دوشنبه 2 دی 1342 / 6 شعبان 1383 / 23 دسامبر 1963
3 بازدید
پیام آیت‌الله میلانی به کنگره اسلامی دانشجویان مقیم اروپا
آیت‌الله محمدهادی میلانی خطاب به اعضای شرکت کننده در کنگره اسلامی دانشجویان مقیم اروپا پیامی فرستاد و ضمن تأیید اقدام آنان در تشکیل این کنگره، دانشجویان را به پیروی از ارزش‌های اسلامی و استقامت در راه مبارزه و دفاع از ارزش‌های دینی و اسلامی دعوت کرد. در بخشی از این پیام آمده است: «حاصل آن روش استعماری آن شد که ملل اسلامی تنزل کردند؛ در حالی که بزرگان آنها که همیشه از پیشقدمان نهضت‌های اصلاحی اجتماعی دنیا بوده‌اند و آثار وسعت فکری ایشان موجد تمدن عصر حاضر بوده است، جای خود را به افرادی منفی‌گو و مأیوس و خانه‌نشین داده است و دیگران نیز با تأسی بدانها راه زوال و تباهی را سپردند. از سوی دیگر طبقه تحصیل‌کردة آنها که همیشه از پیشروان جامعه شناخته می‌شوند، افرادی از آنها از نظر اخلاق و ایمان، سست و لاابالی و معاند معنویت از کار در آمده‌اند و طبعاً فساد تا اعماق اجتماعات ریشه دوانده است و برای ترکتازی استعمارگران، زمینه مهیا و بدون مدافع و منازع ایجاد کردند. ثروتشان و استقلالشان و همة حیثیت آنان و حتی فرهنگ و بهداشت آنان را دیگران ضبط نمودند. در اینجا توجه به این واقعیت بسیار جالب است که در کنار تمام این جریانات سیاسی که علیه ملل اسلامی طرح‌ریزی و عملی می‌شود، ملاحظه می‌کنیم دوباره اسلام قدرت خود را به‌تدریج در طبقه تحصیل‌کرده و جوان باز می‌گیرد و از طرف دیگر علما و روحانیت از زاویه سکون و سکوت به خطوط متحرک اجتماع وارد می‌شوند و خود را موظف به مداخله در مصالح امت اسلامی می‌دانند و هرچه در زمان جلو می‌رویم این تحرک در طبقات روحانی و این رشد دینی در طبقات مختلف بخصوص در طبقه جوان بیشتر می‌شود، اگر در بیست سال و ده سال قبل در اروپا انجمن‌های اسلامی دیده نمی‌شد، اکنون مشاهده و کنگرة اسلامی در آنجا برگزار می‌شود و اگر تا چندی قبل در دانشگاه‌های ایران و سایر ممالک اسلامی صحبتی از دین نبود، اکنون قوی‌ترین گروه جوانان متدین و متشکل در داخل دانشکده‌ها هستند...»[1]
تلگرام آیت‌الله طباطبایی به دادستانی ارتش
آیت‌الله سیدمحمدحسین طباطبایی تلگرامی به دادستانی ارتش در قزل‌قلعه ارسال کرد. ایشان در تلگرام خود به دستگیری علمای تبریز بخصوص آیت‌الله سیدمحمدعلی قاضی طباطبایی اعتراض نمود.[2]
احتمال تأسیس یک دانشگاه مذهبی
روزنامه خراسان در تحلیل خود از سخنان شاه که در روز عید مبعث و در سفر خود به کرمانشاه ایراد کرده بود، احتمال داد، دانشگاهی مذهبی در شهر مقدس مشهد تأسیس خواهد شد.[3]
ملاقات رئیس انستیتو روابط فرهنگی ایتالیا در خاورمیانه با شاه
رئیس انستیتو روابط فرهنگی ایتالیا در خاورمیانه به اتفاق سفیرکبیر ایتالیا در دربار شاهنشاهی ساعت 12 ظهر با شاه دیدار کردند و از حفریات هیئت باستان‌شناسی ایتالیایی که به کشف یک شهر و معبد متعلق به دورة هخامنشی منجر شده است، گزارش دادند.[4]
عضویت اعضای حزب مردم در حزب ایران نوین
حزب مردم با انتشار اعلامیه‌ای از اعضای خود خواست تا موضع خود را در قبال آن حزب مشخص کنند. در این اعلامیه آمده است چنانچه اعضای حزب تا هفته آینده از حزب ایران نوین کناره‌گیری نکنند از حزب مردم مستعفی شناخته خواهند شد. پیش‌بینی می‌شود که هیچ‌یک از اعضای حزب مردم که به عضویت حزب ایران نوین درآمده‌اند با وجود انتشار این اعلامیه شدید‌اللحن حزب مردم از حزب ایران نوین کناره‌گیری نخواهند کرد؛ زیرا در محافل سیاسی شهرت دارد که حسنعلی منصور دبیرکل حزب ایران نوین، دولت آینده را تشکیل خواهد داد و حال آن که برای پروفسور عدل دبیرکل حزب مردم، به هیچ‌وجه امکان رسیدن به مقام نخست‌وزیری مهیا نخواهد بود. همین مسئله بزرگ موجب شده است، سردمداران فعلی حزب مردم بر آن شدند تا با یکی از شخصیت‌های پرنفوذ و در عین حال خوشنام وارد مذاکره شوند و از او بخواهند که رهبری سیاسی حزب مردم را به عهده بگیرد. بیشتر این گروه متوجه مهندس جعفر شریف امامی هستند. در حال حاضر دکتر فرود، برادر سناتور فرود و عضو هیئت بازرسی حزب مردم و دوستانش می‌کوشند که زمینه این مذاکره را فراهم سازند. شمار بسیاری از اعضای حزب مردم پس از کناره‌گیری اسدالله علم از حزب، از عضویت خود استعفا کرده‌اند.[5]
تصویب لایحه الحاق ایران به قرارداد منع آزمایش‌های هسته‌ای
در جلسه علنی مجلس سنا که به ریاست جعفر شریف امامی تشکیل شد، لایحه الحاق دولت شاهنشاهی ایران به قرارداد منع آزمایش‌های سلاح هسته‌ای در جو و فضای ماوراء و زیر آب به تصویب رسید.[6]
انتقاد بعضی نمایندگان مجلس از اخراج کارگران
در جلسه علنی مجلس شورای ملی، امان‌الله ریگی نماینده زاهدان، از اخراج کارگران شرکت نفت بنا به تصمیم کنسرسیوم که در چند سال اخیر در آبادان انجام شده است انتقاد کرد. وی گفت در نتیجة اجرای سیاست نادرست کنسرسیوم در ده‌سال اخیر بیست هزار نفر از کارگران شرکت نفت اخراج شده‌اند و قرار است تعداد پانزده هزار کارگری هم که اکنون شاغل هستند نیز به هشت هزار نفر برسد. همچنین دکتر ضیاءالدین شادمان نماینده جیرفت، اظهار داشت برای کنسرسیوم، هزینه صدور نفت خام مقرون به صرفه‌تر و ارزان‌تر از نفت تصفیه شده است و دولت ایران نیز شرکت‌های نفتی را مجبور نکرده که مقداری از نفت را به صورت تصفیه شده از ایران صادر کنند. سیدعلی صائب نماینده مردم اصفهان نیز دربارة تعطیلی کارخانجات اصفهان گفت: اگر به فعالیت کارخانجات اصفهان و وضع کارگران آنها توجهی نشود، سایر کارخانه‌ها نیز تعطیل خواهد شد و عده بیشتری از کارگران بیکار می‌شوند.[7]
حضور ناوهای جنگی انگلیس در آبادان
ساعت10:30، دو فروند ناو جنگی انگلیسی به نام «مئون» و «باستیون» طی تشریفات خاصی برای بازدید دوستانه در آب‌های کنار آبادان پهلو گرفتند. سرنشینان این دو ناو جنگی انگلیسی در ایام عید کریسمس در آبادان خواهند بود.[8]
دو جناح انگلیسی و امریکایی در حزب ایران نوین
یکی از اعضای مؤثر حزب تازه تأسیس «ایران نوین» اظهار کرده است از هم‌اکنون در ساختار اعضای رهبری این حزب، جناح طرفدار سیاست امریکا و جناح طرفدار سیاست انگلستان به وجود آمده است. دکتر محمدعلی رشتی نماینده مردم یزد در مجلس شورای ملی، کارگردان جناح امریکایی است و حسنعلی منصور نماینده مجلس و دبیرکل حزب ایران نوین در حالی که سعی می‌کند خود را بی‌طرف نشان دهد باطناً جناح انگلیسی را اداره می‌کند.[9]
روابط اعضای جبهه ملی با حزب ایران نوین
به گزارش ساواک به اعضای جبهه ملی دستور داده شده است که باید به عضویت حزب ایران نوین درآیند و پس از احراز عضویت و حضور در جلسات به دلایلی باعث بر هم خوردن جلسات آن حزب بشوند و هر روز تشنجات و مزاحمت‌هایی به وجود آورند. در ضمن افرادی مانند حسن خرمشاهی، غلامرضا تختی، روح‌الله جیره‌بندی و جعفر موسوی که از اعضای جبهه ملی هستند رسماً دیگر افراد را به نام‌نویسی در این حزب تشویق می‌کنند.[10]
پذیرش اعضای غیرفعال جبهه ملی در حزب ایران نوین
روحانی مدیرعامل سازمان آب تهران، اظهار کرد: زمانی که به اتفاق گروه مترقی و چند تن از نمایندگان مجلس با شاه ملاقات کرد، از شاه تقاضا نموده است در صورتی که چند نفر از اعضای جبهه ملی که در حال حاضر به نفع جبهه ملی فعالیت ندارند به عضویت حزب ایران نوین درآیند، در توسعه و رونق حزب تأثیر فراوان خواهد داشت. شاه با این تقاضا موافقت کرد، روحانی قصد داشت با این موافقت شاه، نظام‌الدین موحد عضو سابق حزب ایران و عضو هیئت مدیره بنگاه مستقل آبیاری و کمال دری رئیس کل راه‌آهن را به عضویت حزب ایران نوین درآورد.[11]
وساطت حسنعلی منصور برای نزدیکی جبهه ملی و شاه
به گزارش مخبر ساواک بر اثر وساطت حسنعلی منصور دبیرکل حزب ایران نوین، محمدعلی کشاورز صدر عضو شورای مرکزی جبهه ملی به مقامات عالی کشور نزدیک شد و حتی گفته شده با شاه نیز دیدار داشته است. در پاره‌ای از محافل چنین تلقی شده است که منظور از این اقدام نزدیک کردن جبهه ملی به مقامات عالی‌رتبه و استفاده از این جبهه در مقابله با دکتر علی امینی نخست‌وزیر سابق بوده باشد که اخیراً با سیاستمداران خارجی ارتباط بسیاری پیدا کرده است.[12]
امضای قراردادهای همکاری بین ایران و شوروی
ساعت 10، قراردادهای مربوط به موافقت‌نامة همکاری فنی و اقتصادی ایران و شوروی بین مهندس صفی اصفیاء مدیرعامل سازمان برنامه به نمایندگی از دولت شاهنشاهی ایران و پتروف رئیس هیئت نمایندگی دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در سازمان برنامه امضا و مبادله شد. طبق مفاد این قرارداد کارشناسان شوروی می‌باید تا یک سال آینده طرح‌های ساختمانی در زمینه ایجاد سد بر روی رود ارس، احداث ساختمان یازده سیلو، یک کارخانه پرورش ماهی خاویار و طرح لایروبی مرداب بندر پهلوی را برای پرورش ماهی به موقع اجرا گذارند.[13]
هیئت نمایندگی ایران در کنفرانس پنجم اوپک
اعضای هیئت نمایندگی ایران که عازم کنفرانس پنجم اوپک است، ساعت 8 به دهلران پرواز کردند تا از آنجا با هواپیمای دیگر راهی ریاض پایتخت عربستان سعودی شوند. ریاست این هیئت با عبدالحسین بهنیا وزیر سابق دارایی است و فؤاد روحانی دبیرکل اوپک، دکتر فلاح قائم‌مقام مدیرعامل شرکت ملی نفت و دکتر فرهنگ مهر مدیرکل وزارت دارایی، او را در این سفر همراهی می‌کنند. فؤاد روحانی درباره برگزاری کنفرانس اوپک گفت: در نظریات کمپانی‌ها تعدیل بسیاری روی داده است. پیش‌بینی می‌شود در کنفرانس ریاض مسئله فیصله یابد. پیشنهادهای جدید کمپانی‌ها از نظر درآمد مبلغ زیادی نصیب کشورهای عضو اوپک نمی‌کند اما شرایط جدیدی پیشنهاد شده است که کشورهای عضو اوپک اطمینان بیشتری پیدا می‌کنند که در آینده مبلغ زیادتری دریافت نمایند و به حقوق حقه خود برسند.[14]
گزارش شورای فرهنگی سلطنتی ایران
گزارش فعالیت یک ساله شورای فرهنگی سلطنتی ایران انتشار یافت. براساس این گزارش، شورا تاکنون در 28 کشور جهان برای اشاعه زبان و ادب فارسی اقداماتی انجام داده است. اما از جزییات این اقدامات خبری منتشر نشده است.[15]
پی‌نوشت‌ها:
[1]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، آیت‌الله العظمی سیدمحمدهادی میلانی، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 471 و 479.
[2]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 13: جلوه محراب شهید آیت‌الله محمدقاضی طباطبایی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 93.
[3]ـ روزنامه خراسان، ش 4188، 2/10/1342، ص 8.
[4]ـ همان، ش 4189، 3/10/1342، ص 1 و 7.
[5]ـ حزب مردم به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1388، ص 301 و 302.
[6]ـ روزنامه خراسان، ش 4189، 3/10/1342، ص 8.
[7]ـ روزنامه کیهان، ش 6128، 3/10/1342، ص 1 و 2.
[8]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11275، 2/10/1342، ص 16.
[9]ـ حزب ایران نوین به روایت اسناد، ج اول، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 248.
[10]ـ همان، ص 244.
[11]ـ همان، ص 241.
[12]ـ فردوست، حسین، ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، ج 2، تهران، اطلاعات، 1370، ص 570.
[13]ـ روزنامه کیهان، ش 6127، 2/10/1342، ص 2 و 12.
[14]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11275، 2/10/1342، ص 1 و 15.
[15]ـ گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهی پهلوی، ج دوم، نشریه کتابخانه پهلوی، بی‌تا، ص 1712.
