شنبه 10 فروردین 1342 / 4 ذیقعده 1382 / 30 مارس 1963
7 بازدید
± جلسة روحانیون و بازاریان تهران
صبح امروز گروهی از روحانیون و بازاریان تهران در منزل آیتالله سیدمحمد بهبهانی گرد هم آمدند و دربارة انتخاب و پذیرش مرجعیت و رهبری مبارزات ضدحکومتی، مذاکره کردند. به گزارش ساواک، حاضرین در این جلسه تصمیم گرفتند که نامهای به آیتالله خمینی بنویسند و ضمن پذیرش مرجعیت و رهبری ایشان، از وی تقاضای فتوای جهاد کنند.[1] در این جمع، نمایندة آیتالله سیدمحسن حکیم و نمایندة حوزة علمیة مشهد نیز حضور داشتند.[2] مخبر ساواک در گزارش مذاکرات «محرمان»ی این جلسه، از اظهارات آیتالله نوری، نماینده حوزة علمیه مشهد دربارة «نفرت» مردم این شهر از آیتالله میرزا احمد کفایی و آیتالله میرزا حسین سبزواری خبر داد. این دو روحانی از علمای غیرمبارز و سازشکاری هستند که علیرغم موقعیت علمی و حوزوی خود، به دلیل همسو نبودن با مبارزات سیاسی دیگر مراجع، مقبولیت خود را از دست دادهاند.[3]
± احتمال دستگیری آیتالله خمینی
سه روز پیش تلگرافی از جانب آیتالله خمینی به تهران مخابره شد که به تلگراف ششصد کلمهای شهرت یافت. این اعلامیه که امروز در تهران و قم دست به دست میگشت، حساسیت مقامات شهربانی و ساواک قم را برانگیخت و عدهای از مخبرین و کارآگاهان شهربانی را روانة یخچال قاضی ـ محل سکونت ایشان ـ کرد. صادق خلخالی که امروز در منزل آیتالله خمینی حضور داشت، پس از خروج از منزل با مشاهدة مأموران شهربانی که به سمت یخچال قاضی میرفتند، مجدداً نزد آیتالله خمینی بازگشت و ضمن شرح ماجرا، احتمال دستگیری ایشان را گوشزد کرد.[4]
±پاسخ آیتالله خمینی به اظهار همدردیها دربارة فاجعة فیضیه
پس از واقعة مدرسة فیضیه، روحانیون شهرهای مختلف، تلگرافهای متعددی به مراجع تقلید فرستاده و نسبت به ضرب و شتم طلاب، اظهار همدردی میکنند. آیتالله خمینی امروز نیز به یکی از این تلگرافها پاسخ داده و خطاب به روحانیون تهران و شهرستانها نوشت: «از اظهار همدردی در این فاجعة عظیمه که واقعة شهدای کربلا را به نظر میآورد، متشکرم. قوای دولتی با بیرحمی، اولاد جسمانی و روحانی پیغمبر را سرکوب کرده و قلب امام زمان(عج) را جریحهدار نمودند. خاطرات زمان چنگیز تجدید شد؛ اکنون روحانیون تأمین جانی ندارند. خداوند قاهر کافی است».[5]
± اعتصاب گستردة بازار تهران و قم
از دو روز پیش قرار بود که بازاریان تهران، قم و برخی دیگر از شهرها، امروز اعتصاب کرده و در اعتراض به وقایع اخیر و به خصوص حمله به مدرسة فیضیه، حجرههایشان را تعطیل کنند.[6] پس از انتشار اعلامیههایی در این رابطه، روز پنجشنبه، سرلشکر پاکروان در نامهای به ساواک قم، نسبت به این تحرکات هشدار و دستور داد که مراقبتهای لازم برای پیشگیری از این اعتصاب صورت پذیرد.[7] هرچند بنا به گزارش سرهنگ بدیعی، ساواک قم اقداماتی در این زمینه به عمل آورده[8] ولی بازاریان تهران، امروز را با اعتصابی گسترده پشت سر گذاشتند.[9] بخش اعظم بازار سنتی تهران، مغازههای خیابانهای بوذرجمهری، ناصرخسرو، سپه، مولوی، سیروس، خراسان، ری، شهباز، امیرکبیر و سرچشمه به حال اعتصاب و اعتراض بسته بود.[10] به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، مأموران انتظامی در بازار سرپوشیده و قدیمی تهران، مستقر شدند و درگیری و زد و خوردهایی نیز با بازاریان انجام شد.[11]
در حالی که خبرگزاریهای خارجی، اعتصاب فوق را تأیید و گزارش کردهاند، سرلشکر پاکروان در تلگرافی به ساواک قم، وضعیت را به گونهای دیگر گزارش داد و نوشت: «روز جاری با وجود تلاش و کوشش زیادی که روحانیون و عناصر وابسته به جبهة ملی جهت تعطیل بازارها و دکاکین به عنوان اعتراض به حادثة دوم فروردین و مضروب شدن برخی از طلاب به عمل آوردند، در تهران، قم، تبریز، مشهد و هیچ یک دیگر از شهرها، اعتصابی به وقوع نپیوسته و بازارهای کلیة شهرها مفتوح بوده [است]».[12]
± انتشار شایعهای در بازار تهران
امروز در بازار تهران شایع شد که علمای مشهد از شهر خارج شده و در بیرون شهر چادر زدهاند. به گزارش ساواک، این شایعه دربارة آیتالله میلانی و سبزواری منتشر شده است.[13]
± اعلامیه علیه آیتالله شریعتمداری
سرهنگ بدیعی که روز گذشته به اتفاق رئیس شهربانی قم از بازار این شهر بازدید کرده بود، در گزارش امروز خود به سرلشکر پاکروان، مغازههای بازار را «مفتوح» خواند و در گزارش اقدامات پیشگیرانة خود، نوشت: «شایع شد که دکاکینی که روز شنبة جاری تعطیل باشند، علامتگذاری خواهند شد و ممکن است به وسیلة اخلالگران غارت شوند».[14] بدیعی در این گزارش به اعلامیهای اشاره کرد که علیه آیتالله شریعتمداری تنظیم شده و قرار بود در روزهای گذشته منتشر شود. ساواک بدین وسیله قصد تهدید آیتالله شریعتمداری را داشت تا او را وادار به سکوت کند. رئیس ساواک قم در گزارش خود نوشت که این اعلامیه تاکنون منتشر نشده ولی «به وسایل غیرمستقیم، یک نسخه از آن روز گذشته برای شریعتمداری ارسال و گفته شد که چندین هزار نسخه از این اعلامیه فردا در مجلس ختم، بین حاضرین تقسیم خواهد شد». بدیعی توضیح روشنی از مجلس ختم مذکور نداد و فقط اشاره کرد که «شایع شده که پانصد نفر طلبه در مجالس ختم، در صورت تشکیل، شرکت خواهند کرد».[15] در پی این تهدید، غلامرضا زنجانی، پیشکار آیتالله شریعتمداری، شبانه با بدیعی تماس گرفت و ضمن اظهار نگرانی از پخش اعلامیة مذکور، گفت: «برنامة آقای شریعتمداری سکوت است و هیچ اقدامی از طرف ایشان نخواهد شد».[16] بدیعی در بند پایانی این گزارش، وضع بازار و شهر قم را چنین شرح داده است: «بازار و دکاکین قم، باز و جریان امور و شهر، عادی و اثری از تشکیل جلسه به منظور ختم و یا نوع دیگر، دیده نمیشود».[17]
± دستور تبعید آیتالله دستغیب
امروز دستور تبعید آیتالله سیدعبدالحسین دستغیب صادر شد. سرلشکر پاکروان در تلگرافی به ساواک شیراز با اشاره به سخنرانی اخیر آیتالله دستغیب در مسجد جامع این شهر، نوشت: «طبق اطلاع واصله، دستغیب در مسجدی به اظهارات موهن و تحریکآمیز پرداخته است. پس از تبادل نظر با استاندار، او را گرفته، سپس در اسرع وقت به منطقة مناسبی تبعید نمایید».[18]
± مکاتبة مراجع قم با مراجع نجف
پس از ماجرای مدرسة فیضیه، تبادل نامه و تلگراف بین روحانیون و مراجع افزایش یافت. مراجع تقلید قم در نامهای به نجف، شرح ماجرا را به آیتالله حکیم گزارش کردند و ایشان نیز صورت اسامی شهدا و مجروحین حادثة مزبور را از آنان درخواست کرد. سرهنگ پرتو، رئیس شهربانی قم، امروز این نامهنگاریها را به شهربانی کل کشور گزارش داد و نوشت: «آیتالله [مرعشی] نجفی و گلپایگانی تاکنون پاسخی [به آیتالله حکیم] نداده ولی خمینی و شریعتمداری فرستادهاند. مدرسة فیضیه را بازدید و به آیتالله حکیم نوشتهاند چهل نفر مقتول و پانصد نفر مجروح داشتهایم». سرهنگ پرتو در پایان این گزارش، از تصمیم به عزیمت گروهی از طلاب از قم خبر داد و نوشت: «عدهای از طلاب که در مدارس اقامت دارند، قصد عزیمت از قم را داشته ولی شریعتمداری به آنها گفته: نروید برایتان منزل تهیه میکنم».[19]
± گزارش ساواک از بازتاب حادثة فیضیه در افکار عمومی
امروز ادارة یکم عملیات ساواک در گزارشی محرمانه، به بازتاب حادثة مدرسة فیضیه در افکار عمومی پرداخت و سکوت دولت و رسانههای رسمی در انعکاس واقعة مزبور را عامل مبالغه و بزرگ جلوه کردن آن ماجرا در اذهان عمومی دانست. آنگونه که از این گزارش بر میآید، ظاهراً ساواک و مقامات امنیتی، حقیقت ماجرا را ـ چنان که شاهدان روایت کردهاند ـ قبول نداشتند و روشن نیست که چرا رؤسای ساواک حتی در گزارشهای داخلی و محرمانة خود، واقعیت حادثه را کتمان کرده و یا وارونه جلوه میدهند. در گزارش امروز ساواک آمده است: «سکوت دولت در مورد حوادث قم و تبریز موجب گردیده است که در اذهان عمومی به صورت بسیار بیسابقه و بزرگ جلوه کند و حتی شایع شده علاوه بر اینکه تعداد کشتهشدگان از دهها نفر تجاوز میکند، عدهای از طلاب زخمی و مجروح را نیز همینطور زنده زنده دفن نمودهاند و علاوه میگردد که مدرسة فیضیه را از بیخ و بن خراب نموده و مأمورین اعزامی، از تهران و شهرهای نزدیک قم و همچنین از اردوگاه زمستانی لشکر گارد شاهنشاهی در نزدیکی علیآباد، به وسیلة خودروهای بنز شرکت واحد به قم فرستاده میشدند و در میان آنها عدة زیادی نیز مأمورین نظامی بودهاند که لباس سویل پوشیده بودند و کتابخانهها را آتش زده و مدارس را غارت نموده و حتی به قرآنها و کتب مقدسه نیز ابقا ننمودهاند و تمام این تفاصیل مبالغهآمیز، نتیجة سکوت دولت و ارگانهای تبلیغاتی رسمی است و اعتقاد عمومی بر این است که علت سکوت دولت، وسعت و عظمت حادثه و کثرت مقتولین بوده است».[20] بنابراین گزارش مخالفین دولت، در پی محدودیت استفاده از تلگراف، جریان واقعه را «به صورت خیلی بزرگتر از آنچه که بوده» به وسیلة نامه «به حوزههای مذهبی ولایات مختلف گزارش داده» و تقاضا کردهاند که «علاوه بر تعطیل مجالس درس و وعظ و تعطیل نماز جماعات، به هر نحوی که مقدور باشد، با حوزة علمیة قم هماهنگی کنند». ساواک در پایان گزارش خود به بازتاب تعویق سفر شاه به مشهد پرداخت و نوشت: «شایع گردیده که خودداری اعلیحضرت همایونی از مسافرت اعلام شدة قبلی به مشهد، به علت وخامت اوضاع آن شهرستان بوده، نه بدی اوضاع جوی و برای اثبات نظریة خویش، مدعی گردیدهاند که سایر پروازهای هوایی مطابق معمول اجرا گردیده و چنانچه اوضاع و احوال جوی نامساعد بود، برنامههای پروازهای معمولی نیز میبایست تعطیل میگردید”.[21]
±نگرانی خانوادهها از اعزام دختران به سربازی
انتشار اعلامیة آیتالله خمینی مبنی بر محکومیت اعزام دختران به خدمت سربازی، موجب بروز نگرانیهایی برای خانوادهها گردید. ساواک در گزارشی نوشت: «طبق اطلاع واصله از اغلب شهرستانهای آذربایجان، مفاد اعلامیة منتشره از طرف آیتالله خمینی مبنی بر اعزام دختران به خدمت سربازی، اثرات بدی بین روستاییان به جای گذارده و شایع گردیده که دهقانان حاضرند و تصمیم دارند زمینهای خود را به مالکین پس داده تا دختران آنان را به نظام اجباری روانه ننمایند».[22]
± بستری مصدومین فاجعة فیضیه در بیمارستان فاطمی
دکتر واعظی، رئیس ادارة بهداری قم، امروز در نامهای محرمانه به علی فروغی ـ فرماندار قم ـ به پذیرش و بستری مصدومین واقعة مدرسة فیضیه در بیمارستان فاطمی پرداخت و نوشت: «در روزهای دوم و سوم فروردین، در اثر زد و خوردی که بین مردم شده بود، عدهای مجروح توسط مردم و حتی قوای انتظامی به بیمارستان فاطمی اعزام گردیده و آقایان پزشک کشیک حتیالمقدور به پانسمان و معالجات سرپایی کفایت کرده بودند. ولی در ضمن، عدهای از این مراجعین بودهاند که بستری کردن آنها به نظر اطبا ضرورت داشته و در ظرف پنج روز گذشته بالغ بر سیزده نفر از این قبیل مراجعین بستری شده بودند». دکتر واعظی در ادامة نامة خود، به عیادت روز گذشتة گروهی از طلاب از بیماران اشاره کرد و پس از شرح ماجرای دو حلقه فیلم عکاسی و اخراج طلاب از بیمارستان، نوشت: «بلافاصله به آقایان دکتر صباحی، دکتر شکرائی و دکتر روحانی دستور داده شد که ویزیت مجددی از بیماران بنمایند و آنها را مرخص کنند. در نتیجه، هشت نفر آنان روز گذشته و بقیه امروز مرخص شدند و دیگر برای ماجراجویان بهانهای نیست که به بهداری آمده و فعالیتی بنمایند».[23]
± تگلراف شیخ حسن سعید
امروز شیخ حسن سعید تگلرافی از نجف به مراجع قم فرستاد و نسبت به واقعة حمله به مدرسة فیضیه، اظهار همدردی کرد. او در این تلگراف که به زبان عربی و خطاب به آیات عظام گلپایگانی، خمینی و شریعتمداری ارسال کرده، نوشت: «اخبار تلخ هتک حرمت علما به گوشمان رسید و قلبهایمان را مملو از غم و اندوه نمود. به امید رسیدن خبرهای پیروزی علما و سلامت آنها. پایدار باشید».[24]
± مصاحبة مطبوعاتی وزیر مشاور
عصر امروز جهانگیر تفضلی، وزیر مشاور، در مقابل خبرنگاران حاضر شد و در مصاحبهای مطبوعاتی، از آگاهی دولت از تحرکات قبلی مخالفین در به تعطیلی کشاندن بازار سخن گفت. تفضلی مدعی شد: «مخالفین اصلاحات ارضی و شرکت زنان در انتخابات، با اینکه برای تعطیلی و اعتصاب بازار تهران، مشهد، قم و شیراز، مبالغ زیادی نیز هزینه کرده بودند، شکست خوردند و تمام مراکز بازرگانی و بنگاههای تجارتی تهران که در خیابانهای ناصرخسرو، فردوسی، لالهزار و سایر خیابانها قرار دارد، باز بود و حتی بانکهای خصوصی که پانصد شعبه در تهران و در دورترین گوشههای بازار دارند، هیچیک از شعب خود را تعطیل نکردند”.[25] تفضلی بازار سنتی و کهنة تهران را «مرکز ارتجاع» خواند که «خیلی از مالکین و به خصوص مخالفین آزادی زنان» برای تعطیل شدن بازار «روی آن حساب میکردند»؛[26] اما با اینحال «در بازار کفاشها، سبزهمیدان و بازار زرگرها، حتی یک پیشهور حاضر نشد تحت تأثیر مخالفین قرار بگیرد».[27]
وزیر مشاور در ادامه به تعطیلی برخی مغازهها در بازار عباسآباد و خیابان فردوسی اشاره کرد و علت آن را یهودی بودن صاحبان آنها دانست که هر هفته شنبهها را در تعطیلی به سر میبرند. تفضلی، شایعاتی مبنی بر دستگیری و تیرباران برخی از افسران نیروی هوایی را پروردة مخالفین اصلاحات ارضی دانست و گفت: «افکار عمومی پانزده میلیون دهقان و دو میلیون کارگر از لوایح ششگانه شاهنشاه به قدری شدید حمایت میکنند که مخالفین به هیچوجه جرئت نمیکنند دست به مبارزة مثبتی بزنند و جرئت تکان خوردن ندارند و به همین جهت به شایعهسازی پرداختهاند و بسیاری از این شایعات به قدری احمقانه است که به نفع ما تمام میشود».
تفضلی در پایان مصاحبة مطبوعاتی، به حضور مأموران انتظامی در بازار تهران اشاره کرد و گفت: «یک عدة سی نفری رفته بودند در و پنجرة چند دکان را در بازار بشکنند اما بلافاصله مأمورین انتظامی به محل اعزام شدند و از این عمل جلوگیری کردند».[28]
± اشرف پهلوی در استان فارس
اشرف پهلوی، که تعطیلات عید نوروز را در خوزستان و فارس سپری میکند، صبح امروز در نخستین جلسة هیئت مدیرة سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی در استان فارس شرکت کرد و در واقع آن را افتتاح نمود. اشرف در این جلسه مدعی شد که: «این سازمان در کلیه نقاط دورافتاده کشور درمانگاههای مجهزی احداث کرده و مرتباً برای معالجه و مداوای بیماران مستمند، داروهای رایگان و پزشک و پرستار میفرستد».[29] او گفت که: «سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی به دستور شاه، کارخانة داروسازی بزرگی که در خاورمیانه نظیر ندارد، احداث نموده که محصولات آن از هر جهت با داروهای خارجی رقابت میکند و در روز دوم اردیبهشت به دست شاه افتتاح خواهد شد».[30]
اشرف وعده داد که: «سالیانه بیست درمانگاه در نقاط مختلف کشور، که نیاز مبرم به دارو و پزشک دارند، خواهیم ساخت و در کنار هر درمانگاه، مدرسهای نیز تأسیس خواهیم نمود».[31] او ساعتی بعد، نخستین جلسة کمیتة شورای عالی جمعیتهای زنان استان فارس را نیز افتتاح کرد و در سخنانی گفت: «اکنون که زنجیر اسارت شما بانوان به دست برادر تاجدارم گسسته شده و همانطور که پدر تاجدارم نیروهای اولیه را کنار زد، باید بکوشید که وظایف خطیر خود را به خوبی انجام دهید».[32] اشرف با تأکید بر لزوم مبارزه با بیسوادی بانوان،[33] به آنان گفت: «شما نباید از این آزادی سوءاستفاده کنید. برای یک زن در مرحلة اول، یک همسر خوب و یک مادر خوب و مهربان و دلسوز بودن مهم است و بعد از آن، سایر فعالیتهای اجتماعی».[34] بازدید از پرورشگاه خیریه فرح پهلوی[35]، آموزشگاه سازمان شاهنشاهی خدمات اجتماعی و بیمارستان نمازی شیراز، از دیگر برنامههای امروز اشرف پهلوی بود.[36]
± محاکمة ارتشبد عبدالله هدایت
امروز سخنگوی ادارة دادرسی از تشکیل جلسة محاکمة ارتشبد عبدالله هدایت در روز بعد خبر داد. به گزارش کیهان، ارتشبد هدایت، سرلشکر حسن معینپور و مهندس رضا وثوق گرایلی در پروندة خرید برخی ساختمانهای ارتش دخالت داشتهاند. قرار است ریاست دادگاه ویژة نظامی آنها را، سپهبد رضا عظیمی بر عهده داشته باشد.[37] ارتشبد هدایت در پنجم آذرماه سال گذشته، بازداشت و پس از صدور قرار بازپرسی نظامی، به پادگان جمشیدیه منتقل شده بود.[38]
±مقابلة ارتش با عشایر مخالف اصلاحات ارضی
نیروهای نظامی جنوب در درگیری با عشایر بهپا خاسته، علیه اصلاحات ارضی نُه نفر از آنها را کشته و سه نفر دیگر را دستگیر نمودند و دو کامیون از اثاثیه و اموالی را که به نوشتة بهرام آریانا «غارت شده بود»، بازپس گرفتند.[39]
± حمایت بانک جهانی از برنامة پنج سالة سوم کشور
روزنامههای امروز از حمایت بانک جهانی از برنامة پنج سالة سوم عمرانی کشور خبر دادند. به گزارش کیهان و اطلاعات، نمایندگان و کارشناسان بانک جهانی، مدتی پیش، برنامة سوم پنج ساله را مورد مطالعه قرار داده و دو ماه قبل در گزارشی مبسوط، این برنامه را ستوده و اعلام کرده بودند که: «ایران میتواند بیش از مبلغ 31 میلیارد ریال که در برنامه پیشبینی شده است، وام خارجی دریافت کند».[40] سازمان برنامه نیز در پاسخ به این گزارش نوشت که: «به منظور موفقیت برنامههای کشاورزی، لازم است اعتبارات روستایی، مبلغ پنج میلیارد ریال افزایش یابد و بدین ترتیب قرار است که حجم اعتبارات برنامة عمرانی سوم، از مبلغ 140 میلیارد ریال به 145 میلیارد ریال افزایش یابد».[41]
± افزایش هزینة زندگی در ایران
بانک مرکزی امروز اعلام کرد که شاخص هزینة زندگی در ایران، در بهمن ماه سال گذشته افزایش یافته است. بنابراین گزارش، با وجود کاهش در شاخصهای مسکن، اثاثیة منزل و پوشاک، افزایش قیمت برخی اقلام خوراکی و مواد غذایی، شاخص کل هزینة زندگی در ایران را افزایش داده است.[42]
± مرد سال ورزش کشور
غلامرضا تختی، قهرمان کشتی ایران از طرف کیهان ورزشی به عنوان مرد سال ورزش کشور برگزیده شد. این انتخاب در حالی صورت گرفت که تختی به جبهة ملی نزدیک شده و دستگاه حکومتی، نظر مساعدی نسبت به وی ندارد.[43]
± نمایشگاه هفت هزار سال هنر ایران
روزنامة کیهان امروز در گزارشی به نمایشگاه هفت هزار سال هنر ایران پرداخت و به نقل از سخنگوی دربار، نوشت: «این نمایشگاه که از دیماه گذشته در شهر وین، پایتخت اتریش دایر بود، از هفتة اول اردیبهشت ماه در شهر میلان ایتالیا و در محل کاخ سلطنتی میلان به مدت سه ماه گشایش خواهد یافت».
این نمایشگاه با پیام مخصوص شاه آغاز به کار کرده و «سرپرستی عالیه»ی آن را محمدرضا شاه و رئیسجمهور ایتالیا بر عهده خواهند داشت. به گزارش کیهان، نمایندگان ایتالیا در کمیتة افتخاری این نمایشگاه، مقامات برجستة این کشور چون رئیس مجلس سنا، رئیس مجلس شورا، وزیر امور خارجه، وزیر فرهنگ، سفیرکبیر ایتالیا در ایران، رئیس انستیتو روابط فرهنگی ایتالیا با خاورمیانه و خاور دور و رئیس دانشگاه میلان بوده و از طرف ایران نیز، حسین علاء وزیر دربار، غلامعباس آرام وزیر امور خارجه، پرویز ناتلخانلری وزیر فرهنگ، سفیرکبیر ایران در ایتالیا و شجاعالدین شفا، دبیرکل شورای فرهنگی سلطنتی در این کمیته عضویت خواهند داشت.[44]
±کمکهای شاه به دانشگاه کراچی پاکستان
امروز مراسمی در دانشگاه کراچی پاکستان برگزار شد و طی آن از کمکهای شاه و دولت ایران به این دانشگاه، قدردانی شد. دکتر غلام سرور، رئیس بخش فارسی این دانشگاه در جلسهای که با حضور استادان و دانشجویان بخش مذکور تشکیل شده بود، از توجهات شاه و دولت ایران در ارسال کتاب و نشریات فارسی مختلف، سپاسگزاری کرد.[45]
پینوشتها:
[1]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 2: فیضیه، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 70.
[2]. همان، ص 72.
[3]. همان، ص 73 و72.
[4]. خلخالی، صادق، خاطرات آیتالله خلخالی، تهران، سایه، ۱۳۷۹، ص 93 و 91.
[5]. صحیفه امام، ج 1، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ، 1378، ص 176.
[6]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، همان، ص 67.
[7]. همان، ص 59.
[8]. فصلنامه 15 خرداد، ش 18، سال چهارم، بهار 1374، ص 77.
[9]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 8، 12/1/42، ص 2.
[10]. صفحاتی از تاریخ معاصر ایران، نهضت آزادی ایران، ج 2: نشریات داخلی، تهران، نهضت آزادی ایران، ۱۳۶۱، ص 169.
[11]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 9، 14/1/42، ص 19.
[12]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، همان، ص 69.
[13]. سیر مبارزات امام خمینی در آیینه اسناد ساواک، ، تهران، موسسه چاپ و نشر عروج، 1386، ج 1، ص 242.
[14]. فصلنامه 15 خرداد، شماره 18، سال چهارم، بهار 1374، ص 77.
[15]. همان، ص 77.
[16]. همان، ص 78.
[17]. همان.
[18]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، نفس مطمئنه شهید آیتالله سید عبدالحسین دستغیب، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 31.
[19]. امام در آئینه اسناد (سیر مبارزات امام خمینی به روایت اسناد شهربانی)، جلد اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1383، ص 57؛ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، همان، ص 62.
[20]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، همان، ص 65.
[21]. همان، ص 66 و 65.
[22]. همان، ص 63.
[23]. همان، ص 74 و 73.
[24]. اسناد انقلاب اسلامی، ج 2، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۷۴، ص 68.
[25]. روزنامه اطلاعات، ش 11056، 11/1/42، ص 15 و 1.
[26]. روزنامه مهر ایران، ش 1792، 11/1/42، ص 1.
[27]. روزنامه اطلاعات، ش 11056، 11/1/42، ص 15 و 1.
[28]. همان.
[29]. روزنامه کیهان، ش 5908، 11/1/42، ص 11 و 1.
[30]. روزنامه بهار ایران، ش 1585، 12/1/42، ص 2.
[31]. روزنامه کیهان، ش 5908، 11/1/42، ص 11 و 1.
[32]. روزنامه بهار ایران، ش 1585، 12/1/42، ص 2.
[33]. همان، ش 1792، 11/1/42، ص 6.
[34]. همان، ش 1585، 12/1/42، ص 2.
[35]. همان.
[36]. مجله پهلوینامه، ش 4، 1/1/1342، ص 17.
[37]. روزنامه کیهان، ش 5907، 10/1/42، ص 1.
[38]. روزنامه اطلاعات، ش 11055، 10/1/42، ص 13.
[39]. آریانا، بهرام، تاریخچه عملیات نظامی جنوب، تهران، چاپخانه ارتش، 1342، ص 81.
[40]. روزنامه کیهان، ش 5907، 10/1/42، ص 1.
[41]. روزنامه اطلاعات، ش 11055، 10/1/42، ص 1.
[42]. همان، ص 16.
[43]. فاطمینویسی، عباس، زندگی و مرگ جهان پهلوان تختی به روایت اسناد ساواک، تهران، نشر جهان کتاب، 1377، ص 67.
[44]. روزنامه کیهان، ش 5907، 10/1/42، ص 12.
[45]. بررسی تحولات روابط دولت شاهنشاهی ایران با کشورهای افغانستان، بنگلادش، پاکستان، ترکیه، سریلانکا، نپال و هند در پنجاه سال شاهنشاهی پهلوی، تهیه کننده اداره پنجم سیاسی وزارت امور خارجه، تهران، وزارت امور خارجه، اداره انتشارات و مدارک، ۲۵۲۳= [۱۳۵۵]، ص 73.
