شنبه 13 مهر 1342 / 16 جمادی‌الاول 1383 / 5 اکتبر 1963
7 بازدید
اعتصاب بازاریان در اعتراض به عدم آزادی آیت‌الله خمینی
به دنبال درخواست علما و روحانیون و مراجع تقلید و گروه‌های سیاسی مخالف دولت از مردم مبنی بر اعتصاب در اعتراض به عدم آزادی آیت‌الله خمینی و دیگر علما و روحانیون، امروز در بسیاری از شهرها از جمله مشهد، اصفهان و قم مغازه‌ها و بازار تعطیل و در حالت اعتصاب بود.[1]
تعطیلی بازارهای قم، اصفهان و نجف‌آباد
مأمور ساواک نیز از بسته شدن قسمت اعظم بازار اصفهان و نجف‌آباد خبر داد و افزود حدود هفت نفر نیز به اتهام پخش اعلامیه به منظور بستن بازار بوسیله شهربانی و ساواک دستگیر شده‌اند. این مأمور افزود، کلیه فعالیت روحانیون علیه دولت در اصفهان تحت نظر حاج حسین خادمی موسوی و در نجف‌آباد تحت نظر شیخ حسینعلی منتظری انجام می‌شود؛ اما دستگیری این دو فعلاً به صلاح نیست.[2]
فروغی فرماندار قم در گزارشی از بسته شدن بازار قم خبر داد و افزود کسبه بازار قم عموماً بسته و بازار را تا ظهر به حالت تعطیل درآورده بودند؛ اما مغازه‌های خیابان‌ها عموماً باز بود. وی افزود: با آنکه کسبه علت تعطیلی را ایام سوگواری حضرت فاطمه (س) اعلام کردند؛ اما این تعطیلی در اصل به دلیل اعلامیه منسوب به یکی از علما بوده که از مردم خواسته بود در اعتراض به انتخابات و افتتاح مجلسین امروز را تعطیل کنند.[3] پس از چندی رژیم تصمیم گرفت این عده از کسبه را تنبیه نماید لذا به همین منظور کمیسیونی مرکب از علی فروغی فرماندار قم، مرادپور رئیس دارایی قم، سرهنگ پرتو رئیس شهربانی قم و صاحب‌الزمانی کفیل سازمان امنیت و اطلاعات قم در جلسه‌ای این موضوع را بررسی کرده درباره عاملان تعطیلی بازار قم تصمیماتی گرفتند. گزارش این جلسه را فرماندار قم چنین نوشته است: «روز شنبه 13/7/42 (یک روز قبل از افتتاح مجلسین) کسبه بازار قم عموماً بسته و بازار را تا ظهر به حال تعطیل درآورده بودند؛ ولی دکاکین خیابان‌ها عموماً باز بود. در قبال بازخواست از سران بازار و تعطیل‌کنندگان اظهار داشتند تعطیل از بابت ایام سوگواری فاطمیه بوده است ولی آنچه از تحقیق معلوم شد مطلب غیر از این بوده و تعطیل بازاریان در اثر اعلامیه منسوب به یکی از آقایان علما بوده که آنان را به عنوان اعتراض به انتخابات و افتتاح مجلسین تحریک به تعطیل از صبح تا ظهر 13/7/42 نموده است و اگر موضوع ایام فاطمیه صحت داشت، می‌بایست لااقل یکی دو روز قبل یا بعد تعطیل می‌کردند. به هر حال چون مسلم شده که این تعطیل با سوءنیت بوده واجب دانست مرتکبین گوشمالی شوند و برای این منظور در کمیسیون متشکله با آقای رئیس شهربانی و آقای رئیس دارایی تصمیم گرفته شد عاملین [توزیع] قند و شکر بازار از بابت تعطیل بی‌جا و در مضیقه گذاردن مردم، سهمیه عاملیت آنها قطع شود و نسبت به بقیه بازاریان هم از طرف اداره دارایی از بابت وصول مالیات و طلب دولت بدون ارفاق و مدارا اقدام و آنچه لازمه شدت عمل است بشود. تصمیم قطع سهمیه عاملین به مورد عمل گذارده شد در نتیجه عاملین مزبور و عده‌ای از بازاریان آمده اظهار ندامت کرده گفتند من‌بعد دیگر تعطیل بی‌جهت نخواهند کرد. بر اثر اصرار و الحاح آنان چون استنباط شد که تنبیه شده و متوجه شده‌اند که عمل با عکس‌العمل توأم است، بنا بر اقتضای موقع و اوضاع و احوال تصمیم گرفته شد که به عنوان آزمایش اظهار ندامت آنان قبول گردد و با اخذ تعهد و التزام متضمن اقرار به گناه و ترک آن در آتیه به اداره دارایی نوشته شد که تصمیم قبلی موقوف‌الاجرا باشد و سهمیه آنان کما فی‌السابق داده شود». [4]
دستور نخست‌وزیر درباره شناسایی بازاریان اعتصابی
نخست‌وزیر در دستوری رمزی به استانداری تهران ابلاغ کرد، اسامی افراد و کسبه‌ای که مغازه‌هایشان را امروز بسته باشند به دقت یادداشت شود و به محض برگزاری مراسم افتتاح، مغازه‌های مربوطه پلمپ شده، هرگز اجازه باز کردن داده نشود. وی در پایان تأکید کرد هرگز نباید از این دستور تجاوز شود.[5]
بازداشت فرزند آیت‌الله میلانی
سیدمحمدعلی میلانی فرزند آیت‌الله میلانی، صبح امروز از نزد پدرش که در تهران منزل حاج قاسم همدانی واقع در چهارراه حسابی تجریش در محاصره است، بازداشت و به سازمان امنیت انتقال یافت. او در سازمان امنیت با سرهنگ مولوی برخورد کرد. سرهنگ به وی ناسزا گفت و او را چنین تهدید کرد: «من همانم که به حساب مدرسه فیضیه رسیدم. پانزده خرداد را در تهران رهبری کردم، روحانیت خیال کرده می‌تواند مثل واتیکان، دولت در دولت تشکیل دهد. ما نخواهیم گذاشت! چرا پدرت به محل خود باز نمی‌گردد و مملکت را به آشوب کشیده‌اید»؟ سرهنگ مولوی سپس با اشاره به مجموعه اعلامیه‌هایی که در داخل پوشه‌ای قرار گرفته بودند از سیدمحمدعلی میلانی خواست به پدرش بگوید دیگر اعلامیه‌ای صادر نکند.[6]
اعترافات اعضای هیئت اجراییه حزب زحمتکشان
بنا به گزارش رئیس ساواک تهران به رئیس کل اداره سوم، تعدادی از اعضای هیئت اجراییه نیروی سوم توسط ساواک بازداشت و در بازجویی به عضویت خود در هیئت اجراییه جامعه سوسیالیست‌های نهضت ملی ایران اعتراف کرده افزودند که بعد از مسافرت خلیل ملکی، متن نشریات جامعه سوسیالیست‌ها به وسیله منوچهر صفا تهیه می‌گردید و عباس عاقلی‌زاده نیز مسئول چاپ و انتشار آنها بوده. داریوش آشوری و دکتر هوشنگ ساعدلو از اعضای هیئت اجراییه [نیز] مدتی است که فعالیت می‌نمایند. در ادامه این گزارش نام اعضای بازداشت شده چنین ذکر شد است: 1- منوچهر صفا 2- عباس عاقلی‌زاده 3- امیرحسین سرشار 4- ابوالقاسم قندهاریان.[7]
دادگاه تجدیدنظر ارتشبد بازنشسته
صبح امروز جلسه علنی دادگاه تجدیدنظر ویژه نظامی برای رسیدگی به اتهام ارتشبد هدایت و دیگر متهمان به ریاست بهرام آریانا تشکیل شد. در آغاز، رأی دادگاه بدوی قرائت شد که به موجب آن ارتشبد هدایت به دو سال زندان مجرد و پرداخت جریمه نقدی، رئیس سابق اداره مهندسی ارتش به دو سال زندان مجرد و پرداخت جریمه نقدی و مهندس گرایلی به سه سال زندان و پرداخت جریمه نقدی محکوم شده‌اند. متهمان پس از شنیدن این احکام، اعتراض خود را اعلام کردند و به دنبال آن، دادستان دادگاه گفت: دادگاه بدوی، دو نفر از تیمساران را به حداقل مجازات محکوم کرد در صورتی که با توجه به اهمیت و کیفیت و مقام و موقعیت محکومین، این کیفر مناسب نیست. مهندس گرایلی نیز وضعیت مالی بسیار خوبی دارد و با توجه به این توضیحات هر سه نفر باید به اشد مجازات محکوم شوند. پس از وی، وکیل مدافع ارتشبد هدایت به دفاع پرداخت.[8]
مراسم‌های دانشکده افسری با حضور شاه
ساعت 4 بعدازظهر، مراسم جشن پایان دوره تحصیلی دانشکده افسری، دانشکده افسری خلبانی نیروی هوایی، دانشگاه پلیس و دانشکده افسری شهربانی و مراسم اعطای سردوشی به دانشجویان سال اول دانشکده افسری با حضور محمدرضا پهلوی برگزار شد. در این مراسم محمدرضا پهلوی، جوایز دانشجویان رتبه اول و دوم دانشگاه پلیس و دانشکده افسری را اعطا سپس سردوشی نمایندگان دانشجویان دانشکده‌ها را نصب کرد. دیگر برنامه وی در این مراسم دیدن سان از رژه دانشجویان دانشکده‌ها بود.[9]
تصویب لایحه کاپیتولاسیون در هیئت دولت
در جلسه امروز هیئت دولت که به ریاست اسدالله علم نخست‌وزیر تشکیل شد، لایحه مصونیت قضایی مستشاران و تبعه امریکایی در ایران (کاپیتولاسیون) به تصویب رسید. به موجب این لایحه، بیش از چهل هزار تن امریکایی، تکنیسین‌های وابسته، اعضای خانواده و خدمة آنها، اعم از نظامی و غیرنظامی، از حاکمیت قضایی ایران خارج شده در ردیف دیپلمات‌ها و اعضای سیاسی سفارتخانه‌های خارجی قرار می‌گیرند که به موجب کنوانسیون وین می‌توانند از حق کنسولی و یا مصونیت سیاسی استفاده نمایند.[10]
مجازات اعدام برای حاملان مواد مخدر
به گزارش خبرگزاری فرانسه، به موجب قانونی که به تصویب هیئت وزیران ایران رسیده، مجازات اعدام درباره کسانی که به تولید یا وارد کردن تریاک یا هروئین اقدام نموده یا حامل بیش از سه کیلو تریاک باشند، اجرا خواهد شد. علاوه بر آن، کسانی که پانصد گرم یا بیشتر تریاک داشته باشند به زندان دائم محکوم خواهند شد.[11]
آمادگی توزیع و فروش اوراق سهام کارخانه‌های دولتی
به نوشته روزنامه اطلاعات، 770 میلیون تومان اوراق سهام کارخانه‌های دولتی که طبق تصویب ملی به عنوان پشتوانه برنامه اصلاحات ارضی به مالکین سابق واگذار خواهد شد، آماده توزیع و فروش است. نمونه اوراق مزبور چندی قبل به وسیله مجمع عمومی شرکت سهامی کارخانه‌های دولتی اصلاح شد و مورد تأیید قرار گرفت.[12]
پی‌نوشتها:
[1]- آیت‌الله العظمی سیدمحمدهادی میلانی، ج اول، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 400.
[2]- یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 19، آیت‌الله سیدحسین خادمی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379، ص 40.
[3]- بایگانی اسناد دفتر ادبیات انقلاب اسلامی.
[4]- یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 19، آیت‌الله سیدحسین خادمی، همان، ص 42 و 43.
[5]- همان.
[6]- جلالی، غلامرضا، مشهد در بامداد نهضت امام خمینی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378، ص 200 و 199.
[7]- خلیل ملکی به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379، ص 201 و 202.
[8]- روزنامه کیهان، ش 6061، 13/7/1342، ص 1 و 12.
[9]- همان، ش 6062، 14/7/1342، ص 9.
[10]ـ همان، ش 6061، 13/7/1342، ص 12.
[11]- بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 159، 14/7/1342، ص 3.
[12]-روزنامه اطلاعات، ش 11209، 13/7/1342، ص 8.
