پنجشنبه 24 مرداد 1342 / 25 ربیعالاول 1383 / 15 اوت 1963
4 بازدید
± تأخیر در جلسه محاکمه متهمان واقعه 15 خرداد
دهمین جلسة علنی محاکمة متهمان واقعة 15 خرداد، در پادگان عشرتآباد تشکیل شد. در این جلسه سایر متهمان، آخرین دفاعیات خود را ایراد کردند اما به دلیل کسالت یکی از متهمان و درخواست وی برای تأخیر در رسیدگی، جلسه به روز شنبه موکول گردید.[1]
± نظارت بر روحانیون مهاجر به تهران
محمود صدقی رئیس ساواک استان دهم، از ریاست شهربانی استان اصفهان خواست تحقیقات لازم دربارة روحانیونی که از اصفهان و نجفآباد به تهران رفته بودند و به تازگی بازگشتهاند صورت گیرد. همچنین مقرر شد فعالیتهای پنهانی و رفتوآمدها و اقدامات آنان و اطرافیانشان به شکلی نامحسوس کنترل و گزارش گردد. تلاش شود با تماسهای مستقیم یا غیرمستقیم و مذاکرات استدلالی آنان را متوجه عواقب ادامة پافشاریها در مخالفت با رژیم نمایند. در نامه تأکید شده برای جلوگیری از هرگونه بهانهجویی از فشار بیجا خودداری شود و تمام مراقبتها به صورت نامحسوس صورت گیرد.[2]
± کنگرة سازمانهای جبهه ملی ایران و اروپا
همزمان با بازداشت رهبران جبهة ملی، دومین کنگرة سازمانهای جبهة ملی ایران و اروپا شامل تشکیلات فعال در کشورهای ترکیه، اتریش، آلمان غربی، بریتانیای کبیر و فرانسه، در ماینس آلمان غربی با پیام دکتر محمد مصدق گشایش یافت. در مراسم افتتاحیه، رحیمی دانشجوی مبارز دانشگاه تهران که در حملة اول بهمن 1340 نابینا شد به ایراد سخنرانی پرداخت. وی گفت «من نه تنها از اینکه بینایی خود را از دست دادهام ناراحت نیستم بلکه خوشحالم که پربهاترین سرمایة زندگی خود یعنی چشمهایم را در راه نجات ملت ایران فدا کردهام».[3] خبرگزاری آلمان نیز از گشایش این کنگره خبر داد. پیام کنگره به جهان آزاد درخواست کمک برای تشکیل یک حکومت دموکراتیک در ایران از طریق انتخابات آزاد بود. همچنین محمد مکری استاد پیشین دانشگاه تهران در این جلسه سخنرانی کرد.[4] وی اهداف اساسی جبهة ملی را تحقق حقوق بشر در ایران، اجرای انتخابات آزاد و استقرار دموکراسی پارلمانی در کشور دانست.[5] در پایان این نشست، قطعنامهای قرائت شد که در آن آمده است: این قیام اصیل و ناشی از ارادة طبیعی مردم بوده و تودههای شرکت کننده در آن هیچ نفع مشترکی با ارتجاع ندارند؛ اعضای کنگره در برابر این قیام سر تعظیم فرود آورده و به روان شهدای آن درود میفرستند؛ اعضا نقش پرارزش و مؤثر رهبران مذهبی در این قیام را صمیمانه میستایند؛ شاه را به عنوان مسئول کشتار وحشیانة مردم محکوم میکنند؛ اسارت محمد مصدق پیشوای ملت ایران را محکوم میکنند؛ شرکتکنندگان خواستار شرایط لازم برای آزادی انتخابات، مخالفت با اخذ هرگونه وام خارجی، دعوت دهقانان به عدم پرداخت اقساط تحمیلی و برانداختن نظام ارباب و رعیتی شدند و شاه را برای رفتارهای عوامفریبانهاش محکوم کردند.[6] به گزارش خبرگزاری آلمان، شرکتکنندگان در پایان، یادداشتی برای دادگاه بینالمللی لاهه فرستادند و در آن نسبت به «وضعیت اسفانگیز حقوق بشر در ایران» اعتراض کردند.[7]
± مناسبات ایران و عراق در خبرگزاریهای خارجی
خبرگزاری فرانسه در بغداد اعلام کرد مناسبات ایران و همسایه شرقیاش بهبود یافته است و شاه ایران به پیام عبدالسلام عارف پاسخ داده است. وزیر خارجه عراق نیز دیشب با سفیر جدید بغداد در تهران گفتگو کرد. روزنامة الطلیعه در شمارة امروز خود نوشت «مبادلة سفیر کبیر بین ایران و عراق و آغاز مذاکرات برای حل مسائل معوقه میان دو کشور نشانة مسرتبخش بهبود روابط ایران و عراق به شمار میرود».[8]
± رجال سیاسی ایران در ضیافت شام سفیر برزیل
امشب تنی چند از وزرا، رجال و روزنامهنگاران در ضیافت شام منزل سفیر کبیر برزیل حضور داشتند. این مهمانی به افتخار علم، نخستوزیر برگزار گردید.[9]
± جلسه هیأت رئیسة شورای عالی اداری کشور
صبح امروز هیأت رئیسة شورای عالی اداری کشور با حضور نخستوزیر تشکیل جلسه داد و به بررسی لایحة جدید قانون استخدام کشوری پرداخت.[10]
± درخواست نمایندگان از شاه برای مراسم تاجگذاری
پیشبینی میشود به محض گشایش مجلسین، نمایندگان از شاه ایران تقاضا خواهند کرد سنت دیرینة مراسم تاجگذاری را به اجرا درآورد. چنانچه شاه با این پیشنهاد موافقت نماید به احتمال قوی مراسم در بهار انجام خواهد شد. بدین ترتیب هم فرصتی برای تدارک مقدمات مراسم دست میدهد و هم ولیعهد اندکی بزرگتر میشود.[11]
± اخبار انتخاباتی در رادیو صدای ملی ایران
رادیو صدای ملی ایران به نقل از محافل سیاسی ملی تهران گفت، احتمال تشکیل یک جبهة واحد ضد دولت بسیار تقویت شده است و این محافل تشکیل جبهة فوق را «اولین قدم مؤثر در راه جلوگیری از دخالتهای دولت در انتخابات و تأمین آزادی آن» ارزیابی میکنند.[12] همچنین این رادیو در خبری دیگر ادعا کرد اکنون کارتهای الکترال و اوراق انتخاباتی در بورس مسعودیها به قیمت ورقی پانزده تا بیست ریال معامله میشود که این رقم در مقایسه با روزهای نخست توزیع کارتها به شدت تنزل کرده است. گوینده علت تنزل را چنین توضیح داد «همة کاندیداها متوجه شدند که به جای خرید کارت الکترال باید مقامات دولتی را خرید زیرا کاندیداهای دولت به هر صورت از صندوقها بیرون میآیند».[13] گوینده افزود برای دریافت کارتهای این دوره نیازی به شناسنامه نیست و «همینقدر که کسی از طرف سازمان امنیت و وزارت کشور سفارش بیاورد مبلغ لازم را میپردازد و سهم خود را میگیرد. به این ترتیب کارچاقکنهایی از نوع مسعودیها و برخی از رؤسای انجمنهای محلی تهران و چند تن از اعضای سابق حزب مردم، تعداد کثیری کارت و ورقة رأی دارند».[14]
± جلسه انتخاباتی حزب ملیّون
به دعوت امامی دبیر کل حزب ملیّون، جلسهای با حضور فرهنگیان، دانشگاهیان، رؤسای اصناف و انجمنهای محلی، اعضای اتحادیة کارمندان دولت، کشاورزان و کارگران در مکان این حزب تشکیل شد. در این نشست تصمیمات دربارة نحوة ائتلاف حزب و شرکت در انتخابات اعلام گردید.[15]
± گردهمایی نمایندگان شورای عالی اصناف
جعفر شریف امامی در تجمع کامیونداران تهران و شهرستانها و نمایندگان 107 صنف وابسته به شورای عالی اصناف در سازمان نیکوکاری آذرفر سخنرانی کرد. در این جلسه، جواد بوشهری، مطیعالدوله حجازی و محمد سعیدی از دیگر کاندیداهای انتخابات سنا نیز حضور داشتند. در پایان این جلسه کلنگ ساخت پرورشگاه کودکان نیز به زمین زده شد. همچنین عصر امروز دهمین نشست اجتماع واحد کارگران استان تهران در سندیکای کارگران حمل و نقل برگزار گردید. در غرب تهران نیز نخستین میتینگ انتخاباتی تشکیل شد.[16]
± گمانهزنی درباره نامزدهای نمایندگی مجلس
گفته میشود از مسئولان رده بالای کشور باهری وزیر دادگستری، خوشبین وزیر مشاور، مهدی شیبانی از معاونین نخستوزیر، فرهودی معاون وزیر کشور، اعتمادی معاون وزارت بهداری، صفاری استاندار خوزستان، فضائلی استاندار کرمانشاه و دهقان استاندار آذربایجان شرقی کاندیدای نمایندگی مجلس شورای ملی هستند.[17]
± گردهماییهای انتخاباتی
در آستارا گروهی از بانوان، اصناف، فرهنگیان، کارگران، کشاورزان و صیادان گرد هم آمدند تا همصدا با مردم سایر شهرها حمایت خود را از انتخابات اعلام نمایند. در پایان این تجمع حجتالاسلام شیخ ذاکر حمیدی مراسم دعا برای سلامتی شاه برگزار کرد.[18] همچنین از شیراز، زنجان، ایوانده کردستان، کاشان، میناب، کازرون، مهاباد، بهشهر و مرودشت نیز خبر رسید مردم با تجمعاتی آمادگی خود را برای شرکت در انتخابات اعلام کردند. حوزههای رامند تاکستان نیز با استقبال مردم برای دریافت کارتهای الکترال مواجه شدهاند.[19] سیدحسین هاشمی کاندیدای مردم ورامین و گرمسار و ایوانکی نیز در جمع طرفداران خود به ایراد سخنرانی پرداخت.[20]
± نامه جامعة زنان کارمند شرکت بیمة ایران به نخستوزیر
نمایندگان جامعة زنان کارمندان شرکت سهامی بیمة ایران، طی نامهای به نخستوزیر ضمن حمایت از انتخابات درخواست کردند تمام وسایل و امکاناتی که برای انتخابات مجلسین در اختیار مردان است در اختیار زنان نیز گذاشته شود.[21]
± بخت بسیار کم نامزدهای مستقل در انتخابات
در محافل مختلف پایتخت گفته میشود شانس کاندیداهای منفرد بسیار کم است و حتی موفقیت یک تن از آنان نیز محل تردید است زیرا همة اقشار ملت قصد دارند به شکل دستهجمعی و ائتلافی نمایندگان خود را معرفی نمایند.[22]
± بازداشت سه نفر از مدیران راهآهن
سخنگوی وزارت دادگستری اعلام کرد پیرو اختلاس در قسمت بهرهبرداری راهآهن، تیمور بوالوفایی معاون حسابداری، سیروس سپهری معاون بودجه و اعتبارات و تقی مخابری تحویلدار به دستور مفیدی بازپرس دیوان کیفر بازداشت شدند. این سه تن متهم به هفت میلیون ریال اختلاس هستند.[23]
± اجرای قرارداد اقتصادی ایران و شوروری
یک منبع موثق اظهار کرد از اقلام قرارداد ایران و شوروری چند مورد تا کنون اجرا شده است. 110 هزار تن شکر خریداری شده از شوروی از جملة این موارد است. همچنین هفتاد هزار تن برنج صدری و دمسیاه به شوروی صادر شده است.[24]
± آمار روستایهای خریداری شده در جریان اصلاحات ارضی
وزارت کشاورزی اعلام کرد در اجرای قانون اصلاحات ارضی، امسال 1079 روستا برای تقسیم میان کشاورزان از صاحبان آنها خریداری شده است. گفتنی است تا کنون 6638 روستا به مبلغ بیش از سه میلیارد و 950 میلیون ریال از مالکان خریداری شده و از این تعداد اسناد 4619 روستا به کشاورزان اعطا شده است.[25]
± مصونیت آمریکاییهای مقیم ایران در تصادفات رانندگی
رادیو صدای ملی ایران دربارة تصادفات رانندگی آمریکاییان مقیم ایران گفت: «مردم تهران تنها در یک روز شاهد سه فاجعه به دست نظامیان آمریکایی شدهاند». گوینده افزود «آمریکاییان در دادگاههای ایران محاکمه نمیشوند و هر جرمی هم که مرتکب گردند فقط در برابر مقامات مافوق آمریکایی مسئولند. به علاوه میسیون آمریکا با پول ایران، تمام افراد خود را در برابر خسارات وارده به شخص ثالث بیمه کرده و اگر یک نظامی آمریکایی کسی را زیر بگیرد از پرداخت جریمة پولی هم معاف است».[26]
پینوشتها:
[1]ـ روزنامه کیهان، ش 6018، 24/5/1342، ص 12.
[2]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 19: آیتالله سید حسین خادمی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 27.
[3]ـ سفری، محمدعلی، قلم و سیاست، ج 2: از کودتای 28 مرداد تا ترور منصور، تهران، نامک، 1371، ص 622 و 623.
[4]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 117، 27/5/1342، ص 2.
[5]ـ همان، ش 121، 31/5/1342، ص 11 و 14.
[6]ـ سفری، محمدعلی، همان، ص 625.
[7]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 121، 31/5/1342، ص 11.
[8]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11166، 24/5/1342، ص 1.
[9]ـ همان، ش 11167، 26/5/1342، ص 16.
[10]ـ روزنامه کیهان، ش 6018، 24/5/1342، ص 12.
[11]ـ روزنامه بهار ایران، ش 1618، 24/5/1342، ص 1 و 4.
[12]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 116، 26/5/1342، ص 45 و 46.
[13]ـ همان، ص 23 و 24.
[14]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 118، 29/5/1342، ص 16 و 18.
[15]ـ روزنامه کیهان، ش 6018، 24/5/1342، ص 1 و 11.
[16]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11167، 26/5/1342، ص 13.
[17]ـ روزنامه بهار ایران، ش 1618، 24/5/1342، ص 4.
[18]ـ روزنامه کیهان، ش 6018، 24/5/1342، ص 7.
[19]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11164، 24/5/1342، ص 10.
[20]ـ روزنامه پست تهران، ش 2971، 29/5/1342، ص 3.
[21]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11164، 24/5/1342، ص 13.
[22]ـ روزنامه پست تهران، ش 2967، 24/5/1342، ص 1 و 8.
[23]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11166، 24/5/1342، ص 1.
[24]ـ روزنامه بورس، ش 490، 24/5/1342، ص 1 و 2.
[25]ـ روزنامه خراسان، ش 4083، 25/5/1342، ص 1.
[26]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 116، 26/5/1342، ص 44 و 45.
