چهارشنبه 6 آبان 1343 / 22 جمادی‌‌الثانی 1384 / 28 اکتبر 1964
7 بازدید
تغییرات در کادر رهبری شوروی
تغییرات در کادر رهبری شوروی همچنان برای دستگاه‌های امنیتی ایران ابهام‌آمیز است و آنان درصدد کسب اطلاعات بیشتر از تغییرات احتمالی در روابط دو جانبه هستند به‌گونه‌ای که ساواک خبر داده است، از گیورکیان، یکی از اعضای مطبوعاتی سفارت رومانی در تهران کسب خبر گردیده است علی‌رغم تبلیغات جراید کشورهای سرمایه‌داری، برکنار نمودن خروشچف در محافل مذکور باعث مسرت و ایجاد امیدواری به تجدید تمرکز در جهان سوسیالیسم گردیده است. ساواک می‌افزاید: در محافل فوق‌الذکر شایع است که سفیرکبیر شوروی در تهران به محض پیش آمدن حوادث مورد نظر در شوروی تقاضای انتقال از ایران را نموده و این عمل نیز در اثر توهم از تغییر احتمالی سیاست شوروی در ایران بوده است ولی بلافاصله با تقاضای مشارالیه مخالفت گردیده و در محافل سیاسی وابسته به بلوک شرق در تهران، این مخالفت را دلیل ادامه سیاست دوستانه و مسالمت آمیز شوروی نسبت به ایران می‌دانند.[1]
استقبال شوروی از پیشنهاد ایران برای مبارزه با بی‌سوادی
نخستین مکاتبه رهبری جدید اتحاد شوروی با شاه امروز صورت گرفت و آناستاس میگویان صدر هیأت رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در پاسخ به نامه محمدرضا پهلوی به سران کشورهای دنیا درباره مبارزه با بی‌سوادی از این پیشنهاد استقبال کرد و یادآور شد که ملت ما با انجام انقلاب اکتبر، کار از بین بردن بدون تأخیر بی‌سوادی سکنه این کشور و گسترش هر چه بیشتر معلومات را از جمله مهم‌ترین وظایف خود قرارداده و در این زمینه تجارب زیادی اندوخته است. موفقیت ملت ما در باسواد کردن عموم که در مدت فوق‌العاده کوتاه زمانی حاصل گردید به ملل اتحاد شوروی اجازه داد تا در زمینه اقتصاد و تعلیمات و علوم و فرهنگ به نتایج برجسته‌ای نایل گردند. میگویان با استفاده از فرصت یادآور شد که اتحاد شوروی در امر ریشه‌کن کردن بی‌سوادی از طریق مبادله تجارب و اعزام متخصصین و تحویل لوازم و وسایل تحصیلی کمک کرده و حاضر است که در آینده نیز کمک همه جانبه‌ای در این مورد مبذول دارد.[2]
تأکید شاه بر برخورد با تخلفات مقامات دولتی
شاه هنگام برگزاری مراسم سلام روز چهارم آبان با صراحت گفت: امکان دزدی و دغلی به هیچ کس داده نمی‌شود. این مطلب را روزنامه پست تهران درباره سخنان شاه در مراسم سلام روز چهارم آبان نوشت و افزود: سخن شاه حقیقت مسلمی است که دلایل بسیار و شواهد بی‌شمار دارد و تا کنون هیچ‌یک از شخصیت‌های مملکتی نبوده‌اند که در صورت انحراف بتوانند از عنایات شاهانه برخوردار باشند و اگر آلوده به قصوری شدند و یا لکه گناهی بر دامانشان نشست به قانون سپرده نشوند و دستشان از مناصبی که داشته‌اند هرچند که مهم و حساس بوده است، کوتاه نگردد و معزول و مخذول نشوند. تا کنون بسیار دیده‌ایم کسانی را که مورد محبت شاه بوده‌اند در سایه توجهش آسوده زیسته‌اند، به مقامات عالیه رسیده‌اند و از رهگذر بخشش‌های شاهانه صاحب مال و مکنت شده‌اند؛ اما همین که پای مصالح مملکت به میان آمده و این شائبه حاصل شده که آنها به وظایف ملی و وطنی خود بی‌اعتنایی کرده‌اند، بی‌درنگ به فرمان شاه به قانون و عدالت سپرده شده‌اند تا حقایق روشن گردد و اگر بر اثر رسیدگی‌های قانونی تقصیر آنها به ثبوت رسیده بی‌هیچ گذشتی به مجازات رسیده‌اند. مطبوعات بدون آنکه نامی از وزیر پست و تلگراف به میان آورند که منظور شاه بوده است، می‌افزایند: این شواهد بارز به آن اندازه گویاست که ثابت کند مصالح مملکت در نزد شاه از هر چیز مقدس‌تر و عظیم‌القدرتر است و او هرگز به هیچ کس اجازه دزدی و دغلی نخواهد داد و این چنین کسی اگر خدای نخواسته نخست‌وزیر مملکت و رئیس دولت نیز باشد، دیگر نخواهد توانست مورد اعتماد شاه قرار گیرد. در چنین هنگامه پر سطوتی هرکس قدمی برخلاف منویات شاه بردارد نسبت به انقلاب ملی ما نیز خائن است و مانند سربازی است که در میدان جنگ از پشت به هم‌وطنان خویش خنجر بزند و موجبات پیروزی دشمن را فراهم آورد.[3]
لغو قانون مجازات شلاق اطفال
قانون مجازات شلاق لغو شد. بر اساس مواد اصلاحی قانون مجازات عمومی اگر اطفال ممیز که به سن پانزده سال تمام نرسیده‌اند مرتکب جنحه با جنایتی شوند، در مورد جنحه به حبس در دارالتأدیب از یازده روز تا شش ماه محکوم می‌شوند و در مورد جنایت، مجازات آنان حبس در دارالتأدیب است، در مدتی که زائد بر دو سال نخواهد بود. همچنین اطفالی که قبل از تصویب این قانون به موجب حکم قطعی به مجازات شلاق محکوم شده‌اند، مجازات شلاق درباره آنان اجرا نخواهد شد، ولی قیم یا سرپرست اطفال مذکور باید ملتزم شوند که در تأدیب و تربیت و حسن اخلاق طفل دقت و مراقبت کامل نماید.[4]
تصمیم استانداران برای واگذاری امور به استان‌ها
کنفرانس استانداران امروز پایان یافت و در قطعنامه‌ای همه یافته‌های خود را در برابر توصیه‌های شاه، نادیده گرفتند. در این قطعنامه آمده که این قطعنامه با توجه به «فرمایشات اعلی‌حضرت همایونی» تهیه شده و مورد موافقت مقامات مربوطه قرار گرفته است. بر این اساس و برای عدم تمرکز امور در تهران و حل و فصل مسائل در استان‌ها، چنین به نظر می‌رسد که تجدیدنظر در قانون اختیارات استان چندان ضرورت ندارد و فعلاً کافی است که هر یک از وزرا نظریات و پیشنهادات واصله از استانداران را مدنظر قرار دهند و به مأمورین خود دستور دهند که از مکاتبه با مرکز خودداری کرده و با تأیید استاندار یا فرماندار کل، کار را به انجام برسانند، مگر موارد به خصوصی که احتیاج به گزارش به مرکز را داشته باشد. همچنین هریک از وزارتخانه‌ها یک نفر سرپرست با اختیارات کامل برای کلیه مؤسسات خود به هر استان یا فرمانداری کل می‌فرستند تا اینکه ادارات مختلف به جای مراجعه به تهران با موافقت مأمور اعزامی کار را فیصله دهند.
بر اساس این قطعنامه، پیشنهاد شده است که بودجه هر استان و فرمانداری کل جداگانه تهیه و تنظیم گردد. نکته مهم دیگری که در این قطعنامه مورد توجه قرار گرفته است، تخصیص تنخواه‌گردانی از سوی سازمان برنامه برای استانداران است تا به تشخیص استاندار یا فرماندار کل به مصرف عمرانی برسد.[5]
افزایش شاخص بهای عمده‌فروشی
اداره بررسی‌های اقتصادی بانک مرکزی ایران اعلام کرد: شاخص کل بهای عمده فروشی در ایران در طی شهریور گذشته دو دهم درصد ترقی کرده است. علت این ترقی افزایش مصالح ساختمانی و مواد خوراکی بوده است. شاخص بهای عمده فروشی نسبت به ماه مشابه سال گذشته 7/4 درصد بالا رفته است. شاخص گروه کالاهایی که در داخله کشور تولید و مصرف می‌شود نسبت به ماه قبل 3 دهم درصد و شاخص گروه کالاهای وارداتی نسبت به ماه قبل نیم درصد ترقی کرده است. شاخص گروه کالاهای صادراتی نیز 6 درهم درصد تنزل کرده است. شاخص بهای عمده فروشی مصالح ساختمانی نسبت به ماه قبل 7/1 درصد بوده است.[6]
رقابت برای دادن وام به ایران
یکی از مجله‌ها نوشته است که برای دادن وام به ایران از طرف کمپانی‌های بزرگ خارجی رقابت می‌شود و اخیراً یک کمپانی کانادایی پیشنهاد داده است که همه‌گونه ابزار و ادوات و وسایل کشاورزی من‌جمله موتورهای کشاورزی و تلمبه‌های آبیاری به ایران تحویل نماید.[7]
پی‌نوشت‌ها:
[1]. چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، ج 8، روابط ایران و شوروی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۱، ص 120.
[2]. اح‌م‌دی، ع‌ل‌ی اش‌رف، ایران در گذشته و ح‌ال، تبریز، بهمن، ۱۳۵۰، ص 411.
[3]. روزنامه پست تهران، ش 3319، 6/8/1343، ص 1.
[4]. روزنامه کیهان، ش 6377، 6/8/1343، ص 11 و 12.
[5]. همان، ص 12.
[6]. همان، ص 9.
[7]. روزنامه دیپلمات، ش 466، 6/8/1343، ص 14.
