سهشنبه 31 فروردین 1344 / 17 ذیالحجه 1384 / 20 آوریل 1965
3 بازدید
جلسه علنی مجلس شورای ملی
امروز جلسه 171 دوره 21 مجلس شورای ملی از ساعت 9 تا 11 صبح به ریاست عبدالله ریاضی برگزار شد.
در این جلسه نمایندگان فراکسیون پارلمانی حزب مردم «به منظور تقدیر و تحسین از خدمات و فداکاری استواران شهید محمدعلی باباییان و آیتاله لشگری» یک ماده واحده با قید دو فوریت پیشنهاد کردند:
ماده واحده: جانبازی و فداکاری استواران شهید محمدعلی بابائیان و آیتاله لشگری در راه حفظ و صیانت مملکت مورد تقدیر و تحسین ملت ایران است و به پاس آنکه حین انجام وظیفه مقدس، شربت شهادت نوشیدهاند از این به بعد شجاعان شهید نامیده خواهند شد.[1]
مصاحبه نخستوزیر
پیش از ظهر امروز امیرعباس هویدا نخستوزیر مصاحبهای درباره وضعیت دولت داشت. در این جلسه جواد صدر وزیر کشور، تیمسار حسن پاکروان وزیر اطلاعات و سید ضیاءالدین شادمان شهردار تهران حضور داشتند.
نخستوزیر ابتدا درباره ترور شاه در 21 فروردین و سپس درباره تغییرات جدید در کادر و سازمان شهرداری پایتخت گفت:
شهرداری با سازمان جدیدش تا به حال کار مهمی نکرده است تا درباره آن حرفی بزنیم ... نباید منتظر بود که همین امروز یا فردا تمام مسائل به یکباره حل شود و شهر تهران به بهشت برین تبدیل گردد ... تردید نیست که وقتی مردم عوارض میپردازند این انتظار را نیز دارند که شهرداری به آنها آب و برق بدهد، نظافت شهر را تأمین سازد ...
وزیر کشور نیز گفت: ... مأموران شهرداری میخواستند از خود من بدون هیچ علت قانونی پول زیادی بگیرند! ... چندی پیش من میخواستم جای کنتور برق منزلم را دو متر تغییر بدهم، به شهرداری نوشتم و مأموران شهرداری آمدند و محل کنتور را عوض کردند، البته مصالح کار را نیز در اختیارشان گذاشتم ولی وقتی کار تمام شد مأموران شهرداری اظهار داشتند که باید 120 تومان پول به آنها پرداخت کنم. پرسیدم که این پول را بابت چه چیز باید پرداخت کنم. مأموران شهرداری جواب دادند، بابت عوارض شهرداری. جریان را از آقای شهردار پرسیدم ولی ایشان جواب دادند که ما چنین عوارضی نداریم.
از آقای مهندس روحانی وزیر آب و برق پرسیدم ایشان هم جواب دادند که چنین عوارضی نداریم. بعد معلوم شد که مأموران شهرداری میخواستهاند بدون علت از من پول بگیرند ... البته من که وسیله کافی برای تحقیق در اختیار داشتم این پول را نپرداختم ولی فکر کنید که چه بسا اشخاص بیاطلاع که از اینگونه پولها میپردازند. اصولاً وضع شهرداری تهران نقایص بسیار دارد و چه بسا قوانین و مقرراتی که بدون توجه به مصالح مردم وضع شده و یا اگر مصلحت مردم نیز در نظر گرفته شده خوب اجرا نگردیده است. عوارض مزاحم فراوان وضع گردیده و مردم نیز هیچوقت به دستگاه شهرداری اعتماد نداشتهاند... .[2]
رصد سخنان مردم درباره ترور شاه
گزارشات اطلاعات داخلی
شماره: 2341 تاریخ: 31/1/44
موضوع: اظهارات محمد فیاضبخش
منبع: خبر: س 08
روز 25/1/44 محمد فیاضبخش که از طرفداران روحانیون مخالف دولت میباشد و در بازار نوروزخان سرای رهبری طبقه دوم پاکتسازی دارد به مأمور اظهار داشت در مورد سوءقصد روز 21/1/44 هر چه را که از رادیو گفته و یا در روزنامه نوشتند دروغ بوده است، زیرا در این جریان عده زیادی کشته شدهاند و به شاهنشاه نیز دو تیر اصابت کرده. نامبرده افزوده سرلشگر اویسی را دستگیر و زندانی کردهاند و این سوءقصد به دستور مهندس اردشیر زاهدی بوده است.[3]
قطعنامه دومین کنفرانس استانداران و فرمانداران کل
بعدازظهر امروز قطعنامه دومین کنفرانس استانداران و فرمانداران کل سراسر کشور که از 18 تا 24 فروردین 1344 در تهران برگزار شد، منتشر گردید:
1ـ تأکید در اجرای کلیه مواد قطعنامه مورخ 18 مهر ماه 1343 کنفرانس استانداران و فرمانداران کل.
2ـ تقسیم اعتبارات عمرانی کشور بین استانها و فرمانداریهای کل بر اساس ضوابطی از قبیل عقبافتادگی، استعداد اقتصادی، وضع جغرافیایی، وسعت و جمعیت صورت گیرد.
3ـ برای تهیه برنامههای عمرانی و فرهنگی و بهداشتی محلی و نظایر آن قبلاً نظر مشورتی استانداران و فرمانداران کل به منظور تعیین اولویت اجرای برنامههای مذکور جلب گردد.
4ـ به منظور پیشرفت امور و جلوگیری از تمرکز مدیریت سازمانها و شرکتهای تولیدی و اقتصادی و مطالعاتی که محل فعالیت آن در استانها و فرمانداریهای کل به خصوص است به همان استان فرمانداری کل منتقل و مستقر گردد.
5ـ دفاتر فنی کماکان زیر نظر استانداران و فرمانداری کل وظایف طرح و برنامهریزی و اجرای آنها را انجام بدهند و وزارت آبادانی و مسکن کادر فنی دفاتر مذکور را تکمیل سازد.
6ـ استانداران و فرمانداران کل به منظور بهبود وضع اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی حوزههای مأموریت خود، این مراتب را مورد توجه و مراقبت بیشتری قرار خواهند داد.
الف ـ استفاده از حداکثر امکانات محلی و نیروی انسانی برای بالا بردن سطح زندگی مردم و افزایش تولیدات کشاورزی و پیشرفت برنامههای اقتصادی و تقویت واحدهای صنعتی موجود در محل.
ب ـ فراهم ساختن موجبات استفاده بیشتر روستاییان از فعالیتهای سپاهیان دانش و سپاهیان بهداشت و ایجاد تسهیلات لازم برای اجرای برنامههای آبادانی به وسیله سپاهیان ترویج و آبادانی در جهت ترقی سطح فرهنگ و تربیت عمومی دهنشینان و آشنا ساختن آنان به زندگی جدید.
ج ـ مراقبت در بهبود وضع سازمانهای اداری حوزه مأموریت به منظور پیشرفت امور اداری و تسهیل کل مراجعین.
دـ استانداران و فرمانداران کل این قبیل کنفرانسها را به منظور تبادل نظر و حل مشکلات محلی ضروری و مفید تشخیص میدهند و پیشنهاد مینمایند که هر موقع امکان باشد کنفرانسهای دیگری در مراکز استانها تشکیل شود.[4]
ملاقات اعضای حزب ایران نوین با محمدرضا پهلوی
ساعت 12 ظهر اعضای هیأت مدیره شورای عالی و اعضای هئیت اجرایی حزب ایران نوین به اتفاق امیرعباس هویدا نخستوزیر در کاخ مرمر با شاه ملاقات کردند. در این جلسه عطاءالله خسروانی دبیرکل این حزب گزارشی ارائه داد.[5]
دستور دستگیری اندرزگو و یزدیزاده به اتهام مشارکت در ترور حسنعلی منصور
از: اداره دادرسی ارتش دائره دادستانی تاریخ: 31/1/1344
به: ریاست شهربانی کل کشور شماره: 7/11/38091/52463
درباره غیرنظامیان 1- [حجتالاسلام] سیدعلی اندرزگو 2- [حجتالاسلام حسن] یزدیزاده
متهمان به شرکت در توطئه قتل نخستوزیر فقید به منظور به هم زدن اساس حکومت
نظر به این که اوامر موکد ملوکانه در مورد تعقیب سریع متهمینی که به نحوی از انحا در موضوع توطئه دخالت داشتهاند شرف صدور یافته است، دستور فرمائید نسبت به تعقیب و دستگیری دو نفر متهمان فوقالذکر، کسانی که در مظان اتهام همکاری با متهمین منظور قرار گرفتهاند، اقدامات لازم معمول و نتیجه را اعلام دارند.
رئیس اداره دادرسی ارتش سپهبد [مرتضی] خسروانی
گیرنده: ریاست سازمان اطلاعت و امنیت کشور جهت اطلاع و اقدام مقتضی فوری است.[6]
سخنان شاه درباره اشتباهات گذشته حکومت
امروز محمدرضا پهلوی در سخنانی به فرمایشی بودن انتخابات نهاد قانونگذاری در ایران دوره پهلوی اقرار کرد و در بخشی از سخنان خود گفت:
«... آیا باید در آینده نیز همان نحو انتخابات گذشته تکرار شود؟ آیا باید دوباره در انتخابات کاندیداى وکالت، 500 هزار تومان خرج کند تا بعداً 3 میلیون تومان استفاده نامشروع ببرد؟ آیا باید دوباره متولیهاى سخت نفوذ، اجنبى دولت را بیاورند و ببرند و مثل گاو شیرده از آن استفاده کنند؟ آیا باید نمایندگان مجلسین در یک دست ورقه کبود و در دست دیگر درخواستهاى نامشروع خود را داشته باشند و دولتها را تهدید کنند؟ آیا باید مثل زمان وقایع آذربایجان وکلاى مجلس استراکسیون کنند و کار مجلسین را فلج نمایند تا دولت مصدر کار نباشد و راحتتر و بهتر بتوانند آذربایجان را از ایران مجزا سازند؟ آیا باید مثل سالهاى متوالى بودجه دولت به صورت یک دوازدهم به تصویب برسد؟»[7]
شایعه فعالیت مجدد جبهه ملی در دانشگاه تهران
شماره 468 تاریخ: 31/1/44 موضوع: شایعات
در دانشگاه تهران شایع است جبهه ملی مجدداً فعالیتهای خود را شروع کرده و مشغول دادن سازمانی برای تشکیلات جدید خود میباشد. بین عده معدودی از افراد جبهه مذکور در دانشگاه شایعاتی وجود دارد مبنی بر اینکه با تغییر سفیر امریکا در ایران سیاست امریکا عوض شده است. نامبردگان اضافه نمودهاند که سفیر مذکور در هر کشوری که بوده مأموریت داشته کودتائی در آنجا بر پا کند، از جمله کودتای عراق در زمان سرلشکر عبدالکریم قاسم میباشد.
گویندگان شایعه موضوع تیراندازی در کاخ مرمر را به وی نسبت دادهاند. ضمناً بین دانشجویان مورد بحث گفته شده که در بازار شایع است سفر شاهنشاه به امریکا با تغییر سیاست امریکا در ایران ارتباط دارد و ممکن است در ایران حکومت جمهوری برقرار گردد. گیرندگان: ساواک[8]
شایعه تشکیل شورای سلطنت
شماره: 303/105 تاریخ: 2/2/44 موضوع: افکار عمومی
«گفته میشود نطق اخیر شاهنشاه هنگام شرفیابی هیات اجرائیه حزب ایران نوین و بیان تشکیل شورای سلطنتی شایعهای را که اخیراً دائر بمسافرت و استعفای شاهنشاه منتشر شده بود قوت داده و در بین کلیه طبقات با اظهار نگرانی و بیم از اینکه چه آتیهای در پیش خواهیم داشت و وحشت از آینده نامطلوبی تلقی شده است و میگویند با نطق و بیان صریح اعلیحضرت همایونی رفتن ایشان پیشبینی میشود و مخصوصاً در بین روحانیون حتی روحانیون مخالف هم این موضوع با نگرانی و ترس از اینکه ممکن است در مملکت نفوذ کمونیستی بوجود آید تلقی گردیده است.
ضمناً سخنان سفیرکبیر جدید آمریکا در فرودگاه مهرآباد هنگام ورود بتهران که فقط از دوستی ملتین ایران و امریکا سخن گفته و از انقلاب اخیر ایران و اقدامات مفید و مؤثر شاهانه مطلبی بیان نکرده در بین مطلعین بامور سیاسی چنین شایع گردیده که دیپلماسی آمریکا هم از ایران راضی نیست و رویهمرفته انتشار این مطالب موجب ناراحتی مردم و بیم از آینده را بوجود آورده است».[9]
شایعه ارتباط سفر محمدرضا پهلوی به آمریکای لاتین با ترور او در کاخ مرمر
شماره 303/93 تاریخ: 31/1/44
موضوع: شایعات
موضوع حادثه اخیر کاخ مرمر و جریان مسافرت قریبالوقوع شاهنشاه به اروپا و امریکا مورد بحث اکثر طبقات اجتماع قرار گرفته و ضمن ناراحتی و احساس وضع غیرعادی از طرف مردم اخبار و شایعاتی منتشر گردیده و گفته میشود در آمریکای جنوبی که مرکز تروریستهای کوبائی و تروریستهای بینالمللی است خدای نکرده ممکن است عمال خارجی و کسانیکه وجود شاهنشاه را مخل کار خود میدانند در این مسافرتها حادثهای ایجاد کنند و نیز شایع کردهاند که اعلیحضرت همایونی در مسافرت خود از سلطنت استعفا میدهند و ولایت عهد را با شورای سلطنتی بجای خویش تعیین میکنند و از این قبیل شایعات حتی از طرف بعضی از مطلعین بامور سیاسی کشور شنیده میشود و تقریباً همه اظهار نگرانی میکنند و بمسافرت شاهانه در این موقعیت عقیده ندارند و نیز با پیش آمدن ماه محرم پیشبینی حوادثی خصوصاً در غیاب شاهنشاه میرود و میگویند قصد بر این است که در منابر و مساجد حملات تندی بدستگاه حاکمه کشور بشود و در صورت امکان تشنجاتی ایجاد نمایند.[10]
اعلامیه طلاب گیلانی درباره آزادی امام خمینی
تاریخ: 31/1/44 شماره: 539
گزارش
طلاب گیلانی مقیم قم اعلامیهای مبنی بر آزادی [امام] خمینی به دولت داده که پیوست آن مقدور نشده ولی اسامی کسانی که ذیل اعلامیه را امضاء و یا گیرنده امضاء از طلاب گیلانی بودهاند تقدیم میشود. محمد محمدی، شیخ عباس محفوظی، سیدموسی علوی، سیدمحمود اشکوری، شیخ محمدعلی اشکوری، ملکی، محمدرضا مهدیپور، شیخزینالعابدین قربانی، عسکری، محمدعلی غلامحسین، محمدرضا زلیخانی، علیاکبر رعیت؛ همه از باند خمینی و ساکن مدرسه فیضیه و خان هستند.[11]
فعالیت طرفداران امام خمینی
تاریخ: 31/1/44 شماره: 302/ ق ز
فرستنده: ساواک قزوین
گیرنده: ریاست شهربانی کل کشور
به قرار اطلاع واصله؛ بعضی از طرفداران آیتالله خمینی فعالیتهایی را شروع و طومارهایی جمعآوری کرده و به امضاء میرسانند که در آن به نام مسلمانان از تبعید آیتالله خمینی اظهار نگرانی کرده و تقاضای بازگشت وی را دارند. خواهشمند است دستور فرمایید در این مورد تحقیق و نتیجه اقدامات معموله را به این ساواک اعلام دارند.
رئیس سازمان اطلاعات و امنیت قزوین
نادور، امضاء
گیرندگان:
فرماندهی گروهان ژاندارمری قزوین جهت تحقیق و اعلام چگونگی.
سرپرستی گروهان ژاندارمری تاکستان جهت تحقیق و اعلام چگونگی.
رونوشت برابر اصل است. (خیلی محرمانه) [12]
نگرانی ساواک از تظاهرات طرفداران امام خمینی
تاریخ: 31/1/44 شماره: 710
قم- شهربانی
طبق اطلاع واصله؛ عدهای از طرفداران خمینی از تهران و شهرری و کاشان و شهرستانهای دیگر جهت برگزاری عید غدیرخم به قم عزیمت نمودهاند تا در مراسم عید ضمن حفظ شعائر مذهبی تظاهراتی برپا نمایند. احتمالاً مرکز تجمع آنان در مسجد بروجردی و مسجد امام میباشد. مراتب جهت اطلاع و پیشبینیهای لازم اعلام میگردد.
سرتیپ صمدیانپور
ضمیمه سابقه شود بایگانی
651 - 9 - 57
31/1/44 [13]
معاون وزارت امور خارجه انگلیس در ایران
معاون وزارت امور خارجه انگلیس در دیداری شبانه از تهران با وزیر امور خارجه ایران گفتگو کرد.[14]
ادامه رسیدگى به ترور شاه در کاخ مرمر
حکومت پهلوی اعلام کرد رسیدگی به حادثه کاخ مرمر و سوءقصد به محمدرضا پهلوی ادامه دارد و تاکنون چند غیر نظامی بازداشت شدهاند و اعتراف کردهاند که با رضا شمسآبادی، عامل ترور، همکاری داشتهاند.[15]
تصفیه در شهرداری تهران
ضیاءالدین شادمان شهردار تهران دست به تصفیه دامنهداری در شهرداری زد؛ 400 نفر از شهرداری اخراج شدند که در بین آنها چند مدیرکل و رئیس اداره و رئیس ناحیه وجود دارد.[16]
عیادت سفیر ایران در عراق از آیتالله حکیم
به دستور شاه، سفیر ایران در عراق از آیتالله سیدمحسن حکیم عیادت کرد.[17]
مصاحبه سفیر جدید آمریکا در فرودگاه مهرآباد
سفیر جدید آمریکا در فرودگاه مهرآباد گفت: دوستی ایران و آمریکا همواره پایدار خواهد ماند.[18]
ملاقات شاه با خانواده دو نظامی که جان او را نجات دادند
همسران و کودکان استواران بابائیان و لشکری در کاخ مرمر با شاه ملاقات کردند.[19]
وزیر آبادانی و مسکن به روایت اسناد لانه جاسوسی
هوشنگ نهاوندی وزیر آبادانی و مسکن؛ خیلی محرمانه.
هوشنگ نهاوندی که در کابینه حسنعلی منصور در 7 مارس 1964 به عنوان وزیر آبادانی و مسکن منصوب گردید، احتمالاً جوانترین وزیر ایران است. او شهرتی به عنوان روشنفکر به معنای غربی این کلمه دارد و در دیدگاهها و مواضعش صادق و لیبرال محسوب میگردد. وی یک حقوقدان و اقتصاددان تحصیلکرده و مورد حمایت نخستوزیر قبلی بود. او عضو حزب ایراننوین بوده و در کمیته برنامهریزی آن که در می 1944 جهت بررسی مسائل اقتصادی و اداری به وجود آمد، خدمت نمود. در اکتبر 1964 نهاوندی با موفقیت یک قرارداد تخفیف تعرفه را با جامعه اقتصادی اروپا امضا کرد. نهاوندی حدود سال 1930 در بندر پهلوی متولد شد. او لیسانس حقوق و اقتصاد را از دانشگاه تهران و دکترای حقوق را از دانشگاه پاریس گرفت. گزارش شده که به او اجازه تردد به جامعه وکلای فرانسه داده شده است. تا سال 1959 او وابسته سفارت ایران در بروکسل، به عنوان نماینده ایران در بازار مشترک بود. وی در سال 1959 به ایران بازگشت و مشاور شورای عالی اقتصاد شد که در آن زمان منصور رئیس آن بود. نهاوندی هیئت اعزامی به بن در سال 1961 را همراهی کرد که یک وام قابل توجه از آلمان غربی را تثبیت نمود. قبل از پیوستن به کابینه منصور، نهاوندی مدیر شرکت معاملات خارجی یک شرکت دولتی که بازرگانی با بلوک کمونیستی را انجام میدهد، بود.
نهاوندی علاوه بر فارسی و انگلیسی، فرانسه صحبت میکند. نهاوندی در سپتامبر سال 1968 رئیس دانشگاه پهلوی شیراز شد. 20 آوریل 1956[20]
[1]. بولتن عادی خبرگزارى پارس، 31/01/1344، ش 31، ص 4.
[2]. همان، ص 10.
[3]. مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، رجال عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک (اردشیر زاهدی)، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 57.
[4]. بولتن عادى خبرگزارى پارس، 31/01/1344، ش 31، ص 13.
[5]. همان، ص 15.
[6]. مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، یاران امام به روایت اسناد ساواک (شهید حجتالاسلام سیدعلى اندرزگو)، ج 8، تهران، مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، 1378، ص 40.
[7]. وزارت کشور، راهبر استانداران و فرمانداران به سوى دوران تمدن بزرگ، تهران، وزارت کشور، بیتا، ص 86.
[8]. مرکز بررسى اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ترور شاه (حادثه کاخ مرمر به روایت اسناد ساواک)، تهران، مرکز بررسى اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 170.
[9]. همان، ص 171.
[10]. همان.
[11]. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، امام در آئینه اسناد سیر مبارزات امام خمینی به روایت اسناد شهربانی، ج 3، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)، 1383، ص 194.
[12]. همان، ص 193.
[13]. همان، ص 195.
[14]. ر.م.بارل، یادداشتهای سیاسی ایران، ج 14، ترجمه افشار امیری، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1389، ص 731.
[15]. کتابخانه ملی پهلوی، گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهی پهلوی، تهران، نشریه کتابخانه ملی پهلوی، 1355، ص 1838.
[16]. عاقلى، باقر، روزشمار تاریخ ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامى، ج 2، تهران، گفتار، 1370، ص 186.
[17]. کرباسچى، غلامرضا، هفت هزار روز تاریخ ایران و انقلاب اسلامی، ج 1، تهران، بخش خاطرات بنیاد تاریخ انقلاب اسلامى ایران، 1371، ص 221.
[18]. همان.
[19]. کتابخانه ملی پهلوی، گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهی پهلوی، تهران، نشریه کتابخانه ملی پهلوی، 1355، ص 1838.
[20]. دانشجویان مسلمان پیرو خط امام، اسناد لانه جاسوسى امریکا، کتاب هشتم، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی،؟؟؟؟ ، ص 752.
