چهارشنبه 29 مهر 1343 / 15 جمادی‌‌الثانی 1384 / 21 اکتبر 1964
4 بازدید
فراخوان مردم به حضور در سالگرد شهادت طیب حاج‌رضایی
در سالگرد اعدام طیب حاج‌رضایی و اسماعیل رضایی که به اتهام مشارکت در قیام 15 خرداد صورت گرفته بود، مردم در اعلامیه‌ای به حضور در مراسم یادبود آنان در صحن حرم عبدالعظیم فراخوانده شدند. در این اعلامیه آمده است: «تیرباران شهدای عزیز اسلام را در تاریکی‌های شب، ملت ایران هرگز فراموش نمی‌کند. یک سال از فاجعه اسف‌بار و دردناک شهادت دو رادمرد دلیر و فداکار مرحومین آقایان طیب حاج‌رضایی و حاج اسمعیل رضایی که به جرم استقامت و افترا نبستن به ساحت مقدس روحانیت هدف گلوله‌های استعمار شدند، گذشت. این خاطره غم‌انگیز و وحشت‌بار ولو برای یک شب دست از گریبان مردم داغدیده مسلمان برنداشت و فراموش نگشت، چگونه به بوته نسیان رود در حالی که اعمال وحشیانه هیأت حاکمه خونخوار هر روز و هر شب ادامه دارد و عزیزانی از ما را به جرم دفاع از حق، تبعید و زندانی می‌نماید. با فرا رسیدن شب سال این مرحومین، داغ‌ها فزونی یافت و مجلس ترحیمی در روز جمعه 1/8/1343 از ساعت 15:30 الی 17:30 در صحن مطهر حضرت عبدالعظیم برقرار ساخت. لذا از عموم مسلمانان غیور تقاضا می‌شود در این مجلس عظیم شرکت فرموده و روح آن دو بزرگ شهید را شاد فرمایند. درود بر روان پاک شهدای اسلام و ایران. ننگ و نفرت بر عفریت استعمار و عمال لجام گسیخته‌اش».[1]
واکنش علی امینی به لایحه کاپیتولاسیون
علی امینی نخست‌وزیر اسبق، نسبت به وقایع کشور به ویژه درباره تصویب لایحه مصونیت قضایی مستشاران امریکا واکنش نشان داد. وی درباره سفر مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول به کشور گفت که ظاهراً مسئولین امر با مسافرت وی نظر دارند قرضه دیگری بالا بیاورند و وضع کشور را بدتر از این بکنند. وضع اقتصادی ایران واقعاً دچار بحران است. اگر فرجی پیدا نشود، این آقایان جز اعلام ورشکستگی کشور، خواه ناخواه چه خواهند کرد. امروز طوری کار را خراب کرده‌اند که اصلاح آن به این آسانی ممکن نیست. دکتر امینی درباره ادعاهای جمال عبدالناصر و قضیه خوزستان هم گفت: به عقیده من تندروی‌های ناصر، بیشتر اختلافات بین دو کشور را دامن می‌زند و نباید گذاشت بیش از حد اذهان مردم را مشوب کند، اما تمام اختلافات را که با همان حربه حملات طرف جواب نمی‌دهند. باید سیاست به کار برد و قضیه را از راه دپیلماسی و مذاکره و صحبت حل کرد. آن وقت در خلال آن، عقیده خود را تحمیل کرد.
نخست‌وزیر پیشین ایران در خصوص لایحه مصونیت قضایی مستشاران امریکایی نیز گفت: آخر چرا این کار را می‌کنند. مردم که بیکار نخواهند نشست و تنفرشان هم نسبت به امریکایی‌ها بیشتر می‌شود و تازه دولت وقتی متوجه شد و حرارتش در این مورد کم شد، متوجه می‌شود که کار بسیار بدی کرده و زحمات عده‌ای وطن‌پرست را که در گذشته با هزاران زحمت آن قانون کذایی را لغو کرده‌اند، زنده نموده و خودشان خجالت خواهند کشید که چرا ندانسته یا دانسته کاری می‌کنند که برقراری وضع عادی و برگشت جریان اولیه، موجب اختلاف بین دو کشور بشود. آخر همه می‌دانند امریکایی هر کاری بخواهد در مملکت ما می‌کند، دیگر قانون چه لزومی دارد.
دکتر امینی در پایان اشاراتی به تغییرات اخیر اتحاد جماهیر شوروی کرده افزود: بدون شک این تغییرات در اوضاع مملکت ما اثر خواهد داشت و ما برای حفظ مملکتمان تعصب را باید کنار بگذاریم. با امعان نظر دقت کنیم و نگذاریم کاری در داخل کشور صورت بگیرد که باعث نقطه ضعف بشود و خارجیان آن را دست بگیرند و بزرگ کنند.[2]
استقبال کمونیست‌های ایرانی از تغییرات در شوروی
برکناری نیکیتا خروشچف، رئیس دولت شوروی که در بین مردم بی‌طرف به نام مرد صلح و در بین عناصر توده‌ای به نام مرد سازش‌کار با غرب شناخته شده بود به صورت بزرگ‌ترین واقعه سیاسی هفته مورد بحث عموم مردم قرار گرفته است. به گزارش ساواک، عناصر توده‌ای سابق عقیده دارند که نیکیتا خروشچف از سیاست لیبرالیسم پیروی می‌کرد و به تدریج تضاد بین دنیای سرمایه‌داری و کمونیسیم را از بین برده بود و احزاب کمونیسم را در جهان فدای مصالحه با رژیم‌های سرمایه‌داری می‌کرد و شکست حزب توده در ایران نیز ناشی از همین سیاست خروشچف به شمار می‌رفت. این عده از برکناری خروشچف راضی هستند و در انتظارند که مجدداً کمینفرم بین‌المللی تشکیل گردد و احزاب کمونیست در کشورهای غیر کمونیستی مورد حمایت مسکو قرار گیرند و در ایران هم آنها بتوانند به اتکای روسیه شوروی برنامه‌های انقلابی سابق را دنبال نمایند. از سوی دیگر مردم بی‌طرف عقیده دارند که رژیم شوروی مانند رژیم حکومت کشور همسایه ما عراق است که اگر چند نفر دور هم جمع شدند، می‌توانند حکومتی را که در ظاهر بسیار مقتدر است واژگون سازند. این طبقه که اکثریت مردم را از هر طبقه‌ای تشکیل می‌دهند می‌گویند: دیگر نباید از روسیه شوروی ترس و وحشتی داشت برای اینکه هر آن ممکن است اساس این حکومت بر اثر اختلافات داخلی آن زیر و رو شود. اکثریت مردم ایران از این نظر که در زمان قدرت نیکیتا خروشچف صلح و آرامش در دنیا حکمفرما شده و در ایران اساس تشکیلات توده‌ای‌ها متلاشی شده بود از برکناری او اظهار ناراحتی می‌کنند و خروشچف در بین این طبقه از مردم، موقعیتی نظیر مرحوم کندی را دارد.[3]
دستور تسریع در رسیدگی به پرونده نظامیان در دادگستری
وزیر دادگستری طی بخشنامه‌ای به مراجع قضایی دستور داد که در رسیدگی به پرونده‌های افسران و درجه‌داران تسریع نمایند. در بخشنامه وزیر دادگستری آمده است: چون مطابق قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی مصوب سال 1336 و آیین‌نامه‌ها و تصویب نامه‌های مربوط به آن، افسران و درجه‌دارانی که در مراجع قضایی دادگستری تحت تعقیب قرار می‌گیرند از تاریخ تعقیب تا صدور حکم نهایی، ترفیع و درجه به آنان داده نمی‌شود. در این بخشنامه تصریح شده که از تاریخ مزبور وزارت جنگ نمی‌تواند تصمیمات اداری دائر به اعزام افسران به دوره‌های خاص نظامی را چه در داخل و چه در خارج کشور به موقع اجرا بگذارد. بنابراین لازم است مراجع قضایی نسبت به پرونده‌های مزبور در هر مرحله‌ای که هست، بر طبق مقررات به طور سریع رسیدگی نموده و نتیجه نهایی را اعلام دارند.[4]
پیشنهاد شاه برای مبارزه با بی‌سوادی
امیر عباس هویدا وزیر دارایی و رئیس هیأت نمایندگی ایران در کنفرانس یونسکو پیشنهاد شاه را در مورد تشکیل کنگره بین‌المللی از وزیران فرهنگ کشورهای عضو سازمان یونسکو برای مبارزه جهانی با بی‌سوادی را مطرح کرد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، وزیر دارایی ایران با تأکید بر خطر بی‌سوادی در جهان گفت: در حال حاضر 700 میلیون زن و مرد در جهان سواد خواندن و نوشتن ندارند و این امر قابل قبول نیست که در بسیاری از کشورهای افریقا، آسیا و امریکای لاتین شمار بی‌سوادها تا 90 درصد جمعیت این کشورها را تشکیل دهند، در حالی که طبق تخمین کارشناسان فقط با صرف مخارج دوازده روز از هزینه‌ای که در جهان به مصرف نگهداری نیروهای مسلح می‌رسد، می‌توان بی‌سوادی را به کلی ریشه‌کن ساخت. وی سپس به مسئله تشکیل سپاه‌دانش در ایران برای مبارزه با بی‌سوادی اشاره کرد و گفت: با یک اقدام بین‌المللی در این زمینه که از طرف شاه ایران پیشنهاد شده، بهتر می‌توان ریشه بی‌سوادی را از جهان برانداخت. هویدا در پایان گفت: برای آنکه در مورد تشکیل این کنفرانس هزینه‌ای به سازمان یونسکو تحمیل نشود دولت ایران حاضر است مخارج تشکیل کنگره‌ای را که از طرف شاه پیشنهاد شده است، بپردازد.[5]
تسلیت شاه به رئیس‌جمهور امریکا
محمدرضا پهلوی امروز در تلگرامی به لیندون جانسون رئیس‌جمهور امریکا، درگذشت هربرت کلارک هوور رئیس‌جمهور سابق این کشور را تسلیت گفت. در پیام شاه آمده است: خدمات بشر دوستانه آن مرحوم که بهترین نمونه آن نقش بزرگ وی در پایه‌گذاری کمک‌های عظیم امریکا به اروپا در دوران جنگ بین‌المللی اول است هرگز فراموش نخواهد شد.[6]
پی‌نوشت‌ها:
[1]. آزادمرد؛ شهید طیب حاج رضایی بهروایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 254.
[2]. اح‌ی‌ائ‌ی، زی‌ن‌ب، مستشاران امریکایی در ایران بهروایت اسناد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اس‌لام‌ی، ۱۳۸۲، ص 250 و 251.
[3]. چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، ج 8، روابط ایران و شوروی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۱، ص 118 و 119.
[4]. روزنامه اطلاعات، ش 11520، 30/7/1343، ص 24.
[5]. همان، ش 11521، 2/8/1343، ص 1 و 13.
[6]. روزنامه کیهان، ش 6371، 29/7/1343، ص 12.
