شنبه 16 آذر 1342 / 20 رجب 1383 / 7 دسامبر 1963
8 بازدید
تلاش برای رهایی دوست حاج اسماعیل رضایی از زندان
مأمور ساواک گزارش داد بنا به اظهارات شخصی به نام محبوبی، از کارمندان بانک اعتبارات صنعتی، عده‌ای از رفقای حاج اسماعیل رضایی بعد از تیرباران شدن وی در تلاشند تا یکی از دوستان او را که چهار میلیون ریال از پول حاج اسماعیل رضایی در دست اوست از زندان بیرون بیاورند.[1]
اعلامیه نهضت آزادی ایران در محکومیت حمله به مدرسه حجتیه
نهضت آزادی ایران با صدور اعلامیه‌ای حمله عوامل رژیم به مدرسه حجتیه را محکوم کرد و نوشت: براى اطلاع ملت ایران داستان مدرسه فیضیه در شرف تکرار است. هر روز استعمار نو براى خفه کردن مردم مسلمان ایران و کوبیدن آزادی‌ها و محو آثار اسلامى، نغمه تازه و شومى ساز مى‌کند. از جمله اینکه چندی است به یکى از جاسوسان شناخته شده خود در قم، به چند نفر پلیس مخفى دستور داده که در مرکز روحانیت ایران یعنى حوزه علمیه قم مزاحم طلاب و محصلین علوم دینى شوند. به این مقدار قناعت نکرده و با استفاده از مأمورین رسمى و مسلح براى ایجاد تشنج و به وجود آوردن صحنه دیگرى همچون صحنه مدرسه فیضیه کوشش مى‌کنند و بدین منظور یک ساعت و نیم بعدازظهر روز چهارشنبه 16 آذر جارى عده‌اى پلیس به اتفاق دو افسر و عده‌اى چاقوکش به مدرسه حجتیه ریخته و براى تهدید و ارعاب دانشجویان اعلام مى‌کنند فوراً حجره‌هاى خود را تخلیه کرده به دوازده نفر دیگر اخطار مى‌کنند که خود را به دادگسترى شهرستان معرفى کنند. این اعلامیه در ادامه از تصمیم دانشجویان مبنی بر ایستادگی در برابر رژیم خبر داد و افزود: دانشجویان علوم دینى تصمیم دارند در کنار خیابان چادر بزنند و بدین‌وسیله به دنیا ثابت کنند که هیئت حاکمه ایران براى رضاى خاطر اربابان خود، علم، دین و روحانیت را قابل احترام نمى‌داند و کوچک‌ترین ارزشى براى اصول انسانى و آزادى فردى و اجتماعى قائل نمى‌باشد. گویا اینها در خوابند و از حوادثی که در دنیا مى‌گذرد بى خبر و از خشم و غضب خداوند قهار که هر قدرت بزرگى نزد او کوچک است بى اطلاع هستند.[2]
صدور رأی نهایی دادگاه برای اعضای نهضت آزادی
دادگاه عادی ویژه شماره یک دادرسی ارتش، رسیدگی به اتهامات مهدی بازرگان، یدالله سحابی، آیت‌الله طالقانی و دیگر اعضای نهضت آزادی را امروز به پایان رسانید و رأی نهایی را صادر کرد. بر اساس رأی دادگاه اعضای نهضت آزادی به اتهام اقدام بر ضد امنیت مملکت و اهانت به مقام سلطنت به چند سال حبس محکوم شدند: 1- مهندس مهدی بازرگان و آیت‌الله حاج سیدمحمود طالقانی هریک ده سال حبس 2- دکتر یدالله سحابی و دکتر عباس شیبانی و احمد علی بابائی هریک شش سال حبس 3- مهندس عزت‌الله سحابی، ابوالفضل حکیمی و محمدمهدی جعفری هریک چهار سال حبس 4- پرویز عدالت‌منش یک سال حبس.[3]
برخورد مأموران رژیم با مراسم 16 آذر
همزمان با سالروز 16 آذر و به خاطر بزرگداشت خاطره مرگ جانگداز چند دانشجو، مراسمی در دانشگاه تهران بر پا شد که با عکس‌العمل شدید مأموران دولتی روبه‌رو گردید و عده‌ای از دانشجویان مورد ضرب و شتم قرار گرفته گروهی هم دستگیر شدند.[4]
تجلیل رادیو پیک ایران از شهیدان 16 آذر
رادیو پیک ایران در گزارش ساعت 20 امروز خود از شهیدان 16 آذر تجلیل کرد و گفت: روح انقلابی و درس اتحادی که شهیدان به دانشجویان دادند، همواره سرمشق آنها است. این مبارزات درخشان دانشجویی در ضربت به رژیم سیه‌کار کودتا، چون اخگری فروزان به دلها گرمی بخشیده نشانه ادامه پیکار ملی تسلیم نشدنی و جانباز بوده است. دسایس رژیم علیه دانشجویان، ترس مرگبار سردمداران رژیمی که اقبال‌ها و جهانشاه صالح‌ها را برای ریاست دانشگاه مأمور کرده است و رفتار سبعانه آنها که در آذر 1332 و چه در مهر امسال همه نشان می‌دهد که جوانان دانشجوی ما تا چه اندازه در مبارزه سرسخت و نسبت به آرمان‌ها و هدف‌های ملی، تا چه حد وفا دارند. فریاد خشم دانشجویان دانشگاه تهران و من‌جلمه صدای خموش بزرگ‌نیا، قندچی و شریعت رضوی پس از ده سال اینک همه دانشگاه‌های کشور، از جمله تبریز، اصفهان، شیراز و مشهد را هم فرا گرفته است و جوانان دانشجوی ایران در خارجه نیز هر روز با قدرت بیشتری همین صدا را در آلمان، ایتالیا، فرانسه، سوئیس، اتریش، انگلستان و ایالت متحده امریکا طنین‌افکن می‌سازند. ده سال حکومت جبارانه شاه ثابت کرد که این نوع صدا را نه تنها نمی‌توان خاموش کرد بلکه هیچ نیرویی نمی‌تواند مانع طنین پرشکوه غریو جوانان پر شور ایران شود و آنها را در برابر زور و ستم و جهل به زانو در آورد. شهیدان راه 16 آذر، در آرزوی ایجاد ایرانی آباد و آزاد، استقلال سیاسی و اقتصادی و مترقی...... تنها مبارزه، فداکاری و وحدت، یعنی درس ارجمند 16 آذر می‌تواند به این آرزوی شهیدان ما تحقق بخشد. سلام بر دانشگاه مبارز، درود بر دانشجویان دلیر در ایران باستان، افتخار بر خاطره شهیدان دانشگاه.[5]
مناسبات و روابط بین ترکیه و ایران در مصاحبه نخست‌وزیر
رادیو آنکارا در بخش فارسی اخبار امشب خود مصاحبه خبرنگار روزنامه جمهوریت استانبول با اسدالله علم را پخش کرد که در آن علم با اشاره به مناسبات و روابط بین کشور ترکیه و ایران گفته است: علاوه بر روابط تاریخی که با یکدیگر داریم، مناسبات بسیار عمیق نیز موجود است که ما را به هم نزدیک‌تر ساخته و باید این مناسبات بیش از پیش تحکیم و تقویت گردد. نخست‌وزیر ایران از لحاظ پیشرفت مناسبات دو کشور به نکات زیر اشاره نمود: مبادله فرهنگی به همکاری تعلیم و تربیت، ایجاد بورس‌هایی برای دانش‌آموزان و توسعه تسهیلات بازرگانی. نخست‌وزیر ایران اضافه نمود برای اجرای منظور فوق، تسهیلاتی باید به عمل آورد مثلاً ترک‌ها و ایرانی‌ها باید بدون اخذ گذرنامه و روادید و با آزادی در کشورهای یکدیگر رفت و آمد نمایند و تسهیلات موجود گمرکی بیشتر و بسط توسعه یابد. تمام این مسائل فعلاً در بین دولت‌های ایران و ترکیه مورد بررسی قرار گرفته است. نخست‌وزیر ایران سپس درباره پیشرفت راه ترانزیت بین ترکیه و ایران اظهار داشت: با ابراز کمال علاقه‌مندی این موضوع را مورد بررسی قرار داده‌ایم ولی می‌دانید که یک قسمت از این برنامه را به مورد اجرا گذاشته‌ایم.[6]
بررسی لایحه قانونی انجمن‌های ایالتی و ولایتی در جلسه هیئت دولت
در جلسه امروز هیئت دولت، لایحه قانونی تشکیل انجمن‌های ایالتی و ولایتی بررسی گردید و تصمیم گرفته شد که از طرف وزارت کشور به پارلمان تقدیم شود. سپس از تصویب‌نامه مربوط به کمک به آوارگان عرب فلسطین از طریق سازمان ملل متحده طرح گردید و مورد تصویب واقع شد. لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی با تغییر جزئی همان لایحه است که دولت چندی پیش به صورت تصویب‌نامه گذراند و به واسطه وجود حق رأی برای زنان، مدتی مسکوت ماند.[7]
انتصاب و استعفای سناتور شریف امامی
هیئت مؤسس جمعیت طرفدار حکومت جهانی تشکیل جلسه داد و مهندس شریف‌امامی را به ریاست این جمعیت انتخاب کرد. ضمناً نه نفر از رجال به عنوان شورای دائمی جمعیت طرفدار حکومت جهانی برگزیده شدند.[8] به نوشته روزنامه اراده آذربایجان، مهندس شریف امامی اظهار تمایل کرده است که برای رسیدگی بیشتر به امور مجلس سنا امور بنیاد پهلوی به فرد دیگری سپرده شود تا وی بتواند بهتر و بیشتر به امور پارلمانی رسیدگی کند. به نوشته همین روزنامه، در صورتی که تقاضای وی مورد قبول محمدرضا پهلوی قرار گیرد، اردشیر زاهدی یا سپهبد امیرعزیزی به سمت نایب‌التولیه بنیاد پهلوی برگزیده خواهند شد.[9]
ارسال طرح پتروشیمی ایران به فرانسه برای اخذ وام
به نوشته روزنامه بورس، طرح پتروشیمی ایران که توسط کارشناسان فرانسوی تهیه شده جهت مطالعه به فرانسه ارسال شد. یک مقام از سازمان برنامه در این باره اظهار داشت: هیئت اعزامی ایران به فرانسه طرح مزبور را با خود به فرانسه برده است تا موافقت فرانسویان را در مورد وام جهت اجرای طرح مذکور کسب نماید. این طرح در فرانسه مورد رسیدگی قرار می‌گیرد و آنچه مسلم است فرانسویان با کمک به اجرای آن موافقت خواهند کرد. زیرا طرح مذکور توسط کارشناسان فرانسوی تهیه شده و در گزارشی که در این زمینه به سازمان برنامه داده‌اند نسبت به اجرای طرح مذکور بسیار خوشبین می‌باشند.[10]
پی‌نوشتها:
[1]- قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج8، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1387، ص 383.
[2]- دوانی، علی، نهضت روحانیون ایران، ج4، تهران، موسسه خیریه امام رضا، 1377، ص 238.
[3]- صفحاتی از تاریخ معاصر ایران، ج3؛ اسناد نهضت آزادی، جریان محاکمه سران و فعالین، تهران، نهضت آزادی ایران، 1363، ص 158.
[4]- حجتی کرمانی، علی، بعثت (ارگان مخفی دانشجویان حوزه علمیه قم در سالهای 44-1342)، تهران، سروش، 1376، ص 37.
[5]- بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش211، 17/9/1342، ص 2.
[6]- روزنامه اطلاعات، ش 11263، 17/9/1342، ص 1.
[7]- روزنامه پیغام امروز، ش 1102، 17/9/1342، ص 8.
[8]- روزنامه پست تهران، ش 3063، 1/9/1342، ص 1.
[9]- روزنامه اراده آذربایجان، ش 527، 16/9/1342، ص 8.
[10]- روزنامه بورس، ش 570، 1/9/1342، ص 1.
