سه شنبه 25 فروردین 1343 / 1 ذیقعده 1383 / 14 آوریل 1964
3 بازدید
دیدار نمایندگان نخستوزیر با آیتالله خمینى
نمایندگان حسنعلى منصور نخستوزیر، امروز در قم به دیدار آیتالله خمینى رفتند و با ایشان گفتگو کردند.
دیدار حجتالاسلام هاشمىنژاد با آیتالله خمینى
سیدعبدالکریم هاشمىنژاد در قم با آیتالله خمینى دیدار کرد. در این دیدار ضمن صحبت درباره وقایع جارى روز، آیتالله خمینى گفت: «فعلاً تنها هدف من ایجاد اتحاد بین تمام طبقات روحانیون است تا بتوانیم تصمیم جدىترى بگیریم.... اوضاع جهان به طور کلى مبهم است و وضع ایران هم معلوم نیست. چون پاکستان از پیمان سنتو خارج شده و پاکستان و ترکیه، شناسایى خود را از اسرائیل پس گرفته[اند] و حجاز به طیارههاى اسرائیلى که حامل حجاج ایرانى بودهاند، اجازه فرود آمدن نداده. خروشچف مىخواهد از پستش کنارهگیرى کند و اختلاف بین سران حزب کمونیست به وجود آمده [است]. اختلاف بین چین و شوروى شدید شده امریکا گرفتار انتخابات و وضع داخلى خودش شده اتحادیه اعراب در شرف تکوین و اتمام است؛ و به طور کلى اوضاع مبهم است. و به همین جهت آقایان مرخص شدند. باید از این شرایط استفاده کرد».[2]
ملاقات هیئتی از اهالى تهران با آیتالله خمینى
ساواک از ملاقات یک هیئت از اهالى تهران با آیتالله خمینى خبر داد و نوشت: «حاج انصارى واعظ با یک هیئت تهرانى رفتهاند منزل آقاى خمینى. بعد از چند لحظه صحبت که آقاى انصارى واعظ داشت هیئت تهرانى را معرفى مىکرد، آقاى خمینى گفت چه خوب است شخص قدمى براى خدا بردارد در نظر خداوند و مردم عزیز باشد. در این غائله چقدر کشته شدند. دفاعها نمودند. گویندگان چقدر بالاى منبر فعالیتها کردند. شکنجهها دیدند و هنوز هم بالاى منبر حرفهاى خدا را به مردم مىرسانند و به هدفهاى خود عمل مىکنند. منظور آقاى خمینى این بود که شما در این مدت هیچ کارى انجام ندادید مانند دیگران و قدمى براى دنیا برداشته شد ولى از ناحیه شما قدمتان براى آخرت نبود. حاج انصارى خیلى ناراحت شد از گفتهاى [گفتههاى] خمینى، بعد حاج انصارى گفت عمرى بود کردیم و تمام شد. چیزى از عمر باقى نمانده است. آقاى خمینى گفت من که ده سال بیشتر یا کمتر مىخواهم در این دنیا بمانم و زندگى کنم باید بدانم این عمر را در چه راه باید صرف نمایم. هدف من چه باید باشد. [باید] از مال دنیا چشمپوشى کرد آخرت را درنظر گرفت. دین اسلام دینى است که پشتیبان دارد. شخص هرچه قدرت به کار ببرد و بخواهد دین را ـ که سپر اسلام است بهدست ما دادند ـ از بین ببرند، نخواهند موفق شد. علماى اسلام همیشه مواظب دین خود هستند.[3]
گزارش ساواک درباره آیتالله خمینی
گزارش امروز ساواک حاوى دو نکته اساسى است. اول آنکه گرایش به مرجعیت آیتالله خمینى بویژه در میان بازاریان تهران رو به افزایش است و دیگر آنکه دولت ایران همه ماهه مبالغ هنگفتى از بودجه محرمانه دولت را صرف درج مقالاتى به طرفدارى از مقام سلطنت در نشریات اروپایى مىکند. در این گزارش آمده است:
«کرباسى بازرگان معروف بازار اظهار داشته 70 درصد از کسانى که در تهران و شهرستانها قصد عزیمت به مکه معظمه را دارند، سهم امام خود را در روزهاى اخیر به آیتالله خمینى پرداخت کردهاند و قبل از آزادى آیتالله خمینى هم سهم امام را به نماینده او در قم پرداخت نمودهاند. این امر مىرساند که مرجعیت آیتالله خمینى از نظر افکار عمومى قطعیت پیدا کرده و هرچه فشار دولت به او بیشتر [شود] شهرت و نفوذ او را بیشتر خواهد کرد و ممکن است در آینده ناراحت کردن آیتالله خمینى خطر بزرگى براى دستگاه حکومت داشته باشد.
مالکین بزرگ و بازرگانان درجه اول که سنگ حمایت از آیتالله خمینى را به سینه مىزنند مدارکى از اروپا براى آیتالله خمینى ارسال [کردهاند] که براى نوشتن هر مقاله در جراید خارجى به نفع مقام سلطنت 30 هزار تومان از بودجه محرمانه دولت پرداخت مىگردد و سالیانه میلیونها تومان در اروپا مصرف مىشود تا مقالاتى در روزنامهها به نفع دربار شاهنشاهى چاپ شود و با وجود این افرادى مانند قشقاییها مىتوانند علىرغم این تبلیغات، ماجرایى نظیر آنچه چند ماه قبل در اتریش اتفاق افتاد به وجود آورند».[4]
بازتاب خبر آزادى آیتالله خمینی در رشت
ساواک گیلان در گزارشى از مراجعت آیتالله خمینى به قم، با اشاره به ارسال متقابل تلگرامهایى بین علماى قم و رشت از ارسال تلگرامى براى حسنعلى منصور از سوى حجج اسلام سیدحسن بحرالعلوم و سیدمحمود ضیابرى، دو تن از علماى بانفوذ رشت خبر داد و نوشت که ساواک در متن این تلگرام جملهاى را حذف سپس آن را ارسال کرده است و رونوشت تمامى تلگرامهاى وصولى و ارسالى را نیز براى ساواک مرکز فرستاده است. در این گزارش تأکید شده است که به طور کلى ورود آیتالله خمینى به قم باعث خوشحالى و امیدوارى طبقه علما و وعاظ طرفدار وى گردید و در برخوردها و مصاحبت در بازار، مردم از این موفقیت به همدیگر تبریک گفته و بعضاً شیرینى به دیگران تعارف مىکنند.[5]
انصراف ساواک مرکز از دستگیرى آیتالله دستغیب
ساواک شیراز در گزارشى به ساواک تهران نتیجه کمیته اطلاعاتى استان فارس درباره آیتالله سیدعبدالحسین دستغیب را منعکس ساخت. در این گزارش آمده است: «در کمیته اطلاعاتى استان که در ساعت12:30 روز جارى در استاندارى فارس تشکیل گردید موضوع دستگیرى و اعزام سیدعبدالحسین دستغیب مطرح [شد] جناب آقاى استاندار و اعضاى کمیته پیشنهاد نمودند که براى اجراى امر از هر لحاظ آمادهایم ولى با توجه به اینکه تعداد اعلامیههاى منتشره بسیار کم و از آنچه منتشر شده حتى یک برگ دیگر بهدست نیامده و شخص مورد نظر بىاندازه مرعوب و همچنین در بازجویى که از وى به عمل آمد مراتب را به کلى تکذیب حتى از مضمون اعلامیه اظهار عدم اطلاع نمود و با توجه به اظهار لطف و عنایتى که اخیرا به سایر روحانیون شده مخصوصا شایعه ملاقات آقاى دکتر صدر، وزیر کشور از روحانیون مقیم قم و همچنین با توجه به تظاهرات بسیار ساده و ناچیزى که در استان فارس به مناسبت آزادى آیتالله خمینى صورت گرفته که به هیچوجه قابل مقایسه با تظاهرات سایر استانها و شهرستانها نبوده و این خود دلیل بر این است که اکثر مردم به گفتار و کردار این قبیل روحانیون توجهى ندارند با دستگیرى و اعزام وى [دستغیب] طبعاً جلب توجه عمومى خواهد شد، در صورتى که تصویب فرمایند پرونده متشکله براى آینده مفتوح مانده، به وسایل مقتضى و ملاقات شخصى و با اخذ تعهد مجدد نسبت به تجدیدنظر در گفتار و رفتار برخلاف مصالح با آخرین اتمام حجت، چنانچه از این به بعد اقدام مخالف یا مطالب برخلاف مصلحت کشور بیان نمود با استفاده از اختیار داده شده بدون کسب اجازه مجدد، بلافاصله نسبت بهدستگیرى وى اقدام و پرونده متشکله به مراجع قضایى ارتش ارجاع گردد. مقرر فرمایید نظریه عالى را نسبت به پیشنهاد بالا امر به ابلاغ فرمایند. ضمناً ممکن است از این استمهال به منظور اعزام احتمالى وى با هواپیماهاى ارتش که هماکنون در شیراز مىباشند و تا پایان هفته جارى به تهران حرکت خواهند نمود، استفاده گردد».[6] سپهبد ناصر مقدم، نیز در پاسخ به ساواک شیراز در نامهاى با قید «خیلى فورى» نوشت: «کوشش نمایید ضمن جمعآورى مدارک کافى، اشتباهى در مورد دستگیرى آیتالله دستغیب رخ ندهد. زیرا ممکن است در تحقیقات بعدى اتهام منتسبه به وى مورد تأیید قرار نگیرد».[7]
گزارشى از مشخصات آیتالله فومنى
سرلشکر پاکروان رئیس سازمان اطلاعات و امنیت کشور، امروز در پاسخ به نامه «تیمسار ریاست اداره دادرسى ارتش (دادستانى)» درباره شیخ جواد فومنى، ضمن گزارشى از مشخصات وى و اینکه نامبرده «امام جماعت مسجد نو واقع در خیابان خراسان، ایستگاه لرزاده» «در ایام مذهبى در مسجد و احیاناً در منزل خود براى مریدان و افراد مذهبى سخنرانى مىکرد» نوشته است: « نامبرده شخصى است افراطى و متعصب و در هر فرصتى که پیدا کند و مناسب بداند ضمن سخنان خود انتقادات شدیدى به عمل مىآورد و تاکنون چند مرتبه به علت ایراد بیانات تند، تحت تعقیب قرار گرفته است». بنابراین گزارش، «مشارالیه در جریانات اخیر مانند سایر روحانیون تندرو علیه برنامههاى دولت مطالبى اظهار داشته در تاریخ 23/2/42 به اتهام اقدام برضد امنیت داخلى کشور بازداشت و در تاریخ 18/4/42 با قرار بازپرسى دادرسى ارتش مبنى بر التزام عدم خروج از حوزه قضایى تهران، آزاد شده است. اطلاعات واصله حاکى است که نامبرده پس از آزادى همچنان به فعالیت خود ادامه داده است».[8]
هشدار ساواک درباره القاب آیتالله طالقانى
گزارشگر ساواک امروز، گزارشى درباره «مبارزه منفى با دستگاه» درباره آیتالله سیدمحمود طالقانى نوشت و مسئولان رده بالا را به «صدور اوامر مقتضى» فراخواند. در این گزارش با اشاره بهدستگیرى و محاکمه سیدمحمود طالقانى «به اتهام اقدام برضد امنیت داخلى مملکت و ضدیت با سلطنت مشروطه ایران» و محکومیت نامبرده آمده است: «اخیراً به مناسبت فوت خواهر شخص فوق، از طرف همفکران و طرفداران وى در روزنامه کیهان آگهیهاى تسلیت به او درج مىگردد و موضوع جالب توجه عناوینى است که به نام این شخص اضافه و چاپ نمودهاند مانند «علامه رشید و مجاهد، دانشمند مجاهد، فخرالمسلمین و غیره» و این امر را مىتوان به عنوان مبارزه منفى این عناصر و عکسالعملشان در برابر دستگاه نامید». این گزارش درج چنین مطالبى درباره فردى که به اتهام اقدام برضد امنیت داخلى مملکت و ضدیت با سلطنت مشروطه تحت تعقیب است، از نظر افکار عمومى و افراد بىطرف اجتماع، تأیید ضمنى اجتهاد و رشادت سیدمحمود طالقانى از طرف دستگاهى خوانده که علیه آن دست به اقدامات خلاف قانون زده است. گزارشگر در پایان تأکید کرده است که «این وظیفه وزارت اطلاعات است که با توجه به مسئولیت خود باید متوجه این مسائل باشد».[9]
طرح مانور مشترک ایران و امریکا
روزنامه پست تهران در شماره امروز گزارشى از مانور ارتش ایران و امریکا را به چاپ رساند. در این گزارش با اشاره به اینکه دشمن فرضى از شمال به طرف جنوب در حالى که دوسوم ایران را به تصرف خود در آورده به طرف مناطق نفتخیز ایران براى خرابکارى و آتشسوزى حمله برده است مىنویسد: طبق فرضیه تدوینکنندگان مانور، خاک ایران به دو قسمت تقسیم شده است. شمال و شمال غربى و شرقى ایران که استانهاى خراسان، آذربایجان غربى و شرقى، اصفهان و مازندران و استان مرکزى جزو خاک دشمن به نام سرزمین خورشید تصور شده است و قسمت جنوب ایران که شامل خوزستان، بنادر جنوبى و استان فارس به نام کشور آزاد نامیده مىشود.
براساس این سناریو، این دو سرزمین متخاصم از مدتها قبل خود را براى مقابله آماده کردهاند و از مدتها پیش بین کشور آزاد و خورشید، جنگ سرد وجود داشته در این مدت خبرنگاران دشمن مرتباً در نواحى مختلف به خصوص در مناطق نفتخیز دست به خرابکارى زدهاند و قواى کشور آزاد در روى خط دفاعى در مرز مشترک دو کشور متخاصم به دفاع پرداخته و قواى دشمن را متوقف مىکند و نیروهاى سرزمین خورشید پس از مقابله با این مقاومت، با یک مانور دورانى عناصر عقب، افراد را مورد حمله هوایى قرار مىدهند و همزمان با این عملیات نیروهاى دشمن جزیره خارک را که کلیه فعالیتهاى نفتى ایران در آنجا تمرکز دارد، مورد خرابکارى قرار مىدهند و البته هدف آنان این است که مناطق حساس پایگاه وحدتى و نیروهاى ضربتى کشور و تأسیسات نفتى را مورد دستبرد قرار بدهند ولى از طرف کشور آزاد «ایران» از نیروهاى ایالات متحده که عضو پیمان سنتو است تقاضاى کمک مىشود و به فاصله چند ساعت نیروهاى کمکى وارد خاک ایران مىشوند و این کمکها، نیروى هوایى دشمن را سرکوب و قدرت اتمى کشور خورشید را از کار مىاندازد و نیروهاى دریایى به طرف جزیره خارک حرکت مىکند. این گزارش در ادامه مىافزاید: وقتى عملیات مانور جنگى هوایى و پیاده شدن قواى نظامى کشور کمکدهنده به پایان مىرسد، گروهان تفنگدار تقویت شده عازم خارک مىشود. ... طبق برنامه، پس از بیرون راندن نیروهاى متخاصم از سرزمین خورشید، قواى دفاعى و کمکى امریکا عازم خارک مىشوند. براساس این گزارش، نیروهاى مشترک دریایى ایران و امریکا در جزیره خارک دست به مانور بزرگى خواهند زد و از ناو فرماندهى یک اسکله متحرک براى پیاده کردن نیرو، دو ناوشکن، یک گروهان تفنگدار دریایى تقویت گردیده، هشت هلىکوپتر با این نیروها همراه خواهد شد.[10] این روزنامه در بخش دوم این گزارش به مشاهدات خبرنگارش از سوختگیرى هوایى و مانور هواپیماهاى نظامى در آسمان دزفول مىپردازد.[11]
فرماندهى ناوگان ایران در مانور مشترک ایران و امریکا
فرماندهى ناوگان ایران در مانور دریایى به عهده تیمسار دریادار صفدرى قرار گرفت. به نوشته خبرنگار روزنامه اطلاعات در حالى که دریا توفانى بود، ناو ببر، یک گروهان سرباز در لنگرگاه گناوه پیاده کرد. قبلاً ناو مین جمعکن، این منطقه را از مین پاک کرده بود. عملیات دریایى در نقطهاى از ساحل به نام دهکده امام حسن که در تصرف دشمن فرضى بود، شروع شده براى خنثى کردن عملیات دشمن و تصرف این منطقه، یک گردان از تفنگداران دریایى شاهنشاهى و یک گروهان از تفنگداران امریکایى به این نقطه حمله کردند و همچنین براى جلوگیرى از خرابکارى نیروى دشمن در لولههاى نفت گناوه، یک گروهان از هلیکوپترهاى نیروى دریایى امریکا به پرواز درآمدند و یک دسته نیرو در ساحل گناوه پیاده کردند.[12]
مانور مشترک ایران و امریکا از نگاه روزنامه روسی
روزنامه کراستازى ویزدا چاپ مسکو، مانور دلاور را، مانور تحریکآمیز علنى دانسته مىپرسد میلیتاریستهاى امریکایى براى رسیدن به چه منظورى تمرین دلاور را ترتیب دادند؟ در این مقاله که رادیو مسکو آن را منعکس کرده آمده است: پنتاگون در این اواخر یک رشته عملیات از این نوع در اروپاى غربى و خاور دور انجام داد تا قدرت امریکا را در انتقال سریع نیروهاى نظامى به نواحى مختلف جهان براى انجام عملیات تجاوزکارانه و رساندن کمک به رژیمهاى ارتجاعى و سرکوب قیام آزادىخواهانه و استقلالطلبانه تودههاى مردم نشان دهد. این روزنامه مىافزاید: وزارت امور خارجه امریکا و پنتاگون تصمیم گرفتهاند به بلوک نظامى سنتو که به علت تضادها و اختلافات در حال از هم پاشیدگى است، روحى بدمند و در عین حال مواضع امریکا را در ایران مستحکم نمایند. علاوه بر این بهبود محسوس مناسبات شوروى و ایران که در این اواخر آغاز شده ابداً به طبع امریکا سازگار نیامد. کلاهآهنیهاى امریکایى براى اینکه چوب لاى چرخ بگذارند تصمیم گرفتند در خاک ایران مانور ترتیب بدهند و هدفشان علناً این بود که در مرزهاى جنوبى اتحاد شوروى ایجاد تشنج نمایند. این روزنامه در پایان مىنویسد: حساب استراتژیستهاى امریکا این است که بعدها زیردریاییهاى اتمى مجهز به موشکهاى پولاریس نیز در این منطقه مستقر سازند. تدارکات میلیتاریستى امریکا در خاورمیانه منجر به افزایش هیسترى جنگ و تشدید تشنج در این منطقه مىشود.[13]
گزارش نخستوزیر به مجلس شورای ملی
نمایندگان مجلس شوراى ملى به گزارش حسنعلى منصور نخستوزیر گوش دادند که از 45 روز تصدى این پست و اقداماتش سخن مىگفت. تهران مصور نکات مهم گزارش منصور به مجلس را چنین منعکس کرده است: آنچه براى دولت مهم است، قدرت اجرا و قدرت عمل و اتخاذ تصمیم با بىغرضى و بىنظرى است و نمونه این کار، امر مهم برنامهریزى است که چون لازم بود هماهنگى کامل در اجراى برنامههاى عمرانى و اقتصادى و تنظیم بودجه ایجاد شود از روز اول این کار انجام گرفت. منصور با اشاره به تأسیس وزارت آبادانى و مسکن و وزارت آب و برق و نیز دفتر بودجه در سازمان برنامه، لوایح مؤثر در سرمایهگذارى خصوصى و تشویق سرمایههاى کوچک را مورد توجه قرار داد و مدعى شد: اجراى برنامههاى عمرانى، کشاورزى، اقتصادى، خانهسازى، صنعتى و فرهنگ و بهداشت که بودجه هر کدام در برنامه سوم مورد تجدیدنظر قرار گرفته است و به میزان قابل توجهى افزایش یافته است و در مدت سه سال و نیم آینده بدون تردید مملکت را با رونق اقتصادى بزرگى توأم خواهد کرد.[14]
سخنان نخستوزیر در دانشکده حقوق
منصور، عصر امروز میهمان دانشکده حقوق بود. او و اعضاى هیئت دولت به دعوت مشکوه، استاد دانشکده حقوق به دانشگاه تهران رفت و در جمع استادان این دانشکده گفت: ما به دانشگاهیان، معلمین، استادان، روحانیون، کارگران، روستاییان و همه طبقات مختلف اجتماع نیاز داریم تا همگام و متفق در پىریزى ایران نوین پیش برویم. وى تأکید کرد: باز هم تکرار مىکنم که مملکت متعلق به طبقه خاصى نیست و همه با هم بایستى در راه آبادانى مملکت تلاش کنیم. منصور در ادامه با اشاره به انقلاب ششم بهمن و حرکت دولت در مسیر تحقق آرمانهاى شاه هشدار داد: هر فکرى که نخواهد و یا نتواند خود را با افکار مترقى امروز ایران تطبیق دهد، بدون تردید با عکسالعمل ملت ایران روبهرو خواهد شد. باید براى اجراى هدفهاى انقلاب ششم بهمن، افکار پوسیده و کهنه را به دور بیندازیم و کوشش کنیم که نیروى مادى و معنوى مملکت در راه سعادت ملت ایران همگام شود. منصور در پایان این جلسه به خبرنگاران گفت که کلیه لوایح تقدیمى دولت گذشته به مجلسین را که با برنامههاى این دولت منطبق نباشد، مورد مطالعه و بررسى قرار داده در آن تغییراتى خواهیم داد. وى در مورد اصل حزبى بودن افرادى که مصدر امور خواهند شد گفت: ما براى سازندگى ایران نوین و تحقق برنامههاى اصلاحى از همه نیروهاى موجود در مملکت از هر طبقه و صنفى که باشند استفاده خواهیم کرد ولى اگر براى یک کار دو نفر داراى شرایط مساوى باشند، آن را که حزبى است مقدم مىداریم.[15]
ضیافت شام اعضاى کانون مدیریت
اعضاى کانون مدیریت؛ نخستوزیر، رؤساى مجلسین، چند تن از وزرا و شمارى از استادان دانشگاه و شخصیتهاى مملکتى را به ضیافت شامى در هتل کمودور تهران دعوت کرده بودند. در این مراسم، دکتر جلال عبده، در سخنانى ضمن اشاره به تشکیل این کانون در سه سال گذشته توسط جمعى از مقامات مهم مملکتى توضیح داد که علت تشکیل کانون، عدم رضایت مردم از جریان کار در دستگاههاى ادارى و کاغذپرانى و نیز تصمیمات ضد و نقیض در ادارات بوده است. به گفته وى، فساد در پارهاى از دستگاهها یکى از عوامل مخرب و باعث کندى جریان امور است و پس از مطالعات، اعضا به این نتیجه رسیدند که راه اساسى مبارزه با فساد و تأمین حسن جریان امور ادارى، اداره دستگاهها با توجه به اصول فنى مدیریت است. وى تأکید کرد: تشریفات و مشکلات دستگاههاى ادارى نه تنها ایجاد عدم رضایت کرده بلکه دستگاههاى ادارى را فلج کرده بود. امروز مسئله اصلاح امور ادارى، بیشتر از پیش ضرورى به نظر مىرسد و بسیار جاى خوشوقتى است که دولت کنونى عهدهدار اجراى برنامههاى اصلاحى کشور شده است. به نوشته روزنامه کیهان، در این مراسم، رؤساى مجلسین و نخستوزیر نیز مطالبى بیان داشتهاند.[16]
توسعه دادگسترى
روزنامه اطلاعات خبر از توسعه تشکیلات دادگسترى به نقل از برنامههاى دکتر عاملى، وزیر دادگسترى داد.
به نوشته اطلاعات، این برنامه در چهار محور تنظیم شده که در صدر آن، «مبارزه بسیار شدید با فساد» قرار دارد. به گفته عاملى، این مبارزه دور از افترا و تهمت و نامهپرانیهاى بىاساس و فقط بر پایه منطق قضایى صورت خواهد گرفت. در بخش دوم توسعه تشکیلات دادگسترى و سازمانهاى آن در نقاط دورافتاده کشور براى جلوگیرى از طولانى شدن دادرسیهاست که اکثرا به علت عدم دسترس مردم نقاط دورافتاده به محاکم و سازمانهاى دادگسترى، به وجود مىآید. اصلاح قوانین و هماهنگ ساختن آنها با انقلاب و تحول اخیر کشور و تناسب با ترقیات علمى و صنعتى دنیا و نیز تهیه و تدوین قوانین سهل و آسان به نحوى که راه انحراف و تعبیر و تفسیر بر آن مسدود باشد و عموم مردم بتوانند از قوانین در جهت حفظ حقوق و بسط عدالت استفاده کنند، محورهاى سوم و چهارم برنامه سال جارى دادگسترى است.[17]
برنامه تاجگذارى در جشنهاى 2500 ساله
جواد بوشهرى نایبرئیس شوراى مرکزى جشنهاى شاهنشاهى ایران از تاجگذارى شاه همزمان با برپایى جشنهاى 2500 ساله شاهنشاهى ایران در سال آینده خبر داد. وى در مصاحبه مطبوعاتى با خبرنگاران گفت به مناسبت این جشنها یک دروازه بزرگ در تهران به نام دروازه کورش کبیر احداث خواهد شد و خیابان شمیران (جاده قدیم) به نام کورش کبیر نامگذارى مىشود.[18] سناتور بوشهرى سپس به حرفهاى شاه در این باره اشاره کرده و به نقل از وى گفت وظیفه این شورا بسیار خطیر است. امروز کمتر ملتى در دنیا از لحاظ تاریخى و ملى امکان برپا کردن چنین جشنى را دارد. این تجلیل از ملت و تمدن و مفاخر ماست و در راه زنده کردن افتخارات ایران هرقدر بیشتر کوشش شود، ارزش دارد. وظیفه ما، افزودن بر میراث چند هزار ساله خود و اصلاحات اجتماعى و اقتصادى است که لازمه ترقى و رفاه ملت ماست. ما در طى قرون متمادى به رسالت همیشگى خود وفادار مانده و این هدف را تعقیب کردهایم که از آمیختن ترقیات مادى عصر خود با میراث معنوى گذشته خویش ترتیب معتبر و با ارزشى پدید آوریم. وى به نقل از شاه افزود: به همین منظور کشور من خود را براى برگزارى مراسم دو هزار و پانصدمین سال شاهنشاهى ایران آماده مىکند و منظور از برگزارى این یادبود آن است که ادامه حیات وحدت ملى ما از راه بقاى شاهنشاهى ایران و نیز سهم مؤثر ساکنان این سرزمین باستانى در تمدن جهانى در رشتههاى مختلف علوم، ادبیات فلسفه و هنر به جهانیان روشن شود و فرصتى به وجود آید که مردم دنیا هرچه بیشتر با میراث فرهنگى ما آشنا گردند. شاه با اشاره به لوحه کورش کبیر که در موزه بریتانیا نگهدارى مىشود و حاوى اصول سیاست آزادمنشانه هخامنشى است گفت: شاید بتوان آن را اولین منشور حقوق در تاریخ جهان دانست و با راهنمایى همین خطمشى که با اصول دمکراسى نوین ترکیب شده است، من مىکوشم تا ملتم را پلهپله به سوى ترقى و سعادت هدایت کنم.[19] بوشهرى در این مصاحبه یادآور شد که در هلند، بلژیک، سوئیس، یونان، ژاپن، فرانسه، هند، پاکستان، کانادا، آرژانتین، مراکش و ایتالیا سازمانهاى برگزارى جشنهاى 2500 ساله ایجاد گردیده که سرپرستى و ریاست هر یک را پادشاهان و رؤساى جمهور آن کشورها قبول کردهاند. از طرف دیگر در اثر مکاتبات و مذاکرات شوراى مرکزى با سفیر کبیر و رئیس هیئت نمایندگى ایران در یونسکو در یازدهمین دوره اجلاسیه عمومى یونسکو، قطعنامهاى صادر شد که به موجب آن به کلیه دولتهاى عضو و سازمانهاى غیردولتى عضو خود توصیه نمایند که در تجلیل یادبود دو هزار و پانصدمین سال بنیاد شاهنشاهى ایران از راههاى فرهنگى و در شرایط خاص خود که مناسب تشخیص مىدهند، شرکت جویند. به گفته وى، مقامات سازمان ملل پذیرفتهاند که قسمتى از لوحه منشور کورش کبیر را که از طرف شورا تهیه مىشود در محل سازمان نصب گردد. وى زمان برپایى جشن را روز سوم آبان سال آینده (1344) مصادف با آغاز بیستوپنجمین سال سلطنت و چهلوپنجمین سال میلاد شاه عنوان کرد و افزود که در مدت چهل روز در سراسر کشور جشن برگزار مىشود و در همان دوره کنگرههاى باستانشناسان و استادان ایرانى، مستشرقین و نمایندگان خبرگزاریهاى جهان در تهران تشکیل مىشود.[20]
تاجگذارى شاه در مطبوعات غرب
خبرگزارى آسوشیتدپرس نیز با انعکاس این خبر نوشت: محمدرضا پهلوى 23 سال پیش پس از استعفاى پدرش به سلطنت رسید و تاجگذارى وى زمانى میسر شده است که سومین همسرش فرزند پسر به دنیا آورد. به موجب قانون اساسى ایران، شاه ایران حتما باید با حضور ولیعهد تاجگذارى کند. این خبرگزارى افزود: همسران سابق شاه صاحب پسر نشدند و با وجود اینکه شاه پس از استعفاى پدر بر 20 میلیون ملت ایران سلطنت کرد؛ اما هنوز حق ندارد روى تخت مزین و مرصع و افسانهاى «تختطاووس» جلوس کند و این کار تنها پس از تاجگذارى میسر است. به نوشته آسوشیتدپرس، سران دول و شخصیتهاى بزرگ جهانى از سراسر دنیا در آن مراسم شرکت خواهند کرد.[21]
دیدار هیئت غیررسمى پاکستان با شاه
هیئت غیررسمى پاکستانى که به منظور جلب پشتیبانى کشورهاى مسلمان و از جمله ایران در مورد نهضت آزادى مردم کشمیر به تهران آمده است امروز با شاه دیدار کرد. آنان همچنین با حسنعلى منصور نخستوزیر، وزیر امور خارجه و جمعى از نمایندگان مجلس نیز دیدار کردند. فرید احمد، در کنفرانس خبرى اعضاى هیئت به خبرنگاران گفت: از آغاز تأسیس پاکستان، شاه پیوسته یکى از صمیمىترین دوستان این کشور و در خوشیها و غمهاى ما شریک بوده است. وى به نقل از شاه در دیدار امروز گفت: ایران در گذشته در کنار شما بود و حال در کنار شماست در آینده هم با شما خواهد بود مگر اتفاقى پیش بیاید که به زور ما را از شما جدا کنند. اعضاى هیئت در این جلسه، از حمایت همهجانبه مقامات ایرانى از کشمیر مستقل خبر دادند و بر اجراى قطعنامه سازمان ملل متحد در خصوص کشمیر تأکید کردند.[22]
جوانان در حزب ایران نوین
روزنامه مرد مبارز در مطلبى زیر عنوان «ایران نوین باید به دست نسل جوان اداره شود» انتقال قدرت از دست طبقه پیر و سالخورده و از کار افتاده به دست طبقه جوان و نیروى زنده و خلاقه را مهمترین رخداد و تحول جارى در ایران قلمداد کرده مىنویسد: از روزى که اداره مملکت بهدست جوانان افتاد، عدهاى از مغرضین سعادت ملت ایران گفتند که جوانان را چه کار به اداره مملکت؟ تمام نقشه و هدفشان این است که جوانان مملکت و وطن ما را دلسرد سازند و آن وقت بنشینند و بگویند «پیشبینى ما درست از کار درآمد». نویسنده آرزو کرده است که دولت منصور قرین موفقیت گردد و همانگونه که منصور گفته، به جاى حرف زدن، خدمت کنند. نویسنده مقاله پیشبینى کرده است که همان طبقه حرف مفتزن، همان تیپ مغرض و بداندیش که همهچیز را براى خود مىخواهند مشکلات زیادى در کار ایجاد خواهند نمود ولى قدرت روحى جوانان وطن ما و تصمیم و اراده خللناپذیر انسانهاى واقعى ایران بزرگ تمام این تحریکات را در نطفه خفه خواهد کرد و به دنیا این نکته را ثابت خواهد نمود که ایران نوین، آزاد، آباد و نمونه باید بهدست طبقه جوان اداره شود و بس.[23]
پانوشتها:
[1][1]ـ خاطرات 15 خرداد، دفتر هشتم، تهران، حوزه هنرى، 1374 ـ 1379، ص 22 و 21
[2]ـ صحیفه نور (مجموعه رهنمودهای حضرت امام خمینی) ، ج 1، تهران، سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، 1370، ص 284.
[3]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، آزادى، تهران، مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، 1380، ص 128
[4]ـ همان، ص 131.
[5]ـ همان، ص 5 و 124.
[6]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 10: نفس مطمئنه؛ شهید آیتالله سیدعبدالحسین دستغیب، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص 240، 239.
[7]ـ همان، ص 238.
[8]ـ ستمستیزان نستوه، آیتالله حاج شیخ جواد فومنی حائری به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص 358.
[9]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 29: آیتالله سیدمحمود طالقانى، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1381، ص 9 و 478.
[10]ـ روزنامه پست تهران، ش 3159، 25/1/43، ص 1.
[11]ـ همان، ش 3163، 30/1/43، ص 1.
[12]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11362، 26/1/43، ص 16.
[13]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 27، 1/2/43، ص 9 و 6.
[14]ـ مجله تهران مصور، ش 1077، 4/2/43، ص 2.
[15]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11362، 26/1/43، ص 15 و 1.
[16]ـ روزنامه کیهان، ش 6214، 26/1/43، ص 1.
[17]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11361، 25/1/43، ص 16.
[18]ـ همان، ص 1.
[19]ـ روزنامه پست تهران، ش 3159، 25/1/43، ص 1.
[20]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11361، 25/1/43، ص 15.
[21]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 22، 26/1/43، ص 9 و 8.
[22]ـ روزنامه خراسان، ش 4275، 27/1/43، ص 8.
[23]ـ روزنامه مرد مبارز، ش 829، 25/1/43، ص 1.
