چهارشنبه 30 مرداد 1342 / 1 ربیعالثانی 1383 / 21 اوت 1963
5 بازدید
± تصمیمگیری درباره تحریم انتخابات در اقامتگاه آیتالله میلانی
بعدازظهر امروز جمعیتی سیصد نفره از بازاریان، روحانیون و طلاب علوم دینی در محل اقامت آیتالله میلانی در خیابان امیریه گرد آمدند و دربارة موضوع تحریم انتخابات گفتگو کردند. به نظر عدهای طرح تحریم از سوی روحانیون اندکی زود بوده است، ولی عدهای دیگر، فرصت ایجاد شده را برای آگاهی افکار عمومی مناسب میدانستند. در این گردهمایی، احمد طاهری از رابطین فعال آیتالله میلانی، به توزیع اعلامیه اخیر پرداخت. به دلیل همزمانی این گردهمایی با جلسات هفتگی اعضای جبهه ملی، آنان کمتر در میان جمع حضور داشتند. در گردهمایی گفته شد که مراجعة آقایان امیرعلایی و اردلان به فرمانداری نظامی برای دریافت مجوز میتینگ با شکست روبرو شده و ممکن است جبهه ملی به تظاهرات خیابانی روی آورد. گفته میشود در جریان این تظاهرات، اعلامیة مشترک آیات عظام میلانی، نجفی و شریعتمداری انتشار خواهد یافت.[1]
± تحریم انتخابات توسط آیتالله شریعتمداری
آیتالله شریعتمداری در پیامی به مردم تبریز، شرکت در انتخابات را تحریم نمود. به گفته آیتالله: «... در وضع حاضر که آزادی اظهار عقیده از طریق بیان و قلم موجود نیست و مجالس دین ممنوع است و گویندگان دینی و وعاظ مذهبی نمیتوانند نظر مراجع تقلید را به مردم برسانند، شرکت نمودن عقلاً و شرعاً جایز نیست».[2]
± جلوگیری ساواک از پخش تصاویر آیتالله خمینی
پس از آزادی آیتالله خمینی، عدهای از بازاریان تمثال او را در مغازههای خود نصب کردند، ولی مأموران ساواک به جمعآوری تصاویر پرداختند. در گزارش محرمانة ساواک، قید شده که اکنون نیز از نصب عکسهای آیتالله خمینی جلوگیری میشود.[3]
± بازنگشتن آیتالله صدوقی به یزد
به گزارش رئیس شهربانی یزد، آیتالله محمد صدوقی که در تاریخ 5/4/1342 یزد را به مقصد تهران ترک کرده است، هنوز به یزد بازنگشته و احتمال دارد در تهران، ساری یا مشهد به دیدار بستگانش رفته باشد.[4]
± اعلامیة جبهه ملی درباره انتخابات
دو سری اعلامیه از سوی اعضای جبهه ملی در همدان توزیع شد. در یکی از اعلامیهها از مردم خواسته شده «در برابر تبدیل مجلس ملی به یکی از شعب سازمان امنیت» مقاومت کنند. در اعلامیة دیگر آمده است: «انتخابات در شرایطی انجام میشود که رهبران جبهة ملی و زعمای مذهبی در سیاهچالهای سازمان امنیت به سر میبرند. این انتخاباتی است با شناسنامههای جعلی ادارة آمار و به کارگردانی سازمان امنیت». در این اعلامیه به عدم آزادی مطبوعات، محافل، رهبران جبهة ملی و روحانیون اشاره شده است.[5]
± معاینه آیتالله طالقانی در زندان
پزشک قانونی آیتالله طالقانی و عطایی را در زندان معاینه کرد. عطایی 33 روز پیش به علت ناراحتی قلبی و آیتالله طالقانی 24 روز پیش به دلیل درد پا و سیاتیک، تقاضای دیدار با پزشک کرده بودند. همچنین آیتالله طالقانی و پرویز عدالتمنش به شکل حضوری در پادگان عشرتآباد، وکلای خویش را معرفی کردند. به گفته عباس رادنیا، آنان در بازگشت معتقد بودند دیگر شتابی برای تشکیل هرچه زودتر دادگاه احساس نمیشود.[6]
± محاکمة متهمان واقعة 16 خرداد شیراز
محاکمة نه تن از متهمان واقعة 16 خرداد شیراز، در دادگاه جنایی فرمانداری نظامی این شهر آغاز شد. سرهنگ جواد شهریار، ریاست این دادگاه را بر عهده داشت و سرهنگ ستاد موحد شریعتپناهی به عنوان دادستان در دادگاه حاضر شد.[7] سیفالله و لطفالله جانفشان، جمشید باشی، سیدعطاالله و سیدکرامتالله و سیدصدرالله شریفی، اصغر جانبکام، جواد نورانی و صمد جلالی متهمان دادگاه امروز بودند.[8]
± طرفداری از کردهای مخالف عراق
سوار ایلخانیزاده دانشجوی دانشگاه تهران، افراد مورد اعتماد و با نفوذ محلی را به استقلال کردستان و همکاری با ملامصطفی تشویق مینماید. این خبر را یک دهبان محلی به ساواک بوکان داده است. ایلخانیزاده به دهبان گفته است چنانچه کردستان مستقل شود، او خود به درجة ژنرالی ارتقا مییابد و میتواند به دهبان نیز شغل مناسبی اعطا کند.[9]
± تظاهرات در سقز
برخورد رئیس شهربانی سقز با فردی مست در خیابان، به تظاهرات گستردهای در شهر منجر شد. پس از آنکه مرد مست در برابر دستگیری خود مقاومت میکند، جمعیت 1500 نفری، «با سنگ و آجر به مأمورین حمله مینمایند». در پی استیصال پلیس از مهار جمعیت، افسر دژبان با فرماندة پادگان تماس گرفته و با دخالت مأموران نظامی این درگیری را خاتمه میدهد. گفته میشود تظاهرات امشب در سقز بیسابقه بوده است.[10]
± وادار کردن مردم برای شرکت در میتینگ کرمانشاه
رادیو پیک ایران، با اشاره به ادعای دستگاههای رسمی مبنی بر شرکت هفتاد هزار تن در گردهمایی کرمانشاه، از زبان مردم گفت، مدتها پیش از برگزاری میتینگ، «مأموران ستاد ارتش، سازمان امنیت، ژاندارمری و شهربانی» به زور مردم را وادار کردند در گردهمایی مذکور شرکت نمایند.[11]
± تصمیمات هیئت دولت
در جلسة امروز هیأت دولت، پس از بررسی لایحة قانون عمران روستایی، طرح تعیین هیأت نمایندگی دولت ایران در کنفرانس بانک بینالمللی و صندوق پول و مؤسسات وابسته مطرح و تصویب گردید.[12] بهنیا وزیر دارایی، سمیعی رئیس بانک مرکزی و سلمانپور رئیس اداره نظارت بر ارز به عنوان اعضای هیأت نمایندگی ایران در صندوق بینالمللی پول انتخاب شدند. [13] همچنین در جلسة امروز، طرح استخدام 150 تن از فارغالتحصیلان مقطع دیپلم و لیسانس به پیشنهاد وزارت اقتصاد، تصویب شد.[14] هیأت وزیران امروز تصویب کرد وزارت دارایی میتواند یک هزار و 824 میلیون ریال از بدهی شرکت ملی نفت ایران را به بانک مرکزی بپردازد. این مبلغ از سال 1343 و به مدت ده سال با اقساط مساوی تصفیه خواهد شد[15] به موجب تصویب هیأت وزیران، صادرکنندگان سیمان تنها از راه خط آهن میتوانند محصول خود را منتقل نمایند. بر اساس این مصوبه، راه آهن بابت حمل هر تن کیلومتر 40/0 ریال کرایه دریافت میکند.[16]
± کلنگ احداث تونل زیرزمینی تهران
نخستوزیر صبح امروز کلنگ احداث نخستین راه زیرزمینی تهران را در منطقة سبزهمیدان به زمین زد. قرار است در مجموع، تعداد بیست راه زیرزمینی در تهران احداث گردد. در این مراسم، علم با اشاره به واقعه 15 خرداد گفت: «وجود این جمعیت با قیافههای روشن و خوشبین دلیل دیگریست که اگر عدهای ساعاتی چند هم، اغفال شده باشند ولی ملت ایران در قضاوت خود اشتباه نمیکند».[17]
±کارت انتخاباتی نخستوزیر
پیش از ظهر امروز نخستوزیر به همراه پیراسته وزیر کشور و رسول پرویزی معاون نخستوزیر در حوزة دبستان عنصری، کارت انتخاباتی خود را دریافت کرد.[18]
± پاسخ نخستوزیر به تلگراف وزیر کشور ترکیه
اسدالله علم به تلگراف تشکر وزیر کشور ترکیه پاسخ داد.[19]
± مذاکره سفیر کویت با ایران
سفیرکبیر کویت در ایران مأموریت یافت تا پیرامون منطقة یک نفتی ایران در آبهای ساحلی خلیجفارس با دولت ایران مذاکره کند. دولت کویت همانند دولتهای عراق و عربستان نسبت به مزایدة این بخش نفتی توسط ایران اعتراض کرده است.[20]
± کمیسیون رسیدگی به شکایات و امور انتخابات
کمیسیون رسیدگی به شکایات و امور انتخابات هر روز، صبح و عصر در محل فرمانداری تهران تشکیل میشود.[21]
± هیئت نمایندگی جوانان در مسکو
رادیو مسکو در بخش فارسی امشب اعلام کرد، هماکنون هیأت نمایندگی جوانان ایران در شوروی به سر میبرند. گلسرخی، ریاست هیأت نمایندگی جوانان ایرانی را بر عهده دارد.[22]
± گردهمایی انتخاباتی واحد کارگران استان تهران
عصر امروز، سیزدهمین جلسة اجتماع واحد کارگران استان تهران با شرکت نمایندگان 106 سندیکای کارگری در ادارة کل باربری وزارت دارایی تشکیل شد. در این نشست، آرام دبیر سندیکای کارگران باربری وزارت دارایی، قدرتی نمایندة سندیکای کارگران شرکت ملی نفت ایران، رحمان گهربخش نمایندة کارکنان و کارگران ادارة کل باربری، موسوی دبیر سندیکای کارگران برق تهران و کبابیان دربارة انقلاب سفید و انتخابات آینده سخنرانی کردند.[23] در شیراز نیز میتینگی با حضور کارگران فنی آزاد در حمایت از انتخابات برگزار شد.[24]
± گردهمایی انتخاباتی همسران استادان دانشگاه تبریز
همسران استادان و دانشیاران دانشگاه تبریز با تجمع در سالن دانشکدة ادبیات این شهر اعلام کردند با بهرهمندی از حقوق اعطایی شاه به زنان، برای تحقق اهداف انقلاب سفید و برگزاری انتخاباتی سالم و پویا کوشش خواهند کرد. عصر امروز نیز گروه بزرگی از زنان این شهر به نفع انتخابات دست به تظاهرات زدند. در این راهپیمایی بیشتر شرکتکنندگان بانوان «چادری» بودند که با فرزندان شیرخوار و کوچک خود حضور داشتند. همسر سرلشگر آزموده، فرماندة لشگر دو نیز در این جمع سخنرانی کرد. حاضران سپس برای دریافت کارتهای انتخاباتی راهی حوزههای ثبتنام شدند.[25] از سویی دیگر ساواک تبریز در گزارش خود تأکید کرد «کماکان مردم از گرفتن کارت الکترال انتخاباتی خودداری مینمایند».[26]
± فعالیتهای انتخاباتی
عصر امروز زنان تهرانی نیز به دعوت «جمعیت راه نو» در منزل خانم نقابت تجمع کردند.[27] امروز تمامی اعضای صنف چلوکبابیهای تهران به ریاست علی یزدانمنش برای دریافت کارتهای الکترال به حوزة دارالفنون مراجعه کردند.[28] مردم خمین و محلات، محتشمی را به عنوان کاندیدای نمایندگی شورای ملی از این شهر انتخاب کردند.[29] همچنین، مردم شهر ری در حمایت از انتخابات، اجتماع کردند.[30]
± مالیاتهای نفتی کشورهای دارنده نفت
نمایندگان کشورهای عضو اوپک به منظور بررسی وضع مالیاتهای نفتی از اوایل هفته، کمیسیونی در دبیرخانة اوپک برگزار کردهاند. فرهنگمهر، مدیر کل وزارت دارایی از سوی ایران در این کنفرانس حضور دارد. هماکنون، وضع مالیاتها در کشورهای نفتی خاورمیانه، اندونزی و ونزوئلا بسیار متفاوت بوده و در مواردی کشور دارندة نفت، نسبت به کمپانی نفتی سود کمتری دارد.[31]
± گمانهزنی درباره مذاکرات اوپک با شرکتهای نفتی
محافل مطلع معتقدند آخرین مذاکرات اوپک با کمپانیهای نفتی به نتیجه خواهد رسید. هفتة پیش نشستهای محرمانهای در تهران دربارة قطعنامههای اوپک صورت گرفت که گزارشی از آن منتشر نگردید.[32]
± سهم ایران از درآمد نفتی کنسرسیوم
آمارها نشان میدهند سهم درآمدهای نفتی امسال کشور در مدت هشت سال انعقاد قرارداد کنسرسیوم به بالاترین رقم خود رسیده است. در سال جاری که به دهم دی ختم میشود، ایران از نفت جنوب حدود 320 میلیون دلار درآمد خواهد داشت. این در حالی است که سال گذشته، سهم درآمدهای نفتی بیش از 280 میلیون دلار نبوده است.[33]
± افزایش درآمد گمرگ در مرداد
کیانپور معاون وزارت اقتصاد، گفت درآمد گمرک در مرداد سال جاری در حدود 140 میلیون ریال افزایش داشته است. این رقم در مرداد سال پیش، 570 میلیون ریال و در زمان مشابه امسال، 710 میلیون ریال بوده است.[34]
± معاون صندوق بینالمللی پول در تهران
جان گانتر معاون صندوق بینالمللی پول در امور خاورمیانه وارد تهران شد. قرار است مقامات بانک مرکزی دربارة روابط اقتصادی ایران با صندوق بینالمللی مذاکراتی داشته باشند.[35]
± کنفرانس اتحادیه بینالمللی سازمانهای جهانگردی
نخستین کنفرانس اتحادیة بینالمللی سازمانهای رسمی جهانگردی در رم تشکیل شد. در این کنفرانس، نمایندگان 84 کشور از جمله ایران حضور داشتند. ریاست هیأت نمایندگان ایران را هوشنگ اربابی معاون وزارت راه بر عهده داشت. فاطمه پاکروان دبیر کل سازمان جلب سیاحان، هوشنگ آموزگار رئیس روابط عمومی سازمان جلب سیاحان و فرهاد نیکوخواه مستشار مطبوعاتی ایران در رم نیز اعضای دیگر هیأت نمایندگی را تشکیل میدادند. نوع گذرنامه، ویزای انفرادی و گروهی، مدت اعتبار ویزاهای توریستی، از بین بردن ویزای برخی کشورها، نرخ تمبر ویزا، مقررات قرنطینة بهداشتی، ورود و خروج اتومبیل توسط جهانگردان، ایجاد راههای مناسب و گسترش نقاط دیدنی و تاریخی از جمله مسائل مطرح شده در کنفرانس مذکور بود.[36]
± پردهبرداری از مجسمه شاه در اراک
صدری کفیل استانداری تهران در اراک طی مراسمی از مجسمة شاه پردهبرداری کرد. مردم اراک این مجسمه را به پاس بزرگداشت قیام 28 مرداد 1332 که به رهبری شاه صورت گرفت، برپا داشتند.[37]
پینوشتها:
[1]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج1: آیتاللّهالعظمی سیدمحمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 302 و 303.
[2]ـ بایگانی دفتر ادبیات انقلاب اسلامی.
[3]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 70.
[4]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 2: شهید آیتالله محمد صدوقی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص ضمیمة شمارة 3.
[5]ـ بایگانی اسناد دفتر ادبیات انقلاب اسلامی.
[6]ـ یزدی، ابراهیم، مقاومت در زندان، تهران، قلم، 1377، ص 151 و 152.
[7]ـ روزنامه کیهان، ش 6023، 30/5/1342، ص 1.
[8]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11171، 30/5/1342، ص 1.
[9]ـ چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، ج 1: حزب دموکرات کردستان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 140 و 141.
[10]ـ همان، ص 152 و 153.
[11]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 121، 31/5/1342، ص 14 و 18.
[12]ـ روزنامه کیهان، ش 6024، 31/5/1342، ص 12.
[13]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11172، 31/5/1342، ص 16.
[14]ـ روزنامه کیهان، ش 6024، 31/5/1342، ص 1 و 11.
[15]ـ بانک مرکزی ایران، ش 24، 6/1342، ص 1646.
[16]ـ مجله تهران اکونومیست، شمارة ویژهنامه، 1/1/1343، ص 87.
[17]ـ روزنامه کیهان، ش 6023، 30/5/1342، ص 1 و 9 و 11.
[18]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1903، 31/5/1342، ص 1.
[19]ـ روزنامه کیهان، ش 6023، 30/5/1342، ص 12.
[20]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11171، 30/5/1342، ص 16.
[21]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11171، 30/5/1342، ص 1.
[22]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11172، 31/5/1342، ص 16.
[23]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1903، 31/5/1342، ص 1.
[24]ـ روزنامه بهار ایران، ش 1619، 31/5/1342، ص 2.
[25]ـ روزنامه کیهان، ش 6024، 31/5/1342، ص 11.
[26]ـ بهبودی، هدایتالله، تبریز در انقلاب، تهران، عروج، 1384، ص 100 و 101.
[27]ـ مجله ترقی، ش 1076، 4/6/1342، ص 5.
[28]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1903، 31/5/1342، ص 8.
[29]ـ همان، ش 1902، 30/5/1342، ص 6.
[30]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11172، 31/5/1342، ص 13.
[31]ـ همان، ش 11171، 30/5/1342، ص 1.
[32]ـ روزنامه کیهان، ش 6023، 30/5/1342، ص 12.
[33]ـ روزنامه بورس، ش 493، 30/5/1342، ص 1 و 4.
[34]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11171، 30/5/1342، ص 8.
[35]ـ روزنامه بورس، ش 494، 31/5/1342، ص 1 و 4.
[36]ـ روزنامه پست تهران، ش 2989، 19/6/1342، ص 5.
[37]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1902، 30/5/1342، ص 8.
