جمعه 27 اردیبهشت 1342 / 23 ذیحجه 1382 / 17 می 1963
6 بازدید
± حساسیت ساواک به تقویت جایگاه آیتالله خمینی در حوزههای علمیه
تقویت جایگاه آیتالله خمینی در حوزههای علمیه، ساواک را بیش از پیش نسبت به موقعیت ایشان حساس کرده است تا جایی که هرگونه اظهار نظر دربارة آیتالله خمینی را با دقت به مبادی ذیربط گزارش میکند. از آن جمله در گزارش اطلاعات داخلی ساواک، از اظهارات شیخ بهاءالدین نوری آمده است که: «در تاریخ هزار و سیصد سالة اسلام، اولین بار است که یک نفر روحانی از راه مبارزه و زورآزمایی توانسته مرجعیت تقلید شیعیان را بهدست آورد و این شخص آیتالله خمینی است که برای اولین بار در تاریخ اسلام، عموم مراجع تقلید دیگر، کتباً تبعیت از او را اعلام کردهاند. در حالی که در زمان آیتالله بروجردی با اینکه آن مرحوم مرجع تقلید بود، معهذا علمای بزرگ دیگر نظیر آیتالله شاهرودی و آیتالله صدر و آیتالله خوانساری هر یک مستقلاً کار میکردند و مریدان آنها اعتنایی به آیتالله بروجردی نداشتند، ولی امروز بزرگترین علمای اسلامی شیعة دنیا، رهبری آیتالله خمینی را پذیرفتهاند و هر آخوند و روحانی برای اینکه بین مردم اعتباری به دست آورد، ناگزیر است خود را پیرو تعالیم خمینی معرفی کند.[1]
± استقبال مطبوعات ایران از ورود رئیسجمهور هند به کشور
ورود رئیسجمهور هند به ایران، صاحبنظران مطبوعاتی را بیش از ورود پادشاه دانمارک به ایران، خشنود ساخته است. این را میتوان از مطالبی دریافت که دربارهاش نوشتهاند. از آنجمله مطلبی است که یکی از هفتهنامهها زیر عنوان «دانشمندی که رئیسجمهوری هند و مهمان کشور ماست» منتشر کرده و نوشته: «مردم هند هر روز دستهدسته نزد رئیسجمهوری میآیند و تقاضاهای خود را به اطلاع وی میرسانند و رئیس جمهوری بدون تکلف به وضع آنها رسیدگی میکند. دکتر رادها کریشنان، رئیسجمهوری هند که اکنون مهمان دولت و ملت ایران است، در میان رهبران کشورهای جهان موقعیت ممتازی دارد. وی تنها فیلسوف و دانشمندی است که بدون سابقة فعالیتهای سیاسی و فقط به لحاظ مقام و موقعیت علمی و اجتماعی خود، به مقام ریاست جمهوری انتخاب شده و رهبری یکی از بزرگترین ممالک جهان را به دست گرفته است». این مجله با ذکر زندگینامهای از وی نوشته است: «تمام عمر رئیسجمهوری هند صرف مطالعه و تحقیق و تتبع در مسائل علمی و فلسفی شده. تا جایی که میتوان او را یکی از برجستهترین فلاسفة معاصر جهان و بزرگترین فیلسوف آسیایی به شمار آورد. دکتر رادها کریشنان نیمی از عمر خود را در دانشگاههای هندوستان و انگلستان و آمریکا به تعلیم فلسفة شرق پرداخته و بیش از 25 کتاب دربارة رشتههای مختلف فلسفی و ادیان بزرگ جهان نوشته است».[2]
± واکنش محافل سیاسی به سفر رئیسجمهوری هند به ایران
در محافل سیاسی گفته میشود مسافرت رئیسجمهوری هند به ایران، علاوه بر توسعة روابط دو کشور، این فرصت را به اولیای دولت ایران خواهد داد که برای رفع اختلافات هند و پاکستان، در مورد کشمیر توصیههایی به دولت هند بکنند.[3]
± سوءاستفادة مالی در اعطای کمکهای خارجی به ایران
خبرگزاری آسوشیتدپرس خبر داد که کمیتة فرعی تحقیقات سنا در حال بررسی اتهام سوءاستفادة مالی در اعطای کمکهای خارجی به ایران است که در صورت تأیید، یکی از بزرگترین رسواییهای تاریخ کشور خواهد بود. در همین حال علیمحمد شاپوریان، رایزن مطبوعاتی سفارت ایران در آمریکا، منبع اطلاعات مک کلان را تقبیح و به ادعاهای او اعتراض کرد. شاپوریان به یکی از خبرنگاران گفت که: «نام واقعی این شخص، خیبر گودرزیان است که بر اثر اقامت طولانی در آمریکا، تابعیت ایران را از دست داده است». او گفت: «عنوان خان به معنی رئیس یا رهبر بر اساس قانونی که در سال 1930 [1309] تصویب شد، ملغی گردیده است». این فرد در جلسة محرمانة هیئت تقنینیه شهادت داده و گفته است که از طرف یک گروه موسوم به «میهنپرستان متحدة عدالتخواه» سخن میگوید. بر پایة همین گزارش، طبق اطلاعات به دست آمده، این مدارک ابتدا به کمیتة روابط خارجی سنا که معمولاً برنامههای کمکهای خارجی را نظارت میکند، تسلیم شد؛ اما این گروه در صحت آن ابراز تردید کرد و آن را جهت بررسی به وزارت دادگستری ارجاع داد. یک سخنگوی وزارت امور خارجة آمریکا هم گفت که در این خصوص هیچ اطلاعی ندارد. وی توضیح دیگری نداد.
آسوشیتدپرس نوشته است که کمکهای اقتصادی ایالات متحده به ایران در طول سالهای 1946 ـ1962 [1325 ـ1341] بالغ بر 5/731 میلیون دلار و کمکهای نظامی طی همین دوره، بالغ بر 563 میلیون دلار بوده است.
یک سخنگوی آژانس بینالمللی توسعه اظهار داشت: «مقامات وزارت امور خارجة ایالات متحده تقریباً یک ماه پیش، پس از اطلاع از ادعای خیبرخان با وی تماس گرفتند». همین سخنگو میافزاید: «در مصاحبههای مفصلی که با خیبرخان داشتیم، با آنکه چند بار از او خواسته شد سند ارائه دهد، وی حاضر به ارائة اسنادی که مؤید ادعاهایش باشد، نشد. اما وزارت امور خارجه به تلاش خود برای کسب اطلاع در مورد صحت و یا سقم این ادعاها ادامه میدهد».[4]
± رفع محدودیتهای صادرات ایران از طرف بازار مشترک اروپا
دکتر عالیخانی، وزیر اقتصاد، میگوید: «مذاکرات ما با مقامات بازار مشترک موفقیتآمیز بوده است. مقامات بازار مشترک قول دادهاند محدودیتهای فعلی بر صادرات ایران را از میان بردارند». مذاکرات ایران و بازار مشترک، مدت پنج روز در بروکسل ادامه داشت و عالیخانی ضمن اقامت در بروکسل، با والتر هالشتین، رئیس بازار مشترک اروپا ملاقات کرد. وزیر اقتصاد گفت: «مذاکرات بیشتر دربارة افزایش و توسعة روابط تجاری ایران و بازار مشترک و رفع مشکلاتی که در راه آن وجود دارد، دور میزد». وی در مورد حجم تجارت ایران و کشورهای عضو بازار مشترک گفت: «طبق آمار موجود، 25 درصد صادرات ایران به منطقة بازار مشترک فرستاده میشود و 35 درصد واردات ایران، از آن منطقه است». وزیر اقتصاد ضمن مذاکره با مقامات بازار، تأکید کرده است که ایران مایل است صادرات خود را به کشورهای عضو بازار افزایش دهد و اقلام مهم صادرات ایران به بازار مشترک، شامل فرش و خشکبار خواهد بود.[5]
پینوشتها:
[1]. سیر مبارزات امام در آئینه اسناد ساواک، تهران، موسسه چاپ و نشر عروج، 1386، ج 9، ص 110.
[2]. مجله سپیدوسیاه، ش 506، 27/2/1342، ص 2 و 3 و 51.
[3]. مجله تهران مصور، ش 1028، 27/2/1342، ص 3.
[4]. اندرمانیزاده، جلال و مختار حدیدی، پهلویها، خاندان پهلوى به روایت اسناد، جلد 2، فرزندان رضا شاه، تهران، نظر, 1378، ص 373 تا 375.
[5]. روزنامه اطلاعات، ش 11094، 28/2/1342، ص 16.
