چهار‌شنبه 27 خرداد 1343 / 6 صفر 1384 / 17 ژوئن 1964
8 بازدید
جلوگیرى از فروش عکس‌هاى آیت‌الله خمینى در قزوین
رئیس ساواک قزوین در نامه‌اى به رئیس شهربانى این شهر از وى خواست تا از فروش عکس‌هاى آیت‌الله خمینى در قزوین جلوگیرى به عمل آورد. در این نامه آمده است: به طورى که اطلاع رسیده تعداد زیادى از عکس‌هاى آیت‌الله خمینى در مغازه‌ها و دست‌فروشی‌هاى خیابان‌هاى قزوین به معرض فروش و نمایش گذارده شده است. دستور فرمایید بدون اینکه مأمورین تظاهر نمایند، عکس‌هاى مشارالیه را غیرمستقیم جمع‌آورى نمایند.[1]
اختلاف سران جبهه ملى
ستاد بزرگ ارتشتاران امروز از اختلاف سران جبهه ملى و تصمیم آنها به استعفا از این جبهه خبر داد. گزارش این ستاد حاکى است، پاره‌اى از سران جبهه ملى به علت انتقادات و حملات شدید آقاى دکتر مصدق، تصمیم گرفته‌اند استعفا کنند. زیرا چندى پیش آقاى دکتر مصدق در پاسخ نامه‌اى که از کمیته دانشجویان ایرانى مقیم کشورهاى خارج وابسته به جبهه ملى رسیده بود، متذکر شده است که شکست و رکود و بدبینى کنونى در جبهه ملى، مولود اختلافات سلیقه و عدم فعالیت سران جبهه ملى کنونى است و این خود بزرگ‌ترین خیانت است. برپایه این گزارش، دکتر مصدق در نامه به دانشجویان نوشته است که قدرت جبهه ملى مربوط به فعالیت احزاب آن است و فعالیت‌هاى فردى، موجب دودستگى و متلاشى شدن جبهه است. این گزارش حاکى است، این مطلب سبب رنجش شدید چند تن از سران جبهه ملى گردیده به طورى که تصمیم به استعفا گرفته‌اند. «این جریان به اطلاع آقاى دکتر مصدق رسیده است و ایشان اظهار داشته‌اند تا به حال که استعفا نکرده‌اید، چه فعالیتى براى ملت ایران و تشکل جبهه ملى داشته‌اید که از این پس انجام ندهید». به گزارش ستاد بزرگ ارتشتاران، شایع است تلاشى به عمل مى‌آید تا این رنجش و کدورت از بین برود تا بیش از این موجب اختلاف و دو دستگى در جبهه ملى و احزاب وابسته به آن نگردد.[2]
ممنوع‌الخروجی حجت‌الاسلام فومنى
اداره کل سوم ساواک امروز در نامه‌اى به اداره کل نهم، صدور گذرنامه خروج از کشور براى شیخ جواد فومنى را به مصلحت ندانست.[3] این اقدام در پى آن صورت گرفت که حجت‌الاسلام فومنى پس از آزادى موقت از زندان، با التزام عدم خروج از حوزه قضایى تهران، مجدداً به فعالیت خود «برضد امنیت داخلى کشور» ادامه داده است.[4]
تدارک گسترده دولت براى استقبال از شاه
ساعت 20:05 امشب، محمدرضا پهلوى و فرح دیبا به همراه شمس پهلوى و سایر همراهانشان با هواپیماى پان‌امریکن وارد فرودگاه مهرآباد تهران شدند. آنان پیش‌ازظهر امروز پاریس را به مقصد تهران ترک کرده بودند و در سر راه خود به کشور، در فرودگاه‌هاى رم و بیروت توقفى کوتاه کردند.
به نوشته یکسان روزنامه‌ها، پس از ورود شاه به کشور، على‌رغم غیررسمى بودن سفرش به امریکا و سنت جارى که در بازگشت نیز همچون هنگام خروج از کشور هیچگونه مراسم استقبالى رسماً برگزار نمى‌شد، اما در اقدامى که از آن به عنوان حرکتى مردمى و خودجوش یاد مى‌شود، گروه‌هاى مختلفى از مردم، اعضاى اتحادیه‌ها و سندیکاهاى کارگرى و صنفى، جمعیت‌هاى زنان و احزاب و سازمان‌هاى وابسته، نیروهاى مسلح و کارمندان دولت و ادارات مختلف در مسیر فرودگاه مهرآباد تا کاخ سعدآباد در شمال تهران به استقبال از خاندان پهلوى به صف شدند. شاه و فرح پس از مراسم استقبال نظامى و کشورى دولتی‌ها، با اتومبیل سلطنتى، فرودگاه مهرآباد را به سوى کاخ سعدآباد ترک کردند. در تمام این مسیر طولانى، در دو سمت خیابان‌ها، هزاران هزار [!] نفر از مردم پایتخت گرد آمده بودند و کف مى‌زدند و فریادهاى شادى برمى‌آوردند. سیل جمعیت در خیابان‌ها موج مى‌زد و جشن شادى‌بخش به راه انداخته بودند. در نزدیکى سه راه مهرآباد، ابراز احساسات مردم، به شدتى رسید که قابل وصف نیست. در آنجا چادرى برپا شده بود که نمایندگان دو مجلس، اعضاى فراکسیون پارلمانى حزب ایران نوین و اعضاى شوراى مرکزى و اعضاى هیئت اجرایى حزب در آن قرار داشتند. شاه در این نقطه از اتومبیل پیاده شد و به احساسات نمایندگان پارلمانى و حزب پاسخ داد. در گزارش روزنامه‌ها آمده است که سیل جمعیت در نزدیکى میدان 24 اسفند به حدى بود که مردم مى‌خواستند به وسط خیابان بروند و شاه و شهبانو را ببینند. در این مکان کارگران شرکت واحد مراسم آتش‌بازى اجرا کردند. گزارش‌هاى روزنامه‌ها با این جمله پایان مى‌یابد که اندکى پس از ساعت 21، اتومبیل سلطنتى از چهارراه پهلوى گذشت و وارد جاده پهلوى شد و به سوى سعدآباد رهسپار گردید در حالى که تهران هرگز در تاریخ معاصر در بازگشت شاه و شهبانو از یک سفر غیررسمى، نظیر چنین استقبال بى‌شائبه و گرمى را به خاطر ندارد.[5]
وام بانک جهانی به ایران
بانک جهانى با اعطاى وامى معادل 5/18 میلیون دلار به دولت ایران موافقت کرد.
به گزارش خبرگزاری‌ها، قرارداد این وام در واشنگتن بین نمایندگان دولت ایران و بانک جهانى امضا شد. این وام قرار است به مصرف ایجاد و توسعه راه‌هاى کشور و برقرارى ارتباط بین مراکز صنعتى و تجارى و کشاورزى برسد. مدت زمان بازپرداخت این وام، بیست سال است. على‌اکبر خسروپور عضو على‌البدل بانک جهانى، جهانگیر آموزگار مستشار اقتصادى ایران در امریکا، جورج.د.وده رئیس بانک جهانى و یورک معاون بانک جهانى در جلسه امضاى این قرارداد حضور داشتند.[6]
تمجید از انقلاب سفید در روزنامه راه نجات
روزنامه راه نجات در مقاله‌اى زیر عنوان کوشش‌هاى ثمربخش براى زندگى بهتر ملت ایران، به تمجید از انقلاب سفید محمدرضا شاه پرداخت و با نکوهش گذشته ملت ایران نوشت: امتیازات پوسیده طبقاتى و اصول مندرس و کهنه اجتماعى که ملت شریف ایران را در منحط‌ترین وضع قرار داده و یک زندگانى مشقت‌بار پر از محرومیت و بى‌عدالتى را بر آنان تحمیل کرده بود با این انقلاب درهم نوردیده شده و شاه ایران دورنماى یک زندگانى امیدبخشى را که در آن اثرى از تعدى و تجاوز و تحمیل و اسارت و استثمار نباشد، در پیش چشم ملت ایران باز کرد. به ادعاى نویسنده این مقاله، انقلاب سفید با اوضاع خاص روز، آزادى ملت‌ها و اصول دمکراسى و مساوات و برابرى، هم‌گام و هم‌عنان است. و به اصالت انقلاب وکیفیت تحولات بزرگى که در این سرزمین شروع شده همه کاملاً واقف هستند مخصوصاً در روستاها و کارگاه‌ها در ناصیه افراد اثرات این تلاش به خوبى هویدا و آشکار است. این روزنامه با تکیه بر سخنان شاه که گفته است «باید قیام مى‌کردیم و اساس نظام‌هاى پوسیده‌اى را که ملت ما را اسیر فقر و بدبختى کرده بود به هم مى‌ریختیم و بر فراز خرابه‌هاى آن جامعه‌اى آزاد و ملتى نیرومند مى‌ساختیم»؛ خاطرنشان کرده که مجموعه کوشش‌هاى ثمربخش، بهترین اثرى است که روح دمکراسى این انقلاب و اهمیت آنچه که در کشور ما براى بهبود زندگانى عمومى صورت گرفته، مجسم مى‌سازد و جا دارد که بخوانند و ببینند که چه تلاش‌ها و کوشش‌ها در این کشور شروع شده و چه گام‌هاى مؤثر و مفیدى براى بهره‌مند ساختن عموم طبقات از یک زندگانى بهتر برداشته شده است.[7]
اما برخلاف نوشته‌های فوق، وضعیت نامناسب معیشت مردم، دست‌مایه مطلبى زیر عنوان «براى رونق کسب و کار و بهبود وضع معیشت عمومى باید اقداماتى شود» در روزنامه راه نجات بود که امروز منتشر شد. این روزنامه مى‌نویسد: این روزها وضع کسب و کار مردم خوب نیست و درآمد عمومى به طور فاحش تقلیل یافته و قوه خرید جامعه بسیار کم شده است.
سرتاسر بازار را رکود و خمودی فراگرفته و مؤسسات صنعتى نیز با وضع بسیار اسفناکى مانند مریض محتضرى که آخرین دقایق حیات را مى‌گذراند، دست به گریبان مى‌باشند. نویسنده با اشاره به از رونق افتادن کسب و کار عمومى و گران‌فروشى خواربار یادآور مى‌شود که اگر اوضاع بد مؤسسات تولیدى ناشى از عدم بصیرت در کار یا فساد یا خراب‌کارى است باید دست به تصفیه اساسى زد و اگر عوامل دیگرى مثل اشکالات اعتبارى یا گمرکى یا وجود اجناس خارجى است، که دولت باید این مشکل را مرتفع سازد. این روزنامه تصریح مى‌کند که باید جنس داخلى را مصرف کرد ولو آنکه گران باشد و از ورود امتعه بیگانه جلوگیرى شود. بررسى مشکلات و توجه به گرفتاری‌هاى آنان، آسان است و مى‌شود به وسیله خبرگان، مسائل اقتصادى را مورد بررسى قرار داد ومعایب را مرتفع ساخت.[8]
پانوشتها:
[1]ـ امام در آئینه اسناد، سیر مبارزات امام خمینى به روایت اسناد شهربانى، جلد اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، 1383، ص 514.
[2]ـ جبهه ملى به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، 1379، ص 182.
[3]ـ ستم‌ستیزان نستوه، آیت‌الله فومنى حائرى به روایت اسناد، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص 366.
[4]ـ همان، ص 365.
[5]ـ روزنامه مهر ایران، ش 2109، 28/3/43، ص 5 و 1؛ روزنامه اطلاعات، ش 11414، 27/3/43، ص 1؛ روزنامه کیهان، ش 6267، 28/3/43، ص 15؛ روزنامه پست تهران، ش 3213، 28/3/43، ص 1؛ روزنامه بورس، ش 696، 28/3/43، ص 6 و 1.
[6]ـ روزنامه کیهان، ش 6269، 31/3/43، ص 11 و 1.
[7]ـ روزنامه راه نجات، ش 660، 27/3/43، ص 1.
[8]ـ همان، ص 1.
