شنبه 23 خرداد 1343 / 2 صفر 1384 / 13 ژوئن 1964
1 بازدید
دیدار اهالى خرم‌آباد با آیت‌الله خمینى
همزمان با چهلمین روز درگذشت آیت‌الله روح‌الله کمالوند، مراسم ویژه‌اى در قم برگزار شد. به همین مناسبت، امروز عده‌اى از اهالى خرم‌آباد با شانزده دستگاه اتوبوس وارد قم شدند و این عده ساعت 8 صبح به دیدار آیت‌الله خمینى رفتند. مراسم چهلمین روز درگذشت آیت‌الله کمالوند، پس از نماز مغرب و عشا بر مزار ایشان برگزار شد.[1]
کشف نوار سخنرانى آیت‌الله خمینى در بیجار
ساواک امروز در گزارشى با قید «خیلى محرمانه» از کشف نوار سخنرانى آیت‌الله خمینى و حجت‌الاسلام فلسفى در شهرستان بیجار خبر داده است. براساس این گزارش، على‌رغم دستور صریح قائم‌مقام ساواک مبنى بر جست‌وجوى مسبب اصلى و دارنده نوار، «تاکنون آورنده و گیرنده نوار معلوم نشده و تحقیق جهت تعیین هویت آورنده و مسبب اصلى ادامه دارد». این گزارش یادآور شده است که چون ساواک بیجار هنوز تأسیس نشده، مراتب به شهربانى محل منعکس گردید تا نسبت به جمع‌آورى نوارها و تعیین مشخصات آورندگان و گیرندگان اقدام لازم را معمول دارند.[2]
بررسی کتاب غرب‌زدگى توسط ساواک
امروز در بازار کتاب تهران، غرب‌زدگى نوشته جلال آل احمد، توجه دستگاه امنیتى کشور را به خود جلب کرد و برخى نوشته‌هاى این کتاب را تاب نیاورد و دستور رسیدگى و پرس‌وجو از نویسنده را صادر کرد. اداره کل سوم ساواک در نامهاى به ضمیمه خلاصه سوابق و نشانى محل سکونت جلال آل‌احمد خطاب به رئیس ساواک تهران، از وى خواست تا در مورد سئوالات مربوط به کتاب غرب‌زدگى از «دبیر دبیرستان‌هاى پایتخت» تحقیقات لازم به عمل آورده «نتیجه را سریعاً» اعلام نمایند.[3]
شکایت زندانیان نهضت آزادى
اعضاى زندانى نهضت آزادى ایران، امروز در شکواییه‌اى به رئیس دادگاه تجدیدنظر ارتش، خواستار رفع سوءتعبیر و سوءتفاهم ناشى از نامه ساواک به این دادگاه درباره نهضت آزادى شدند.
اعضاى نهضت آزادى نسبت به پاسخ ساواک درباره شکنجه «پرویز عدالت‌منش» در دوره بازپرسى، نسبت به این حزب سیاسى اهانت‌هایى روا داشته بود.[4]
نگرانی ساواک از همکارى خلیل ملکى با مصدق
ساواک امروز در گزارشى مفصل به بررسى وضعیت کنونى جبهه ملى در صحنه سیاسى کشور پرداخت و هشدار داد که اگر مصدق واقعاً از خلیل ملکى پشتیبانى نماید، ملکى با او و سوسیالیست‌ها، جبهه ملى را تحت‌الشعاع قرار خواهند داد. چون ملکى مرد بسیار باهوش و واقع‌بینى است. در این گزارش آمده است: در طول سال گذشته و چند ماه اخیر، جبهه ملى در ایران با شکست‌هاى بى‌شمارى روبه‌رو شده است. به نظر مى‌رسد که اخیراً دکتر مصدق که متوجه این اوضاع شده است، خودش را داخل معرکه کرده و در نظر دارد که دوباره به سازمان جبهه سروسامانى بدهد. در نامه اخیرش به هیئت اجراییه جبهه ملى شدیداً به سیاست‌هاى آنها و بیرون نگهداشتن سوسیالیست‌ها و توده‌ای‌ها از جبهه حمله کرده است. ولى به نظر مى‌رسد که عده‌اى در داخل جبهه هنوز با ورود دستجات سیاسى به صورت احزاب واحد به جبهه مخالف‌اند.
این گزارش مى‌افزاید: گفته مى‌شود که مصدق شخصاً مى‌کوشد که سوسیالیست‌ها را وارد جبهه کند. او گفته است که ملکى باید عضو هیئت اجراییه باشد. ملکى فقط در صورتى حاضر به شرکت در جبهه خواهد بود که او را به صورت نماینده رسمى سوسیالیست‌ها بشناسند.
در این گزارش با اشاره به کنگره سوسیالیست‌ها و افراد شرکت‌کننده در آن آمده است: بعد از کنگره، یک سمینار براى مذاکره و تبادل‌نظر با توده‌ای‌ها و جبهه ملى‌ها تشکیل شده بود. توده‌ای‌هایى که شرکت کرده بودند، آنهایى بودند که با شوروى قطع رابطه کرده و از چین طرفدارى مى‌کنند. عده زیادى از اینها اصلاً از حزب اخراج شده‌اند و گویا تعداد آنهایى که هنوز به مسکو وابسته هستند، بسیار قلیل است.
بنابراین گزارش، بعضى از جبهه ملى‌هاى حاضر (دکتر راسخ، عضو هیئت اجراییه جبهه در اروپا) رسماً با این ایده [به وجود آمدن جبهه واحد سوسیالیستى که بتواند در آینده با جبهه ملى کار کند] مخالفت کرده و گفته بود که ما تا جان در بدن داریم از تز انحلال پشتیبانى خواهیم کرد. تز انحلال از ساخته‌هاى خنجى است و او خودش مدتى پیش تشکیل و درعین حال انحلال یک حزب سوسیالیست را در داخل جبهه اعلان کرده بود؛ طرفداران این تز مى‌گویند که تمام احزاب سیاسى باید خود را در داخل جبهه منحل کنند. این گزارش مى‌افزاید: توده‌ای‌هاى طرفدار چین که در حال حاضر به هر درى مى‌زنند تا شاید با یک دسته سیاسى ائتلاف کنند، با خوشحالی از ایده جبهه واحد پشتیبانى کرده بودند، وجود ملکى و رابطه او با سوسیالیست‌ها هم اشکالی پیش نیاورده بود چون اصلاً صحبتى از او نشده بود.
به هر حال فعلاً نظر طرفین این است که جبهه واحد داراى ایدئولوژى واحدى نخواهد بود بلکه سوسیالیست‌ها و توده‌ای‌ها هر یک ایدئولوژى خود را نگهداشته و در جبهه واحد فقط در مقابل مسائلی که در آن هر دو انتره (ورود) دارند، کار خواهند کرد.
مسئله جالب این است که در این اواخر، سوسیالیست‌ها از نظر تئوریک مى‌گویند که در اختلافات چین و شوروى، حق با چین است. در پایان این گزارش آمده است که توده‌ای‌ها قرار است بزودى یک جلسه مشورتى میان خودشان داشته باشند و در آن روى مسئله تشکیل جبهه واحد تصمیم نهایى بگیرند. سوسیالیست‌ها به آتیه بسیار بسیار امیدوارند که در حال حاضر بتوانند توده و جبهه را در سایه خود قرار داده و همگى مخالفین را دربر گیرند.[5]
محدودیت فعالیت دانشجویان
دولت از طریق تصویب قانونى در مجلس در صدد است تا فعالیت دانشجویان را به نام مقررات انضباطى، محدود کرده و تحت نظر بگیرد. براساس ماده واحده‌اى که امروز گزارش آن در مجلس شوراى ملى قرائت شد، رؤساى دانشگاه‌ها و دانشکده‌هاى مستقل و مؤسسات تعلیمات عالى کشور در صورتى که رفتار دانشجویى را مخل نظم مؤسسه و مخالف مقررات انضباطى محیط تحصیلى تشخیص دهند، مى‌توانند دانشجوى مزبور را از آن مؤسسه اخراج و ترک‌تحصیل او را به اداره نظام وظیفه عمومى اعلام نمایند تا در صورتى که مشمول بلامانع باشد بدون استفاده از مواد 5 و 6 قانون خدمت نظام‌وظیفه، مشمولین فارغ‌التحصیل دیپلمه به بالا در اولین نوبت سربازگیرى، مقدم بر دیگران به خدمت سربازى اعزام گردد. دراین قانون تصریح شده است که اخراج دانشجویان دانشگاه‌هاى تهران و شهرستان‌ها بر طبق آیین‌نامه اجرایى مربوط به این قانون با پیشنهاد رئیس دانشکده مربوط و تصویب رئیس دانشگاه خواهد بود.[6]
ملاقات شاه با ایرانیان مقیم امریکا
محمدرضا پهلوى امروز در نیویورک با سیصد تن از ایرانیان مقیم امریکا در هتل «والدورف استوریا» ملاقات کرد. در این جمع 45 دانشجوى ایرانى نیز حضور داشتند. در همین حال، گروهى از دانشجویان مخالف شاه به نمایندگى از انجمن دانشجویان ایرانى نیویورک در مقابل هتل محل اقامت شاه تجمع کرده بودند.[7]
شاه در نمایشگاه جهانى نیویورک
گزارش‌هاى دریافتى حاکى است که شاه و همسرش در مرحله نهایى از سفر خود به امریکا، امروز از نمایشگاه جهانى نیویورک نیز بازدید کردند. آنان در این نمایشگاه به مرکز نمایش وسایل «زندگى بهتر» رفتند و در آنجا از نمونه مدل‌هاى خانه‌ها دیدن کردند. این غرفه توجه فرح را بیش از سایر غرفه‌ها به خود جلب کرده بود.[8]
اعدام سه نفر به اتهام خیانت به کشور
خبرگزاری‌ها از اعدام سه تن در اهواز خبر داده‌اند که به جرم خیانت به کشور محکوم شده‌اند. گفته شده است که این عده به همراه ده نفر دیگر قصد داشتند در خوزستان انقلاب کنند و هدفشان ایجاد کشورى مستقل و عربى تحت سرپرستى عبدالناصر بوده است. دادگاه نظامى اهواز دو نفر از متهمین را تبرئه و هشت نفر دیگر را به دوره‌هاى حبس از سه تا پانزده سال محکوم کرده است.[9] هنوز مقامات رسمى در این باره اظهارنظرى نکرده‌اند.
آزادى تردد کارشناسان شوروى در ایران
یکى از وابستگان اداره اطلاعات سفارت امریکا در تهران از آزادى تردد کارشناسان شوروى در ایران ابراز تعجب کرده است. به گفته خانم فلیپیس، آزادى بلا شرط و نامحدودى که اخیراً اولیاى دولت ایران براى ایاب و ذهاب و اقامت کارشناسان شوروى و سایر کشورهاى بلوک شرقى در کلیه نواحى ایران قائل گردیده‌اند، موجب تعجب و مراقبت مسئولین سفارت امریکا در تهران گردیده است.[10] اگرچه این موضوع، ساواک را به مراقبت بیشتر حساس کرده است اما واکنش رسمى مقامات سیاسى و امنیتى را در پى نداشته است.
ارتباط رادیو مسکو با ایرانیان
برقرارى ارتباط مکاتبه‌اى میان رادیو مسکو با ایرانیان، بار دیگر حساسیت ساواک را برانگیخت. برابر گزارش اطلاعات داخلى ساواک، از طرف رادیو مسکو ضمن پاسخ به مکاتبات اشخاص، براى آنها هدایایى از قبیل کتب درسى و علمى، مناظر رنگى روسیه، تمبر و صفحه روسى و غیره ارسال مى‌گردد که تماماً جمع‌آورى و از توزیع آنها جلوگیرى شده است. در این گزارش با اشاره به اینکه در پنجشنبه گذشته چهار کیسه بزرگ محتوى هدایا و نامه‌هاى مذکور براى بهره‌بردارى به یکی از ادارات ساواک ارسال گردیده آمده است: اخیراً رادیو مسکو که متوجه عدم تحویل این هدایا به اشخاص گردیده، سعى مى‌نماید از طریق کور دیپلماتیک (سفارت شوروى) و انجمن روابط فرهنگى ایران و شوروى (وکس) و اتاق بازرگانى سفارت شوروى آنها را وارد و به وسیله عوامل خود تحویل نماید زیرا با هر پستى که براى سفارت شوروى و یا نمایندگی‌هاى مذکور مى‌رسد، تعداد زیادى کتب و نشریات مشابه ارسال مى‌گردد و چون داراى مصونیت سیاسى مى‌باشند، نمى‌توان نسبت به جمع‌آورى آنها اقدام کرد.[11]
بازدید وزیر دادگسترى از دادسراى تهران
وزیر دادگسترى در بازدید از دادسراى تهران خواستار رسیدگى به وضعیت زندانیان شد و تصریح کرد که زندانى نباید بى‌جهت در زندان بماند.
باقر عاملى گفت: پرونده زندانى باید هرچه زودتر به دادگاه برود تا وضعش روشن شود. وى کثرت پرونده‌هاى موجود را که موجب تأخیر در رسیدگى به امور قضایى مى‌شود موجب خجالت و شرمسارى خود خواند و بر تسریع و دقت بیشتر در خاتمه رسیدگى به پرونده‌ها تأکید کرد. وزیر دادگسترى از دادستان تهران خواست در مورد دفاتر اسناد رسمى بیشتر توجه شود و صدور هر سند غیرصحیحى را بلافاصله به وى اطلاع دهند. وى اظهار امیدوارى کرد که کار رسیدگى به پرونده‌هاى جارى حداکثر تا چهار ماه خاتمه یابد.[12]
وضعیت بد زندگى در شهرستان‌ها و روستاها
در شهرستان‌ها و دهات ایران وضع زندگى رضایت‌بخش نیست. نخست‌وزیر در جلسه افتتاحیه سمینار رؤساى دفاتر فنى استان‌ها با ابراز این مطلب گفت: یک شهر دو میلیون نفرى مثل تهران که پایتخت است، چنانچه با سایر پایتخت‌ها مقایسه شود، معلوم مى‌گردد که هنوز توسعه کافى نیافته است. وى افزود: اصولاً در اغلب شهرهاى ایران توجه زیادى به امور شهرسازى نشده است در حالى که ساختمان محل‌هاى [کشورهاى] خارج براساس فنى و تخصصى و علم، پایه‌گذارى شده است. منصور با ابراز تأسف از اینکه در دهات ایران که سکنه زیادى هم دارند اما توجه زیادى به آنها نشده است گفت: کار متشتت، مملکت ما را همیشه از اصول فنى و معمارى دور ساخته است ولى به طور کلى از تجارب گذشته باید پند گرفت. وى مدعى شد که این دولت کمال توجه را دارد که نظریات شخصى به کار نرود و بودجه‌هاى عمرانى و آبادانى در یک نقطه متمرکز نشود.
نخست‌وزیر با بیان اینکه دولتش توجه زیادى به تأمین مسکن و عمران شهرى و تجدید بناى روستاها دارد و باید نوسازى ایران تجدید شود خاطرنشان ساخت که اعلى‌حضرت توجه خاصى نسبت به سازندگى و تأمین مسکن براى همه مردم دارد و هدف ما این است که هر خانواده در محیطى مناسب زندگى کند.[13]
منصور همچنین درباره مسائل دست‌وپاگیر ادارى گفت: اغلب تشکیلات روى نظر افراد پى‌ریزى شده است ولى این دولت دقت دارد که به واسطه نواقص ادارى و تشکیلاتى، کسانی که بصیر هستند و قصد خدمت دارند، نمى‌توانند کارى انجام دهند.
به گفته نخست‌وزیر، کاغذبازى و مبهم کردن کارها باید از بین برود و این دولت بدون هوچى بازى این عوامل را از بین خواهد برد.[14]
ادامه مذاکره با عراق
سفیرکبیر تازه ایران در بغداد از پى‌گیرى مذاکرات با عراق در آینده نزدیک خبر داد.
دکتر سیدمهدى پیراسته عصر امروز پیش از ترک تهران در فرودگاه مهرآباد گفت: رشته دوستى و مودت بین دو ملت ایران و عراق که ناشى از علایق هم‌کیشى، تاریخى، هم‌جوارى و فرهنگى است، همیشه وجود داشته و تحکیم آن امرى است طبیعى.
وى افزود: من تمام کوششم را به کار خواهم برد که روز به روز این رشته‌هاى دوستى مستحکم‌تر گردد و به علاوه از طرف شاه مأموریت دارم که نسبت به خدمتگزارى به اعتاب مقدسه اقدام کنم. سفیر تازه ایران در عراق یادآور شد که نسبت به اتباع ایران در عراق اعم از زائران یا ساکنان در حدود قوانین دو کشور، تسهیلات لازم را فراهم خواهد آورد.[15] پیراسته همچنین در فرودگاه بغداد گفت که حامل نامهاى از سوى شاه براى مارشال عبدالسلام عارف رئیس‌جمهور عراق است.[16]
جدایى جزیره ایرانى بحرین
مسئله جدایى جزیره ایرانى بحرین و اعطاى استقلال به این شیخ‌نشین بار دیگر محافل خبرى و سیاسى را متوجه این موضوع کرد. خبرگزارى آلمان از تهران گزارش داد که بزودى اعلامیه استقلال جزیره شیخ‌نشین بحرین (که از متعلقات بریتانیا در خلیج فارس است) صادر خواهد شد. این خبر در میان محافل ایران ایجاد نگرانى و ناراحتى کرده است زیرا دولت ایران همواره جزیره مذکور را جزء لاینفک خود مى‌داند.
به نوشته این خبرگزارى، عده‌اى در محافل سیاسى تهران احساس مى‌کنند که اعطاى استقلال به بحرین، تنها راه نجات این امارت‌نشین از سیاست توسعه‌طلبى جمال عبدالناصر رئیس جمهورى مصر است زیرا بحرین مستقل مى‌تواند به عضویت سازمان ملل متحد درآید و تحت حمایت و حفاظت این سازمان قرار گیرد و ناصر جرئت آن را نخواهد داشت که با این امر مخالفت کند. خبرگزارى آلمان بدون ذکر نام و مشخصاتى از محافل ادعایى‌اش به نقل از آنان مى‌افزاید در زمانى که ناصر مى‌کوشد موقع خود را در بغداد مستحکم سازد، اعطاى استقلال به بحرین جنبه فوریت دارد. به عقیده این محافل از ارزش موقعیت بحرین به عنوان پایگاه نظامى و مرکز تولید نفت به میزان زیادى کاسته شده است و بنابراین ارزش ندارد که به خاطر آن اقدامات نظامى به عمل آید.
محافل سیاسى تهران گزارش مى‌دهند که مارشال عبدالحکیم عامر وزیر دفاع مصر در سفر اخیرش به بغداد، کوشیده است که توجه و طرفدارى آیت‌الله حکیم یکى از رهبران روحانى شیعه را که کراراً از اصلاحات اجتماعى انقلابى شاه آشکارا انتقاد کرده است، به خود جلب کند. برابر این خبر، چون اکثریت مردم ایران شیعه هستند، مخالفت یک رهبر روحانى مانند آیت‌الله حکیم با نقشه‌هاى امپراتور ایران، ممکن است با اثرات فراوان در مبارزات قاهره برضد تهران مورد استفاده واقع شود، خاصه اینکه او از مصر نیز طرفدارى کند. خبرگزارى آلمان مى‌افزاید: اخیراً سه گردان از نیروهاى ایران به مرزهاى عراق اعزام شده‌اند و از نظر سیاسى نیز دولت ایران مى‌کوشد که مناسبات حسنه با دولت‌هایى که وابسته به ناصر و یاران او نیستند، برقرار سازد. در مورد منافع نفتى، ایران مى‌کوشد که وضع آرامى برقرار سازد. شرایط متفاوت و مقررات مختلف قراردادهاى گوناگون نفت ممکن است هر زمان مسائل و بحران‌هاى تازه‌اى به وجود آورد و به همین علت نخست‌وزیر پیشین و رئیس فعلى شرکت ملى نفت ایران دکتر اقبال، به رم رفته است.[17]
محکومیت سه دانشجوى ایرانى در کلن
دادگاه کلن سه دانشجوى ایرانى به نامهاى منوچهر بوذرى، هوشنگ حمزوى عابدى و ایرج ناظمى را به علت وارد کردن و توزیع اوراق کمونیستى و تشکیل جمعیت مخفى به چهار ماه زندان محکوم کرد. به گزارش ساواک، این محکومیت فعلاً معلق خواهد بود ولى در صورت تجدید عمل به زندان تحویل خواهند شد.
دادستان به مناسبت کمى محکومیت از این رأى تقاضاى تجدیدنظر نموده و پرونده مجدداً مورد رسیدگى قرار خواهد گرفت منتها باز هم در حدود یک سال دیگر به طول خواهد انجامید. ساواک تأکید مى‌کند که سعى دستگاه‌هاى امنیتى و وزارت امور خارجه این است که بالاخره موفق شوند دادگاه رأى به اخراج آنها را از آلمان صادر نماید. زیرا مسئله نه از جهت این سه دانشجو بلکه از نظر فعالیت‌هاى مخرب خارجیان به خصوص ایتالیایی‌ها که فعالیت زیاد کمونیستى دارند، مورد علاقه آنهاست.[18]
مشکلات کار اتباع خارجى در امریکا
اداره مهاجرت امریکا به شدت از کار اتباع خارجى از جمله دانشجویان ایرانى جلوگیرى مى‌کند. با این حال، برخى دانشجویان بستنى‌فروشى مى‌کنند و یا در رستوران‌ها به ظرف‌شویى مى‌پردازند. البته این تعداد دانشجو اکثراً در تابستان‌ها که فصل تعطیلات دانشگاهى است به کارهاى فصلى مى‌پردازند.
روزنامه دنیا در ادامه مطلب خود درباره کار اتباع خارجى در امریکا و سایر کشورها مى‌نویسد: در امریکا، دانشجویان به طور محرمانه و ناشناس مى‌توانند کار کنند و سایر اتباع خارجى، اجازه کار ندارند زیرا در بدو ورود از آنها تعهد کتبى مى‌گیرند که در طول سفر به امریکا، در هیچ کارگاهى به کار نپردازند. بنابراین اینکه مى‌گویند در امریکا کار وجود دارد و دست خالى مى‌توان به امریکا رفت و به محض ورود به خاک آن کشور، جیب‌هاى خود را مالامال از دلار ساخت، کذب محض است.
در ادامه این مطلب آمده است: براى گذراندن یک دانشجوى ایرانى در امریکا دست‌کم 200 دلار در ماه تکاپو مى‌کند و البته قسمت اعظم این رقم به مصرف شهریه دانشگاه و اجاره اتاق مى‌رسد. مخارج شام و ناهار و صبحانه چندان زیاد نیست و سایر مخارج روزمره که البته هر جوانى داشته و دارد، بستگى به درآمد دانشجو دارد و کسانى که تن به کار مى‌دهند براى تأمین همین مخارج تفریحى است و اغلب به کار سخت تن مى‌دهند و شلاقى کار مى‌کنند و 300 تا 500 دلار درمى‌آورند و بعد دست از کار مى‌کشند و به دنبال تفریح و خوشگذرانى مى‌روند.
دنیا، سپس به سایر کشورهاى دنیا مى‌پردازد و انگلستان را نیز نظیر امریکا، کشورى سخت‌گیر براى اتباع بیگانه مى‌داند. اما در فرانسه وضع تا حدى آسان‌تر و بى‌خطرتر است و اگر تبعه خارجى حریف کارفرماى فرانسوى شد باید هشت ساعت متوالى جان بکند و چند فرانک آن هم به زور دریافت نماید. در آلمان اما کار کردن آسان است و از طریق اداره کاریابى مى‌توان شغلى دست‌وپا کرد و حقوق نسبتاً کافى هم دریافت نمود. با این همه، اکثر ایرانی‌ها که در اروپا و امریکا به کار مى‌پردازند براى تأمین مخارج زندگى سالیانه خود نیست بلکه براى تأمین مخارج غیرضرورى است که در امریکا زیاده از حد به چشم مى‌خورد.[19]
پانوشتها:
[1]ـ طاهری خرم‌آبادی، حسن، خاطرات آیت الله طاهری خرم‌آبادی، ج 1، به کوشش محمدرضا احمدی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 55.
[2]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، تبعید، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 136.
[3]ـ جلال‌آل احمد به روایت اسناد ساواک، ایران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1388، ص 42.
[4]ـ مهدوی، عبدالرضا (هوشنگ)، صفحه‌هایی از تاریخ معاصر ایران، ج 3، تهران، علمی، 1377، ص 257 ـ 255.
[5]ـ خلیل ملکى به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379، ص 237 و 235.
[6]ـ مجله مذاکرات مجلس شوراى ملى، جلسه 130، 3/10/43، ص 12 و 11.
[7] ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 71، 24/3/43، ص 13.
[8]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11411، 24/3/43، ص 1.
[9]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 72، 25/3/43، ص 6 و 3.
[10]ـ چپ در ایران، ج 8، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1382، ص 82.
[11]ـ همان، ص 94.
[12]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11411، 24/3/43، ص 15.
[13]ـ روزنامه بورس، ش 692، 24/3/43، ص 6 و 1.
[14]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11410، 23/3/43، ص 16.
[15]ـ همان، ش 11411، 24/3/43، ص 16.
[16]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 72، 25/3/43، ص 2.
[17]ـ همان، ش 71، 24/3/43، 12 و 11.
[18]ـ چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، ج 1، قسمت اول، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1381، ص 154.
[19]ـ روزنامه دنیا، ش 800، 23/3/43، ص 3 و 1.
