یکشنبه 26 اسفند 1341 20 شوال 1382 17 مارس 1963
12 بازدید
□ جلوگیری ساواک از پخش اعلامیه آیتالله حکیم
مأموران ساواک اصفهان به متن تلگراف آیتالله سیدمحسن حکیم دست یافتند و از پخش و وصول آن به دست گیرندگان، جلوگیری کردند. تلگراف آیتالله سیدمحسن حکیم از نجف اشرف خطاب به آیتالله سیدمحمد بهبهانی مخابره شده و برای رؤسای برخی از ادارهها و محترمین اصفهان نیز در داخل صندوقهای پست تهران ریخته شده بود. ساواک احتمال میدهد که این اوراق در تهران، چاپ و در شهرهای مختلفی از جمله اصفهان توزیع میشود که اقدامات لازم را برای شناسایی و دستگیری عوامل و ناشران آن انجام خواهد داد.[i]
□ اعلام عزای عمومی از سوی آیتالله روحانی
آیتالله سیدمحمدصادق روحانی در حمایت و تبعیت از دیگر علمای اعلام، اعلامیة جداگانهای را صادر و ایام نوروز سال جدید را عزای عمومی اعلام کردند. متن اعلامیة ایشان بدینشرح است: «بسمالله الرحمن الرحیم و الیه المشتکی شیعتنا خلقوا من فاضل طینتنا یحزنون لحزننا و یفرحون لفرحنا
چون در این ایام ضربات بیرحمانهای همواره بر پیکر مقدس قرآن و دین وارد آمده و میآید و شریعت مقدسة خاتمالانبیاء(ص) و طریقة حقة جعفریة اثنیعشریه، ملعبة دست مهاجمین به دین شده و بالنتیجه ارواح مقدس آل محمد(ص) متألم و مصیبتزده است، لذا ایام نوروز عزای عمومی اعلام میشود و اینجانب جلوسی به عنوان عید نداشته و روز اول و دوم فروردین در منزل، مجلس عزاداری برقرار میباشد».[ii]
□ پخش اعلامیههای علما در شهر و روستاها
اعلامیههای متعدد علما و مراجع عظام را که در اعلام عزای عمومی ایام نوروز صادر کرده بودند، طلاب و روحانیون به تهران، قم و شهرهای دیگر بردند تا در میان قشرهای مختلف شهرها و روستاها توزیع کنند. سه اعلامیه از طرف آیات عظام، خمینی، شریعتمداری و روحانی صادر شده که خلاصة مضمون آن بدین شرح است که چون در ماههای گذشته به اسلام بیحرمتی شده است، این آیات عظام به عنوان عید، مجلسی نخواهند داشت، فقط برای تسلیت و سوگواری مجالس برگزار میکنند.[iii] رئیس شهربانی قم، سرهنگ سیدحسین پرتو، نیز گزارش داد که «طبق اطلاع واصله، آیتالله شریعتمدار[ی] نامهای[...] جهت علما و روحانیون به شهرستانها نوشته و آیتالله خمینی نیز شرحی به همین مضمون [اما] قدری تندتر فرستاده است. ضمناً اوراقی چاپی و بدون امضا بدین مضمون «عزای ملی» [که] طبق دستور صریح مراجع تقلید، مسلمانان امسال به جای تبریک، به یکدیگر تسلیت گویند، به شهرستانها فرستادهاند». سرهنگ پرتو در ادامة همین گزارش یادآور شده که دستورات لازم برای جلوگیری از انتشار این اوراق در قم صادر و به مأموران آموزشهای ضروری داده شده است.[iv] او در گزارش جداگانة دیگری، از 34 برگ اعلامیه چاپی بدون امضا، سه برگ رونوشت چاپی تلگراف آیات عظام شیرازی و شریعتمداری و خمینی خبر داده است که قبل از انتشار در سطح شهر، به وسیله یک نفر از طلاب به دست آورده است. این اعلامیهها در تهران چاپ و تکثیر میشود و قرار است به وسیلة طلاب، به تمام روستاها و شهرها فرستاده شود.[v]
□ جلسات منزل آیتالله خمینی
ساواک مرکزی با اطلاع از برپایی جلساتی در منزل آیتالله خمینی در قم، که با حضور روحانیون قم و با موضوع ضدیت با اقدامات دولت برگزار میشود، دستور داد «ساواک قم از نتیجة مذاکرات آنان اطلاعات کافی کسب و مراتب را گزارش کند».[vi]
□ گزارش ساواک از ملاقات آیات عظام بهبهانی و کمالوند
اداره یکم عملیات (بخش 312) ساواک از فعالیتهای آیتالله کمالوند و دیدارهای ایشان با آیتالله بهبهانی گزارشی تهیه کرد. بر اساس این گزارش، چون آیتالله کمالوند از علما و ساکنین خرمآباد است، ساواک آنجا مأموریت یافته است مراقب اعمال و افعال ایشان باشد.
در این گزارش آمده است که ایشان ریاست روحانیون لرستان را برعهده دارد، چند روز قبل به تهران آمده است و در چند نوبت با آیتالله بهبهانی (که از طرفداران سرسخت ایشان است) ملاقات و از ایشان کسب تکلیف کرده است. گزارش حاضر به فعالیتهای ایشان در چند ماه قبل برضد لایحة انجمنهای ایالتی و ولایتی و تلگراف پی در پی ایشان به تهران در مخالفت با آن و تهییج مردم علیه دولت در خرمآباد نیز اشاره و یادآوری کرده است که آیتآلله کمالوند زمان نخستوزیری دکتر مصدق هم از او طرفداری و به نفع دولت وی فعالیت میکرده است. گفتنی است که در مسافرت اخیر ایشان به تهران که هماکنون در منزل آیتالله شهرستانی اقامت دارند، آیتالله بهبهانی به وی گفته است مردم خرمآباد را علیه حکومت مرکزی تهییج نماید.[vii]
□ دستور برگزاری سلام رسمی عید نوروز
سیدمهدی پیراسته (وزیر کشور) بخشنامهای به همة استانداران و فرمانداران ابلاغ و آنان را مکلف کرد که باید مراسم سلام رسمی عید نوروز در شهرستانها ساعت 15 روز پنجشنبه (اول فروردین 1342) برگزار شود.[viii] همچنین روزنامة پیغام امروز خبر داد که بعدازظهر همان روز مراسم سلام رسمی عید نوروز در حضور شاه و با حضور طبقات مختلف برای عرض تبریک سال نو برگزار خواهد شد.[ix]
□ ضبط اموال مخالفان اصلاحات ارضی
به گزارش روزنامة مرد مبارز، وزیر کشاورزی طرح مادهای را به هیئت دولت پیشنهاد کرده که در آن تصریح شده است اگر فرد یا افرادی تعمداً در اجرای اصلاحات ارضی قصد اختلال داشته باشند، دولت مجاز است اموال و مستغلات او (یا آنان) را به نفع صندوق دولت ضبط نماید، و طبق قوانین مملکتی، این اشخاص را به اتهام قیام علیه امنیت مملکت، تحت محاکمة نظامی قرار دهد. این روزنامه پیشنهاد وزارت کشاورزی را نشاندهندة علاقهمندی و کوشندگی ریاحی (وزیر کشاورزی) در اجرای منویات شاه دانسته است.[x]
□ ترینیداد خواستار عضویت در سازمان اوپک
اب. آلینه عضو دفتر نخستوزیری ترینیداد و کوباگو به تهران آمد تا با مقامات وزارت نفت ایران دربارة عضویت آن کشور در سازمان تولیدکنندگان نفت اوپک، گفتوگو کند. او پیش از تهران، به عراق رفته و با مقامات دولت آن کشور هم مذاکراتی کرده است. گفتنی است کنفرانس آیندة اوپک در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، برگزار خواهد شد و دولت عراق در جلسات کنفرانس ریاض شرکت میکند.[xi] گفتنی است در کنفرانس پیشین اوپک چون نمایندة کویت در جلسات آن شرکت داشت، عراق در آن کنفرانس شرکت نکرد.
□ مدیر اجرایی شرکت نفت پان امریکن
ابراهیم انتخابی، قائممقام سرپرست سازمان توسعة صنایع داخلی شرکت ملی نفت و عضو هیئت مدیرة شرکت نفت ایران پانامریکن، به سمت مدیر اجرایی آن شرکت مشترک ایرانی و آمریکایی منصوب شد. او از این به بعد، کلیة امور ساختمانی و کارهای مربوط به تأسیسات تازه را که به منظور بهرهبرداری از منابع نفت شرکت پانامریکن باید انجام گیرد، زیرنظر خواهد داشت.[xii]
□ اجرای قانون سهیم کردن کارگران در سود کارخانهها
در کنفرانس مطبوعاتی که در سالن کنفرانس وزارت کار و با حضور وزیر کار و چند تن دیگر از مدیران کارگاههای تولیدی و صنعتی و نمایندگان کارگران تشکیل شد، روحانی (مدیرکل سازمان آب) و خراسانی (مدیرکل کارگاههای کارخانة جهان چیت)، چگونگی سهیم شدن کارگران خود را در سود کارخانهها برای آنان توضیح دادند. روحانی یکی از روشهای معمول را در سازمان تحت ریاستش در این باره، روش اعطای پاداش به تناسب استحصال بیان کرد که در مورد کارگران کارگاههای نصب شبکهها، به مورد اجرا گذاشته خواهد شد. به گفتة او، با اجرای این روش، عواید کارگران قسمت مزبور ماهیانه شش هزار ریال افزایش یافته و 150 هزار شبکة تهران هم نصب شده است. وی از روش دیگری با عنوان «تقلیل ضایعات» سخن گفت که در کارگاههای شیمیایی سازمان آب به کار برده شده و در نتیجة اجرای آن، هم ضایعات محصول آن کارگاه به وسیلة کارگران به حداقل رسیده و هم از محل فروش محصول، اضافة عواید حاصل، بین کارگران تقسیم شده است. «تقلیل هزینه» در کارگاههای ساختمانی، دیگر روش معمول در آن سازمان است که به گفتة روحانی، علاوه بر تنزل هزینة لولهگذاری (در هر متر به میزان 90 ریال)، در حدود 50 درصد از عواید به دست آمده، به کارگران تعلق گرفته است. بعد از او، خراسانی به سخنرانی پرداخت و تقلیل هزینه و تقلیل ضایعات را به عنوان دو روشی اعلام کرد که در کارخانة جهان چیت، به منظور سهیم کردن کارگران در سود کارخانه به اجرا درمیآید. او یادآور شد که با اجرای دو روش مزبور، دستمزد جاری کارگران به اندازة قابل توجهی بالا رفته و باعث سرعت کار نیز شده است.[xiii]
□ پیام شورای فرهنگی سلطنتی
در پاسخ به تلگرافی که انجمن روابط فرهنگی شوروی و ایران به محمدرضا پهلوی مخابره کرده بود، شورای فرهنگی سلطنتی با ارسال تلگرافی، تشکیل انجمن را به اعضای آن تبریک گفت. این شورا در قسمتی از تلگرافش یادآور شد که: «فعالیتهایی که در رشتههای مختلف زبان و تاریخ ادب و فرهنگ ایران در مراکز مختلف علمی و فرهنگی شوروی، توسط ایرانشناسان این کشور صورت گرفته و میگیرد، همواره مورد توجه و خوشوقتی ما بوده است. امید است تشکیل این انجمن، به تقویت این فعالیتها و معرفی کاملتر فرهنگ و تمدن دو کشور به یکدیگر از هر جهت کمک کند».[xiv]
□ موضوع مذاکرات ایران و افغانستان
هیئت نمایندگی ایران و افغانستان در وزارت اقتصاد مذاکره کردند. ترانزیت کالاهای افغانی از ایران و خرید نفت از ایران، مهمترین موضوع مذاکرات نمایندگان دو کشور همسایه است. همچنین اعتبار ساخت راه ترانزیتی ایران و افغانستان و آسفالت آن معین شد و مهندسان مشغول نقشهبرداری از این مسیر هستند.[xv]
پینوشتها:
[i]. قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 552.
[ii]. اسناد انقلاب اسلامی، ج 5، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 37.
[iii]. قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، همان، ص 567.
[iv]. ، امام در آئینه اسناد (سیر مبارزات امام خمینی به روایت اسناد شهربانی)، جلد اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1383، ص 38.
[v]. همان، ص 38 و 40.
[vi]. قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، همان، ص 554.
[vii]. همان، ص 550.
[viii]. روزنامه اطلاعات، ش 11048، 26 اسفند 1341، ص 20.
[ix]. روزنامه پیغام امروز، ش 898، 26 اسفند 1341، ص 8.
[x]. روزنامه مرد مبارز، ش 727، 26 اسفند 1341، ص 4.
[xi]. روزنامه اطلاعات، ش 11048، 26 اسفند 1341، ص 1 و 17.
[xii]. روزنامه بورس، ش 399، 26 اسفند 1341، ص 4.
[xiii]. روزنامه اطلاعات، ش 11048، 26 اسفند 1341، ص 1 و 17.
[xiv]. همان، ص 20.
[xv]. روزنامه پست تهران، ش 2872، 26 اسفند 1341، ص 1 و 3 و 4.
