سهشنبه 5 شهریور 1342 / 7 ربیعالثانی 1383 / 27 اوت 1963
6 بازدید
± اعلامیة روحانیون سبزوار
آیتالله حسن حسینی سیادتی، آیتالله محمدتقی سریری، آیتالله عبدالله موسویبرهان، آیتالله ولیالله اسراری، آیتالله سیداسدالله موسوی، آیتالله محمدتقی فقاهتی، آیتالله محمدحسن شریعتمداری و آیتالله سیدمصطفی سیادتی از روحانیون سبزوار امروز در اعلامیهای نسبت به محاصرة آیات عظام خمینی، قمی و محلاتی اعتراض کردند. امضاکنندگان اعلامیة فوق «در مقابل این همه فشارهای غیرقانونی نسبت به شخصیتهای بزرگ روحانی و حبس و زجر مردم ستمدیدة مسلمان و دانشجویان دانشگاه» انزجار خود را اعلام کرده و بر پشتیبانی و اطاعت کامل خود از منویات مراجع بزرگ اسلامی تأکید نمودند.[1]
± حکم دادگاه برای متهمان واقعه 16 خرداد شیراز
دادگاه عالی جنایی فرمانداری نظامی شیراز، حکم نهایی محکومان واقعة 16 خرداد این شهر را اعلام کرد. مطابق این حکم، سیفالله و لطفالله جانفشان به دلیل اهانت منتهی به جرح مأموران دولتی به پنج سال زندان با کار، به دلیل آتشزدن جیپ شهربانی به یک سال زندان تأدیبی و به دلیل تحریک مردم برای اهانت به سرهنگ عزلتی و صدمه زدن مستقیم به وی مطابق مادة 170 مجازات عمومی به اعدام محکوم شدهاند. البته با استناد به مادة 45 بزه همان قانون، اعدام ایشان به حبس ابد با کار تقلیل یافت. صمد جمالی به جرم ایراد ضرب و جرح مأموران دولتی و تحریک عموم به بیست سال زندان با کار، اصغر جهانبکام معروف به آخوند به جرم تخریب اموال عمومی و تحریک مردم به بلوا به سه سال زندان با کار اجباری محکوم شدند. جمشیدباشی، سیدکرامتالله، سیدعطاالله و سیدصدرالله ساداتشریفی نیز که در تحریک مردم نقش داشتهاند، هر کدام به دو سال زندان مجرد محکوم شدند. همچنین هیأت دادرسان مادة 25 قانون مجازات عمومی را دربارة سیداسدالله ساداتشریفی وارد ندانسته و دربارة جواد نورایی به دلیل عدم دلایل کافی، حکم برائت را صادر نمود.[2] روزنامة اطلاعات نوشت «اشخاصی که در وقایع روز 16 خرداد در شیراز متهم هستند در حدود پانصد نفر میباشند که عدهای از آنها دستگیر شده و به زودی محاکمه خواهند شد و مأمورین در تعقیب سایر متهمین هستند».[3] روزنامة کیهان نیز از قول دادستان شیراز نوشت: «پانصد نفر در وقایع 16 خرداد شیراز متهمند».[4]
± تلاش زندانیان برای انتشار ادعانامة دادستان علیه نهضت آزادی
آیتالله طالقانی به دادگاه احضار شد و با وکلا و برخی متهمان صحبت کرد. وی پس از بازگشت به زندان، رونوشتی از ادعانامة دادستان را با خود به همراه آورد. عباس رادنیا دربارة این ادعانامه معتقد است هیچ مدرکی علیه زندانیان نهضت آزادی در دست نبوده و تنها با ذکر بخشهایی از اعلامیههای نهضت و نامههای افراد، تلاش شده تا ادعانامهای تنظیم شود. وی میافزاید «میخواستیم ترتیبی داده میشد که این ادعانامه در روزنامهها منتشر شده و بهترین وسیلة تبلیغ بر له نهضت ایران و محکوم کردن هیأت حاکمه بود».[5]
± اعلامیه جامعة روحانیت آذربایجان دربارة تبعید آیتالله قاضی طباطبایی
اعلامیه جامعة روحانیت آذربایجان دربارة تبعید آیتالله قاضی طباطبایی منتشر شد. در این اعلامیه، ضمن اشاره به تعطیلی بازار و تجمع مردم آمده «در حالی که هنوز بزرگان دین نظیر آیتالله العظمی خمینی و سایر آیات و رجال مورد اعتماد مردم و شخصیتهای ملی و اساتید دانشگاه و دانشمندان و غیر هم در زندان یا تحت فشار و محدودیتهای ناروا به سر میبرند، باز با کمال جسارت [... در صددند] با طرح نقشه، مقدمات تبعید حضرت حجتالاسلام و المسلمین آقای سیدمحمدعلی قاضی طباطبایی دامتبرکاته را به نام مسافرت به عتبات عالیات فراهم سازند و از وطن خود دور نمایند. بدین منظور با سرعت هرچه تمامتر گذرنامه و وسایل تبعید ایشان را تهیه نمودند ولی غافل از این که بیداری و هشیاری و روح فداکاری شما فرصت چنین تجاوزی را نخواهد داد».[6]
± کنترل رفت و آمدهای آیتالله صدوقی در یزد
یزدان رئیس شهربانی یزد، در نامهای به ریاست ساواک اصفهان از ورود آیتالله محمد صدوقی به یزد خبر داد. همچنین وی گزارش داد مأموران رفت و آمدها و دیدارهای آیتالله صدوقی را کنترل و گزارش مینمایند.[7]
± بازگشت شاه از شمال به تهران
بعدازظهر امروز شاه، فرح پهلوی و ولیعهد از سفر شمال به تهران بازگشتند.[8]
± برگزاری جشن پایان آموزش افسران دانشکدة عالی فرماندهی
بعدازظهر امروز جشن پایان آموزش افسران دانشجو دورة دوم در دانشکدة عالی فرماندهی و ستاد مشترک و دورة شانزدهم دانشکدة فرماندهی و ستاد با حضور شاه برگزار شد. در این مراسم غلامرضا پهلوی، نخستوزیر، رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران و تنی چند از شخصیتهای کشوری و لشگری نیز حضور داشتند. شاه در جمع افسران، از لزوم آمادگی برای حفظ حدود و ثغور کشور و مرزهای جغرافیایی سخن گفت.[9]
± دیدار نمایندة پارلمان آلمان فدرال با نخستوزیر
ظهر امروز مارتین نمایندة پارلمان آلمان فدرال و رئیس کمیتة فرهنگی آلمان به همراه سفیر کبیر آن کشور در تهران با نخستوزیر دیدار و گفتگو کردند.[10] سپس مارتین به همراه مهرآسا رئیس بخش مطبوعات سفارت کبرای آلمان به اصفهان سفر کردند. مهمانان پس از بازدید از اماکن دیدنی اصفهان، کارخانة شهناز و مؤسسات شیر و خورشید سرخ به تهران بازگشتند.[11] گفتنی است یکی از محورهای اصلی گفتگوهای نمایندة مجلس آلمان و مقامات ایرانی پیرامون صدور برنج به آلمان بوده است.[12]
± نشست کنگرة انتخاباتی نهضت آزادزنان و آزادمردان
اولین نشست کنگرة انتخاباتی نهضت آزادزنان و آزادمردان کشور ساعت نه صبح با حضور هیأت دولت، دیگر شخصیتهای مملکتی و نمایندگان مردم از سراسر کشور برگزار شد. نفیسی شهردار تهران که مسئول تشکیل این کنگره است در ابتدای مراسم سخنرانی کرد و گفت «برای نخستین بار در تاریخ 2500 سالة پادشاهی ایران، نمایندگان همة طبقات مردم این مرز و بوم در زیر یک سقف گردآمدهاند تا بزرگترین کنگرة سیاسی تاریخ خود را تشکیل دهند. در اینجا گرد آمدهایم که ایمان قاطع خود را به اصول ششگانة انقلاب شاه و ملت [...] ابراز داریم و بخواهیم که برای آینده مولود هدفهای انقلاب مردم ایران باشد». در ادامة این جلسه با رأی اکثریت، نفیسی به سمت رئیس کنگره انتخاب شد.[13]همچنین نفیسی شهردار تهران و رئیس کنگرة آزادزنان و آزادمردان، طی تلگرافی «مراتب حقشناسی ملت ایران را که امروز به بهترین وجهی بیان شد» به شاه اعلام کرد.[14]
± پاسخ شاه به تلگراف اعضای کنگره نهضت آزادزنان و آزادمردان
بعدازظهر امروز دومین نشست کنگرة نهضت آزادزنان و آزادمردان برگزار شد. در این جلسه، نخست پاسخ شاه به تلگرام اعضای کنگره قرائت شد. شاه، تشکیل کنگره را در امتداد انقلاب ملی ششم بهمن دانسته و افزود «راهی که ملت ایران برای خود انتخاب کرده است با قدمهای محکم و با کمال موفقیت پیموده خواهد شد. خدمتگزاری در این راه پر افتخار برای همه افتخاری است بس عظیم که در تاریخ ملت ایران ثبت خواهد شد». سپس رئیس جلسه افزود به دلیل تمایل بیشتر افراد به سخنرانی، قرار است دبیرخانه کتابی منتشر نماید که متن بیانات تمامی نمایندگان را دربر داشته باشد.[15]
± حمایت آیتالله کمرهای از کنگرة نهضت آزادزنان و آزادمردان
آیتالله کمرهای در نامهای به دبیرخانه کنگره، حمایت خود را از تشکیل کنگره و انقلاب شاه و ملت اعلام کرد.[16]
± دریافت کارت الکترال توسط وزیر دربار و همراهان
صبح امروز حسین علا، وزیر دربار شاهنشاهی به همراه قرهگوزلو، آجودان کشوری شاهنشاه با حضور در حوزة شمارة یک تجریش، کارتهای الکترال خود را دریافت کردند.[17] همچنین بهنیا وزیر دارایی به همراه معاونان و مدیران کل وزارتخانه در یکی از حوزههای انتخاباتی، ثبتنام کردند.[18]
± اعلام حمایت از نامزدهای نمایندگی مجلس در شهرستانها
سیدحسن طباطبایی به عنوان کاندیدای نمایندگی مجلس شورای ملی از طرف مردم اردستان، زواره و توابع آن معرفی شد.[19] همچنین در نایین، سیدحسن مصطفوینایینی، مدیر کل امور شهرداریها؛ گرگان و بخشهای تابعه، حسین فلسفی؛ قزوین، ناصرقلی فرهادپور؛ به عنوان کاندیدای انتخاباب مجلس شورای ملی معرفی شدند.[20]
جمعی از اهالی شمیران، رودبار قصران و لواسانات، محمود منصورینراقی را به عنوان نمایندة خود معرفی کردند. منصورینراقی در سخنرانی خود گفت حذف نظام ارباب رعیتی، «آنچنان وجهه و شخصیت رهبر ملت ایران را در مجامع بینالمللی بالا برده که خاطرة آزادی بردگان و لغو رژیم بردگی به دست آبراهام لینکلن رئیس جمهور آزادیخواه آمریکا را تجدید کرده است».[21] اهالی میناب نیز از کاندیداتوری حبیب احمدی حمایت کردند.[22] گزارشها از شوشتر حاکی است فعالیتهای انتخاباتی به شدت ادامه دارد و بیشتر مردم از کاندیداتوری حکیم شوشتری حمایت میکنند.[23]
± نامزدی غلامرضا تختی در انتخابات
روزنامة کیهان در شمارة امروز خود نامهای به امضای محمدحسین قیصر چاپ کرد. در این نامه آمده «مردم وطنپرست تهران به غلامرضا تختی که نمایندة واقعی گروه کثیر طبقات زحمتکش میباشند، رأی خواهند داد».[24]
± گمانهزنی دربارة انتخابات
روزنامة مرد مبارز بر موفقیت تنی چند از کاندیداها تأکید کرد. به زعم نویسنده، اسامی موسویماکویی معاون دبیرستان البرز از ماکو، رحیم زهتانفرد مدیر روزنامة ارادة آذربایجان از تبریز، عبدالله گرجی و امیرانی مدیر مجلة خواندنیها از تهران، فرهودی معاون وزارت کشور در صورت استعفا از پست فعلی خود به عنوان نمایندة شوشتر و مرتضوی از همدان در لیست نمایندگان این دورة مجلس شورای ملی خواهد بود. همچنین این روزنامه اعلام کرد گردانندة فعالیتهای انتخابات سنا در تهران شریفامامی نخستوزیر سابق و عباس مسعودی مدیر روزنامة اطلاعات میباشند.[25]
± انصراف برخی وزرا از نامزدی در انتخابات
مجلة سپید و سیاه اظهار کرد تا هفتة گذشته، پنج تن از وزرا و معاونین قصد داشتند برای شرکت در انتخابات از مقام خود استعفا دهند اما مشاورین سیاسی دولت، شرکت ایشان را در انتخابات به مصلحت سیاست انتخاباتی ندانسته و این افراد از فعالیت انتخاباتی خودداری کردند.[26]
± پیشبینی از ائتلاف برخی احزاب و کانونها در انتخابات
مجلة خوشه مینویسد پیشبینی میشود ظرف امروز و فردا، کانون مترقی، حزب مردم، نمایندة منتخب بانوان و تعدادی از کاندیداهای منفرد مانند عبدالله گرجی، باقرزاده، مرتضی سرمد، فتحالله غفاری، شاهکار و احمد امامی پس از تشکیل جلسة خصوصی، ائتلاف خود را اعلام کنند.[27]
± تحلیلی از نقش دهقانان و کارگران در انتخابات
وابستة مطبوعاتی ایران در لندن، از انتشار مقالهای دربارة اوضاع کشور و انتخابات ایران در روزنامة تایمز خبر داد. نویسنده این مقاله تصریح میکند «در انتخابات ایران به دهقانان و کارگران که اکثریت قاطع مردم کشور را تشکیل میدهند میدان وسیعی داده شده است تا بتوانند بر صلاحیت و شایستگی نامزدهای انتخاباتی نظارت کنند».[28]
± مانع اصلی افزایش حقوق کارکنان وزارت اقتصاد
مهندسان فنی وزارت اقتصاد با عالیخانی وزیر اقتصاد و شیبانی معاون فنی این وزارتخانه دیدار و گفتگو کردند. در جلسة امروز، شریفیان به نمایندگی از کادر فنی، پیرامون افزایش تأمین حقوق، مسکن و مسائل درمانی کارکنان فنی صحبت کرد. وزیر اقتصاد در پاسخ به تقاضای افزایش حقوق گفت «با اینکه گرفتاریهای مادی آقایان را تصدیق میکنم ولی مقدورات مالی ما محدود است». وی در پایان اظهار امیدواری کرد تا حد امکان در رفع کمبودها تلاش نماید.[29]
± ورود وزیر کشاورزی به تبریز
صبح امروز ریاحی وزیر کشاورزی وارد تبریز شد و در باغ گلستان این شهر، اسناد مالکیت 9380 کشاورز آذربایجان شرقی را اعطا نمود.[30]
± انحلال انجمن شهر مسجدسلیمان
شورای اداری مسجدسلیمان، انجمن این شهر را منحل کرد. در پی این اقدام، جمعی از اهالی و کارگران این شهر در حمایت از اعضای انجمن شهر در تلگرافخانه تجمع کردند. این جمع، تلگرافهایی نیز به مرکز و استانداری مخابره نمودند. قرار است به زودی نمایندگانی از طرف انجمن تهران به مسجدسلیمان رفته و ماجرا را به شاه گزارش دهند.[31]
پینوشتها:
[1]ـ اسناد انقلاب اسلامی، ج 3، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 94.
[2]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11177، 6/6/1342، ص 1.
[3]ـ دوانی، علی، نهضت روحانیون ایران، ج 4، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 82.
[4]ـ روزنامه کیهان، ش 6029، 6/6/1342، ص 7.
[5]ـ یزدی، ابراهیم، مقاومت در زندان، تهران، قلم، 1377، ص 157.
[6]ـ بهبودی، هدایتالله، تبریز در انقلاب، تهران، عروج، 1384، ص 100.
[7]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج2: شهید آیتاللّه حاج شیخ محمد صدوقی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص ضمیمة شمارة 4.
[8]ـ روزنامه پست تهران، ش 2978، 6/6/1342، ص 8.
[9]ـ روزنامه کیهان، ش 6029، 6/6/1342، ص 1 و 11.
[10]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1908، 6/6/1342، ص 8.
[11]ـ روزنامه کیهان، ش 6028، 5/6/1342، ص 7.
[12]ـ مجله تهران مصور، ش 1044، 15/6/1342، ص 13.
[13]ـ روزنامه کیهان، ش 6028، 5/6/1342، ص 11.
[14]ـ همان.
[15]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11177، 6/6/1342، ص 1.
[16]ـ بولتن خبرگزاری پارس خبرهای ایران، ش 122، 5/6/1342، ص 7.
[17]ـ روزنامه کیهان، ش 6029، 6/6/1342، ص 12.
[18]ـ روزنامه پست تهران، ش 2977، 5/6/1342، ص 1.
[19]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1907، 5/6/1342، ص 8.
[20]ـ همان، ص 7.
[21]ـ روزنامه پست تهران، ش 2977، 5/6/1342، ص 1 و 5.
[22]ـ بازرگان، مهدی، یادداشتهای روزانه، تهران، قلم، 1376، ص 77.
[23]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1907، 5/6/1342، ص 7.
[24]ـ فاطمینویسی، عباس، زندگی و مرگ جهانپهلوان تختی در اسناد ساواک، تهران، جهان کتاب، 1377، ص 53.
[25]ـ روزنامه مرد مبارز، ش 768، 5/6/1342، ص 4.
[26]ـ مجله خواندنیها، ش 98، 5/6/1342، ص 51.
[27]ـ همان.
[28]ـ بولتن خبرگزاری پارس خبرهای ایران، ش 126، 5/6/1342، ص 5.
[29]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11177، 6/6/1342، ص 15.
[30]ـ روزنامه پست تهران، ش 2980، 9/6/1342، ص 8.
[31]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1907، 5/6/1342، ص 4.
