سهشنبه 3 اردیبهشت 1342 / 28 ذیقعده 1382 / 23 آوریل 1963
6 بازدید
± شایعات قم
استنکاف آیتالله خمینی از پذیرش احضاریة بازپرسی، موجب گسترش شایعاتی در شهر قم شده است. بهگونهای که شهربانی قم به ادارة اطلاعات شهربانی کل کشور گزارش داده که «در شهر شایع است دکتر محمد باهری، وزیر دادگستری، تلفناً به دادگستری قم دستور دادهاند فعلاً از تعقیب پروندة آیتالله خمینی خودداری نمایند». سرهنگ پرتو در این گزارش مشخص نکرده که آیا این خبر تا چه پایه مقرون به صحت بوده است.[1]
± ادامة پشتیبانی روحانیون شهرستانها از مواضع آیتالله خمینی
گزارش اطلاعات داخلی ساواک حاکی است که روحانیون طراز اول برای پیروی دیگر روحانیون از آیتالله خمینی، دست به اقداماتی زدهاند و این اقدام مورد تأیید علمای استانهای مختلف قرار گرفته و هر یک از آنها اعلامیهای در تأیید مرجعیت ایشان منتشر کردهاند. در این گزارش آمده است: «... روحانیون طراز اول در صدد هستند علما و روحانیون درجة 2 تهران و شهرستانها را به پشتیبانی از آیتالله خمینی تشویق و نامههایی به امضا برسانند، مبنی بر اینکه مخالفت آیتالله خمینی با دولت، مورد تأیید تمام آنها میباشد».[2] در گزارشی دیگر نیز تأکید شده که اقدامات مخالفتآمیز چند ماه اخیر آیتالله خمینی و پیشقدمی مشارالیه در مخالفت با عملیات اصلاحی شاه و دولت، موجب تمرکز قدرتهای روحانی در اطراف وی گردیده و به خاطر همین مرکزیت، هماکنون حوزههای علمی مذهبی خارج از ایران نیز نامبرده را مشخصترین رکن جامعة روحانیت ایران میشناسند و تلگراف تسلیآمیز واقعة اخیر از جانب آیتالله حکیم خطاب به وی، نتیجة همین شاخصیت اوست و خود وی نیز عملاً داعیة مرجعیت را دارد.[3] استناد ساواک به اعلامیههایی از این دست است که این روزها به تعداد زیادی از شهرهای گوناگون به قم میرسد: «جامعة روحانیت اصفهان از مصائب وارده به حوزة مقدسة علمیة قم و حریم روحانیت و عالم اسلام، بینهایت متأثر بوده و بدین وسیله ضمن اعلام همدردى خود، پیروزى قاطع اسلام و مسلمین را در تحقق هدفهاى اسلامى از درگاه حضرت احدیت خواستاریم».[4]
±حساسیت ساواک نسبت به بیماری آیتالله خمینی
گزارش ساواک حاکی است روز جاری سرگرد دکتر مهدوی، پزشک هنگ ژاندارمری قم، به ساواک آن شهرستان مراجعه و اظهار نمود: «خمینی به علت داشتن سابقة تب مالت و با توجه به اینکه سابقاً پزشک معالج وی بودهام، تقاضا نموده که از وی عیادت کنم و نظریة این ساواک را استعلام نمود. بر اساس این گزارش، عیادت از آیتالله خمینی بلامانع اعلام و توصیه شد ضمن معالجه، تجویز نمایید احتیاج زیادی به استراحت داشته و از ملاقات با اشخاص و فعالیتهای فکری خودداری نمایید».[5]
± مبارزة منفی در جامعه
برخی خبرها که مجال انتشار در مطبوعات یافتهاند، حکایت از مبارزة منفی در سطح اقشار گوناگون جامعه دارد. از آن جمله در کارخانة قند ورامین، ناراحتیهایی مشاهده گردید و حتی برخی تحریکشدگان، موادی را که در برابر شیرینی، هم منفجر میشود و هم مسمومیت ایجاد میکرده، در دیگها میریزند که خوشبختانه با هوشیاری کارگران و مهندسین، قبل از انفجار و آلودگی، موضوع کشف میشود و قضیه تحت رسیدگی دقیق میباشد.[6]
± سومین برنامه عمرانی کشور
با تصویب بودجه، وضع سومین برنامة عمرانی کشور روشن گردید. یک مقام از سازمان برنامه در اینباره اظهار داشت تصویب بودجه، به کلیة شایعاتی که دربارة طرحهای عمرانی برنامة پنجسالة سوم وجود داشت، خاتمه داد و مسلم گردید که برنامة مذکور، طبق اصولی که برای تهیة طرحهای آن منظور شده است و مطابق با مشخصات پروژههای موجود، در برنامه اجرا خواهد شد. اخیراً به دنبال شایعاتی که دربارة کم شدن سهم سازمان برنامه از عواید نفت بوجود آمده بود، گفته میشد که بعضی از طرحهای برنامة سوم تغییر میکند ولی با تصویب بودجة عمرانی کشور و فقط سهم سازمان برنامه از عواید نفت طبق شرایط قبل، کلیة این شایعات از بین رفت و برنامة سوم مطابق طرح تنظیمی و تصویبی اجرا خواهد شد.[7]
± کسری سه میلیارد ریالی بودجة سال 1342
بودجة سال 1342 به تصویب رسید؛ کاری که چند ماه بود دولت را به خود مشغول کرده بود. اما این بودجه هم مثل سایر بودجههای سنواتی گذشته، سه میلیارد ریال کسری دارد. مسئلة کسر بودجه خبر تازهای نیست. سالهای سال است که میخواستهاند بودجه را متوازن تقدیم کنند. این کسر بودجه با نوسانات خود، همه ساله وجود داشته است. باز به قول معروف، گلی به جمال دولت که چنین وعدهای نداد و همان روزهای اول هم که آمد، گفت بودجه کسر دارد ولی سعی میکنیم به یک جوری سر و ته آن را هم آوریم و آنقدرها هم که دولت گذشته، های و هوی میکرد و آسمان و ریسمان میبافت و جنجال به پا کرده بود، مسئله به آن غلیظی نیست. این مطلب را روزنامة کیهان نوشته و افزوده است: «هرگاه فزونی هزینه بر درآمد، بهطوری که گفتیم مخصوص برای کارهای اصلاحی و تولیدی باشد، اسباب نگرانی نخواهد بود. یا اگر این اضافه هزینه در راه بیهوده و به اصطلاح «عطینا» خرج شود، بیشک نهتنها نگرانیآور است، بلکه خطرناک است. این مثل را البته شنیدهاید که میگوید: پول درآوردن آسان اما خرج کردن مشکل است. واقعاً هم مشکل است؛ اگر راه درست خرج کردن را ندانیم، کمیت بودجه همیشه لنگ و هر سال هم لنگتر خواهد شد. در این مورد، مسئلة صرفهجویی مطرح میشود. باید گفت که صرفهجویی هم مبتنی بر یک رویة صحیحی پیش نرفته است. زیرا که صرفهجویی صرفاً و بدون تدبیر و نقشه ممکن است به جای سود، زیان به بار آورد. چنانکه فیالمثل در دولت گذشته، تعطیل کارهای ساختمانی که ضرورت ایجاب میکرد لامحاله تمام شود، متوقف گردید و علاوه از اینکه مشکل عظیم بیکاری را در کشور به وجود آورد، به همان ساختمانهای نیمهتمام هم که میلیونها و میلیاردها صرف بالا بردن جرزهای آنها شده بود، لطمات زیاد وارد کرد. به همین قیاس، کارهای دیگری که به نام صرفهجویی هم باید مبتنی بر «سیاست مدبرانه» باشد و این خود یک امر مهم و قابل توجه میباشد». نویسنده در خاتمه میافزاید: «روزی که سازمان اداری مملکت اصلاح گردد و وضع کارمندان در طبقات مختلف تثبیت گردد، آن وقت از لحاظ بودجهنویسی و تنظیم ارقام هزینههای مستمر، وضع کاملاً بهتری پیدا خواهد شد زیراکه واقع امر این است که سیاست «بیرون ریختن» یا «اردنگ کردن» سیاست غلطی است، کاملاً غلط. بلکه باید در بیرون از کار اداری، آنقدر کار سودآور ایجاد گردد که دیگر پشت میز نشستن برای افراد، صرفه و نفعی نداشته باشد و به جای سیاست بیرون کردن بیکارها از ادارات، باید سیاست «ایجاد کار» در بیرون از ادارات را در پیش گرفت و آن هم با اجرای نقشهها و برنامههای عمرانی و توفیق و حمایت قانونی از کارهای آزاد و مولد ثروت، میسر تواند بود و این رویه سبب میشود که حجم کار ترقی کند و درآمد سرانة افراد زیاد شود و در اثر آن، به مرور کسر بودجه و این خلاء که در جریان امور مالی سالهاست وجود دارد، پر شود و سرانجام کشور دارای اقتصاد سالم شده و بودجه هم متوازن گردد».[8]
±ادعای وزیر مشاور دربارة نظر روحانیون شیعه راجع به شاه
جهانگیر تفضلی، وزیر مشاور و سرپرست انتشارات و رادیو، در مصاحبه با خبرنگاران گفت: «اکثریت قریب به اتفاق روحانیون حقیقی، شاهنشاه خودشان را پادشاه متدین اسلام و شاهنشاه مؤمن شیعه و رهبر انقلاب مقدس ملی میدانند و با انقلاب مقدس ملت ایران که به رهبری شاهنشاه متدین و شیعه صورت گرفته، صمیمانه همراهی میکنند و من به نام وزیر مسئول رادیو و انتشارات میتوانم بگویم که شاهنشاه اسلامپناه نسبت به روحانیون حقیقی شیعه از روی ایمان محکم و قلبی خودشان، علاقة مخصوص و حتی خیلی عمیقی دارند. به علاوه میدانید و لابد شنیدید که بزرگترین روحانی عرب و رئیس جامعالازهر، حضرت شیخشلتوت به رغم سرهنگ ناصر و شاید تا اندازهای هم با لجاجت با او، رسماً فتوی داد که مذهب شیعه یکی از مذاهب اسلام است و میدانید که پیشترها بر اثر تحریکات سیاستهای بیگانه، بسیاری از برادران مسلمان ما بلکه اکثریت آنها بر اثر تبلیغات دشمنان اسلام اینطور میپنداشتند که ما شیعیان به قرآن و رسول اکرم اعتقاد نداریم و کافر و خدانشناسیم. جناب سرهنگ عبدالناصر متأسفانه موضوع یا در حقیقت افسانة برتری نژادی را پیش کشید. سرهنگ ناصر این اصول مقدس را در زیر فلسفه یا دکترین برتری نژادی خودش که کمی بلکه خیلی فاشیست مآب هم هست، مدفون کرده و نسبت به همة مسلمانهای غیر عرب، اغلب یا گاهی باطناً در بعضی موارد مثلاً نسبت به ملت مسلمان ایران، آشکارا کینهتوزی میکند و چون متأسفانه با ملت ایران یک نوع خصومت عجیبی دارد، نگذاشت که این فتوی به ثمر برسد با اینکه این فتوی چاپ شد و در تمام کشورهای عربی تا آنجا که میدانم منتشر شده و خودم هم این فتوی را دیدم و دادم ترجمه هم کردهاند و به روزنامهها هم دادهام». وی ادعایش را با تأکید بیشتری عنوان کرد و افزود: «همة علمای دانشمند بزرگ شیعه، به نظر من بدون استثنا، انقلاب ملی وطن خودشان را که به رهبری شاهنشاه میشود، اگر حمایت خیلی شدید نکنند، لااقل موافقند و من یقین دارم که تمام بزرگان روحانی ما، تمام علمای شیعة بزرگ و حقیقی که به ملت ایران علاقهمندند و به استقلال مملکت علاقهمندند، شاهنشاه اسلامپناه خودشان را با جان و دل دوست دارند و شاهنشاه مؤمن شیعة خودشان را بزرگترین حامی و خدمتگزار مذهب مقدس ما تشیع، در زیر سایة ولیعصر عجلالله تعالی و فرجه میدانند». وی این را هم گفت که: «آن عدة معدودی روحانینما که با انقلاب ملی و با ترقی ملت ایران مخالف باشند و بخواهند که ملت مسلمان ایران در پیش مردم دنیا عقبمانده و بیتمدن و بیفرهنگ جلوه بکند، نه تنها ملت ایران آنها را روحانی حقیقی نمیداند بلکه به نظر من، روحانیون متفکر، دانشمند و با تقوی و وطنپرست هم اینجور اشخاص را از میان خودشان خواهند راند».[9]
± مبارزه با گرانی ارزاق عمومی
امروز دکتر پیراسته، وزیر کشور، دربارة مبارزه با گرانی ارزاق عمومی گفت: «تقلیل هزینة زندگی پیوسته مورد توجه شاه است و سیاست عمومی دولت نیز بر این پایه قرار دارد».[10]
از اول هفتة آینده، دادگاههای مبارزه با گرانفروشی، کلیة دکاکین و فروشگاههای مواد غذایی و خواربار را کنترل میکنند. در این دادگاهها، عدهای از مأمورین وزارت کشور و شهرداری تهران فعالیت خواهند کرد و طبق دستور وزیر کشور، کلیة دکاکین و مغازههایی را که نرخ و مقررات فروش اجناس را رعایت نکنند، تحت تعقیب قرار خواهند داد.[11]
± ورود رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا به تهران
ژنرال تایلر، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، بنا به دعوت تیمسار ارتشبد حجازی، رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران، برای دیداری شش روزه از ایران و شرکت در کنفرانس نظامی پیمان مرکزی، وارد تهران شد. ژنرال تایلر قبل از سفر به ایران در آنکارا اظهار داشت که مذاکرات اخیر وی با مقامات نظامی ترکیه، دربارة مجهز کردن نیروهای این کشور با سلاحهای عادی بوده است. تایلر گفت: «کمک نظامی آمریکا به ترکیه ادامه خواهد یافت زیرا یک ارتش ترک مجهز به سلاحهای جدید، بهترین ارتش جنگندة دنیا خواهد بود». رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا پس از پایان بازدید از ترکیه، عازم ایران شد. بازدید ژنرال تایلر تا روز نهم اردیبهشت ماه [09/02/1342] به طول خواهد انجامید.[12]
± سرنگونی هواپیمای دوموتورة ارتش آمریکا
امروز همزمان با ورود رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا به تهران، یک هواپیمای دوموتورة ارتش آمریکا، چند دقیقه بعد از پرواز از فرودگاه مسجدسلیمان سرنگون شد و خلبان آمریکایی آن کشته شد. در این سانحه، دو نفر دیگر از سرنشینان این هواپیما زخمی شدند.[13]
خبرنگار یکی از جراید مینویسد: «من اولین خبرنگاری بودم که به محل سقوط هواپیما رسیدم و دیدم که پس از شش ساعت، هنوز آتش هواپیما شعلهور است. بر اثر شدت تصادف، هواپیما به دو نیم شده بود».[14]
± مطلبی دربارة ادعای آزادی زنان
تلاش جراید برای توجیه مفاد ششگانة انقلاب سفید همچنان ادامه دارد. از آن جمله، یکی از جراید به موضوع آزادی زنان پرداخت و در مطلبی نوشت: «در مورد اهمیت مقام زن در اجتماع و موقعیت ممتاز و شخصیتی که زنان در کشورهای اسلامی دارند، بارها صحبت شده ولی از لحاظ کشور و اجتماع ما، این موضوع تازگی و اهمیت خاصی دارد زیرا بعضیها خیال میکنند و چنین وانمود میکنند که آزادی و حقی که به بانوان داده شده، بر خلاف دستورات کتاب آسمانی (قرآن) و خلاف اصول دین و مذهب است و در نظر دارند از این گفتههای خلاف حقیقت و ادعاهای پوچ، به عنوان پیراهن عثمان استفاده کرده، نه تنها جلوی نهضت آزادی و ترقی و پیشرفت زنان ایران را سد کنند، بلکه بدین بهانه، تیشه بر ریشة اصلاحات و پیشرفتهایی بزنند که به رهبری شاهنشاه روشنفکر و بیدار دل ایران شروع شده و کشور باستانی ما در پرتو آن باید به مقام ارجمند جهانی خود برسد». این نوشته افزوده است: «در حالیکه این عده غافل از درک حقیقت مسلمی هستند که در کلیة کشورهای اسلامی، زنها دارای مشاغل حساس بوده و آزادی کامل داشته و در تعیین سرنوشت کشور و ملت خود دوش به دوش مردان به فعالیت پرداخته و در تمام امور مملکت دخالت میکنند، به مقام وکالت مجلس و وزارت رسیده و حتی عالیترین پستهای سیاسی را در خارج از کشور خود اشغال و لیاقت و کفایت خود را در تمام این امور به ثبوت میرسانند حتی در کشور یمن و عدن نیز که چند ماه پیش با زن مثل برده و کنیز رفتار میشد، حقوق کامل به زنان اعطاء شده و از این لحاظ تحول بس عمیقی در وضع اجتماعی آن کشورها پدید آمده است. ما نمیدانیم بعضی افراد کشور ما چرا در دنیای کنونی که بشر به اشغال سیارات دیگر آسمان همت گماشته، تا این حد کوتهنظری نشان میدهند و چرا مغز و فکر آنها دچار جمود و رخوت شده و به چه دلیل سعی میکنند ملت مسلمان و شیعة ایران که از لحاظ داشتن دین اسلام و مذهب تشیع از پیشروترین و متمدنترین ملل مسلمان جهان است، در این نهضت بزرگ اجتماعی و جهانی عقب بماند و عقبافتادهتر از همة ملل باشد». نویسنده با تکرار ادعاهایش مینویسد: «امروز در سرتاسر کشورهای اسلامی مقام و منزلت زن درست به پایة مرد رسیده و هیچ دستهای نیز با این ترقی و پیشرفت مخالفتی ندارد زیرا خدا و پیامبر بزرگ اسلام محمد(ص) نیز با آزادی و آزادگی زن موافق بودند. به این جهت هم در هیچ جا از قرآن و دستورات رهبر عالیقدر بشریت، حضرت محمد(ص) جمله و کلمهای دیده نمیشود که زن را برده و ضعیف و زیردست معرفی کرده و این دسته را از حقوق بشری محروم نمایند. به این دلیل اگر افرادی پیدا شدند که فقط برای حفظ موقعیت و منافع خود با این نهضت مقدس مخالفت کردند، مسلم است که حسن نیت ندارند و دنبال هدفهای دیگری هستند و این وظیفة وجدانی و دینی روحانیون بینظر و بیغرض است که این حقیقت را از لحاظ اجتماعی روشن ساخته و بدانند که مقام زن در کشورهای اسلامی از هرجهت از لحاظ آزادی و اشغال پستهای حساس مملکتی و خدمت به اجتماع ،تثبیت شده و این حق و آزادی را هیچ قدرتی نخواهد توانست از زنها گرفته و مقام و احترام زن را در اجتماع ندیده بگیرد».[15]
± جلوگیری از صدور نفت ایران به اسرائیل
کمیتة کارشناسان نفتی عرب، امروز خواستار جلوگیری از صدور نفت ایران به اسرائیل شد. به گزارش خبرگزاری فرانسه از قاهره، کمیتة کارشناسان نفتی عرب، امروز برای نهمین بار در قاهره تشکیل جلسه داد و طرح قرارداد تأسیس یک شرکت عربی کشتیرانی برای حمل و نقل مواد نفتی را مورد مطالعه قرار داد. به موجب طرحی که تنظیم شده، این قرارداد یک ماه پس از تصویب آن از طرف پنج دولت عرب در صورت پرداخت دست کم 40 درصد سرمایة شرکت، به موقع اجراء گذاشته میشود. کمیتة کارشناسان نفتی عرب همچنین تصمیم گرفت که از دبیرخانة اتحادیة عرب تقاضا کند که اعضای این اتحادیه از طرق سیاسی از دولت ایران بخواهند که از ادامة تحویل نفت به دولت اسرائیل خودداری کند.[16]
پینوشتها:
[1]. امام در آیینه اسناد (سیر مبارزات امام خمینی به روایت اسناد شهربانی)، جلد 1، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1383، ص 75.
[2]. منصوری، جواد، تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد، ج 1، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 573.
[3]. همان.
[4]. اسناد انقلاب اسلامى، ج 3، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 76.
[5]. سیر مبارزات امام در آیینه اسناد ساواک، تهران، موسسه چاپ و نشر عروج، 1386، ج 16، ص 147.
[6]. روزنامه اتحاد ملی، ش753، 3 /2/1342، ص 1.
[7]. روزنامه کیهان، ش5927، 3 /2/1342، ص 9.
[8]. همان، ص 1 و 2.
[9]. روزنامه مهر ایران، ش 1808، 3 /2/1342، ص 1 و 2.
[10]. روزنامه کیهان، ش5927، 3 /2/1342، ص 1 و 2.
[11]. روزنامه پست تهران، ش 2878، 3/2/1342، ص 8.
[12]. همان، ش2879، 4/2/1342، ص 1 و 8.
[13]. همان، ص 1.
[14]. روزنامه کیهان، ش5928، 4/2/1342، ص 1.
[15]. روزنامه مهر ایران، ش1808، 3 /2/1342، ص 1.
[16]. بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش27، 5 /2/1342، ص2.
