یکشنبه 1 شهریور 1343 / 15 ربیعالثانی 1384/ 23 اوت 1964
5 بازدید
دستور معالجه آیتالله قاضی طباطبایی
رئیس ساواک دستور معالجه سریع آیتالله قاضی طباطبایی را صادر کرد. به نوشته اداره کل سوم ساواک و به نقل از پاکروان، «نظر به اینکه مشارالیه بیمار و احتیاج به عمل جراحی دارند لذا در بهترین بیمارستانهای تهران بستری و تحت درمان قرار گیرند». اداره کل سوم تأکید کرده است که پزشک معالج وی نیز از تبریز فرا خوانده شده است.[1]
تأسف آیتالله مرعشی نجفی از دستگیری آیتالله قاضی طباطبایی
آیتالله مرعشی نجفی در تلگرافی به آیتالله قاضی طباطبایی از دستگیری مجدد وی ابراز تأسف کرد. در این تلگراف آمده است: از محبوس شدن آن جناب فوقالعاده متأثر [شدم] ولی مصائب وارده در راه اسلام و حمایت قرآن موجب اجر جزیل و علو درجات میباشد.[2]
فرجامخواهی هفت نفر از سران نهضت آزادی
هفت تن از سران نهضت آزادی در نامهای به ریاست اداره دادرسی ارتش، فرجامخواهی کردند. در این نامه آمده است: اینجانبان در تاریخ 25/4/43 نامهای به عنوان دادستان کل ارتش ارسال داشته، ضمن اشاره مختصر به موارد خلاف قانون و حقکشیهای دادگاههای بدوی و تجدیدنظر درخواست رسیدگی فرجامی نمودیم. تا این تاریخ متأسفانه پاسخی به ما داده نشده است و دادستانی کل ارتش یا آن اداره نظر و نتیجه اقدام را ابلاغ نکردهاند. در صورتیکه خواست ما منطبق با مقررات جاری و مواد قانون دادرسی و کیفر ارتش بوده است و از طرفی آن اداره که رفتار با ما و تشکیل دادگاههای نامبرده و آراء صادره را حتماً موافق قوانین و عدالت میدانند، نمیبایستی نگرانی و مخالفتی با ارجاع پرونده به مقامات قضایی بالاتر وجود داشته باشد. بنابراین خواهشمندیم دستور فرمایید اگر اقدامی نسبت به درخواست فرجامی ما هنوز نشده است، در این کار و با نظر موافق تسریع نمایند و در هر حال از نتیجه اقدام و تصویب آن یا علت عدم تصویب ما را مطلع سازند. فکر میکنیم این تذکر و توقع حداقل حقی باشد که قانوناً و اخلاقاً به یک زندانی سیاسی و فرد انسان داده میشود. این نامه را یدالله سحابی، مهدی بازرگان، عزتالله سحابی، عباس شیبانی، ابوالفضل حکیمی، محمدمهدی جعفری و احمدعلی بابائی امضا کردهاند.[3]
شبکه حزب دمکرات کردستان
ساواک امروز خبر از تحرکاتی برای تشکیل شبکه حزب دمکرات کردستان در این منطقه داد و نوشت: مصطفی احمدی معروف به افندی پیشنماز قریه دیزج مرگور که قصد تشکیل شبکه حزب دمکرات کردستان را دارد در جلسهای با حضور اعضای حزبی اظهار داشته که بایستی خود را به سازمان امنیت نزدیک بکنیم که هم از نظر رفت و آمد به عراق جهت اخذ دستورات حزبی مؤثر باشد و هم اگر در آینده به اشکالی برخورد کردیم خود را همکار سازمان معرفی نماییم و هم اینکه در این پوشش بهتر میتوانیم فعالیت نماییم.[4]
مقاله روزنامه مردم درباره کودتای 28 مرداد
روزنامه مردم ارگان مرکزی حزب توده ایران امروز در مقالهای درباره کودتای 28 مرداد نوشت: رژیم کودتا طی حیات ننگین خویش ناتوانی کامل خود را برای حل مسائل مبرم حیات اجتماعی ثابت کرده است. رادیو پیک ایران که گزارشی از این مقاله به مخاطبانش عرضه میکند از رفتارهای چندگانه حزب توده ایران در قبال دولت مصدق، مطلبی بازگو نکرد.[5]
انتقاد از شاه و دولت
یک نماینده سابق مجلس از حکومت شاه و دولت منصور به شدت انتقاد کرد و سرنوشت محمدرضا پهلوی را مشابه سرنوشت رضاخان خواند. به گزارش اطلاعات داخلی ساواک، سیدابوالحسن حائریزاده در منزل خود واقع در خیابان ژاله در حضور سیدمحمدرضا کشمیری مدیر مسافرخانه بینالنهرین و علی اکبری کارمند وزارت بهداری و چند نفر دیگر درباره کمبود آب در شهرستانها صحبت نمود و اضافه کرد آب تهران هم در اثر جدیت و فعالیت مهندس طالقانی درست شد ولی افسوس که دولت پول آب را گران کرد و این خود یک نوع خیانت نسبت به مردم است. او سپس در مورد اقدامات رضاشاه گفت: چون رضاشاه آخر کار، دورش را خارجیها گرفته بودند گذاشت و از ایران رفت. و حال هم کمکم نوبت پسرش رسیده است. او افزود: دولت منصور فرمایشی و دستنشانده اجنبی میباشد. چنین دولتی به درد ملت و مملکت نمیخورد. دولتی که یک نفر دزد را پرورش دهد در مقابل دزدها سر تعظیم فرود [بیاورد و] با حزببازی سر کار بیاید به درد مردم نمیخورد. ملت ایران مرده هستند و روح در بدنشان نیست. باید به دولت گفت این ملت مرده را نباید اینقدر گوربهگور کنی. این گزارش به نقل از وی میافزاید: این وکلا تماماً فرمایشی هستند و در این مدت کوچکترین خدمتی به مردم نکردند فقط لوایح مربوط به خودشان را به تصویب رسانیدند. او در خاتمه گفت: قبل از تصویب لوایح ششگانه میخواست یک انقلاب سیاسی در ایران رخ دهد ولی فوراً شاه این لوایح را جلو انداخت تا از انقلاب جلوگیری نماید.[6]
تجلیل از خدمات وزیر کشور
بعدازظهر امروز از طرف کانون لیسانسیههای وزارت کشور به منظور تجلیل از خدمات دکتر صدر، وزیر کشور مجلس ضیافتی در هتل ونک ترتیب داده شده که در آن منصور نخستوزیر، اعضای هیئت دولت، نمایندگان مجلسین، شهردار تهران، معاونین و مدیران کل وزارت کشور و اعضای کانون لیسانسیههای وزارت کشور حضور داشتند. در این مراسم نخستوزیر اظهار داشت: کشور ایران تحولی را شروع کرده است ولی ما هنوز در آستانه این انقلاب هستیم و برای به گردش درآوردن کلیه چرخهای مملکتی راه زیادی در پیش داریم و نیازمند وقت کافی و ابزار کار و افراد با ایمانی هستیم تا تمام نیازمندیهای مملکت را برآورده کنیم. وی افزود: من امیدوارم توانسته باشیم تاکنون شالوده و اساس کارها را ریخته باشیم. من بارها گفتهام که این دولت زاییده انقلاب است و بر اساس منطق به وجود آمده و مجری یک برنامه عمیق اجتماعی و اقتصادی است. نخستوزیر گفت: ما در چهارچوب برنامه حزبی حامی افرادی هستیم که با افکار بلند خود در صدد خدمت به مردم و مملکت باشند و چون دکتر صدر قدمهای موثری در وزارت کشور برداشتهاند دولت، با پشتیبانی کامل مجری برنامههای ایشان در وزارت کشور خواهند بود.[7]
نخستوزیر در جمع دانشجویان ایرانی مقیم امریکا
ایران، خانه همه جوانان مملکت و دانشجویان ایرانی مقیم خارج است و بر دانشجویان ایرانی است که پس از کسب معلومات به خاک وطن خود برگردند و به هموطنان خود خدمت کنند. این بخشی از سخنان حسنعلی منصور نخستوزیر است که امشب در اجتماع دانشجویان ایرانی مقیم امریکا در دبیرستان رضاشاه کبیر بیان شد. این دانشجویان که چندی پیش برای دیدار به کشور آمده بودند، اکنون برای خداحافظی اجتماع کردند تا پیش از رفتن با نخستوزیر و وزیر فرهنگ هم دیدار کرده باشند. منصور در ادامه سخنانش، دوره سلطنت محمدرضا پهلوی را دوره تحولات مختلف در کشور خواند و از وی به عنوان سلطانی مقتدر و از دولت نخست او که همزمان با اشغال کشور در دوره جنگ جهانی دوم زمام امور را در دست داشت به عنوان دولتی بیطرف و عاقل یاد کرد و گفت: فرزند برومند رضاشاه توانست با صبر و شکیبایی مافوق تصور انسان، مشکل جنگ را بگذراند و البته آنچه که بعد از جنگ بر ما گذشت کمتر از قبل از جنگ نبود.
وی بدون اشاره به نمونههایی از شکیباییهای ادعاییاش که شاه متحمل شده، افزود: رشته این مشکلات تا 28 مرداد ادامه یافت و در آن روز که ملت با قیام خود رهبر خود را برگرداند، زندگی جدیدی برای ایران آغاز شد و از آن روز کوشش مداوم مبذول گردید تا ما بتوانیم از کلیه منابع طبیعی و انسانی خود استفاده کنیم و ثروت نفت ایران بر عواید ما افزوده شد.[8]
احتمال هرج و مرج در قیمت نفت
متخصصین امور نفتی پیشبینی کردهاند که اگر یکی از کشورهای تولید کننده نفت جای یکی از کارتلهای نفتی غرب را بگیرد در قیمت نفت هرج و مرج کاملی ایجاد خواهد شد، این پیشگویی در آستانه چهارمین سالگرد تشکیل اوپک ابراز شده بود. چون کشورهای عضو اوپک که از سال 1960 فعالیت خود را آغاز نمودهاند برای کسب حقالامتیاز بیشتری کوشش میکنند. به گزارش خبرگزاری آلمان، اعضای اوپک معتقدند که توسعه اقتصادی آنها احتیاج به پول زیادتری دارد و کمکهای عمرانی غرب نیز جوابگوی احتیاجات آنان نیست. سازمان اوپک امروز نماینده یک سوم تولید نفت دنیا است.
بر پایه همین گزارش در کنفرانسهای اوپک که تاکنون در تهران، بغداد، کاراکاس، ژنو و ریاض تشکیل شده تقاضای افزایش حقالامتیازها از 50 ـ 50 به 75 درصد به جایی نرسیده بود و در این میان دولت عراق فشار بیشتری به کمپانیهای نفتی وارد آورده است. این دولت، نفت خود را ملی اعلام نموده و از کمپانیهای صاحب امتیاز خواست تا منابعی را که هنوز در عراق مورد استفاده قرار ندادهاند به دولت عراق واگذار نمایند. از تاریخ ملی شدن نفت ایران بیش از ده سال میگذرد و در همان موقع از طرف کارتلهای نفتی نفت ایران در بازارها تحریم شد و به دلیل این تجربه تلخ که ایران به دست آورده در جلسات اوپک تقاضاهای خود را به طور معتدلی مطرح میکند. عربستان سعودی نیز با کمپانی نفت «آرامکو» همکاری مناسبی دارد. در چهار سال پیش که اوپک ایجاد شد قیمت نفت به تدریج تقلیل یافت و عرضه نفت شوروی نیز به این وضع کمک میکرد. ولی پس از موجودیت اوپک کمپانیهای نفتی ناچار شدند آن را به عنوان یک قدرت قبول کنند. اما تنها مسئلهای که جلو تقاضاهای تند اوپک را میگیرد کشف بیش از پیش منابع نفتی است که مقدار عرضه نفت را هر روز بالا میبرد.[9]
برنج ایران در آلمان و هندوستان
برنج ایران به آلمان و هندوستان صادر خواهد شد. به گزارش اطلاعات با تسهیلاتی که وزارت اقتصاد برای صادرات برنج در نظر میگیرد برای اولین بار برنج ایران به آلمان و هندوستان و سایر کشورهای اروپایی و آسیایی صادر میشود. وزارت اقتصاد و اتاق بازرگانی تهران از سال گذشته که تولید برنج در ایران بیش از مصرف داخلی بود، طرحهایی را برای صادرات برنج مورد بررسی قرار دادهاند تا به هر ترتیب مازاد برنج ایران برای جلوگیری از زیان برنجکاران و افزایش ذخایر ارزی کشور صادر گردد.[10]
بازگشت سفیر ایران در کویت به محل مأموریت
مقارن ظهر امروز تیمسار سرتیپ فرزانگان سفیرکبیر ایران در کویت تهران را به قصد محل مأموریت خود ترک کرد. او که به منظور شرکت در مذاکرات مربوط به نفت فلات قاره و تشکیل نمایشگاه اقتصادی ایران در کویت به تهران آمده بود ده روز در تهران اقامت داشت. وی امروز پیش از حرکت یادآور شد که به محض ورود به کویت مقدمات تشکیل نمایشگاه اقتصادی را فراهم خواهد کرد.[11]
اولین دوره سپاه بهداشت
امروز اولین دوره سپاه بهداشت با شرکت 100 گروه پزشکی و کمک پزشکان تشکیل شد و 428 تن از پزشکان و دیپلمهها به عضویت سپاه بهداشت درآمدند. همچنین ترتیب اعزام 128 پزشک و 300 دیپلمه برای تشکیل گروههای پزشکی و کمک پزشکی سپاه بهداشت به مراکز آموزش سپاه بهداشت داده شد.[12]
پینوشتها:
[1]. یاران امام به روایت اسناد ساواک؛ ج 13، جلوه محراب؛ شهید آیتالله سید محمدعلی قاضی طباطبایی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 176.
[2]. همان، ص 177.
[3]. یادنامه دکتر یدالله سحابی: اسوه اخلاق و سلوک اجتماعی، گردآورنده محمد ترکمان، تهران، قلم، ۱۳۸۳، ص 199.
[4]. چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، حزب دموکرات کردستان، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 258و 256
[5]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 130، 5/6/1343، ص 2 و 3.
[6]. حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۰، ص 448 و 449.
[7]. روزنامه پست تهران، ش 3264، 1343، ص 1 و 7.
[8]. روزنامه اطلاعات، ش 11469، 2/6/43، ص 15.
[9]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 127، 2/6/1343، ص 3 و 4.
[10]. روزنامه اطلاعات، ش 11468، 1/6/1343، ص 13.
[11]. همان، ص 16.
[12]. گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهی پهلوی، ج 2، [تهران]، نشریه کتابخانه ملی پهلوی، ۱۳۵۵، ص 1769؛ ازغندی، علیرضا، تاریخ تحولات سیاسی و اجتماعی ایران، تهران، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، ۱۳۷۹، ص 39.
