پنجشنبه 13 دی 1341 6 شعبان 1382 3 ژانویه 1963
11 بازدید
□ سخنرانی آیتالله طالقانی
ساعت 7 امشب در مسجد هدایت در خیابان اسلامبول (تهران) حدود 300 نفر پای سخنان آیتالله سیدمحمود طالقانی نشستند. آیتالله طالقانی پس از تلاوت آیاتی چند از قرآن کریم به ترجمه و تفسیر آن آیات پرداخت و گفت که زناشویی با مشرکان به طور دائم در شرع اسلام ممنوع و حرام است، ولی به طور انقطاع جایز.
آیتالله طالقانی به دولت اظهار کرد که دولت باید توجه بیشتری به این مسائل بنماید و از منحرف شدن مردان جوان جلوگیری کند. بیشتر هدف او از این سخنان، مخالفت با یکی از مواد لایحه انجمنهای ایالتی و ولایتی است که زنان را در انتخاب آزاد گذاشته بود. از اینرو، در بخش دیگری از سخنانش گفت که «فلان وزیر که خودش منصبی دارد، میخواهد خانمش هم مثل خودش وزیر یا وکیل شود.[i] و آن وقت اسمش را بگذارند که انتخابات آزاد است و نتیجه این میشود که برای از بین بردن و ملغی کردن این لایحه یک ماه وقت روحانیون تلف میشود. باید از دولت و حکومتی که از آزادی زنان پشتیبانی میکند پرسید از کدام زنها و برای کدام یک از آنها فعالیت مینمایند».[ii]
□ پیام تبریک شاه
محمدرضا پهلوی به مناسبت آغاز سال نو میلادی (1963 م) تلگراف تبریکی خطاب به لئونید برژنف، صدر هیئت رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر شوروی فرستاد و از صمیم قلب سال جدید را به وی تبریک گفت.[iii]
□ جلسه هیئت دولت
در پی جلسة عصر دیروز، صبح امروز نیز هیئت دولت تشکیل جلسه داد. این جلسه در ساختمان نخستوزیری تشکیل شد و مهمترین مصوبات آن به شرح زیر است: بنا به پیشنهاد سازمان برنامه در 11 مهر ماه امسال و با استناد به بند 2 از ماده 19 لایحه قانونی برنامه عمرانی سوم کشور با تأسیس سازمان برق ایران موافقت شد.[iv] این موافقت در پی شکایت مردم در اغلب مناطق از نحوة عمل مؤسسات برق و گران شدن نرخ آن است که دولت را مصمم کرد تا از این پس بر کار مؤسسات برق نظارت بیشتر و کنترل جدی اعمال کند.[v] لایحه قانونی تأسیس سازمان برق ایران در 5 فصل بوده و مشتمل بر 46 ماده است و دولت را مکلف مینماید پس از گشایش مجلسین شورای ملی و سنا مجوز قانونی آن را تحصیل کند.[vi]
احداث آزادراه تهران ـ کرج هم طرح دیگری بود که در جلسه امروز هیئت دولت به تصویب نهایی رسید.
در جلسه امروز دربارة چگونگی اعزام دانشجویان رتبه اول به خارج از کشور نیز بررسی مقدماتی شد.[vii] جلسه در ساعت 10 صبح پایان یافت.
□ نماینده جدید فرهنگی ایران در یونسکو
با پیشنهاد وزیر فرهنگ و تصویب هیئت دولت که متن این مصوبه را امروز نخستوزیری برای اجرا و ابلاغ به وزارت فرهنگ ارسال کرده است، دکتر منوچهر اقبال به سمت سفیرکبیر و رئیس هیئت نمایندگی ایران در سازمان علمی و تربیتی یونسکو منصوب گردید.[viii] پیش از این دکتر غلامعلی رعدی آذرخشی این سمت را به عهده داشت و اقبال نیز یک سال و نیم بود که در دانشکدة پزشکی پارس تدریس میکرد. شنیدهها حاکی از آن است که با انتصاب اقبال به نمایندگی فرهنگی ایران در سازمان یونسکو تغییرات جدیدی در کادر اداری آن داده خواهد شد و اشخاص دیگری با وی همکاری خواهند کرد. دکتر اقبال از اول بهمن ماه کار خود را در سازمان یونسکو آغاز میکند.[ix]
□ تصمیم کنسرسیوم نفت ایران
در ساعت یک بعدازظهر، سخنگوی وزارت دارایی رسماً اعلام کرد که شرکتهای بازرگانی کنسرسیوم نفت ایران هزینههای قابل کسر موضوع ماده 28 قرارداد را از اول سال میلادی به میزان قابل ملاحظه کاهش خواهند داد. این موافقت مربوط به یکی از شعب سازمان کشورهای صادرکننده نفت عضو اوپک است که در مذاکرات با بهنیا (وزیر دارایی) و روحانی (مدیرکل اوپک) و با نمایندگان کنسرسیوم در پاریس و تهران حاصل شده است.[x] محافل نفتی این تصمیم کنسرسیوم را مقدمه توافق کامل یا کنار آمدن کشورهای عضو اوپک با شرکتهای نفتی در مذاکرات آینده نفت دانسته و مذاکرات آینده را امیدوارکننده ارزیابی کردهاند. آنها معتقدند که ظرف چند هفته آینده و شاید در این ماه نمایندگان دو طرف گفتوگوهایی انجام دهند. این محافل اعلام کردند که مذاکرات ایران و کنسرسیوم نفت و همچنین عربستان سعودی با کمپانی نفت آرامکو بایستی تا پایان امسال خاتمه یابد. چرا که در اول فروردین سال بعد ادامةکنفرانس اوپک برای تصمیمگیری نهایی در ریاض (پایتخت عربستان سعودی) معین خواهد شد.[xi]
□ مصاحبه رادیویی وزیر کشاورزی
امروز ارسنجانی (وزیر کشاورزی) در یک مصاحبه رادیویی شرکت کرد و دربارة اصلاحات ارضی و چگونگی برپایی کنگره ملی شرکتهای تعاونی روستایی سخن گفت. او در این مصاحبه اعلام کرد که «به طور قطع و یقین تا اواسط اسفند ماه کار اصلاحات ارضی در سراسر ایران خاتمه پیدا خواهد کرد. یعنی به موجب قانون موجود مازاد بر یک ده از شش دانگ را هر مالکی متصرف یا مالک باشد از او انتقال خواهیم گرفت و به زارعین خواهیم داد».[xii] او در بخش دیگری از این مصاحبه به کنگره ملی شرکتهای تعاونی روستایی پرداخت و اعلام نمود که این کنگره روز 19 دی ماه جاری با شرکت 3800 نفر نماینده کشاورزان کشور تشکیل خواهد شد. به گفته ارسنجانی این کنگره را شاه افتتاح میکند و در آن سازمان مرکزی شرکتهای تعاونی ایران هم تشکیل و اعضای هیئتمدیره آن سازمان برگزیده خواهد شد. او در ادامه افزود که مدت جلسات کنگره 5 روز است و در طول آن، همه مسائل مربوط به کشاورزان مطرح و قطعنامهای هم قرائت خواهد شد.[xiii]
وزیر کشاورزی این کنگره را نخستین اجتماع واقعی نمایندگانِ 80 درصد مردم ایران دانست و آن را یک مجلس حقیقی برشمرد. در حالی که بسیاری از محافل خبری بر این باورند که بسیاری از نمایندگان شرکتکننده در این کنگره افرادی هستند که در انتخابات مجلس شورای ملی که 2 ماه دیگر آغاز خواهد شد، داوطلب شده و بدان مجلس راه خواهند یافت. به گونهای که برخی از روزنامهها کنگره را نمونه عینی مجلس شورای ملی میدانند و شرکتکنندگان در آن کنگره را نمایندگان ملت معرفی میکنند.[xiv]
□ ورود اسقف کاتولیک نیویورک به تهران
کاردینال اسپلمن،[xv] اسقف اعظم کلیسای کاتولیک نیویورک، در ساعت 9 صبح امروز با هواپیمای شرکت هواپیمایی پاکستان وارد فرودگاه مهرآباد شد. جولیوس هولمز (سفیرکبیر آمریکا در ایران)، احمد ظهیر (رئیس ادارة تشریفات وزارت امور خارجه)، جورج اکهارت (رئیس هیئت مستشاران نظامی آمریکا در ایران)، ویتوراورگوریگی (نماینده واتیکان در ایران و نماینده کلیسای کاتولیک تهران) در فرودگاه مهرآباد حضور یافتند و از اسقف اعظم استقبال کردند. کاردینال اسپلمن هر سال برای دیدار با نظامیان آمریکایی که در کشورهای مختلف خدمت میکنند، به دور دنیا سفر میکند.[xvi] او پیش از ظهر امروز با هواپیما به مناطق زلزلهزده بوئین زهرا رفت و از آنجا دیدن کرد و مبلغ 10 هزار دلار به واسطة نخستوزیر به زلزلهزدگان داد.[xvii] همچنین در باشگاه آمریکاییها حاضر شد و برای نظامیان و افراد حاضر در آنجا سخن گفت. او در بخشی از سخنانش خطاب به آنان گفت: «شما و خانوادههایتان در حقیقت سربازان مسیح و آمریکا هستید و از صلح جهانی دفاع میکنید. ایران برای آمریکا مهم است و آمریکا نیز برای ایران اهمیت دارد». اسقف اعظم کاتولیک آمریکایی ساعت 17 با اسدالله علم (نخستوزیر ایران) ملاقات و پیامی را توسط نخستوزیر به شاه تقدیم کرد.[xviii] شایان ذکر است که او پیش از این هم در سال 1943 م / 1322 ش از ایران دیدن کرده بود.
□ تعویق کنفرانس اقتصادی
وزارت بازرگانی اعلام کرد که تاریخ تشکیل کنفرانس اقتصادی به تعویق افتاد. برخی علت این تأخیر را با طرح مسائل تازه که بیشتر دربارة مسئله بودجه سال آینده (1342 ش) است مربوط دانسته و گفتهاند که چون در کنفرانس اقتصادی مسئله تثبیت برنامه پنج ساله اقتصادی در پیش است و اجرای این امر بدون ارزیابی بودجه سال آینده (یعنی قبل از اجرای برنامه مزبور) امکانپذیر نیست، تشکیل کنفرانس را دولت به تعویق انداخته است تا بودجه سال 1342 ش تنظیم شود.[xix] موضوع کمکهای خارجی برای اجرای برنامههای عمرانی هم که مستقیماً با وضع اقتصادی کشور ما مربوط است از دیگر مسائل مؤثر در طرح اجرای برنامه تثبیت اقتصادی است که رسیدگی بدان در دستور کار جلسات اولیه کنفرانس مزبور قرار نگرفته بود. این موضوع هم یکی از دلایل به تأخیر افتادن کنفرانس اقتصادی بیان شده است.[xx]
پینوشتها:
[i]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 29: آیتالله سیدمحمود طالقانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1381، ص 332.
[ii]. همان، ص 330.
[iii]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 236، 15 دی 1341، ص 4.
[iv]. ماهنامه بانک مرکزی ایران، ش 17، 29 بهمن 1341، ص 736.
[v]. روزنامه کیهان، ش 5842، 13 دی 1341، ص 11.
[vi]. ماهنامه بانک مرکزی ایران، ش 17، 29 بهمن 1341، ص 736 و 743.
[vii]. همان، ص 11.
[viii]. روزنامه پست تهران، ش 2814، 13 دی 1341، ص 1.
[ix]. روزنامه کیهان، ش 5842، 13 دی 1341، ص 12.
[x]. روزنامه پست تهران، ش 2814، 13 دی 1341، ص 1 و 4.
[xi]. روزنامه کیهان، ش 5843، 15 دی 1341، ص 11.
[xii]. مؤمنی، باقر، مسئله ارضی و جنگ طبقاتی در ایران، تهران، پیوند، 1359، ص 223.
[xiii]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 237، 16 دی 1341، ص 16 و 18.
[xiv]. روزنامه مرد مبارز، ش 189، 13 دی 1341، ص 1.
[xv]. روزنامه اطلاعات، ش 10991، 15 دی 1341، ص 15 و 16.
[xvi]. ماهنامه اخبار هفته، دوره 7، ش 6، نیمه دوم دی 1341، ص 8؛ روزنامه پیغام امروز، ش 840، 13 دی 1341، ص 8.
[xvii]. روزنامه اطلاعات، شمـ 10991، (15 دی 1341)، ص 15 و 16.
[xviii]. روزنامه کیهان، ش 5843، 15 دی 1341، ص 9 و 12.
[xix]. روزنامه پیغام امروز، ش 840، 13 دی 1341، ص 4.
[xx]. روزنامه کیهان، ش 5842، 13 دی 1341، ص 12.
