعآورى وجوه که تاکنون در حدود 400 هزار ریال جمعآورى شده به مصرف ساختن محلهاى مزبور برسانند. به هر جهت این ساواک تاکنون از کلیه اعمال این عده اطلاع حاصل نموده مراقب اعمال آنان مىباشد و اعلامیه ده مادهاى نیز پس از چاپ شدن در قم براى تکثیر به اصفهان آورده شده بود. لیکن با کنترل و سفارشات قبلى به چاپخانهها، این اعلامیه هم در اصفهان چاپ نشده نمونه آن موجود است.[7]
دیدار رؤساى دفاتر اطلاعات با شاه
رؤساى دفاتر اطلاعات ایران در خارج، پیشازظهر با شاه در کاخ مرمر دیدار کردند. در ابتداى این دیدار، معینیان وزیر اطلاعات ضمن ارائه گزارشى از فعالیتهاى آنان گفت: سیاست عالیه تبلیغات خارجى کشور براساس انقلاب شاه و مردم بر دو اصل استوار است. یکى اینکه انقلاب شاه و مردم ایران در سراسر جهان به عنوان درس یا تجربه ایران به صورت سرمشق عمل براى تمام کشورهاى در حال پیشرفت معرفى شده است و دستگاههاى رهبرى فکری جهان باید در جریان این واقعیت قرار گیرند که انقلاب سفید ایران امرى نبوده که تنها متضمن نجات و تأمین سعادت اکثریت محروم مردم ایران باشد بلکه این انقلاب موجب تثبیت و تحکیم وحدت ملى در منطقهاى از جهان امروز شده است که کوچکترین بىثباتى در آن موجب برهم خوردن آرامش خاورمیانه و در نتیجه صلح جهانى خواهد شد. وى افزود: دوم اینکه با این تحول، اساس وحدت ملى در ایران آنچنان استوار مىشود که کشور ما تکیهگاه مؤثرى براى رهبرى معنوى تمام مسلمانان خاورمیانه در برابر دسایس آتشافروزان و نفاقافکنان باشد و ما این دوران عظمت را در آینده به چشم خواهیم دید. معینیان با اشاره به نگاه دیگران به ایران در گذشته گفت: در آن روزها در مطبوعات دنیا زیاد صحبت از کشور هزار فامیل و امثالهم بود اما این انقلاب به کلى ورق را برگرداند و دنیا این انقلاب را مقدس مىداند و به کشورهاى در حال پیشرفت توصیه مىکند که درس را فراگیرند و از این راه بروند.
سپس شاه در سخنانى ضمن تمجید از تلاشهاى آنان گفت: باید بدانید که منظور ما فقط دفاع از حقیقت است و هدفى غیر از اظهار حقیقت نداریم.
در صورتى که سایرین شاید به وسیله دستگاههاى خود فقط منظورشان کتمان حقیقت است و ایجاد آشوب، قتل، کشت و کشتار و در واقع فراهم کردن وسایل یک سیاست جدید امپریالیستى و استعمارى است و البته براى این کار سالى 125 میلیون لیره خرج دستگاه تبلیغاتى خود مىکنند. شاه درباره منعکس کردن هدفهاى انقلاب در جهان خارج گفت: انقلاب ما، انقلاب یک طبقه نیست. انقلاب ملى و اجتماعى است که به دست اکثریت مردم صورت گرفته است. بعضى انقلاباتى که در بعضى نقاط دنیا انجام شده به دست طبقه به خصوصى بود که جنبه ضدیت طبقاتى داشته در بعضى مواقع جنبه انتقامجویى داشته است ولى انقلاب ما، انقلاب محبت، عشق، علاقه، دوستى، برداشتن فواصل و نزدیک کردن قلوب به یکدیگر است. شاه افزود: انقلاب ما جنبه عملى دارد و کامل است و بالاخره چیزى است که نفع مملکت و مردم در آن در نظر گرفته شده است و در سایه این انقلاب تا حدى که مطابق شئون یک فرد آزاد است هر کس مىتواند در حدود لیاقت و پشتکار خودش از زندگى، نعمتها و ثروتهاى مملکت استفاده کند.[8]
پیام رئیس مستشاران نظامى امریکا در ایران
به مناسبت روز ارتش امریکا، رئیس مستشاران نظامى امریکا در ایران در پیغامى که از رادیو پخش شد اعلام کرد: شاه برنامه امداد کشورى را شخصاً حمایت و هدایت مىکنند. وى افزود: استقلال را نمىتوان فقط با اقدامات نظامى حفظ کرد و جنگ ضدپارتیزانى امرى محلى است که نه تنها با اسلحه بلکه باید با یک رشته اعمال بشردوستانه اجرا شود تا بتواند اعتماد و همکارى مردم روستاها را جلب کند.
ژنرال اکهارت که صدایش از رادیو هیئت مستشاران نظامى امریکا پخش مىشد گفت: نیروهاى مسلح امریکا از تجربیات جهانى خود چنین دریافتهاند که بهترین راه مبارزه با شورش، تروریسم، نفوذ مخفیانه و سایر فعالیتهاى غیرمنظم جنگى، پیشگیرى از آنهاست، به وسیله ایجاد محیطى که در آن بذر نارضایى نتواند ریشه بگیرد. وى افزود: برنامههاى امداد کشورى آنگونه که از طرف امریکا رهبرى مىشود، طورى تنظیم شده است که مىتوان از قابلیت نیروهاى مسلح کشورهاى دوست به منزله وسیله مهمى براى نیل به هدف نهایى یعنى استقلال صلحآمیز در نواحى مختلف جهان آزاد، منتهاى استفاده را به عمل آورد.[9]
افتتاح کتابخانه «کندى» در تبریز
جولیوس هومز سفیر امریکا در تهران، امروز کتابخانه «جان، اف. کندى» را در تبریز افتتاح کرد. به گزارش روزنامه اطلاعات، سفیر امریکا در این مراسم با اشاره به گذشت شش ماه از قتل کندى وى را از جمله ستایشکنندگان اصلاحات شاه در ایران خواند و به بیان ویژگیهاى شهر تبریز در تاریخ پرداخت. هومز سپس به شعار «جوانان مىخواهند بدانند» که در امریکا به صورت یک شعار ملى در آمده اشاره کرد و گفت: طرح سپاه دانش نشان از وقوف کامل شاه به این نکته دارد. این طرح جزء حیاتى و اساسى انقلاب سفید است و جوانان تحصیلکرده را به کمک هموطنانشان در روستا دعوت مىکند، زیرا در مناطق روستایى نیز «جوانان مىخواهند بدانند» و ذوق و عطش دانشاندوزى دارند.[10]
پسر شیخ خزعل آجودان شاه
به نوشته روزنامه مرد مبارز، پسر شیخ خزعل به سمت آجودان شاه برگزیده شده است. وى قرار است در رأس هیئتى به نام هیئت حسننیت ایران به کویت و عراق سفر کرده پیرامون توسعه مناسبات ایران و ممالک عربى مذاکراتى با رهبران سیاسى آن کشورها به عمل آورد.[11] این در حالى است که رادیو صوتالعرب در گفتارى، بحرین را سرزمینى عربى خواند. این روزنامه در تحلیلى مىنویسد که این حرکت در ادامه تحرکات چندى پیش عبدالناصر است که توسط روزنامههاى کویتى پىگیرى مىشد. مرد مبارز مىنویسد: چه خوب بود دیکتاتور مصر در چنین مواقعى از مشاورین و نزدیکان خیرخواه خود نظر مىگرفت و مىپرسید که آیا ادعاى ایران بر چه مبنا و چه اصولى قرار گرفته و به چه دلیل بحرین استان چهاردهم ایران است تا متوجه مىشد که بحرین نه یک سرزمین عربىنشین است و نه متعلق به عرب بلکه سرزمینى است متعلق به ما و جزو لایتجزاى کشور ایران است.[12]
کمک شرکت واحد به حزب ایران نوین
به دنبال درخواست منصور از مردم براى کمک مالى به حزب ایران نوین، سندیکاى کارگران شرکت واحد اتوبوسرانى تهران و حومه مبلغ 75 هزار ریال به عنوان کمک به این حزب پرداخت.
در نامه سندیکاى شرکت واحد آمده است که هر یک از کارگران مبلغ ده ریال به این امر اختصاص دادهاند. کارگران شرکت واحد امروز در اجتماعى این مبلغ را به حزب ایران نوین اختصاص دادند.[13]
تشکیلات جدید برای حج
شش نماینده مجلس شورا که به زیارت خانه خدا نایل شدهاند طرحى به نخست وزیر ارائه دادهاند که طى آن براى رفاه و آسایش زائران خانه خدا، تشکیلات مجهزى تأسیس شود. براساس این طرح، سازمان دائمى حج در نخستوزیرى و زیر نظر نخستوزیر تشکیل خواهد شد که شورایى مرکب از نمایندگان مجلس سنا و شورا، دولت و تجار و علما و امیرالحاجهای سالهای پیش و شمارى از افراد صاحبنظر آن را اداره خواهند کرد.
این سازمان امور حمل و نقل، مسکن و بهداشت زائران را به عهده مىگیرد و زائران خانه خدا از این پس باید به وسیله حملهدارها راهى مکه شوند. براساس این طرح، امیرالحاج باید چند ماه زودتر از فصل حج تعیین شود و شمار زائران بیتالله الحرام نیز لااقل دو ماه قبل از ماه ذىحجه تعیین شود. نمایندگان تأکید کردهاند که وسایل هیئت پزشکى نیز باید مجهز باشد.[14]
دو خبر از مجلس شورای ملی
روزنامه دنیا امروز دو خبر از مجلس داشت: خبر اول اینکه دو نفر از نمایندگان مجلس شورا از جمله کیهان یغمایى نماینده مشهد که از دریافت اضافه حقوق خوددارى کرده بودند، از دو، سه ماه قبل رضا به دریافت اضافه حقوق دادند. در مجلس سنا هم تمام سناتورها اضافات خود را دریافت مىکنند. به نوشته این روزنامه، در هر دو مجلس جریمه معمول بوده هر نمایندهاى که بدون عذر موجه غیبت نماید و یا دیرتر از وقت مقرر در جلسه علنى شرکت نماید به پرداخت یک روز و نصف حقوق جریمه مىشود که معمولاً این جرایم به مصرف خرید کتاب براى کتابخانه مجلس مىرسد. جمع حقوق مجلس شورا در یک ماه براى 188 نماینده مبلغ 7 میلیون و 550 هزار ریال و در مجلس سنا بابت حقوق 60 سناتور، 2 میلیون و 430 هزار ریال است.
خبر دیگر اینکه محمود جم رئیس کمیسیون امور خارجه مجلس سنا قصد دارد از سفیر لبنان در تهران به عنوان شیخ السفرا بخواهد که سفارتخانههاى خارجى در تهران، مجالس ضیافت خود را در ساعت 12 ظهر تا 13:30 بعدازظهر برپا نکنند زیرا به علت کار ادارى و یا شرکت در جلسات مجلسین، مدعوین ایرانى حضور نمىیابند چون هم خسته و گرسنهاند و در این ضیافتها از ناهار هم خبرى نیست.[15]
پرونده زندانیان مواد مخدر
کمیسیون عرایض مجلس سنا در پى شکایات خانواده زندانیان متهم به فروش یا قاچاق مواد مخدر، در نامهاى به وزیر دادگسترى خواستار رسیدگى فورى به پرونده آنان شد زیرا ممکن است این عده از متهمان که خانواده آنان سرگردان و بىسرپرست هستند، بىگناه باشند. به نوشته روزنامه کیهان، وزیر دادگسترى نیز به اداره حقوقى مأموریت داده است براى ارفاق به این نوع از متهمان، طرحى تهیه شود تا براى تصویب به مجلسین تقدیم گردد.[16]
کمک شرکت نفت به مؤسسات فرهنگى
شرکت ملى نفت ایران در سال جارى 7/73 میلیون ریال به مؤسسات فرهنگى کشور کمک کرده است. دانشکدههاى فنى، علوم، حقوق، کشاورزى، دبیرستان البرز، آموزشگاه حرفهاى نارمک، وزارت فرهنگ، دانشگاههاى ملى و مشهد و سازمان لغتنامه دهخدا از این کمکها استفاده کردهاند.
122 بورس تحصیلى به دانشجویان دانشکدههاى مختلف ایران و دو بورس به مبلغ 50 لیره در ماه به دانشگاه تهران براى اخذ درجه تخصصى در رشتههاى مربوط به سرطان داده شده است. به گزارش روزنامه اطلاعات، 7 میلیون ریال نیز به مؤسسات بهداشتى و درمانى و حدود 19 میلیون ریال به مؤسسات اجتماعى کمک شده است.
علاوه بر آن مبلغ 5 میلیون ریال به وزارت فرهنگ براى گسترش مؤسسات فرهنگى ایران در عراق و ایجاد امکان تحصیل براى عده بیشترى از فرزندان ایرانیان مقیم عراق کمک شده است.[17]
کمیته برگزارى جشنهاى 2500 ساله در عربستان
افراسیاب نوایى سفیرکبیر ایران در عربستان در نامه مفصلى به وزارت امور خارجه از استنکاف امیرفیصل دایر بر تصدى ریاست افتخارى کمیته برگزارى جشنهاى 2500 ساله شاهنشاهى در عربستان خبر داد و نوشت: سطح فرهنگ و علم و فهم مردم این کشور بالا نرفته است و به سبب اینکه علماى وهابى با اعمال نفوذ و تعصبات خود سطح فکر مردم را به حال قرون وسطایى نگاه داشتهاند، مردم حتى در طبقات بالاتر هم درک افتخارات تاریخى و شعائر ملى را نمىکنند. وى مىافزاید کفیل وزارت امور خارجه عربستان از پذیرش ریاست افتخارى کمیته این جشنها در عربستان توسط امیرفیصل عذرخواهى کرده است. سفیر ایران در نامه خود به وزارت امور خارجه پیشنهاد برپایى جشن باشکوه سه شبانهروزى از طرف سفارت ایران با شرکت طبقات مختلف داخلى و خارجى و درج گزارشها و عکسهایى در نشریات عربى و انگلیسى زبان را داده است که این امر مستلزم بودجه و اعتبار جداگانه و کافى و زیادى خواهد بود.[18]
پانوشتها:
[1]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 9: زبانگویای اسلام حجتالاسلام محمدتقی فلسفی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 253.
[2]ـ همان، ص 251.
[3]ـ رادنیا، عباس، مقاومت در زندان، صفحاتی از تاریخ معاصر، ج 4، تهران، قلم، 1377، ص 344.
[4]ـ مصدق، محمد، مکاتبات مصدق، تلاش برای تشکیل جبهه ملی سوم، تهران، بینا، 1362، ص 65.
[5]ـ اسناد لانه جاسوسى، شماره 20، احزاب سیاسى در ایران (1)، بهکوشش دانشجویان پیرو خط امام، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ص 170 و 168.
[6]ـ خلیل ملکى به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1388، ص 227.
[7]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 19: آیتالله خادمى، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1388، ص 87 و 88.
[8]ـ روزنامه کیهان، ش 6240، 27/2/43، ص 9 و 1.
[9]ـ روزنامه پیغام امروز، ش 1231، 27/2/43، ص 1 و 4.
[10]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11388، 27/2/43، ص 1.
[11]ـ روزنامه مرد مبارز، ش 838، 26/2/43، ص 4.
[12]ـ همان، ص 1.
[13]ـ همان، ش 840، 2/3/43، ص 4 و 1.
[14]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11387، 26/2/43، ص 11.
[15]ـ روزنامه دنیا، ش 796، 26/2/43، ص 1.
[16]ـ روزنامه کیهان، ش 6239، 26/2/43، ص 12.
[17]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11387، 26/2/43، ص 13.
[18]ـ بزم اهریمن، ج 2، ص 13 و 12.
