چهارشنبه 28 فروردین 1342 / 22 ذیقعده 1382/ 17 آوریل 1963
6 بازدید
± توصیة آیتالله خمینی به طلاب اعزامی به سربازی
ساواک از قم خبر میدهد که آیتالله خمینی به خانوادة طلاب مشمول خدمت نظام وظیفه اظهار داشته: «مخارج یومیة آنها را تا خاتمة سربازی خواهم داد».[1]در همین باره نیز به نقل از شیخ ولیالله درستی، طلبة مدرسة حجتیة قم، گزارش شده که از طرف آیتالله خمینی، طلبههایی که برای خدمت سربازی احضار شدهاند، تمام زندگی آنها از طرف ایشان تأمین و به آنها مأموریت داده میشود که در سربازخانه، به جای خدمت، به تبلیغات دینی خود ادامه دهند.[2] خبر دیگر ساواک از قم، دربارة آیتالله خمینی، حاکی است که قرار است در روز جمعة آینده، آیتالله خمینی در مسجد اعظم قم سخنرانی نماید. ساواک افزوده که تعداد زیادی از بازاریها در روز جمعه حضور خواهند یافت.[3]
± مخالفت آیتالله گلپایگانی با هجرت علما به عراق
امروز از قم خبر رسید که آیتالله گلپایگانی در پاسخ به تلگراف دعوت آیتالله حکیم مبنی بر مهاجرت علما از ایران به عتبات، این عمل را مسبب انحلال حوزههای علمیه دانست. در این تلگراف آمده است: «هجرت علما باعث اضطراب عموم و متعقب عواقب وخیم است؛ موجب انحلال حوزههای علمیه، خصوصاً حوزة علمیة قم است که در بقای وضع اسلامی و استقلال مملکت، مدخلیت تام دارد، چون اقداماتی بر ضد دین و برای محو آثار دیانت و معارف عالیة اسلام و حقوق و آزادی مسلمین میشود که وسیلة منحصرة نجات اسلام و مسلمانان از مفاسد آن، که منجمله سقوط کشور اسلامی در دامان اجانب است به حسب ظاهر، مجاهده و اقدامات حوزههای علمیه است و اگر مسامحه شود، عواقب سوء آن غیر قابل جبران است. هجرت علما تا مدافعه از دین و قرآن و احکام شرع، ممکن است فرار از زحف و سبب استیلای دشمنان اسلام است...».[4] آیتالله گلپایگانی در اینباره گفته است: «آن موقعی که مرحوم آقای حکیم تلگراف کردند که به نجف بیایید تا تبادل افکار کنیم و تکلیف معین شود، رئیس شهربانی قم به منزلمان آمد و گفت: اگر تصمیم رفتن به نجف را دارید، گذرنامة شما آماده و مهیا است ولیکن باید بدون سر و صدا بروید. من در پاسخ او گفتم: ما اینجا هستیم؛ اینجا میدان جهاد ما است و رها کردن آن در حکم فرار از میدان جنگ است که حرام میباشد».[5]
± انتقاد از سیاستهای شاه
امروز اعلامیهای با امضای «از طرف عدهای از اهل علم» خطاب به ملت محترم ایران، در برخی نقاط کشور منتشر شد که در آن از سیاستهای جاری حکومت محمدرضا پهلوی انتقاد شده بود. در این اعلامیه آمده است: «اى مسلمانان جهان! گویا تصمیم دارند این عمالان مزدور و این منحرفان چشم دل کور، از اسلام اسمى و رسمى باقى نگذارند و مانع و مزاحم را، جز طبقة روحانیت و عدهاى از مسلمانان غیور، نمىدانند. و لکن بدانند که روحانیت و مسلمانان جهان با صداى رساى خود اعلام مىکند که هر قانونى که مخالف با قوانین اسلام باشد، از درجة اعتبار ساقط و هر فردى که در مقام مبارزه با برنامة آسمانى برآید، او را مسلمان نمىدانند. اى مسلمانان غیور! حکم افرادى که نسبت به حریم اسلام و عالم روحانیت، هتاکى و سفاکى مینمایند، در اسلام معین شده است. ببینید بىشرمى تا چه اندازه که در روز وفات فرزند حضرت زهرا سلامالله بریزند در مجلس عزاى امام جعفر صادق علیهالسلام و بر سر یک مشت طلاب علوم دینیه، در حالى که فاقد جمیع وسایل مبارزه و دفاعى بودهاند و در اثر قتل و ضرب و جرح، دل مسلمین را جریحهدار نمایند. این قضیه، تاریخ ایران را لکهدار نمود. زیرا که صحنهاى را ایجاد نمودند که شباهت دارد به صحنة خونین کربلا».
نویسندگان این اعلامیه تأکید کردهاند همان طورى که قضیة کربلا، کاخ دیکتاتورى یزید را از هم پاشید، همین طور قضیة فاجعة شهرستان قم نسبت به ساحت قدس روحانیت، به حول و قوة خدا موجب انقراض این سلطنت خواهد بود. در این اعلامیه تأکید شده که هیئت دولت و شاه، باید جلوگیرى از اعمال وحشیانه بنماید نه اینکه خود ایجاد کنندة این اعمال باشد.
به اعتقاد نویسندگان این اعلامیه، مملکتى که رجال و جوانان تحصیل کردة آن بیکار ولى زنهاى بى بندوبار آن بر سر کارهاى حساس باشند، شبهه ندارد که آن کشور سقوط خواهد نمود. «اى ملت مسلمان! نظرى به اصلاحات دولت کنید که آتش فتنه و انقلاب برافروخته. اگر شاه و دولت در فکر رعیت بودند و مىخواستند زمینهاى بایر و موات را احیا کنند، [باید زمینها را] به دست رعیت بدبخت بدهند نه آنکه املاک مسلمانها را غصب کنند و لباس فقر را بپوشانند». در پایان این اعلامیه، خطاب به سربازان و درجهداران ارتش آمده است که: «اى ارتش و سربازان غیور ایرانى! و اى برادران ایمانى! شما هم مسلمانید، شما هم پیروان قرآنید، شما هم ناموس میخواهید، شما هم اولاد و برادرهاى همین ملت متدین ایران مىباشید، آیا از خدا و پیغمبر و ائمة اطهار و پدرها و برادرهاتان صرفنظر مىکنید براى حفظ مقام و سلطنت یک نفر ظالم؟ آیا کسى که بر ضد پیغمبر اسلام قیام مىکند، مىدانید حکم او چیست؟ بیدار باشید، دیانت و غیرت را از دست ندهید. اى ملت ایران! کشته شدن پرافتخار، بهتر از زندگانى با ننگ و عار است. زیرا که دین شما و ناموستان در خطر است. جوانمردى را از دست ندهید و خود را در دنیا سر بلند کنید».[6]
± اعتصاب دوبارة زندانیان قزلقلعه
امروز زندانیان قزلقلعه براى اعتراض به تأخیر در محاکمة زندانیانی که قرار بود در ظرف یک هفته صورت پذیرد، مجدداً دست به اعتصاب غذا زدند.[7]
± درگیری خونین در ساوه
درگیری طرفداران انجمن منحل شدة شهر ساوه و مخالفان آن در حوالی شهرداری این شهر، هشت مجروح بر جای گذاشت. به گزارش جراید، با دخالت عوامل انتظامی و نیروهای کمکی ژاندارمری، این درگیری و اعتراضات از ساعت 8 صبح تا 8 بعدازظهر در میدان شهرداری و خیابانهای اطراف آن ادامه داشت. گفته میشود علت اصلی ناراحتی مردم ساوه و به وجود آمدن این حادثه، گرانی بهای برق میباشد. به دنبال حوادث امروز در ساوه، کمیسیون امنیت در فرمانداری تشکیل شد. در این کمیسیون اظهار نظر شد که قبلاً با کسب اجازه از استانداری، برای تبعید 6 نفر تصمیم گرفته شود و این تصمیم به محض کسب اجازه، به مورد اجرا گذاشته شود. به گفتة رئیس انجمن شهر، عدهای از کشاورزان، کارگران و کسبه میخواستند به تلگرافخانه بروند و شکایت کنند که چرا فرمانداری نمیگذارد انجمن شهر تشکیل جلسه دهد، ولی در میدان شهرداری مورد حملة مخالفان تشکیل جلسة انجمن شهر قرار گرفتند. وی افزود: «انجمن موقعی منحل است که انحلال آن با تأیید استاندار و وزارت کشور در هیئت دولت مطرح شود و رأی قطعی صادر گردد و بعد، انحلال انجمن طی آگهی به مردم اطلاع داده شود ولی تا هنگامی که این تشریفات انجام نشود، انجمن به صورت قانونی خود باقی است».[8]
± مطالعات نهایی بودجة سال جاری
نخستوزیر بعدازظهر امروز در پایان جلسة هیئت دولت گفت: «مطالعات نهایی بودجة سال جاری کل کشور در این جلسه انجام شد و شور نهایی نسبت به آن، به عمل آمد و در جلسة آیندة هیئت دولت تصویب خواهد شد. هیئت دولت در این جلسه تصویب کرد که مبلغ یک میلیون و پانصد هزار ریال علاوه بر مستمری معمولی، به بازماندگان شادروان سرهنگ فاطمیزاده و چند نفر دیگر از درجهداران و افراد ژاندارمری که در اجرای اصلاحات ارضی به شهادت رسیدهاند، پرداخت گردد».[9]
± سپاه دانش
با دستور دکتر خانلری، وزیر فرهنگ، به کلیة مراکز استانها و شهرستانها طرح سپاه دانش تدوین گردید. برای اجرای کامل این طرح، مقرر است که تمام افراد سپاه دانش طبق برنامه، منحصراً در روستاها و حتی دهاتی که اصولاً فاقد دبستان است، به کار معلمی مشغول گردند. براساس این دستور، از وجود سپاهیان دانش که قریباً به حوزهها اعزام میشوند، صرفاً باید در دهات و نقاطی که تا کنون فاقد آموزشگاه بوده است، استفاده شود و ادارات فرهنگ به هیچوجه مجاز نخواهند بود که به آنها کاری به غیر از معلمی در دهات، ارجاع نمایند.[10]
±جشن اعطای حقوق سیاسی به زنان
عصر امروز به مناسبت اعطای حقوق سیاسی به زنان ایران، مراسم جشنی از طرف جمعیت راهنو در حضور اشرف پهلوی، ریاست عالیة شورای عالی جمعیتهای زنان ایران، در تالار فرهنگ برگزار شد. در این مراسم عدهای از شخصیتهای مملکتی و نمایندگان کشورهای خارجی و فرهنگیان با بانوانشان شرکت داشتند. ابتدا خانم مهرانگیز دولتشاهی پیرامون آزادی زنان صحبت کرد و سپس چندین برنامة هنری جالب از طرف دوشیزگان اجرا شد.[11] در این جلسه، نیکلای پکوف، سفیر شوروی در تهران، از اشرف برای سفر به شوروی دعوت کرد که با موافقت وی روبهرو شد. همچنین مقرر شد چهار تن از بانوان ایرانی برای شرکت در کنفرانس بینالمللی مسکو، راهی این کشور شوند.[12]
پینوشتها:
[1]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، جلد 2: فیضیه، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 125.
[2]. همان.
[3]. همان، ص 126.
[4]. اسناد انقلاب اسلامی، ج 1، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 90 و نیز ر.ک: اسناد مربوط به فاجعه فیضیه.
[5]. انصاری قمی، ناصرالدین، آیتالله گلپایگانی (فروغ فقاهت)، تهران، معاونت پژوهشی سازمان تبلیغات اسلامی، 1373، ص 67 – 68
[6]. دوانی، علی، نهضت روحانیون ایران، جلد 3، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 321 تا 325.
[7]. روحانیت و پانزده خرداد، انجمن اسلامی دانشجویان امریکا و کانادا، ۱۳۴۹، ص 33.
[8]. روزنامه کیهان، ش5923، 29/1/1342، ص 1 و 11.
[9]. همان، ص 1.
[10]. روزنامه اطلاعات، ش11070، 28/1/1342، ص 16.
[11]. مجله ترقی، ش1058، 2/2/1342، ص 4.
[12]. روزنامه کیهان، ش5923، 29/1/1342، ص 1 و 11.
