یکشنبه 29 اردیبهشت 1342 / 25 ذیحجه 1382 / 19 می 1963
7 بازدید
± هشدار آیتالله خمینی به حکومت پهلوی
امروز چند تن از اهالی لرستان در قم به دیدار آیتالله خمینی رفتند و دربارة مسائل روز و وقایعی که در آن استان در جریان است، مطالبی را با ایشان در میان گذاشتند. آیتالله خمینی نیز با اشاره به رخدادهای دو ماه اخیر و رفتار حکومت پهلوی در قبال اسلام و روحانیون گفت: «... اگر مخالف نمیبود، قرآن را آتش نمیزد. وقتی که رئیس سازمان امنیت و رئیس شهربانی ... دستور دهند قرآن را آتش بزنند و دعا را لگدکوب کنند و پاسبانان را به پشت بام بفرستند تا با آجر به سر و کلة روحانیون و طلاب بزنند، آیا اینها مخالف با دین مقدس اسلام نیستند؟ بالاخره روزی حساب اینها را خواهیم رسید. اگر زنده ماندم، میدانم با اینها چه معاملهای بکنم». ایشان با اشاره به حمایتهای مردم سراسر کشور از مراجع و روحانیون، افزود: «اتفاقاً اکثر شهرستانها طومارهایی به همین منظور نوشته و به قم آوردهاند. البته ما خیلی ممنون شدیم که مردم شهرستانها دربارة دین، اینطور با ما همکاری میکنند. تمام اینها تقصیر شاه مملکت است که نمیتواند مملکتداری کند. حق هم دارد نتواند مملکتداری کند، چون سلطنتش غصبی است و هر چیز غصبی زود از بین خواهد رفت. حالا ما کاری به این موضوع نداریم، سلطنت هم مال خودش! ما میگوییم چرا کارهایی را که برخلاف دین است، انجام میدهد؟ شاه میخواهد مثل پدرش بیدینی را رواج دهد. چقدر ما نصیحت کردیم که این کارها نتیجة خوبی ندارد، کسی گوش نداد. اکنون هم به گفتة ما گوش نمیدهند. ما هم باید به یاری خدا، مخالفین دین را سرنگون کنیم؛ حالا هر مقامی میخواهد باشد، خواه شاه مملکت، خواه دولت. ما میخواهیم جلوی فحشا را بگیریم». آیتالله خمینی تأکید کرد: «دین مملکت، شیعه است و نبایستی این حرکات زشت در او وجود داشته باشد. در این مبارزه یا کشته میشویم و مظلومیت ما ثابت میشود و آن وقت مردم شورش میکنند و مخالفین را خواهند کشت؛ یا بیدینی را از بین میبریم. ما دیگر از توپ و تفنگ و سرنیزه، ترس و واهمه نداریم. ما مبلغ هم به شهرستانها، دهات و قصبهها فرستادهایم تا به مردم حقیقت را بگویند و آنها را آماده کنند، اگر احیاناً نگذارند وعاظ روی منابر حرف خود را بگویند، در منازل میروند و آنچه را باید بگویند، میگویند ...».[1]
± اقدامات جدید ساواک همدان
در پی صدور دستوری مبنی بر جلوگیری از نصب عکسهای آیتالله خمینی در پشت ویترین مغازهها، ساواک همدان دست به اقدامی تازه زد؛ آنها با مشاهدة تعداد زیادی از عکسهای آیتالله خمینی و شریعتمداری و اعلامیة آنها که پشت ویترینها و داخل دکاکین نصب شده بود، به منظور خنثی کردن فعالیت آنان، با تذکراتی به رئیس جدید شهربانی همدان و عدهای از بازاریها، مدعی شدند که به طور محسوس و قابل ملاحظهای از تعداد عکسها کاسته شده است و حتی عدهای آن را پاره کردهاند. آنها همچنین عدهای از سران اصناف را که با ساواک همدان همکاری دارند، وادار نمودند اعلامیههایی علیه اعلامیههای روحانیون در همدان چاپ و منتشر نمایند و در نظر دارند تعدادی از آنها را وسیلة ساواک قم به آن شهرستان ارسال نمایند.[2]
± دستورالعمل ساواک دربارة چگونگی برخورد با مراسم عزاداری ماه محرم
دو روز پس از دستورالعمل پلیس تهران دربارة چگونگی برخورد با مراسم عزاداری ایام محرم، ساواک هم به نوبة خود شیوهنامهای تهیه و به کلیة ساواکهاى خارج از مرکز و ساواک تهران ابلاغ کرد. در این شیوهنامه ضمن تحلیلی از وقایع اخیر آمده است: «طى چند ماه اخیر روابط عدهاى از روحانیون با دولت تیره شده و روحانیون مخالف، مبادرت به پخش اعلامیهها و تحریکاتى برضد دولت نمودهاند. روحانیون مزبور در آغاز، موضوع اعطاى حقوق سیاسى به زنان و پس از آن، موضوع اصلاحات ارضى را علت مخالفت خود قلمداد نمودند ولى در حال حاضر، دو موضوع مذکور در درجة دوم اهمیت قرار داده شده و علاوه بر آنها، در اعلامیهها و سخنان آنان نکات زیر به چشم میخورد: 1ـ زمامداران کنونى ایران از مجراى قانون اساسى منحرف و داراى سوءنیت میباشند و تصمیم دارند اساس دین اسلام را در ایران متزلزل و روحانیت را تضعیف نمایند. 2ـ دولت ایران تحت فشار استعمارگران غربى با دولت اسرائیل بر ضد کشورهاى مسلمان عربى ارتباط برقرار ساخته و به پیشرفت صهیونیسم کمک مینماید و هدف اصلى استعمارگران از این اقدام، آن است که بین کشورهاى اسلامی تفرقه بیندازند و آنها را در برابر هم قرار دهند تا بهتر بتوانند از منابع طبیعى آنها استفاده و بر آنها حکومت کنند.
3ـ چون زمامداران فعلى مقدم علیه قانون اساسى و دین اسلام و مدافع استعمارگران بر ضد منافع ملى میباشند، بنابراین مسلمین باید علیه آنان مبارزه نمایند. این تحلیل میافزاید: «روحانیون مخالف دولت در چند ماه گذشته از هر فرصتى براى ابراز عکسالعمل و تحریک مردم استفاده کردهاند و اطلاعات واصله حاکى است که در نظر دارند در ماههاى محرم و صفر نیز حداکثر استفاده را بنمایند و بدین ترتیب پیشبینى میشود که در ماههاى یاد شده، در مجالس و دستههاى سوگوارى، تحریکاتى از طرف آنها صورت خواهد گرفت که در صورت عدم مراقبت کافى، احتمالاً موجب پیدایش بینظمیهایی خواهد شد».
ساواک براى خنثى کردن تحریکات احتمالی، طرحی در دو قسمت تهیه کرده است. در قسمت اول، مطالبى را که باید در منابر عنوان شود، بدینشرح قید کرده است: «کلیة ساواکها در مناطق استحفاظى خود به طور غیرمحسوس و به نحو مقتضى به روحانیونى که با ساواک همکارى دارند و در صورت امکان به سایر روحانیون، توصیه خواهند کرد که در منابر و مجالس سوگوارى، ضمن بحث و سخنرانى در موضوع مختلف مذهبى، دربارة مطالب زیر نیز صحبت نمایند: 1ـ تجلیل از مذهب شیعة اثنی عشرى که اعلیحضرت همایون شاهنشاه حامى و پشتیبان آن هستند و از این جهت، انظار شیعیان جهان متوجه معظمله و کشور ایران میباشد. 2ـ دربارة وقف قسمتى از املاک سلطنتى و تشکیل بنیاد پهلوى و همچنین تقسیم قسمت دیگرى از آن املاک و اهدای مابقى، صحبت و گفته شود که این اقدام شاهنشاه چه اثر عظیمى در بهبود وضع کشاورزان و سایر مردم زحمتکش و تقویت مبادى تبلیغات اسلامى داشته است. 3ـ چون از طرف مخالفین به منظور مشوش ساختن افکار مسلمین، تبلیغاتى پیرامون روابط دولت با اسرائیل و نفوذ صهیونیسم در ایران میشود، وعاظ میبایست ضمن مباحث مذهبى، به این نکته اشاره نمایند که دولت مسلمان ایران همواره منافع و مصالح دولتهاى اسلامى را در مد نظر دارد و هیچگاه منافع یک کشور غیراسلامى را بر منافع آنان ترجیح نخواهد داد. 4ـ موضوع اعلام آزادى زنان و تأمین حقوق سیاسى آنان، نه تنها مغایرتى با قوانین اسلام ندارد بلکه این عمل را آیات و احادیث تأیید مینمایند و دولت هیچگاه عملى را که مغایر با احکام مذهب شیعة اثنى عشری باشد، انجام نخواهد داد. مثلاً آزادى زنان هیچگاه مقدمة آن نیست که در قوانین ارث و غیره که مغایر با احکام اسلامى است، تغییراتى حاصل شود.
5ـ لزومى ندارد که مستقیماً دربارة تطبیق لایحة اصلاحات ارضى با شرع اسلام، صحبتى بشود. اما مناسب است پیرامون لزوم پرداخت خمس و زکات و سایر حقوق واجبه در اموال، مفصلاً صحبت شود تا در مرحلة اول به طور مستقیم، اذهان مردم فقیر و زحمتکش نسبت به حقوق آنان در اموال ثروتمندان روشن گردد و در مرحلة دوم، به طور غیرمستقیم زمینة ذهنی آنها براى پشتیبانى از لایحة اصلاحات ارضى و سهیم شدن کارگران در سود کارخانهها، آماده شود. تبصره: رادیو تلویزیون و مطبوعات هم در برنامهها و مقالات مذهبى خود، پیرامون مطالب فوق صحبت نمایند».
قسمت دوم طرح ساواک، جنبة اجرایی دارد. در این بخش آمده است: «1ـ عدهاى از روحانیون که با ساواک همکارى دارند، به طور غیرمحسوس در مساجد، تکایا و سایر مجالس مذهبى سرگرم تبلیغ شوند. قبلاً به وسیلة رابطین، با این دسته از روحانیون، ملاقات و زمینة افکار آنان براى تبلیغات مثبت و مورد نظر دولت آماده گردد.
2ـ با مدیران مساجد و بانیان مجالس سوگوارى تماس گرفته و از آنان خواسته شود که به وعاظ و روضهخوانهاى خود توصیه نمایند فقط در اطراف مطالب دینى صحبت و از اهانت به مقامات و تحریک مردم خوددارى کنند. 3 ـ به طریق مقتضى اقداماتى صورت گیرد که از سخنرانى وعاظ ناراحت و آشوبگر، جلوگیرى شود. 4ـ بهتر است هیئتهاى عزادارى، مراسم سینهزنى و نوحهگرى و غیره را مانند سال گذشته ولی حتىالامکان با سادگى برگزار نمایند تا بهانهاى براى عیبجویى و تبلیغات منفى به دست مخالفین مذهب و دین داده نشود. ضمناً قبل از محرم، به سردستهها تذکرات لازم داده شود که مراقب حفظ مقررات و نظم دستة خود باشند. 5ـ اگر واعظ یا روضهخوان و مداحى، بالاى منبر مطلب اهانتآمیزى دربارة مقامات عالیة کشور عنوان کرد و یا در هنگام سخنرانى، مردم را تحریک نمود، در حین سخنرانی و در همان مجلس، به او چیزی گفته نشود. بلکه پس از دور شدن از آن مجلس، به طورى که تظاهر نشود، به او تذکر بدهند و در صورتى که به تذکرات مأمورین ترتیب اثر ندهد، با او طبق قانون رفتار گردد. 6 ـ در اجراى موارد فوق، رؤساى ساواک بایستى قبلاً وضع موقعیت محل را در کمیسیونى مرکب از رؤسای انتظامی و یا مقامات دیگرى که لازم میدانند، مورد بررسى قرار داده و براى حفظ آرامش، پیشبینیهاى لازمه معمول و نتیجة بررسیها و تصمیمات متخذه را به مرکز گزارش نمایند».[3]
± گزارش مأموران ساواک دربارة آیتالله شریعتمداری
مأموران ساواک که این روزها فعالیتهای خود را چند برابر کردهاند، دربارة آیتالله شریعتمداری گزارش دادهاند که به پیشکار خود، شیخ غلامرضا زنجانی، اظهار داشته: «هر طلبهای که به منزل من آمد، به او گوشزد کنید که آقا گفت محرم امسال تا میتوانید برای من و خمینی تبلیغ نمایید. روی منابر بگویید مرجع تام شریعتمداری است و خمینی سرپرست طلبهها است». بر پایة همین گزارش، شیخ غلامرضا زنجانی هم به دستور آقا عمل نموده و طلبههای ترک و طرفدار شریعتمداری هم اظهار داشتهاند هدف ما نیز همین است. چنان مردم را تبلیغ کنیم که آمادگی خود را اعلان کنند. شریعتمداری اضافه نموده: «من به طلبهها دستور میدهم قضیه را در ماه محرم برای مردم مخصوصاً اهالی آذربایجان تشریح کنند و وقتی که مردم آذربایجان به خشم آمدند، دیگر چیزی برای شاه و دولت باقی نخواهند گذاشت و یا خودشان را به کشتن میدهند یا این دستگاه جابر را منهدم و سرنگون خواهند کرد. بالاخره اصل مطلب در محرم روشن خواهد شد زیرا هنوز مردم آنطوری که باید و شاید، متوجه جریانات نیستند. لذا وقتی در ماه محرم به قم بیایند، ما مطلب را برای آنان به طور وضوح روشن خواهیم کرد».[4]
± اعلامیة امام خمینی در لار
ژاندارمری لار امروز خبر داده است که اعلامیهای چاپی به نام آیتالله خمینی، خطاب به مجتهدان، در لار به وسیلة سید عبدالعلی موسوی، مجتهد لار منتشر شده است.[5]
± خط و نشان وزیر کشور به مخالفان حکومت در فارس
مطبوعات نوشتند نمایش ابراز وفاداری سران ایلات و عشایر جنوب کشور، امروز به وزارت کشور رسید و پانزده نفر از کلانتران و کدخدایان و سران ایل بویراحمدی برای ابراز وفاداری خود نسبت به شاه و دولت، در دفتر کار سیدمهدی پیراسته، وزیر کشور، حضور یافتند. به گزارش روزنامهها، در این برنامه تعدادی از سران طوایف در سخنانی، ضمن محکوم کردن رخدادهای فارس، مراتب جانبازی و وفاداری خود را نسبت به شاه ابراز داشتند.
سپس وزیر کشور با اشاره به دورة استانداریاش در آن استان گفت: «من خودم فارس را به خوبی میشناسم. در این استان میدانم چه کسی خائن است و چه کسی خادم است. من دو سال به فرمان شاهنشاه در آن خطه خدمتگذار فارس بودهام و اگر بگویم فارسیان مردمانی جانباز هستند، سخن گزاف نگفتهام». وی سپس سران مخالف حکومت در میان عشایر فارس را خائنین به مملکت خواند و گفت: «این عده به سزای اعمالشان خواهند رسید و به شدت به سزای رفتار خود خواهند رسید و باید صریحاً بگویم که دولت به هیچ وجه اغماضی دربارة این افراد معمول نخواهد داشت». وزیر کشور به آنان قول داد تا فرمانداری کل در بویراحمدی به زودی تشکیل شود.[6]
± ورود تعدادی از اعضای رژیم صهیونیستی به تهران
عدهای از افراد رژیم صهیونیستی به ایران آمدهاند که البته خبری از ورود آنان به کشور رسانهای نشده است. به گزارش ابراهیم تیموری، نمایندة فوقالعادة ایران در اسرائیل، در یکی دو هفتة اخیر، عدهای از اعضای عالیرتبة دولت اسرائیل به عنوان انجام مأموریتهای مختلف، عازم ایران شدهاند که هم اکنون باید عدهای از آنها در ایران باشند. اهم این اشخاص که به موجب یادداشتهای وزارت امور خارجة اسرائیل به گذرنامة سیاسی یا خدمت آنان روادید ورود به ایران داده شده، عبارتند از: 1ـ ژنرال مئیر عمیت، رئیس ادارة اطلاعات ارتش اسرائیل. به طوریکه یکی از کارمندان وزارت امور خارجة اسرائیل اظهار میداشت این شخص بنا به دعوت ستاد ارتش ایران به تهران میرود و به حضور اعلیحضرت همایونی شرفیاب خواهد شد. دربارة روابط بین ایران و اسرائیل نیز مذاکراتی به عمل خواهد آورد. 2ـ آقای اسالون، رئیس اداره در نخستوزیری 3ـ آقای حییم یاعاری، رئیس اداره در وزارت امور خارجه 4ـ آقای داوید کوشا، مدیرکل برنامههای اقتصادی در وزارت دارایی 5ـ آقای عزرا دانین، سفیر کبیر، مشاور وزیر امور خارجه 6ـ آقای آبراهام کارمل، نمایندة پارلمان، وزیر سابق حمل و نقل، رئیس شورای اداری کمپانی هواپیمایی ال عال 7 ـ دکتر صوی دینشتین، معاون مدیرکل وزارت دارایی 8 ـ آقای اسرائیل کوسلوف، مشاور وزارت دارایی.[7]
± بهبود روابط ایران با شوروی
مهدی وکیل، رئیس هیئت نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد اعلام کرد که روابط دولت ایران با کشور شوروی بهبود مییابد. به گزارش آسوشیتدپرس از نیویورک، وی اضافه کرد که حملات رادیویی شوروی علیه ایران قطع شده و تصور میکند مذاکراتی دربارة روابط اقتصادی بین دو کشور و از جمله مسئلة ماهیگیری، در شرف انجام است. مهدی وکیل مسائل فوق را طی یک مصاحبة تلویزیونی در پاسخ سؤالی که از او شد، مطرح ساخت. وی گفت: «در گذشته، ایران تحت فشار و تهدید مداوم شوروی بوده و گرچه نخستین دولتی به شمار میرفته که رژیم کمونیستی شوروی را به رسمیت شناخته، معذالک همواره از طرف این رژیم تهدید میشده است». مهدی وکیل اظهار داشت: «کشورهای بزرگ نیز درست مانند کشورهای کوچک، به سازمان ملل متحد احتیاج دارند زیرا هرکسی محتاج آن است که در جهانی که نظم و ترتیب بر آن حکمروایی دارد، زندگی کند». وکیل گفت: «اگر جنگی میان آمریکا و شوروی درگیر شود، سازمان ملل متحد میتواند آن را متوقف سازد». وی بدون آنکه اشارهای به انگلیس، فرانسه، مصر و اسرائیل کند، گفت: «در سال 1956 سازمان ملل متحد جلوی یک جنگ میان قدرتهای بزرگ را گرفت و مذاکرات آمریکا و شوروی در سازمان ملل متحد، منجر به پایان دادن به جنگ کره گردید».[8]
پینوشتها:
[1]. صحیفه امام، جلد اول، از ابتدا تا مهر 44، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ، 1378، ص 231 و 232؛ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، جلد 2: فیضیه، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 423 تا 425.
[2]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، جلد 2، همان، ص 243.
[3]. تاریخ قیام 15 خرداد به روایت اسناد، جلد 1، همان، ص 617.
[4]. آیتالله سید شهاب الدین مرعشی نجفی به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1388، ص246.
[5]. سیر مبارزات امام خمینی در آیینه اسناد به روایت اسناد ساواک، تهران، موسسه چاپ و نشر عروج، 1386، ج 1، ص 315 و 316.
[6]. روزنامه پست تهران، ش 2898، 29/2/1342، ص 1 و 8.
[7]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، جلد 2، همان، ص 230.
[8]. بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 47، 31/2/1342، ص 2 و 3.
