پنجشنبه 10 اردیبهشت 1343 / 17 ذیحجه 1383 / 30 آوریل 1964

1 بازدید

آیت‌الله خمینى در مجالس عید غدیر

آیت‌الله خمینى امروز در چند جلسه جشن عید غدیر که در مساجد قم برپا شده بود شرکت کرد. در گزارشى که براى رئیس اداره اطلاعات شهربانى تهیه شده، آمده است: «از ساعت 19:30 تا ساعت 22 در کتابخانه مدرسه حجتیه، مجلس جشن برقرار [بود] جمعیت در حدود 1000 نفر طلبه در آنجا بود که ابتدا آقاى شریعتمدارى به آنجا رفته پس از اداى نماز در مسجد در مجلس جشن شرکت [کرد] تا ساعت 20 آقاى خمینى در مجلس شرکت ساعت 20:20 مجلس را ترک [کرد] و ساعت 20:30 در جشن مسجد نوبنیاد کوى باغ شاه‌زاده نزدیک راه‌آهن شرکت و مقارن ساعت 20:45 به منزل خود مراجعت نمود. در مجالس مزبور سخنان نامناسبى گفته نشده هیچ‌گونه اتفاق قابل عرض»‌‌[1] به وقوع نپیوسته است.

مسئولین توزیع اعلامیه‌هاى نهضت روحانیت

ساواک کرمان امروز در خبرى به ساواک تهران از سیدمحمود دعایى و على حجتى کرمانى به عنوان دو تن از مسئولان توزیع اعلامیه‌هاى مربوط به نهضت روحانیت در شهرستان‌ها نام برد. بنابراین خبر، «در مدرسه فیضیه قم آقاى دعایى و على حجتى مسئول توزیع اعلامیه‌ها و ارسال به شهرستان‌ها مى‌باشند. مقرر فرمایند دو نفر مذکور مورد شناسایى قرار گرفته مراقبت شوند».‌‌[2]

خروج آیت‌الله قاضی طباطبایی از زندان قزل قلعه

عباس رادنیا نوشت: صبح انتظار داشتم که براى بازجویى مرا بخواهند ولى تا ظهر کسى به سراغم نیامد. بعدازظهر هم اطمینان یافتم که نخواهند آمد. گرچه کردها را شب و صبح و ظهر و عصر مرتباً به بازجویى مى‌برند، حتى ایام تعطیل هم بازجویى را تعطیل نمى‌کنند. هر شب دو سه نفر را که از بازجویى آمده‌اند تا صبح بیدار نگه مى‌دارند تا صبح روز بعد مجدداً از آنان بازجویى نمایند. امروز یک زندانى معمم دیگر به نام شیخ آل‌طاهر از کرمانشاه به بند 2 آوردند و در آخرین سلول جنوبى زندانى کردند و طبق اطلاع دو نفر دیگر به نام‌هاى صفدرى از خرم‌آباد و آیت‌اللهى از جهرم که هر دو معمم هستند به بند یک برده‌اند. آخر شب اطلاع حاصل کردیم آقاى قاضى طباطبایى، روحانى مورد توجه مردم تبریز را از بند یک خارج کرده شاید آزاد کرده‌اند.‌‌[3] به طورى که استوار ساقى مى‌گفت در بدو ورود به زندان فاقد عبا و کفش بود و ساقى یک جفت کفش معمولى در اختیارش گذاشته است.

از نظر غذا به هیچ‌وجه به من بد نمى‌گذرد و چون علاوه بر غذا و لوازمى که از منزل فرستاده‌اند، سرباز مأمور همه روزه آنچه لازم باشد خریدارى و تحویل مى‌دهد مخصوصاً با خرید ماست و خیار یک وعده غذاى آبدوغ خیار بسیار مطبوع همه شب برقرار است و زندانیان غیر کرد هم در انتظار تهیه چاى هستند که صبح و عصر و شب تهیه کرده به آنها دهم ولى هیچ نوع کمک و رسیدگى به اکراد زندانى ممکن نیست و سخت مى‌باشد زیرا حدس زده مى‌شد و براى من محتوم است که یکى از زندانیان از عوامل دستگاه و در داخل بند به خبرچینى و اغفال زندانیان مشغول است ولى همه زندانیان او را مى‌شناسند و بدون آنکه به رویش بیاورند مراقبش مى‌باشند.‌‌[4]

 

دو نامه‌ دکتر مصدق به شوراى مرکزى جبهه ملى

دکتر محمد مصدق در دو نامه جداگانه، یکى بدون عنوان که گفته مى‌شود خطاب به رئیس هیئت اجرایى یا رئیس شوراى مرکزى جبهه ملى است و دیگرى به عنوان اعضاى شوراى مرکزى و هیئت اجرایى جبهه ملى، تا 15 اردیبهشت به آنان مهلت مى‌دهد که با تجدید اساسنامه جبهه موافقت نمایند در غیر این صورت نامه پیشین خود را که ظاهراً محرمانه مانده بود، افشا خواهد کرد.‌‌[5] مصدق در نامه دوم خود با اشاره به یازده سال زندگى در قلعه که حکم زندان او را دارد و عدم دست‌یابى به اطلاعات تازه مى‌نویسد؛ در پیام قبلى عرض نمودم درب‌هاى جبهه را باید به روى احزاب و اجتماعات و دستجات بازگذاشت تا جبهه بتواند در انجام نظریات خود توفیق حاصل نماید، و هیچ نظرى به حزب توده نبوده که آن را پیراهن عثمان کرده در این نامه اسم برده‌اید. حزب توده همان حزبى است که دو سال اول ملى شدن صنعت نفت با کمال شدت مخالفت مى‌کرد ولى چون نظریاتش مورد پسند جامعه نبود و خریدار نداشت، از این کار دست کشید و در حال مخالفت باقى ماند. و مقصود اینجانب از آن پیام این بود که جبهه تشکیل شود از احزاب و اجتماعات و دستجاتى که حاضر بودند در راه آزادى همه چیز خود را فدا کنند که در این گروه دانشجویان فوق آنها بودند چون که تحصیل‌کرده و در سیاست آلوده نشده بودند.

مصدق در ادامه از اینکه اعضاى شوراى مرکزى هیئت اجرایى جبهه ملى از واقعه 28 مرداد 32 به عنوان توطئه یاد کرده‌اند، سخت برآشفت و نوشت: وقایع 28 مرداد توطئه نبود و یک کودتایى بود که دول‌خواهان امتیاز نف ت به‌دست عمال خود در ایران ترتیب داده بودند و به مقصود رسیدند. چنانچه حضرات آقایان معتقدید که جبهه ملى اگر به شکل امروز وجود داشت در آن روز مى‌توانست از آن توطئه جلوگیرى کند، چه شد که در توقیف و زندانى شدن اعضاى احزاب مهم جبهه، اقدامى ننموده و آقایان مدت زیادى در توقیف‌گاه به سر بردند؟ مگر اینکه بگوییم: جبهه ملى عمل دولت را براى محبوبیت خود لازم مى‌دانست و به تشکیلات دستورى براى استخلاص اعضاى جبهه صادر نکرد. مصدق درباره عضویت نهضت آزادى در جبهه ملى که موکول به تصفیه بعضى از عناصر غیرصالح شده بود، نوشت: این اشخاص باید بسیار مردمان ساده‌اى باشند که مدارک خود را با بودن چند نفر از ما بهتران که عضو شورا هستند، در اختیار جبهه ملى بگذارند کما اینکه هیچ یک از اعضاى شورا که منفردند و در هیچ حزبى نیستند، هرگز جرئت نمى‌کنند به واسطه حضور «از ما بهتران» نظریات صحیح خود را اظهار کنند و یک زندگى مثل زندگى آن جناب بیچاره پیدا کنند.‌‌[6]

گزارشی از فعالیت‌های خلیل ملکى

گزارش امروز اطلاعات داخلى ساواک درباره فعالیت خلیل ملکى حاکى است وى که اخیراً از اروپا مراجعت کرده عده‌اى از هم مسلکان وى در منزل او اجتماع نمودند. در این اجتماع که درخشش نیز حضور داشته، ملکى ضمن اعلام وابستگى خود به جمعیت سوسیالیست‌هاى اروپا از هم‌مسلکان خود تقاضا کرده که از درخشش پشتیبانى نمایند. به قرار اطلاع، درخشش و خلیل ملکى با دکتر جهانشاهى وزیر فرهنگ، محرمانه ملاقات نموده قرار شده عده‌اى از افراد باند درخشش را در وزارت فرهنگ به کار گمارده از وجود آنها به نفع درخشش استفاده نمایند.

بنابراین گزارش، خلیل ملکى دو نفر از همکاران سابق خود را مأمور تماس با روحانیون قم نمود. این دو نفر همواره مسئول انجام مأموریت محوله هستند. ملکى با فروهر نیز تماس داشته مشغول دسته‌بندى با طرفداران فروهر ـ مصدقی‌ها ـ درخشش و روحانیون بود. افراد وابسته به این دسته‌ها خبر یک بلوا و آشوب را براى آتیه نزدیکى در کشور پیش‌بینى مى‌نمایند.‌‌[7] گزارش دیگر نیز حاکى است چون به تحقیق، فرهنگیان طرفدار درخشش آمادگى هرگونه طرفدارى از وى را دارند، بنابراین خلیل ملکى و وزیر فرهنگ ممکن است در وزارت فرهنگ مشکلاتى به وجود آوردند. باید از بین صاحب‌منصبان وزارت فرهنگ، آنهایى که شایستگى کامل داشته میهن‌پرستى و شاه‌دوستى آنها محرز باشد به سمت معاونت و یا پست‌هاى حساس وزارت فرهنگ گمارده شوند تا بتوانند در تمام مدت مراقب اوضاع بوده از هرگونه پیش‌آمد سوء قبلاً جلوگیرى نمایند.‌‌[8]

آیین سوگند پیشاهنگى سپاه دانش

عصر امروز، آیین سوگند پیشاهنگى 3500 تن از افراد سپاه دانش در اردوگاه منظریه تهران در حضور شاه و فرح برگزار شد. به گزارش روزنامه پست تهران، ساعت 17 بعدازظهر، شاه و شهبانو در حالى که لباس پیشاهنگى به تن داشتند وارد باغ منظریه شدند و مورد استقبال قرار گرفتند سپس از نمایشگاه نمونه کارهاى اردویى و سازمان بهدارى اردو دیدن کردند. شاه در این بازدید از سپاهیان دانش خواست آموخته‌هاى خود را به مردم دهکده‌ها هم بیاموزند. وى افزود: این وظیفه شماست که پس از مراجعت به محل مأموریت خود، ارتباطتان را با سازمان پیشاهنگى قطع نکنید. بنابراین گزارش شاه به نمایندگان سپاهیان دانش که مدت یک هفته دوره تعلیمات را گذرانده‌اند، دستمال گردن پیشاهنگى اهدا کرد و عالى‌ترین نشان پیشاهنگى ایران را، رئیس سازمان پیشاهنگى امریکا که در این مراسم حضور داشت، اعطا کرد. محمدرضا پهلوى و همسرش پس از رژه و آتش‌بازى سپاهیان دانش، در ساعت 18:35 بعدازظهر باغ منظریه را ترک کردند.‌‌[9]

تصویب حق شرکت زنان در انتخابات

براساس قانونى که امروز از تصویب مجلس گذشت، زنان نیز حق شرکت در انتخابات مجلسین شوراى ملى و سنا و انتخابات انجمن شهر را یافتند. در این ماده واحده آمده است: بند اول ماده دهم و بند دوم ماده سیزدهم قانون انتخابات مجلس شوراى ملى مصوب 1304 شمسى که مربوط به شرایط انتخاب‌کنندگان و انتخاب شوندگان است و همچنین قید کلمه ذکور از ماده ششم و ماده نهم قانون انتخابات مجلس سنا مصوب چهاردهم اردیبهشت 1328 حذف مى‌شود. وزارت کشور مأمور اجراى این قانون مى‌باشد.‌‌[10]

پیام تبریک حزب توده به کارگران

کمیته مرکزى حزب توده ایران امروز به مناسبت فرارسیدن اول ماه مه و روز جهانى کارگر، با انتشار پیامى، این روز را به «هم‌وطنان زحمتکش» شادباش گفت. در این پیام با اشاره به تحت کنترل کامل قرار داشتن سندیکاهاى کارگرى توسط سازمان امنیت و وزارت کار، آن را استثمار بیش از پیش کارگران ایرانى خواند تا خدمتگزار خاموش و مطیع رژیم باشند و از حقوق حقه خود یاد نکنند. حزب توده سپس از کارگران خواسته است تا سطح آگاهى طبقاتى خود را بالا ببرند و وظایف سیاسى خود را طبق رهنمون‌هایى که حزب توده ایران ارائه مى‌دهد، به خوبى اجرا کنند.‌‌[11]

قرارداد نفتى ایران و ایتالیا

رئیس هیئت مدیره مؤسسه ملى نفت ایتالیا از فرمول شاه براى بستن قراردادهاى نفتى بین کشورها و شرکت‌هاى خارجى استقبال کرد و گفت: به موجب این فورمول اصل 25 درصد و 75 درصد در تقسیم سود فعالیت‌هاى نفتى بین کشورها و شرکت‌ها برقرار مى‌شود و کشور نفت‌خیز برخلاف گذشته 75 درصد سود مى‌برد. مارچلو بولدرینى که به تهران آمده است درباره عقد قرارداد نفتى با ایران اظهار داشت: امضاى این قرارداد نه تنها یک اقدام سودمند بازرگانى و صنعتى است بلکه باید آن را براى موفقیت‌هاى آینده نیز طلیعه مسرت‌بخشى دانست. براى اجراى قرارداد نفتى ایران ـ ایتالیا تاکنون نزدیک به 11 میلیون دلار هزینه صرف شده 100 تن نیز به کارهاى مختلف پرداخته‌اند.‌‌[12]

آمار کارگران سهیم شده در سود کارخانه نساجی

در آخرین روز از برگزارى سمینار سهیم کردن کارگران اعلام شد که در سال گذشته 28 هزار و 259 کارگر در منافع 103 کارخانه نساجى سهیم شده‌اند. پرویز نورپناه کارمند اداره کل سهیم کردن گفت: این تعداد کارگر برابر 55 درصد کارگرانى است که تا همین مدت در منافع کارگاه خود سهیم گشته‌اند. وى افزود: افزایش درآمد کارگران تقریبا بین 6 تا 63 درصد حقوق سالیانه آنان مى‌باشد که در کارخانجات کوچک این افزایش درآمد بین 6 تا 18 درصد و در کارخانجات بزرگ نساجى بین 25 تا 63 درصد حقوق سالیانه مى‌باشد.‌‌[13]

فروش مراتع مهران و دهلران به عرب‌ها

سیدجواد کبیرى نماینده ایلام در جلسه علنى مجلس شوراى ملى درباره کمبود گوشت در کشور گفت: باید دولت فکر اساسى در این باره بکند. مراتع ما به حد کافى نیست. امسال با قهر طبیعت مواجه بودیم. از یک طرف و از طرف دیگر هم ندانم‌کارى و لاابالى‌گرى بعضى مأمورین محلى موجب شد که تعداد زیادى از اغنام و احشام ما از بین برود. مراتع مهران و دهلران را به جاى اینکه در اختیار احشام‌داران و گله‌دارانى که گوشت مملکت را تأمین مى‌کنند بدهند، به عرب‌ها به بهاى ناچیزى فروختند. وى افزود: من این را خیانت مى‌دانم. گله‌داران پشتکوهى به ناچار به کوه‌ها متوارى شدند در نتیجه سه قسمت از چهار قسمت گله‌هاى آنها از بین رفت و امروز همین است که مى‌بینیم دچار کمبود گوشت هستیم. وى خواستار رسیدگى فورى دولت به موضوع و تعقیب مأموران متخلف شد و افزود: مراتع را طبق اطلاع 38 هزار تومان فروخته‌اند و حال آنکه 400 هزار گوسفند عراقى وارد آنجا شده است.‌‌[14]

سال صنعت برای وزارت اقتصاد

به گفته دکتر یگانه، معاون وزارت اقتصاد، این وزارتخانه امسال را سال صنعت مى‌نامد و طرح‌هایى را براى ایجاد صنایع و تقویت صنایع کشور اجرا خواهد کرد. سال گذشته براى وزارت اقتصاد، سال صادرات بود. البته ما با تمام قدرت کار تشویق و تقویت صادرات را دنبال خواهیم کرد. وى افزود: اگر ذوب آهن با تولید کم بسازیم، صرفه اقتصادى ندارد و اگر بخواهیم ذوب آهن 500 هزار تنى بسازیم، مسلماً بازار فروش همه آن را در داخل نداریم در حالى که اگر از چند سال قبل طبق برنامه کارخانه‌هایى در کشور به وجود مى‌آمد که با وارد کردن آهن از خارج، مصنوعاتى بسازند، مسلماً امروز دچار این اشکال نبودیم و کارخانه ذوب‌آهن مى‌توانست در مرحله اول احتیاجات کارخانجات داخلى را تأمین نماید.‌‌[15]

20 قرائت‌خانه در برابر 80 کاباره و بار در تهران

پس از اظهارنظر سرپرست سازمان رهبرى جوانان درباره وجود تعداد 200 باشگاه در تهران در برابر 12 هزار میخانه، روزنامه کیهان امروز در گزارشى نوشت: در برابر هر کتابفروشى، 4 مغازه مشروب‌فروشى در تهران وجود دارد. کیهان نوشت: یک آمارگیرى دقیق که با مراجعه چهارتن از خبرنگاران ما به 40 تن از مردمان کوچه و خیابان تهیه شده است پرده از واقعیتى برمى‌دارد که مى‌توان آن را حیرت‌انگیز دانست زیرا از این 40 نفر، 50 درصد یعنى 20 تن، خوردن مشروب را بد ندانسته‌اند، 9 نفر گفته‌اند که نه مشروب مى‌خورند و نه کتاب مى‌خوانند و تنها 11 نفر خاطرنشان ساخته‌اند که مطالعه را بر کارهاى دیگر مقدم مى‌شمارند. از همین گروه 11 نفرى، 3 نفر که یکى از آنان دختر خانمى بود گفت که خوردن مشروب و خواندن کتاب هر دو براى تسکین اعصاب لازم است. گزارش کیهان حاکى است، مقایسه آمارى بین تعداد کافه رستوران‌ها، اغذیه‌فروشی‌ها، مشروب‌فروشی‌ها و کتابفروشی‌هاى تهران نشان مى‌دهد که دست‌کم در برابر هر یک کتابفروشى در شهر تهران، چهار مشروب‌فروشى وجود دارد. آمار اداره آمار عمومى وزارت کشور در سال 1340 نیز حاکى است که در شهر تهران 681 کافه رستوران و اغذیه‌فروشى و 134 مشروب‌فروشى به کار مشغول است. حال آنکه تعداد کل کتابفروشی‌هاى تهران به اضافه لوازم التحریرفروشی‌هاى پایتخت در حدود 260 مغازه مى‌باشد. 20قرائت‌خانه در برابر 80 کاباره و بار. این گزارش مى‌افزاید: در حال حاضر تیراژ پرفروش‌ترین کتاب‌هاى ارزان‌قیمت در ایران از 10 هزار نسخه تجاوز نمى‌کند و حداکثر درآمد یک کتابفروش از ده درصد کل فروش کمتر است. یک کتابفروش که روزى 1000 تومان بفروشد، تقریبا 100 تومان استفاده مى‌برد اما همین 1000 تومان کتاب، ماه‌ها در کتابفروشی‌هاى دست دوم تهران و شهرستان‌ها در قفسه‌ها مى‌ماند و گرد و خاک مى‌خورد.

کیهان درباره فروش مشروب در کشور مى‌نویسد: در حال حاضر در سراسر ایران نزدیک به 40 کارخانه مشروب‌سازى به ساختن انواع مشروب‌هاى الکلى سرگرم هستند و سالیانه تحت نظر اداره رسومات در تهران نزدیک به 5 میلیون بطر عرق و ودکا و 250 هزار بطر و نیم کنیاک در تهران تولید مى‌شود. محصول کارخانجات شهرستان‌هاى ایران نیز رقمى معادل ارقام بالاست. به علاوه براساس آمار اداره بررسی‌هاى آمار اقتصادى وزارت بازرگانى، تنها در سال 1340، بیش از 70 میلیون و 380 هزار ریال مشروبات مختلف به ایران وارد شده است که غیر از واردات معافى سفارتخانه‌ها و مشروب قاچاق است.

جمع پولى که بابت این «آب آتش‌زا» هر ساله به جیب تولیدکنندگان مشروب مى‌رود، از نیم میلیارد ریال تجاوز مى‌کند. در حال حاضر کمتر مشروب‌فروشى در تهران یافت مى‌شود که درآمد آن از روزى 100 تومان کمتر باشد.

بخش دیگر این گزارش به وضعیت کتابخانه‌ها پرداخته مى‌نویسد: بیش از 15 هزار جلد کتاب انگلیسى و عربى و فلسفه و علمى در کتابخانه دانشکده حقوق وجود دارد که حتى یک مشترى هم ندارد. مشترى کتاب‌هاى کتابخانه ملى نیز محصلین و کارمندان بازنشسته دولت هستند که یا براى خواندن درس مى‌آیند یا گذراندن وقت. این کتابخانه حدود 800 هزار جلد کتاب دارد که بسیارى از آنها ارزش زیادى دارد اما کمتر کسى براى مطالعه آنها مراجعه مى‌کند.

در پایان این گزارش آمده است: با مرور این همه ارقام فقط مى‌توان یک نتیجه گرفت و آن اینکه در تهران، مشترى کتاب خیلى کم و طرفدار مشروب زیاد است. یا به قول ظریفى، تهران به راستى شهر خوش اخلاقى نیست.‌‌[16]

خطاب نماینده ایلام به مخالفان ایران

نمایندگان مجلس شوراى ملى در نطق‌هاى پیش از دستور خود به ناصر رئیس جمهور مصر و مطبوعات منطقه که به طرفدارى از وى علیه ایران مطالبى منتشر کرده بودند، به شدت حمله کرده آنان را عوامل تفرقه و بردارکشى در میان مسلمانان دانستند. سیدجواد کبیرى نماینده ایلام در نطقى که با قرائت آیاتى از قرآن آغاز شد، ناصر را فردى قلدر و فرعون مصر خواند و گفت: او همان فردى است که آسایش و امنیت خاورمیانه را به خطر انداخته عامل مهم استعمار و استثمار است. مسلمانان جهان و کشورهاى عربى باید بیدار و هوشیار باشند و فریب الفاظ و ادعاهاى سراپا دروغ این نابغه جهنمى را نخورند زیرا او هدفى جز استثمار و استعمار کشورهاى عربى ندارد.

وى مدعى شد: تنها برادران خوزستانى متأثر نیستند بلکه تمام ملت ایران متأثرند. ملت ایران به هیچ‌وجه نمى‌تواند در برابر تحریکات دشمنان ساکت بنشینند تا آنجا که ممکن است با فراست و یا تدابیر لازم از طریق دیپلماسى اقدام مى‌نماید و عنداللزوم با مشت آهنین دهان آنها را مى‌کوبد.

وى خطاب به مخالفان ایران گفت: فضولى موقوف. اینجا ایران است و همه ما ایرانى هستیم. کشور شاهنشاهى ایران و متعلقات آن غیرقابل تجزیه است. ما مفتخریم که مسلمان هستیم و به مصداق «حب‌الوطن من‌الایمان» هر ذره از خاک وطن را با جان برابر مى‌دانیم و با تمسک به آیه شریفه اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولى‌الامر منکم به پیروى از منویات شاهنشاه خردمند و دانا و مسلمان و به یارى خداوند توانا و ائمه اطهار براى ساختن ایرانى مترقى و نو با عزمى جازم و اراده‌اى استوار متحد و متشکل شده‌ایم و این حقیقت را هم به خوبى دریافته‌ایم: در کف کشور، پندارى پنج انگشتیم / تا که جمعیم به دندان اجانب مشتیم.‌‌[17]


پانوشتها:

 

[1]ـ امام در آئینه اسناد، سیر مبارزات امام خمینى به روایت اسناد شهربانى، جلد اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، 1383، ص 419.

[2]ـ مدرسه فیضیه به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 148.

[3]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 13: جلوه محراب شهید آیت‌الله سیدمحمدقاضی طباطبایی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 125

[4]ـ رادنیا، عباس، مقاومت در زندان، صفحاتی از تاریخ معاصر، ج 4، تهران، قلم، 1377، ص 335، 334.

[5]ـ سفری، محمدعلی، قلم و سیاست، ج 2، تهران، نامک، 1372، ص 581.

[6]ـ همان، ص 584 و 582.

[7]ـ خلیل ملکى به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، 1388، ص 221.

[8]ـ همان، ص 220.

[9]ـ روزنامه پست تهران، ش 3173، 12/2/43، ص 1.

[10]ـ شاملو، محسن، اثرات انقلاب سفید در رشد اقتصادى ایران، تهران، روابط عمومی اطاق بازرگانی، 1347، ص 112.

[11]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 35، 12/2/43، ص 6 و 4.

[12]ـ روزنامه بهار ایران، ش 1686، 10/2/43، ص 6 و 1.

[13]ـ مجله تهران اکونومیست، ش 533، 19/2/43، ص 44.

[14]ـ مجله مذاکرات مجلس شوراى ملى، جلسه 64، 10/2/43، ص 6.

[15]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11374، 10/2/43، ص 8.

[16]ـ روزنامه کیهان، ش 6226، 10/2/43، ص 7.

[17]ـ مجله مذاکرات مجلس شوراى ملى، جلسه 64، 10/2/43، ص 7 و 5.