یکشنبه 25 اسفند 1342 / 30 شوال 1383 / 15 مارس 1964
3 بازدید
دیدار شیخ حسین لنکرانی با آیت‌الله خمینی
شیخ حسین لنکرانی، معتمد و فرستاده مخصوص آیت‌الله علامه حائری مازندرانی، پس از مراجعات مختلف به ادارات ساواک بالاخره موفق شد اجازه ملاقات با آیت‌الله خمینی را از ریاست ساواک اخذ و به همراهی آقای انصاری با آیت‌الله خمینی ملاقات کند و سپس بدون حضور شخص دیگری نامة آیت‌الله علامه حائری را به آیت‌الله خمینی دهد.
ساواک طی گزارشی دربارة این ملاقات نوشت: «1ـ دربارة پیغامی که به آیت‌الله علامه حائری رسیده است دایر بر اینکه برای آزادی آیت‌الله خمینی اقدام کنند و رضایت به آن داده‌اند طرفین گفت‌وگو اظهار بی‌اطلاعی نموده‌اند و دربارة آن مذاکره‌ای نشد ولی محقق است که فرزند آقای خمینی به آقای منتظری، داماد شیخ حسین لنکرانی حامل پیام آیت‌الله علامه حائری، این موضوع را مطرح کرده‌اند و در نتیجه آیت‌الله حائری اقداماتی در این زمینه کرده است که گزارش آن به موقع تقدیم شده است؛ 2ـ آقای خمینی اظهار داشته‌اند که از ابتدا مداخله‌ای در امر اجرای اصلاحات ارضی نداشته‌اند و نخواهند داشت؛ 3ـ در مورد مسئله حق نمایندگی بانوان نیز [آیت‌الله خمینی] نظر می‌دهند که در اصل موضوع مداخله‌ای نداشته‌اند ولی چون مفاسدی بر این امر مترتب است مخالف آن بوده‌اند و در پاسخ به سؤالی که در خصوص اشکالات و فساد ناشی از این جریانات می‌شود [مطالبی گفته‌اند] 4ـ آقای خمینی اظهار نموده‌اند آخوندی بیش نبوده و نیستند و آرزوی دست یافتن مقام و منزلتی را ندارند که به دلیل دست یافتن به آن قصد مبارزه و جاه‌طلبی داشته باشند و بنابراین در مقام آخوندی و روحانیت ناگزیرند چنانچه در اصول مذهب جعفری که متکی به قرآن کریم است خللی پدید آید از ابراز نظر در هر موقعیتی خودداری نخواهند نمود؛ 5ـ در مورد بلوای 15 خرداد نیز اظهار نموده‌اند اصولاً پیشامد مزبور با حضور مردم به وقوع پیوست و ایشان مداخله‌ای نداشته‌اند و تلویحاً خود را مبری از جرایم منتسب می‌دانند. 6ـ راجع به اقدام آیت‌الله علامه سئوال می‌نمایند که دلیل و مسبب آن چه بوده است به ایشان پاسخ داده می‌شود که صرفاً این کار بی‌نظر و بی‌غرضانه بوده است و در نظر گرفتن مصالح جامعه روحانیت و وضع عمومی، ایشان را تحریک به چنین اقدامی نموده است و به هیچ‌وجه انگیزة دیگری ندارند و لذا با این توضیح موافقت نموده‌اند چنانچه [آیت‌الله خمینی] آبرومندانه بدون تبلیغات آزاد شوند از آن استقبال خواهند نمود و اضافه می‌نمایند اگر موضوع آزادی و نحوه اجرای آن منتهی به سلب آبروی ایشان گردد مجدداً به محل فعلی مراجعت خواهند نمود؛ 7ـ از ایشان [آیت‌الله خمینی] سئوال می‌شد چنانچه آبرومندانه آزاد شوید هنگام عزیمت به قم مثلاً نزدیک حضرت عبدالعظیم یا محل دیگری اگر تظاهراتی بشود چه اقدام می‌کنید و چه نظری دارید؟ ایشان اظهار داشتند در صورت وقوع چنین حادثه‌ای کماکان ارتباطی با تظاهرکنندگان نخواهد داشت؛ 8ـ اینجانب از آقای شیخ حسین لنکرانی سئوال نمودم منظور از آزادی آبرومندانه چیست و نظر ایشان چه می‌باشد در جواب گفتند استنباط من از آزادی آبرومندانه این است که به عنوان مجرمیت مورد عفو ملوکانه واقع نشوند و تبلیغاتی در این زمینه صورت نگیرد؛ 9ـ حسب‌الامر عین عریضه آیت‌الله علامه حائری که به پیشگاه مبارک بندگان اعلی حضرت همایون شاهنشاه تقدیم شده است به پیوست ایفاد می‌شود و نامبرده تقاضا دارد استدعای ایشان قبل از پایان سال جاری به شرف ملوکانه برسد و اضافه می‌نمایند در صورت اقتضا و مصلحت مجدداً مستدعیات خود را تلگرامی به پیشگاه مبارک شاهانه معروض دارند ولی تا صدور اوامر لازم از اجرای این نظر خودداری خواهند نمود».[1]
نگرانی ساواک از فعالیت روحانیون در شهرهای جنوبی
به گزارش ساواک برخی از روحانیون مشغول جمع‌آوری پول‌هایی هستند تا به مصرف هزینه تأسیس مدارس ملی و اسلامی برسانند. در این باره تاکنون در آبادان و خرمشهر، جلساتی تشکیل داده‌اند و عده‌ای از بازاری‌ها، تجار و اهالی را دعوت کرده و از آنها درخواست کمک‌های مستمر نموده‌اند. همچنین عده‌ای از روحانیون نیز قصد دارند دبستان‌هایی افتتاح کنند که از طریق اداره فرهنگ، دربارة صلاحیت آنان از ساواک خوزستان استعلام شده است. با توجه به موارد ذکر شده برای ساواک خوزستان این شبهه ایجاد شده است که به چه علت یک جنبش همگانی در بین این عده برای تأسیس دبستان‌های ملی به وجود آمده است. به نظر می‌رسد که این اقدام به منظور خاصی بوده است. ضمن آنکه شیخ عباسعلی اسلامی از اهواز به خرمشهر و آبادان آمده و محرک اصلی این تحرکات است و جلساتی که با حضور روحانیون آبادان و خرمشهر تشکیل شده به ابتکار عباسعلی اسلامی بوده است و عده‌ای از روحانیون، از جمله شیخ عباسعلی اسلامی، تقاضای تأسیس دبستان‌های ملی نموده‌اند.[2]
پخش اعلامیه‌ای علیه شاه
اعلامیه‌ای تحت عنوان «الملک یبقی مع الکفر و لا یبقی مع الظلم» که متن آن دربردارندة بدگویی غیرمستقیم از شاه است در پیاده‌روی خیابان گرگان پخش شده است.[3]
استقبال شاه و فرح پهلوی از رهبر اتحاد شوروی
ساعت 16، لئونید برژنف صدر هیئت رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و همسرش برژنوا، وارد تهران شدند و مورد استقبال رسمی شاه و فرح قرار گرفتند. در فرودگاه تهران پس از اجرای مراسم رسمی استقبال، برژنف مدتی با اتباع شوروی مقیم ایران و اعضای سفارت شوروی که به استقبال وی آمده بودند صحبت کرد. در طول راه تا میدان 24 اسفند [انقلاب] گروه زیادی از مردم برای استقبال او آمده بودند. در ساعت20:30 نیز ضیافت رسمی شام از طرف شاه به افتخار حضور برژنف در کاخ گلستان داده شد. پس از صرف شام شاه سخنرانی نمود. شاه در بخشی از سخنان خود گفت: «پیشرفت‌های علمی شما در زمینه‌های مختلف ـ که پیروزی‌های پیاپی شما در امر تسخیر فضا یکی از مظاهر بارز آن است ـ همواره مورد احترام و تحسین ما بوده و هست. ما نیز برای آبادی مملکت و تأمین سعادت افراد و جامعه ایرانی می‌کوشیم. هدف ما حفظ استقلال کشور و تأمین آزادی‌های فردی و اجتماعی در دنیایی است که از خطر جنگ‌های مخوف هسته‌ای و غیرهسته‌ای رهایی یافته باشد». پس از نطق شاه، برژنف در نطقی ضمن تشکر از دعوت شاه برای مسافرت به ایران و استقبال گرم وی گفت: «ما و ایران هیچگونه دعاوی متقابل چه ارضی و چه مادی نداریم. مردم شوروی آرزومندند که اقتصاد ملی ایران استحکام و توسعه یابد و از تمام ثروت‌های طبیعی هنگفت کشور شما به نفع مردم ایران استفاده شود. ما بر این عقیده هستیم که ایران مستقلِ صلح دوست و رو به رونق می‌تواند عامل ثبات و تحکیم صلح در این قسمت کره زمین باشد».[4]
بازدید شاه از نمایشگاه صنایع کشور
بعدازظهر امروز شاه در میدان ششم بهمن از نمایشگاه صنایع کشور دیدار کرد. به مناسبت فرا رسیدن روز صنعت، کارگران و کارفرمایان یکصد کارخانه و کارگاه تولیدی پایتخت، نمودارهایی از فراورده‌های خود را به صورت کاروان درآوردند و از برابر شاه گذشتند. در این کاروان صنایع مختلفی مانند اتومبیل‌سازی، رادیوسازی، تلویزیون‌سازی، لوازم برقی، کبریت‌سازی و صنایع بهداشتی و غذایی به چشم می‌آمد.[5]
دیدار نماینده امریکا در پیمان سنتو با شاه
ژنرال سیسیل چیلدر نماینده امریکا در کمیته دایمی نظامی سازمان پیمان مرکزی (سنتو)، قبل از عزیمت به آنکارا با شاه دیدار کرد. وی ضمن اقامت سه روزه خود در ایران با مقامات عالی‌رتبه نظامی ایران و امریکا ملاقات کرد. [6]
حضور اعضای کنفرانس اکافه در کاخ گلستان
بعدازظهر امروز اعضای کنفرانس اکافه در تهران در میهمانی عصرانه که در کاخ گلستان برگزار شد شرکت کردند. در این میهمانی که از ساعت 18 آغاز شد، نخست‌وزیر، اعضای هیئت دولت و سفرای کشورهای عضو اکافه و جمعی از مقامات و شخصیت‌های مملکتی با بانوانشان شرکت داشتند.[7]
درخواست نخست‌وزیر از استادان دانشگاه
حسنعلی منصور با دکتر علی شیخ‌الاسلامی رئیس دانشگاه ملی ملاقات کرد و از ایشان خواهش نمود چند نفر از استادان دانشگاه ملی عضویت در حزب ایران نوین را بپذیرند و با ایشان همکاری نمایند.[8]
ادامه کمک‌های مالی امریکا به ایران
فیلیپس تالبوت معاون وزارت امور خارجه امریکا در امور خاورمیانه و نزدیک وارد تهران شد و مورد استقبال جولیوس هولمز سفیرکبیر امریکا در دربار شاهنشاهی ایران قرار گرفت. وی در فرودگاه به خبرنگاران گفت: «من اطمینان می‌دهم که کوچکترین تغییری در نحوه و میزان کمک‌های مالی و فنی امریکا به ایران داده نخواهد شد و این کمک‌ها کمافی‌السابق ادامه خواهد داشت».[9]
پی‌نوشت‌ها:
[1]ـ سیر مبارزات امام خمینی در آئینه اسناد به روایت اسناد ساواک، ج 2، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1386، ص 408.
[2]ـ کرمی‌پور، حمید، جامعه تعلیمات اسلامی، آیت‌الله شیخ عباسعلی اسلامی و نقش ایشان در انقلاب اسلامی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1380، ص 231 و232.
[3]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 388 ـ 389.
[4]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11246، 26/8/1342، ص 1.
[5]ـ روزنامه بورس، ش 636، 26/12/1342، ص 1.
[6]ـ روزنامه پست تهران، ش 3141، 26/12/1342، ص 8.
[7]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11343، 26/12/1342، ص 1 و 21.
[8]ـ حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 350.
[9]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11343، 26/12/1342، ص 24.
