چهارشنبه 6 شهریور 1342 / 8 ربیعالثانی 1383 / 28 اوت 1963
5 بازدید
± تحریم انتخابات از سوی چهار نفر از آیات عظام
آیات عظام میلانی، مرعشینجفی و شریعتمداری در نامههایی جداگانه به پرسش جمعی از اهالی اصفهان دربارة شرکت در انتخابات پاسخ دادند. مراجع اسلام، شرکت در این انتخابات را جایز نمیدانند.[1] در اعلامیة دیگری که گفته میشود آیتالله شریعتمداری صادر کرده است، نامبرده در پاسخ به جمعی از اهالی تبریز، شرکت در انتخابات را «عقلاً و شرعاً» ممنوع اعلام کرده است. این اعلامیه ابتدا در مسجد سیدعزیزالله بازار نصب شد، اما مأموران نفوذی آن را از دیوار برداشتند. [2] گزارشهای ساواک، حاکی است اعلامیة آیات عظام میلانی و مرعشی در برخی نقاط تهران[3] و قوچان[4] توزیع شد است. آیتالله خویی در نامهای به پرسش جمعی از مقلدین خود دربارة شرکت در انتخابات چنین پاسخ داد، شرکت در انتخابات و کمک به دولت، تحریم شده است و در صورتی که مجلس نیز تشکیل گردد، از نظر شرع و قانون اساسی، این مجلس فاقد اعتبار است.[5]
± جلوگیری سفر آیتالله میلانی به مشهد
هاشمی از ساواک مشهد، در تلگرافی از ساواک تهران خواست تا پایان برگزاری انتخابات مانع از سفر آیتالله میلانی به مشهد گردند. در این تلگراف آمده است «آیتالله میلانی از مسافرت به تهران نادم و میل دارد با صورت موجه و آبرومندی به مشهد مراجعت کند. منتها به علت محظوراتی که پیدا کرده نمیتواند مسافرت نماید».[6]
± لحن تند آیتالله جواد فومنی علیه دولت
مأمور ویژة ساواک گزارش داد آیتالله جواد فومنی امام جماعت مسجد نو خیابان خراسان، پس از نماز مغرب و عشا «در حالیکه از منبر بر روی زمین مسجد مینشیند و قلیان میکشد» با لحن تندی دربارة مسائل سیاسی و اعمال دولت گفتگو میکند».[7]
± بازگشایی بازار تبریز
بازار تبریز که در 27 مرداد به دلیل تصمیم مقامات برای تبعید آیتالله قاضی طباطبایی تعطیل شده بود به کوشش مهرداد و عطایی رئیس شهربانی مجدد گشوده شده است. علی فرشباف از فرشفروشان بازار و عدهای دیگر از بازاریان که از طرفداران مصدق هستند، در تعطیلی بازار و تحریک مردم نقش داشتهاند.[8]
± احضار جمعی از سران نهضت آزادی به دادگاه
آیتالله سیدمحمود طالقانی صبح امروز برای قرائت پروندة خود راهی دادگاه شد. علاوه بر او، مهدی بازرگان، دکتر یدالله سحابی، حاج علی بابایی و شمسایی نیز به دادگاه احضار شده بودند و در مراجعه به دادگاه توانستند با عزتالله سحابی دیدار کنند. آیتالله طالقانی از روند گفتگو با دوستان و وکلای مدافع، وحدت نظر در برخورد با دادگاه و نحوة دفاع بسیار راضی بودند.[9]
± اقدامات ملامصطفی بارزانی در ایران
مقدم در تلگرافی محرمانه به ساواک شهرهای رضاییه، مهاباد، سنندج و کرمانشاه اطلاع داد ملامصطفی بارزانی به وسیلة تماس با حزب دموکرات کردستان، احزاب توده و دموکرات اکراد ایرانی را هماهنگ کرده تا در آذربایجان غربی شورش نمایند. هدف او از این شورش، سرگرم کردن نیروهای ایرانی به مناطق داخلی و غفلت از مناطق مرزی است. مقدم پیشبینی کرد که بارزانی در این فرصت میتواند به داوطلبان و سلاحهای روسی در مرز ایران، ترکیه و شوروی دست یابد و مدعی تشکیل کردستان مستقل گردد.[10]
± وضعیت زنان ایران در پاکستان تایمز
پاکستان تایمز، چاپ لاهور در شمارة اخیر خود به تشریح وضعیت زنان ایران پرداخت و ضمن اشاره به فعالیتهای انتخاباتی زنان ایرانی، سخنی از فرح پهلوی را پایان مقالة خود قرار داد: «زنان ایرانی به درجهای از رشد فکری و اجتماعی رسیدهاند که می توانند دوشادوش مردان کشور خویش در راه ساختن ایران نوین کوشش کنند».[11]
± استوارنامههای سفیران جدید سوئیس و ژاپن
سخنگوی دربار شاهنشاهی اعلام کرد ماکس کونیک و یوشیمیتسواند سفیرکبیران جدید کشورهای سوئیس و ژاپن استوارنامههای خود را تقدیم دربار ایران کردند. در مراسم امروز، حسین علاء وزیر دربار شاهنشاهی، آرام وزیر امور خارجه نیز حضور داشت.[12]
± دیدار اعضای هیئت دانشگاهی فرانسه با شاه
اعضای یک میسیون دانشگاهی فرانسه که چندی پیش طی سفری یک ماهه به ایران آمده بودند امروز پیش از بازگشت به پاریس با شاه دیدار کردند. این گروه به دعوت کنسرسیوم نفت به تهران آمده بودند.[13]
± ملحق شدن ادارة نظام وظیفة عمومی به وزارت کشور
هیأت دولت بعدازظهر امروز به ریاست نخستوزیر تشکیل جلسه داد. [14] در این جلسه ریاحی وزیر کشاورزی گفت طرحهایی در دست تهیه است که به موجب آن، اراضی بایر مستعد کشاورزی با بهایی نازل یا حتی رایگان در اختیار کشاورزان و سرمایهگذاران قرار گیرد.[15] همچنین در جلسة امروز لایحة انضمام ادارة نظام وظیفة عمومی به وزارت کشور تصویب شد.[16] به موجب تصویبنامة فوق از ابتدای مهر تمامی مأموران ادارة نظام وظیفه به عنوان مأمور، زیر نظر وزارت کشور خواهند بود. تاکنون ادارة نظام وظیفه زیر نظر وزارت جنگ بوده است.[17]
± دیدار سفیر آمریکا با نخستوزیر
جولیوس هولمز سفیرکبیر ایالات متحدة آمریکا، با حضور در کاخ نخستوزیری با علم دیدار و گفتگو کرد. در این نشست، طرفین دربارة مسائل اقتصادی دو کشور مذاکره کردند.[18]
± مهمانی سفارت شاهنشاهی در بغداد
سخنگوی وزارت خارجه اعلام کرد به مناسبت انتصاب عبدالحسین زلزله به سمت سفیرکبیری عراق در تهران امشب مهمانی شام در محل سفارت کبرای شاهنشاهی در بغداد برگزار شد. در این مهمانی، کفیل ریاست جمهوری، نخستوزیر و تنی چند از وزرای کابینة عراق حضور داشتند.[19]
± احتمال دعوت از شاه در سومین جلسة کنگرة آزادزنان و آزادمردان
سومین جلسة کنگرة نهضت آزادزنان و آزادمردان به ریاست نفیسی شهردار تهران برگزار شد. نفیسی پس از تأکید بر انجام اصلاحات در کشور و ظهور طبقة متوسط گفت اکنون بر همگان روشن است که اجرای برنامههای اصلاحی به تشکیل مجلسی آزاد وابسته است. سپس پیشنهادات نمایندگان مختلف مطرح شد.[20] همچنین پیشنهاد حضور شاه در یکی از جلسات، تهیة نشان کنگره و ارائة آن به شاه و نمایندگان حاضر در جلسة امروز مطرح شد. شورای کارکنان بانکها نیز درخواست کردند مجسمة ستارخان و باقرخان در میدان بهارستان نصب شده و نام خیابان ورزش به آزادی تغییر یابد. همچنین ایشان خواستند اعضای انجمنهای محل در هیأتهای نظارت هر چه زودتر تعیین گردند.[21]
± انتقاد مهندس بازرگان از کنگرة نهضت آزادزنان و آزادمردان
مهندس مهدی بازرگان در نگاهی انتقادی بر وجه تبلیغاتی کنگرة نهضت آزادزنان و آزادمردان توجه نمود. به نظر او، در جریان کنگره، «از چیزی که صحبت نیست برنامههای نمایندگان و اقدامات آنها و مخالفت و مراقبتهایی که همه جا در این قبیل موارد باید بشود و سر انتخاب کاندیداها، انتقادها و دفاعهای فراوان شود. هست و نیست تماماً تملق و تأییدهای تصنعی است. کمیتة سری کنگره را که باید لیست کاندیداهای سراسر کشور را تعیین کند، بیشتر کارمندان مأمور تشکیل میدهند. یعنی شهردار تهران رئیس، زاهدی بانک کشاورزی، سالور رئیس اصلاحات ارضی و ملایری شرکت واحد».[22]
± آغاز مذاکرات ایران و شوروی دربارة قرارداد پرداخت
مذاکرات ایران و شوروی دربارة قرارداد پرداخت از امروز در دفتر ضیایی معاون وزارت اقتصاد آغاز شد. در این جلسه، سریکف رئیس بازرگانی شوروی در ایران، تنی چند از مقامات اقتصادی شوروی و نماینده بانک مرکزی ایران حضور داشتند. ضیایی در پایان جلسه به خبرنگاران توضیح داد پس از مطالعات و مذاکرات وزارت اقتصاد و بانک مرکزی این نتیجه حاصل شد که ایران میتواند اکنون وارد مذاکره با شوروی شود.[23]
± مصاحبه مطبوعاتی رئیس صنایع افغانستان
میرمحمد صدیق فرهنگ رئیس صنایع وزارت صنایع و معادن افغانستان که در رأس هیأتی به دعوت بانک توسعة صنعتی و معدنی ایران به تهران سفر کرده است در مصاحبهای مطبوعاتی گفت مذاکرات پیرامون ترکیب سرمایه، تشکیلات و نحوة کار بانک ایرانی بود و طرفین از تجارب و دانش یکدیگر استفاده کردند.[24]
پینوشتها:
[1]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج1: آیتاللّهالعظمی سیدمحمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 320 و 321.
[2]ـ همان، ص 323.
[3]ـ همان، ص 332.
[4]ـ همان، ص 319.
[5]ـ بایگانی اسناد دفتر ادبیات انقلاب اسلامی.
[6]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج1: آیتاللّهالعظمی سیدمحمدهادی میلانی، همان، ص 318.
[7]ـ ستمستیزان نستوه: آیتالله حاج شیخ جواد فومنی حائری به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص 322.
[8]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 13: جلوة محراب شهید آیتالله محمدعلی قاضی طباطبایی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 32.
[9]ـ یزدی، ابراهیم، مقاومت در زندان، تهران، قلم، 1377، ص 157 و 159.
[10]ـ چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، ج 1: حزب دموکرات کردستان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 148.
[11]ـ روزنامه پست تهران، ش 2978، 6/6/1342، ص 3.
[12]ـ روزنامه کیهان، ش 6029، 6/6/1342، ص 12.
[13]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11178، 7/6/1342، ص 1.
[14]ـ روزنامه کیهان، ش 6030، 7/6/1342، ص 1.
[15]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11178، 7/6/1342، ص 16.
[16]ـ روزنامه کیهان، ش 6030، 7/6/1342، ص 1.
[17]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11178، 7/6/1342، ص 1.
[18]ـ روزنامه کیهان، ش 6029، 6/6/1342، ص 12.
[19]ـ روزنامه بهار ایران، ش 1621، 7/6/1342، ص 2.
[20]ـ روزنامه کیهان، ش 6029، 6/6/1342، ص 1 و 11.
[21]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11177، 6/6/1342، ص 1.
[22]ـ بازرگان، مهدی، یادداشتهای روزانه، تهران، قلم، 1376، ص 79.
[23]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11177، 6/6/1342، ص 1.
[24]ـ روزنامه کیهان، ش 6030، 7/6/1342، ص 9.
