جمعه 27 فروردین 1344 / 13 ذیالحجه 1384 / 16 آوریل 1965
6 بازدید
بازدید کارشناسان نفت شوروی از ایران
رادیو مسکو در برنامه ساعت 22 امروز گزارشی از بازدید کارشناسان نفت شوروی به ایران ارائه داد: ... چندی قبل گروهی از کارشناسان نفت شوروی به ایران مسافرت کردند و از نواحی مختلف بازدید نمودند. یکی از کارشناسان شوروی که جزو این هیأت بود خاطرات خود را برای خبرنگار ما درباره بازدید از منطقه نفتی قم در میان گذارد و گفت طبیعت به ایران ثروتهای زیرزمینی زیادی اهدا نموده و در آنجا معادن آهن، ذغال سنگ، فلزات، طلا و نقره وجود دارد، ولی بزرگترین ثروت طبیعی ایران نفت است ... کنسرسیوم بینالمللی نفت ... طی دوران فعالیت خود در ایران تقریباً 800 میلیون تن نفت استخراج کرده و از این راه میلیاردها دلار به جیب زده است. انحصارات امپریالیستی که ایران را غارت میکنند در عین حال تدابیری اتخاذ کردند که ایران هیچ وقت نتواند صنایع ملی نفت داشته باشد. کافی است به یاد بیاورید که سلاطین نفت چه خشم و غضبی از ملی کردن صنایع نفت ایران در سال 1951 ابراز داشتند و چگونه ایران را محاصره کردند و نگذاشتند نفت ایران به بازار جهانی برسد. انحصارگران غرب این دروغ را شایع کردهاند که گویا کارشناسان نفت و مهندسان ایران بدون کمک خارجی نمیتوانند نفت استخراج کنند و به طریق اولی در تصفیه آن عاجزند ولی این ادعای بیپایه مانند حباب صابون از بین رفت ... در جنوب ایران ... هنوز کنسرسیوم فعال مایشایی میکند و از روی بیعدالتی برای کارشناسان انگلیسی و امریکایی مزیت قائل است ... [اما] کارشناسان نفت ایران حاضر به استخراج و تصفیه نفت هستند ... در قم عجالتاً پالایشگاهی نظیر پالایشگاه آبادان دیده نمیشود. با وجود این انسان در چندین کیلومتری قم احساس میکند که در این منطقه استخراج نفت شده است. این وضع از رنگ زمین که در آنجا تیره است و از رفتوآمد سریع اتومبیلهای بزرگ نفتکش به خوبی پیدا است. روشن است که محافل اجتماعی ایران چقدر به نفت قم امیدوار بودهاند و وقتی که در آنجا برای اولین بار فوران کرد چقدر مردم ایران خوشحال شدند زیرا مردم ایران به خصوص به تأسیسات بهرهبرداری نفت قم به مثابه شالوده صنعت نفت مینگرند. در آغاجاری کارشناسان ایرانی اولین پالایشگاه نفت را به وجود آوردند و تقریباً 2 سال پیش به کار افتاد. شهرستان قم از حیث معادن گاز هم غنی است و بدون شک گاز منبع خوبی برای تولید برق جهت صنایع ایران است.
تصادفی نیست که انحصارات نفتی غرب و قبل از همه انحصارات امریکایی حرص و طمع خود را نسبت به سرزمین نفتخیز قم هم ابراز داشتهاند. آنها میخواستند نفت قم را هم مانند نفت خوزستان تصاحب کنند ... نکته جالب این است که در تأسیسات نفت قم هم از رئیس و مدیرکل گرفته تا کارگر ساده، ایرانی هستند. در آنجا کارشناسان ایرانی با مباهات و سربلندی به بازدیدکنندگان و سیاحان خاطرنشان مینمایند که در تأسیسات آنها همه کارها از اول تا آخر به دست خود ایرانیها انجام میشود. البته علت این فخر و مباهات کاملاً روشن است زیرا برای هر فرد میهنپرست ایرانی درک این واقعیت بسیار تلخ است که میهنش ذخایر نفتی عظیمی دارد که در دست بیگانگان یعنی انحصارات نفتی غرب است و آنها از این ثروتهای نفت ایران درآمد هنگفت و سرسامآوری دارند. مردم شوروی از صمیم قلب از موفقیتهای نفتگران ایرانی که در معادن نفت قم کار میکنند خوشحالند و به آنها که گرداننده چرخ صنایع نفت ایران هستند تهنیت میگویند.[1]
نمایندگان کردهای بارزانی در آمریکا
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، رهبران اقلیت کرد در عراق از امریکا و کشورهای آزادیدوست جهان دعوت نمودهاند که ایشان را از لحاظ مادی و معنوی کمک کنند تا بتوانند استقلال خود را در قبال کشور عراق و اعراب به دست آورند.
رئیس شورای فرماندهی انقلابی و دبیر کمیته دفاع حقوق خلق کردستان بعد از سفر فرانسه و آلمان غربی وارد نیویورک شده است تا کمک امریکا و سازمان ملل را جلب کند. این هیأت خیال دارد چهار هفته در ممالک متحده امریکا بماند و در طی این دوره با «او تانت» [دبیرکل سازمان ملل] و لیندن جانسون [رئیسجمهور امریکا] و دین راسک [وزیر امور خارجه امریکا] و سایر سران امریکا ملاقات کند.
اعضای این هیأت در یک مصاحبه مطبوعاتی اظهار داشتند که آمدهاند تا تقاضای کمک مادی از قبیل کمکهای طبی و خواروبار، لباس و غیره برای قربانیان حملات ارتش عراق بنمایند.
سخنگوی این هیأت نیز گفت که ما از امریکا خواهان اسلحه نیستیم فقط امیدواریم که سازمان ملل و امریکا در اختلافنظر بین کردها و سربازان عراقی دخالت نمایند و یا سازمان ملل سپاهی برای جلوگیری از زد و خورد و گروه اعزام دارد.[2]
درخواست عفو دو زندانی توسط میرزا احمد آشتیانی
گیرنده: مقامت ساواک به ترتیب سلسله مراتب
فرستنده: بخش 321
محترماً به استحضار میرساند:
آیتالله حاج میرزا احمد آشتیانی نماینده آیتالله حکیم در تهران که از روحانیون موافق و مورد توجه دولت میباشد تقاضا کرده درباره دو نفر روحانیون مشروحه زیر که در حال حاضر زندانی میباشند ارفاقی قائل شده و یا اینکه ترتیبی اتخاذ نمایند که خانواده آنها بتوانند در زندان با آنان ملاقات نمایند.
1- غلامحسین فرزند محمدتقی شهرت جعفری.
2- محمدباقر محیالدین فرزند زینالعابدین شهرت انواری.
سابقه:
نامبردگان فوق دارای سوابقی به شرح زیر میباشند:
ردیف 1- مشارالیه در تاریخ 4/11/41 به اتهام اقدام بر ضد امنیت داخلی مملکت بازداشت و سپس به علت فقد دلیل کافی درباره نامبرده قرار منع پیگرد کیفری صادر شده و در تاریخ 8/11/41 از زندان آزاد گردیده است.
2- در واقعه پانزده خرداد 42 طبق ماده 5 فرمانداری نظامی از تاریخ 17/3/43 الی 18/3/43 بازداشت بوده است.
3- نامبرده در تاریخ 30/10/43 به اتهام اقدام بر ضد امنیت داخلی مملکت و تحریک مردم به اغتشاش روز 30/10/43 در مسجد جامع وسیله پلیس تهران دستگیر و در تاریخ 1/11/43 به ساواک تحویل و پرونده امر جهت تعقیب قانونی به اداره دادرسی ارتش ارسال گردیده و متهم فوقالذکر فعلاً در زندان شهربانی زندانی میباشد.
ردیف 2- به اتهام اقدام بر ضد امنیت داخلی مملکت (شرکت در توطئه قتل منصور نخستوزیر فقید) دستگیر و در تاریخ 15/1/44 به زندان شهربانی کل کشور منتقل گردیده و در حال حاضر زندانی میباشد.
نظریه: با عرض مراتب فوق چون سوابق غلامحسین جعفری آنچنان مضره نیست که منع ملاقات با وی ضرورت داشته باشد و از طرفی برای اینکه نظر آیتالله آشتیانی که از روحانیون مورد توجه است تأمین شود در صورت تصویب به خانواده جعفری اجازه ملاقات داده شود. صدور هرگونه دستوری منوط به رأی عالی است.
تهیهکننده- مقدمفر
25/1/44
متصدی بررسی- تهامی
رئیس بخش 321
رئیس اداره دوم عملیات- نثری
بخش 321
نظر بازجوی مربوطه را استفسار سپس مراتب بعرض برسد. 25/1
بهطوری که اشعار دارید پرونده غلامحسین جعفری به اداره دادرسی ارتش ارسال شده است و درباره ملاقات خانواده مشارالیه چنانچه بازرسی مربوطه در اداره دادرسی موافقت کند از نظر بازجویی اشکالی ندارد. بهزادپور 27/1/44 [3]
نامه آیتالله شریعتمداری به شاه
در حالی که مردم و روحانیون با توجه به اوضاع کشور، سیاستهای رژیم، تبعید امام خمینی و زندانی شدن تعدادی از مبارزین، برای سقوط سلطنت و مرگ محمدرضا دعا میکردند، آیتالله شریعتمداری پس از نجات شاه از ترور در کاخ مرمر و در تاریخ 27/1/1344 طی نامهای از «استماع خبر سوءقصد نسبت به ذات همایونی» اظهار نگرانی و ناراحتی شدید کرده و نوشت:
بسمه تعالی 27/1/44
پیشگاه مبارک اعلیحضرت همایون شاهنشاه
با اهداء سلام و تقدیم ادعیه خالصانه، استماع خبر سوءقصد نسبت بذات همایونی موجبات نگرانی و ناراحتی شدید داعی را فراهم کرده است. شکر خدا را که بخیر گذشته و شر و آفتی بوجود مبارک نرسیده است. از خداوند متعال خواستاریم که پادشاه اسلام را از جمیع عوارض و گزندها در حفظ و حمایت خود نگهداری فرماید. ضمناً معروض اینکه مستدعی است جناب آقای مهندس شریفامامی یا شخص دیگری را که صلاح باشد دستور فرمائید که بقم اعزام شوند و با حقیر ملاقات نمایند و پارهای از مطالب و مستدعیات بحضور مبارک معروض گردد و در صورتیکه رأی مبارک اقتضاء کند مورد توجه قرار گرفته و دستورات عالیه را صادر فرمائید.
سیدکاظم شریعتمداری.[4]
بازدید شاه از واحدهای نظامی شیراز و دانشگاه پهلوی
امروز محمدرضا پهلوی از واحدهای نظامی شیراز بازدید و آمفی تئاتر دانشگاه پهلوی را افتتاح کرد.[5]
رصد جلسات سیاسی توسط ساواک
صبح روز 27/1/1344 جلسه دوستانه و هفتگی از ساعت 11 در منزل آقای [ابوالحسن] عمیدی نوری [عضو جبهه ملی] با شرکت 16 نفر تشکیل گردید. آقایان دکتر مصطفی الموتی نماینده مجلس شورای ملی، سالار مفخم خلعتبری، ملکمحمدی، دکتر ابوالقاسم مشیری، محمود مشیری مدیر مجله مشیر، دکتر انصاری از مجله تهران اکونومیست، منتظمی، غلامرضا خان نوری، و چند نفر دیگر حضور داشتند. مطالب مختلفی مطرح گردید از جمله سالار خلعتبری میگفت در سابق عدهای بودند که در مقابل نفوذ کمونیستها در ایران سینه ستبر میکردند ولی آنها را هم از بین بردند و ناراضی کردند (مقصود ناطق مالکین بود). آقای الموتی گفتند سابق عدهای این کار را میکردند حالا چون مالک شدهاند این کار را خواهند کرد. بعد راجع به حادثه سوء کاخ مرمر صحبت شد و آقای دکتر الموتی جریان حادثه را از قول یکی از دوستان خود شرح داد؛ گفتند شاهنشاه با روحیهای بسیار قوی در اطاق خود مشغول قدم زدن بودند و حتی از پنجره به بیرون نگاه میکنند و سربازی که پای دیوار ایستاده بودند میبینند، ولی پنجره را میبندند. پیش خود تصور میکند این سرباز هم همدست اوست و احتمالاً کودتایی در شرف وقوع است. آقای الموتی گفتند آقای مهندس قطب در شیراز به عرض شاهنشاه رساندند که من پیامی از طرف خداوند برای شما دارم؛ خداوند میگوید سه بار من شما را از خطر حتمی نجات دادم، از این پس حفظ جان شما با خود شما است.
این جلسه در ساعت 16پایان یافت.[6]
گزارش ساواک از نمایشگاه اتحاد جماهیر شوروی در تهران
محرمانه، 16 آوریل 1965؛ 27 فروردین 1344
گزارش گفتگو: مکان: منزل چارلز ان. راسیاس [دبیر دوم سفارت امریکا در ایران]
حاضران در مجلس: مصطفی درخشش، مدیر نمایشگاههای بین المللی وزارت اقتصاد؛ چارلز. ان. راسیاس
موضوع: نمایشگاه اتحاد جماهیر شوروی
روسها درخواست کرده بودند نمایشگاهشان در طول ساعتهای زیر باز باشد: 9 تا 12 و 16 تا 22. با وجود این، ساواک به درخشش گفته است به روسها بگوید به عقیده وزارت اقتصاد 22 شب خیلی دیر وقت است. به روسها گفتهاند که ساعات صبح ایرادی ندارد، ولی ساعات باز بودن نمایشگاه در بعد از ظهر نباید از ساعت 20 شب تجاوز کند. ساواک به درخشش گفته است که زیر نظر گرفتن فعالیت روسها و چیزهایی نظایر آن بعد از ساعت 22 شب برای ساواک مشکل است. او همچنین دستور داشت توصیههای ساواک را به عالیخانی [وزیر اقتصاد] اطلاع دهد تا اگر سفیر روسیه با او تماس گرفت تا در مورد ساعات نمایشگاه اعتراض کند به هیچوجه تمدید ساعت نمایشگاه را قبول نکند.
ساواک همچنین به درخشش گفته است به روسها اطلاع دهد وزارت اقتصاد نمیتواند درخواست آنها برای توزیع گسترده پوسترهای تبلیغاتیشان را برای نمایشگاه قبول کند. هیچ پوستری نباید در اتوبوسها، بر روی دیوارها، و حتی بر روی دیوارها و نردههای خارج از نمایشگاه نصب شود. تبلیغات فقط باید از طریق روزنامهها و در داخل محوطه نمایشگاه صورت گیرد. درخشش همچنین گفت یکی دیگر از معاونان «سروف» به ایران آمده است. نام او «نوسوف» است. او گفت ساواک توجه زیادی به این شخص دارد زیرا تصور میکند که نوسوف یک افسر اطلاعاتی است.[7]
[1]. بولتن محرمانه خبرگزارى پارس، 28/01/1344، ش 20، ص 32.
[2]. همان، 29/01/1344، ش 21، ص 114.
[3]. مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، یاران امام به روایت اسناد ساواک، محیالدین انواری، ج 39، تهران، مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، 1386، ص 75.
[4]. منصورى، جواد، تاریخ قیام 15 خرداد به روایت اسناد، ج 1، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 590.
[5]. کتابخانه ملی پهلوی، گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهی پهلوی، تهران، نشریه کتابخانه ملی پهلوی، 1355، ص 1837.
[6]. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، رجال عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک (مصطفی الموتینیا)، ج 27، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1394، ص 100.
[7]. دانشجویان مسلمان پیرو خط امام، اسناد لانه جاسوسى امریکا، کتاب یازدهم، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، 1388، ص 588.
