دوشنبه 31 تیر 1342/ 1 ربیعالاول 1383/ 22 ژوئیه 1963
8 بازدید
± توافق علما برای طرح خواستههایشان از طریق وزیر دربار
پیش از ظهر امروز، آیات عظام سیدمحمد بهبهانی، کمالوند و میلانی، در منزل آیتالله شریعتمداری گردآمدند. در این جلسه، آیات عظام به توافق رسیدند که از وزیر دربار خواسته شود تا نظرات و خواستههای روحانیون را به شاه اطلاع دهد. آیتالله شریعتمداری و آیتالله میلانی پیشنهاد کردند این تصمیم زمانی اجرا گردد که به نامة درخواست دیدار نمایندگان روحانیون با شاه، پاسخ منفی داده شود. پیش از تشکیل جلسه، آیتالله کمالوند به صورت محرمانه با آیتالله شریعتمداری پیرامون شکاف و جدایی ایجاد شده میان روحانیون و دربار و دولت گفتوگو کرد و گفت: «پارهای از آقایان روی کارهای نسنجیده، وضعیت حاضر را به ظهور رساندند و آقایان نباید راضی شوند بیش از این شکاف و جدایی روحانیون و دربار و دولت باقی بماند و به حیثیت آنان لطمه وارد آید». آیتالله شریعتمداری ضمن تأیید مطالب، اظهار نارضایتی کرد و عدهای از روحانیون را «خار سر راه» و «مانع ترمیم» دانست و از آیتالله کمالوند خواست نظرات خود را در محیطی محرمانه با آیتالله میلانی نیز در میان گذارد. قرار است امروز بعدازظهر این ملاقات انجام شود. نشست فردا در منزل آیتالله حاج میرزا عبدالله تهرانی، معروف به چهلستونی برگزار میشود.[1]
± قدردانی آیتالله شریعتمداری از حمایت غلامعلی شریفی
امروز آیتالله شریعتمداری در پاسخ به تلگراف حجتالاسلام غلامعلی شریفی، از حمایت وی قدردانی نمود.[2]
± تجمع عدهای از اهالی خمین در منزل آیتالله میلانی
در ساعت 18:30 امروز، حدود چهارصد نفر در منزل آیتالله میلانی در امیریه گرد آمدند. پس از ادای نماز، قریب به پنجاه نفر دیگر نیز که از طرفداران آیتالله خمینی بودند، به جمعیت اولیه اضافه شدند. حاضران اظهار کردهاند به درخواست روحانیون خمین، روانة پایتخت شدهاند. روحانیون خمین چندی پیش به تهران عزیمت کردهاند. در تجمع عصر و شامگاه امروز، هیچگونه بحث و گفتوگویی صورت نگرفت.[3]
± جلسة منزل سیدضیاالدین طباطبایی
عصر امروز عدهای از نمایندگان سابق مجلس، تجار و صاحبمنصبان در منزل سیدضیاالدین طباطبایی حضور به هم رساندند. در این جلسه که با حضور جلیلی، سالاری، گلهداری و سنندجی از نمایندگان سابق مجلس شورای ملی، صرافیان تاجر سرشناس، باقر شاهباغ قاضی بازنشسته، شعبانی شهردار دورة حکومت سیدضیاء و پسرش علی شعبانی، شریعت مدیر مجلة اکونومیست، زهتاب مدیر روزنامة آذربایجان و فرهمندی از بازاریان تهران تشکیل شده بود، ابتدا شاهباغ دربارة آیتالله خمینی و تصمیم دولت برای تبعید او به ترکیه صحبت کرد و طباطبایی گفت: «من هم یک چنین مطلبی را شنیدم ولی از صحت و سقم آن اطلاعی ندارم. ولی باید بگویم توقیف ایشان هم با این شدت عمل معقول نبود». سپس گلهداری که به تازگی از سفر آمریکا بازگشته است، دربارة وضعیت بازار سخن گفت و از رکود و بحران اقتصادی در سایر کشورها خبر داد. وی افزود: «بحران فعلی بازار و رکود فعالیت بانکها، مردم را به وحشت انداخته و هدایت بانکها و سرمایهگذاریها در ایران به سمت نادرستی میرود». در ادامة صحبت، طباطبایی گفت: «این آمریکارفتهها و این جوانها تصور میکنند با نوشتن طرح و سخنرانی، میتوان اوضاع اقتصادی را درست کرد، از اینرو آمدند و مردم و مملکت را به این روز انداختند. حالا هم تا این مملکت را با روشهای غلط خود به ورطة هولناک نکشانند، دستبردار نیستند. ما افرادی در این مملکت داریم که دنیا آنها را از نظر اقتصادی قبول دارد ولی آنها که تحت فشار قرار میگیرند، برای حفظ آبروی خود از زیر کار شانه خالی میکنند».[4]
± احتمال تبعید آیتالله خمینی به جنوب شرقی کشور
خبرگزاری آلمان در تفسیر تحولات انتخاباتی در ایران، ارزیابی کرد حکومت ایران برای تسهیل کار دولت در آینده، سیاست نرمش در برابر روحانیون را در پیش گرفته، عدهای از آنان را آزاد کرده و عدة دیگری را نیز به زودی آزاد میکند. ولی آیتالله خمینی و همکار نزدیک او آیتالله قمی را که قرار بود در یک دادگاه نظامی محاکمه و به مرگ محکوم نماید، برای مدت نامحدودی به جنوب شرقی ایران تبعید خواهد کرد. خبرگزاری آلمان پیشبینی کرد: «سیاست معتدل دولت، طرفداران دو رهبر روحانی مذکور را آرام سازد».[5]
± تلگراف پشتیبانی روحانیون تبریز از آیتالله میلانی
جمعی از روحانیون تبریز، طی تلگرافی به آیتالله میلانی، پشتیبانی خود را از وی و اهداف روحانیون اعلام کردند. در این تلگراف، هدف مهاجرت آیتالله میلانی، حفظ حاکمیت حقة قرآن و مذهب جعفری بیان شده است. برخی از امضاکنندگان تلگراف عبارتاند از: آیات عظام حسن الحسینی انگجی، عبدالله مجتهدی سرابی، محمدعلی قاضی طباطبایی، محسن شربیانی، عبدالحسین غروی، سیدمحمدعلی انگجی، عبدالله مجتهدی، جعفر اشراقی، سیدمحمد بادکوبهای و سیدمرتضی مستنبط غروی.[6]
± آزادی آیتالله دستغیب
پاکروان، رئیس ادارة اطلاعات و امنیت کشور، امروز طی نامهای به ریاست ادارة دادرسی ارتش دستور داد با توجه به رفع مظنونیت از آیتالله سیدعبدالحسین دستغیب، وی را آزاد نمایند. به این منظور سه برگ از پروندة متهم نیز به این اداره تحویل داده شد.[7] در پی نامة مذکور، آشتیانینسب، رئیس زندان قزلقلعه به مدیریت ادارة سوم گزارش داد آیتالله دستغیب امروز از زندان آزاد گردیده است.[8]
± علما و روحانیون مقیم تهران در منزل آیتالله نجفی
مأمور نفوذی ساواک در گفتوگو با عدهای از علما و روحانیون مقیم تهران در منزل آیتالله نجفی، از آنان دربارة برنامة آیتالله نجفی و دیگر علما سؤال کرد و در پاسخ شنید: «تا زمانی که روحانیون از اقدامات خود نتیجهای نگیرند، از تهران خارج نمیشوند». روحانیون یادشده به مأمور نفوذی گفتند، به زودی قرار است عدهای از اهواز و خوزستان به تهران بیایند. هدف اصلی، آزادی آیتالله خمینی و سه تن دیگر از آیات عظام است و تا تحقق این هدف، مبارزه ادامه خواهد داشت.[9]
± ممنوعیت ملاقات زندانی با بستگان نزدیک خود
افراسیابی، رئیس ساواک شیراز طی تلگرافی به ساواک مرکز، اعلام کرد بستگان زندانیان مرکز، هنگامی که برای دیدار با زندانیان به مرکز میآیند، به بهانههای مختلف با زندانیان دیگر هم ملاقات میکنند و این کار میتواند مورد بهرهبرداری زندانیان قرار گیرد. وی از ساواک مرکز خواست با استعلام هویت ملاقاتکنندگان و زندانیان، مانع چنین ملاقاتهایی شود.[10] در پی درخواست افراسیابی، ساواک مرکز طی نامهای از سوی پاکروان، خطاب به مدیر کل ادارة سوم، مقدم، اعلام کرد: «دستور عدم ملاقات زندانی با اقربای نزدیک خود، از وظایف دادستان و بازپرس مربوطه میباشد. علیهذا با توجه به مطالب مذکور، دستور فرمایید به متصدیان مربوطه آموزش لازم داده شود که در آتیه در تحریر چنین مطالبی دقت بیشتری نمایند».[11]
± توزیع اعلامیههای ضد پهلوی در مدینه
ستاد بزرگ ارتشتاران در اطلاعیة محرمانة خود به سازمان اطلاعات و امنیت کشور، شهربانی کل کشور، دفتر ویژة اطلاعات و دایرة هشت عملیات مخصوص خبر داد، در مدینه، خارج از در اصلی مسجد مدینه، افرادی مشغول پخش اعلامیههایی به زبان عربی میان حجاج ایرانی بودند. مضمون این اعلامیهها علیه رژیم ایران، مسئلة آزادی زنان و اصلاحات ارضی بوده و در آن توصیه شده به هر قیمت که باشد، مردم مسلمان ایران زیر بار این مسائل نروند. بسیاری از حجاج کردستان اعلامیهها را با خود به ایران آوردهاند.[12]
± ارسال نامههایی علیه مقامات ایران به سفارتخانههای خارجی
ادارة کل سوم امروز در نامهای، از ساواک تهران خواست پیرامون نامههای ماشینشدهای که به تازگی با پست به برخی از سفارتخانههای خارجی در تهران ارسال شده، تحقیق نموده و ناشرین، عاملان پخش نامهها و نمونهای از نامهها را در اختیار این سازمان قرار دهد. این نامهها با امضای «ندای ملت» و علیه مقامات کشوری نوشته شدهاند.[13]
± ملاقات استاندار خراسان با شاه و نخستوزیر
سپهبد امیر عزیزی، استاندار خراسان امروز با شاه و نخستوزیر دیدار کرد.[14]
± پیام رادیو تلویزیونی نخستوزیر
ساعت 21 امشب، نخستوزیر در پیامی به مناسبت دومین سال تشکیل دولت، پرداخت و اجرای اصلاحات، تصویب برنامة سوم، ایجاد توازن در بودجة مملکت و جلوگیری از ورشکستگی و سهیم ساختن دهقانان و کارگران را از موفقیتهای دولت برشمرد. علم در پیام رادیو و تلویزیونیاش، نتوانست رکورد اقتصادی کشور را انکار کند و ضمن اعتراف به وجود آن، گفت: «همچنان این سکون در کشور دیده میشود و واقعة 15 خرداد نیز بر آن دامن زده است. دولت قصد ندارد مردم را با خواهش و تمنا به فعالیت اقتصادی تشویق کند بلکه مایل است مردم، خود دربارة سرمایهگذاریهایشان تصمیمگیری کنند».[15]
± انتقاد محافل رادیویی مخالف پهلوی از سخنان نخستوزیر
پیام رادیویی علم، در میان رادیوهای فارسیزبان مخالف رژیم شاه که برای ایران پخش میشود، بازتاب گستردهای یافت. نخستوزیر در ابتدای سخنرانی خود انتصابش را به شاه نسبت داد. رادیو صدای ملی ایران صراحتاً به این نکته پرداخت و علم را به گفتة خود وی، نوکر شاه دانست، نه منتخب ملت. گویندة رادیو افزود: «مردم نمیتوانند از نخستوزیر یک کشور مشروطه چنین سخنی را بپذیرند زیرا بر طبق اصول قانون اساسی، دولتی قانونی است که با رأی نمایندگان واقعی ملت بر سر کار بیاید. [...] ایشان، وقتی مأمور تشکیل کابینه گردید که مجلس تعطیل بود و مدت دورة فترت از حد نصاب قانونی گذشته و ملت عملاً از حق انتخاب نمایندگان خود محروم شده بود». گوینده در ادامة این تحلیلها به این بخش از سخنان علم پرداخت که انقلاب سفید را در ردیف تحولات اجتماعی قرن معاصر دانست. وی اظهار کرد: «در بررسی ادعای علم، به وضوح میبینیم انقلاب سفید در کنار انقلاب مشروطه رنگ باخته است». به گفته گردانندگان رادیو صدای ملی، ایران آبستن تحولات بزرگی است و نیروهای ملی پیش از هیئت حاکمه به مبارزه برای تغییر در کشور روی آوردهاند.[16] رادیو پیک ایران نیز سخنرانی علم را سندی دیگر برای ملت ایران در اثبات نوکری وی دانست. به زعم گویندة این رادیو، انجام اصلاحات در ایران چیزی بیش از ایجاد تسهیلات بیشتر برای مالکان و کوشش آشکار در حفظ منافع ایشان نبوده است و دولت، قدم به قدم از آن چه که بر اثر فشارهای تودة مردم و بیداردلی و مبارزة دهقانان مجبور به قبول آن شده بود، به نفع مالکین و به ضرر دهقانان عقب نشست».[17] علم در نطق رادیو تلویزیونی گفته بود تا سه ماه دیگر انتخابات مجلس برگزار میشود. رادیو پیک ایران در ارزیابی سخنان نخستوزیر، نتیجهگیری کرد، سه ماه مهلتی است که علم کلیة برنامههای خود را در قالب آن وعده میدهد. این رادیو افزود: «هنگامی که سفیران انگلیس و آمریکا در سخنرانیهای خود پشتیبانی دولتهای متبوعشان از رژیم شاه را عنوان کردند، شاه با برگزاری انتخابات موافقت کرد».[18] از سوی دیگر، صدای آزاد ایران، سخنرانی علم را از قول تنی چند از سیاستمداران چنین تحلیل کرد: «چون اسدالله علم مطلب تازهای ندارد بگوید، وعدههای سابق خود را که به هیچ کدام از آنها وفا نکرده، تکرار خواهد نمود».[19]
± آغاز به کار حوزههای نامنویسی رأیدهندگان
سخنگوی وزارت کشور امروز اعلام کرد با تلگراف سیدمهدی پیراسته، وزیر کشور، خطاب به استانداران و فرمانداریهای کل، حوزههای نامنویسی رأیدهندگان از دهم مرداد کار خود را آغاز میکنند.[20]
± شرایط شرکتکنندگان در انتخابات مجلس
بر اساس بخشنامة امروز وزارت کشور، صدری، فرماندار تهران اعلام کرد: «مراجعهکنندگان باید تابع ایران باشند؛ کمتر از بیست سال نداشته باشند؛ از شش ماه پیش از انتخابات در حوزة مذکور ساکن شده باشند. افرادی که کمتر از بیست سال دارند یا تحت قیمومیت شرعی هستند، حق شرکت در انتخابات را ندارند. همچنین تبعة خارجی، اشخاصی که خروجشان از دین اسلام در حضور یکی از حکام واجدالشرایط به ثبت رسیده باشد، ورشکستگان به تقصیر، متکدیان و افرادی که از راههای خلاف عرف کسب درآمد میکنند و افراد سیاسی که علیه اساس حکومت ملی و استقلال مملکت فعالیت نمودهاند نیز نمیتوانند رأی به صندوقها بیندازند. افرادی که به واسطة شغل و مقامشان از انتخاب محرومند نیز در انتخابات شرکت نمیکنند مثل صاحبمنصبان امنیه و نظمیة کشور و نیروهای زمینی و دریایی به استثنای صاحبمنصبان افتخاری».
فرماندار تهران تأکید کرد: «از آنجا که کارتهای انتخاباتی از اوراق دولتی محسوب میگردند، هرگونه دخل و تصرف در آنان جرم تلقی میشود. تقلب در اوراق، از سه ماه تا یک سال حبس تأدیبی خواهد داشت. خرید و فروش آرا، محرومیت از مشاغل دولتی و ملی را در پی دارد و خریدار به پرداخت صد تا هزار تومان وجه نقد و فروشنده به حبس تأدیبی از هشت روز تا یک ماه و جریمة پنج تا پنجاه تومان محکوم میشود».[21]
± تحلیل خبرگزاریهای خارجی از انتخابات ایران
در حالی که هنوز بیش از یک ماه به زمان برگزاری انتخابات مجلس باقی مانده، تحلیل اوضاع ایران و شرایط برگزاری انتخابات، در میان خبرگزاریها و رادیوهای منطقه شدت پیدا کرده است. بعدازظهر امروز، گویندة رادیو صدای آزاد ایران به نقل از خبرگزاری آلمان غربی، اوضاع داخلی ایران را ناهنجار ارزیابی کرد و گفت: «هم اکنون زمینة برگزاری انتخابات آزاد فراهم نیست مگر اینکه آزادیخواهان از زندانها رها شوند و مردم به صورت آزاد رأی دهند».[22]
در بولتن محرمانة خبرگزاری پارس، به نقل از خبرگزاری آلمان آمده است: «از آنجا که مهدی پیراسته، وزیر کشور قرار است روز چهارشنبه برای معالجه رهسپار سوییس شود و مدت سه هفته در آنجا توقف کند، بنابراین انتخابات ایران زودتر از نیمة سپتامبر (شهریور) انجام نمیگیرد». خبرگزاری آلمان تأکید کرد: «مقاومتها علیه انتخابات، بیشتر از ناحیة محافل فئودالهای سابق صورت میگیرد. این محافل حتی پیش از اینکه انتخابات انجام شود، آن را غیر آزاد میدانند». این خبرگزاری از زبان دهقانان و کارگران پیشبینی کرد که در انتخابات آینده، ترکیب فئودالها در پارلمان ایران به هم میخورد و طبقة جدیدی جایگزین آنان میشود که به خوبی نسبت به اصلاحاتی که در تمام شئون زندگی ایرانیها جریان یافته، وقوف دارد. به زعم خبرگزاری آلمان، اولین و مهمترین اصلاحات در دستگاه قضایی رخ میدهد. سیستم کنونی قضایی بر هم میخورد و دولت آینده مأمور میشود سیستم جدید قضایی را پایهگذاری کند. این خبرگزاری حتی پیشبینی کرد مجلس جدید با توجه به اقداماتی نظیر اصلاحات ارضی، سهیم کردن کارگران در منافع کارخانهها و آزاد کردن زنان، به شاه ایران لقب «دادگستر» را اعطا کند. خبرگزاری آلمان در ادامة پیشبینیهای خود میافزاید: «قرار است دولت کنونی ایران با تغییر چند تن از وزیران، بر سر کار باقی بماند و برای تسهیل کار، علم ظرف 48 ساعت گذشته، سیاست ملایمی نسبت به روحانیون در پیش گرفته است. اما در مورد امور اقتصادی، قبل از گشایش مجلس آینده، انتظار بهبودی نمیرود. زیرا طرحهای توسعه و کمک مالی به شرکتهای تعاونی روستایی بدون کمک خارجی عملی نیست، و بانک جهانی دادن وام دویست میلیون دلاری را به تصویب آن از سوی مجلس منوط کرده است».[23]
بخش فارسی رادیو قاهره دربارة وضعیت انتخابات ایران اظهار نظر کرد که دولت برای منحرف کردن اذهان عمومی از اوضاع سیاسی فعلی در کشور و کشتارهای بیرحمانه، دست به برگزاری انتخابات زده است. اسامی تمام نمایندگان در ابتدا به تأیید شاه و سفارتخانهها میرسد و سپس وارد عرصة انتخاباتی میگردند. این انتخابات نیز چون گذشته به دور از ارادة ملت است. این رادیو با تمجید از مصدق و یارانش، میزان آرای آنان را بهترین معیار قضاوت در صحت انتخابات دانست.[24]
± مذاکرات محرمانة ایران و ترکیه
رادیو صدای آزاد ایران، به نقل از منبعی موثق از برگزاری مذاکرات محرمانه میان ایران و ترکیه پیرامون پاکستان خبر داد. به گفتة این رادیو، پاکستان قصد دارد از پیمان سنتو خارج شود و این امر عواقب ناگواری برای ایران خواهد داشت.[25]
± معرفی معاون فنی وزارت کشور به شاه
صبح امروز پیراسته، وزیر کشور، ابراهیمی را به عنوان معاون فنی وزارت کشور به شاه معرفی کرد.[26]
± افزایش فعالیتهای انتخاباتی در شهرستانها
فعالیتهای انتخاباتی در شهرستانها نیز آغاز شد. از اهواز خبر رسید امروز در فرمانداری این شهر، کمیسیون انتخابات دربارة تعیین محلهای ثبتنام تصمیم گرفت. قرار است اول مرداد اسامی این حوزهها اعلام شود.[27]
± جشن سفیر ژاپن در تهران
تنی چند از وزرای کابینه، مقامات دولتی و هیئتهای نمایندگی سیاسی مقیم دربار، بعدازظهر امروز در جشن کوچیبای، سفیرکبیر ژاپن در تهران شرکت کردند. این مجلس به مناسبت انتصاب وی به سمت معاون هیئت دائمی نمایندگان ژاپن در سازمان ملل و ترک ایران برگزار شد. گفته میشود میتسوآندو به زودی به عنوان سفیرکبیر جدید ژاپن، وارد ایران میشود.[28]
± جشن استقلال لهستان در سفارتخانة تهران
زوزالیتز، دبیر سفارت لهستان و همسرش امشب به مناسبت جشن استقلال آن کشور در محل سفارت لهستان در تهران، ضیافتی برپا کردند. در این مجلس جمعی از وزیران کابینه، رجال سیاسی و سفرای خارجی مقیم دربار حضور داشتند. گفتنی است چون سفیر لهستان در ایران هنوز انتخاب نشده، دبیر، سفارت میزبانی این مراسم را بر عهده داشت.[29]
± ملاقات سفیر ایران با وزیر بازرگانی کانادا
در هفتة گذشته، نورالدین کیا، سفیرکبیر ایران در کانادا با وزیر بازرگانی آن کشور دیدار و پیرامون مسائل اقتصادی و تجاری میان دو کشور گفتوگو نمود. همچنین کیا یک جلد کتاب «مأموریت برای وطنم» نوشتة شاه را به وزیر بازرگانی کانادا هدیه کرد.[30]
± ارزیابی رادیو مسکو از واگذاری حق اکتشاف و استخراج نفت ایران به شرکتهای آلمانی
رادیو مسکو در برنامه امروز، به ارزیابی خبر واگذاری حق اکتشاف و استخراج نفت ایران به شرکتهای آلمانی پرداخت و گفت قرار است در صورت موفقیت این شرکتها، امتیاز بهرهبرداری نیز به آنان واگذار شود. به نقل از رادیو مسکو، روزنامة ارگان محافل صنعتی بن، این اتفاق را به منزلة پیروزی بزرگ سرمایهداران آلمان غربی در ایران دانست. این امتیاز برای آلمان، به منزلة به دست آوردن نفت ارزان و بهرهبرداری از کارگران کممزد ایرانی خواهد بود.[31]
± سانسور اخبار نفتی در رسانههای ایران
گویندة رادیو صدای ملی ایران، امروز دربارة کنسرسیوم نفت و سکوت دولت و رسانههای ایرانی هشدار داد. وی مدعی است رادیو تهران در برابر نقض قراردادهای این شرکتهای نفتی، سکوت کرده است. گویندة رادیو صدای ملی ایران گفت: «گزارش سالیانة سال 1962 میلادی دربارة شرکت نفتی بریتیش پترولیوم یا همان شرکت سابق نفت ایران و انگلیس، حاکی از حسابسازی بوده و ثابت شده این شرکت حقوق ایران را در برداشت نفت به کمال نمیپردازد». در این گزارش رادیویی، با اشاره به سانسور شدید اخبار نفتی، گفته شده حتی با وجود حضور وزیر دارایی در کنفرانس اخیر ژنو نیز اخبار چندانی پیرامون این نشستها در ایران منتشر نگردید.[32]
± تحلیلی از سوء مدیریت نخستوزیر
رادیو پیک ایران در تحلیل پیام رادیویی امشب علم گفت: «دولتی که قادر نیست مسئلة کوچکی مانند قند و شکر را حل کند، چگونه خواهد توانست ایران را به رهبری شاه، به بهشت برین مبدل سازد؟ دولت در هنگام بروز بحران قند و شکر، به جای حل این مشکل به سیستم کوپن رو آورد و در کنترل قیمتها نیز توفیقی به دست نیاورد. چنانکه هماکنون قند دولتی کیلویی 27 ریال است اما در بازار، کمتر از 35 ریال یافت نمیشود».[33]
± سفر وزیر پست و تلگراف و تلفن به اروپا
امشب سمیعیفر، وزیر پست و تلگراف و تلفن برای مذاکره با شرکت فرانسوی عازم اروپا شد. هدف این سفر، مذاکره پیرامون تأسیس تلویزیون دولتی در تهران و توسعة شبکة رادیویی در سراسر کشور است. تأسیس تلویزیون دولتی در برنامة پنجسالة سوم پیشبینی شده[34] و دولت بودجهای در حدود چهل میلیون تومان به این کار اختصاص داده است. هزینة احداث و راهاندازی این تلویزیون، در حدود بیست میلیون تومان است و بودجة باقی مانده صرف خرید چند دستگاه فرستندة صد کیلوواتی خواهد شد. قرار است ساختمان استودیوی مرکزی این تلویزیون، در ضلع جنوبی میدان سپه ساخته شود.[35]
± سفر مدیر تهران ژورنال به انگلستان
فرهاد مسعودی، مدیر تهران ژورنال که چندی پیش به ایتالیا سفر کرده بود، پس از بازدید از مؤسسات مطبوعاتی و فرهنگی ایتالیا، صبح امروز وارد لندن شد. شب هنگام نیز جمعی از روزنامهنگاران انگلستان، شخصیتهای تلویزیونی و ایرانیان مقیم لندن، در ضیافت شامی که به مناسبت ورود مسعودی برگزار شد، شرکت کردند.[36]
± نخستین جلسة شورای رستاخیز ملی در بندر پهلوی
عصر امروز نخستین جلسة شورای رستاخیز ملی در بندر پهلوی تشکیل شد. در این نشست نمایندة انجمن شهر و نمایندة صیادان آزاد نیز حضور داشتند و پیرامون برگزاری مراسم هفتة رستاخیز ملی گفتوگو کردند.[37]
± برنامههای دفاتر جشنهای 2500 ساله
شورای مرکزی جشنهای شاهنشاهی، گزارشی از برنامهریزیها، کارهای انجام شده و در دست اقدام دفاتر جشنهای 2500 ساله را اعلام کرد. پیشنهاد نصب بخشی از منشور کوروش به نام «اعلامیة آزادی حقوق بشر» در یکی از سرسراهای سازمان ملل؛[38] تصویب قطعنامهای در سازمان یونسکو مبنی بر جلب همکاری کشورهای عضو یونسکو برای تجلیل از یادبود دو هزار و پانصدمین سال شاهنشاهی ایران؛[39]؛سفر پرفسور لوئیجی کرما، رئیس انستیتوی سلطنتی بلژیک با هزینة یونسکو به ایران برای بازدید از ابنیة تاریخی فارس و برآورد هزینة مرمت این بناها در حدود ده میلیون ریال؛[40] تهیه آهنگ کورش توسط موسیقیدانان یهودی و اجرای آزمایشی آن در کنسرتی یک ساعته با حضور 3500 نفر در اورشلیم؛[41] جلب موافقت موزة بریتانیا برای بازسازی و ارسال نمونهای گلی از لوح ارزشمند کوروش به ایران[42] از جملة این فعالیتهاست.
از سوی دیگر، در گزارش برنامههای جشنهای شاهنشاهی، پیشنهاد شده مقبرة محمد خدابنده الجایتو ساخته شود. به موجب این پیشنهاد، با هماهنگی وزارت فرهنگ، اداره کل باستانشناسی، تعمیر و تکمیل مقبره را متعهد گردیده است. بنای مخروبة این مقبره در سلطانیه، 49 کیلومتری زنجان، جلوة نامطلوبی دارد. همچنین در برنامههای پیشنهادی، تهیه و نصب دو مجسمة کوروش در تهران و شیراز نیز دیده شده است. استاد ابوالحسن صدیقی، ماکت این مجسمهها را ساخته است. این مجسمهها، پس از تأمین اعتبار از طرف شهرداریهای تهران و شیراز، ساخته میشود.[43]
پینوشتها:
[1]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 515 و 516.
[2]ـ اسناد انقلاب اسلامی، ج 5، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 74.
[3]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیتاللّه العظمی سید محمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 237.
[4]ـ رجال عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، ج 7: سید ضیاءالدین طباطبایی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1381، ص 317 و 318.
[5]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 99، 2/5/1342، ص 2 و 4.
[6]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیتاللّه العظمی سید محمدهادی میلانی، همان، ص 235.
[7]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 10: نفس مطمئنه شهید آیتالله سیدعبدالحسین دستغیب، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 145.
[8]ـ همان، ص 146.
[9]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، همان، ص 517.
[10]ـ همان، ص 520.
[11]ـ همان، ص 521.
[12]ـ مدرسة فیضیه به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 100.
[13]ـ همان، ص 518.
[14]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11147، 1/5/1342، ص 16.
[15]ـ روزنامة کیهان، ش 5999، 1/5/1342ف ص 1 و 9.
[16]ـ بولتن خبرگزاری پارس (محرمانه)، ش 100، 3/5/1342، ص 23 و 26.
[17]ـ همان، ش 99، 2/5/1342، صص4 و 6.
[18]ـ همان، ش 100، 3/5/1342، ص 16 و 19.
[19]ـ همان، ش 98، 1/5/1342، ص 7.
[20]ـ روزنامة کیهان، ش 5998، 1/4/1342، ص 1 و 11.
[21]ـ روزنامة مهر ایران، ش 1885، 7/5/1342، ص 7.
[22]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 98، 1/5/1342، ص 7.
[23]ـ همان، ش 99، 2/5/1342، ص 2 و 4.
[24]ـ همان، ص 12 و 14.
[25]ـ همان، ش 98، 1/5/1342، ص 7.
[26]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11146، 31/4/1342، ص 16.
[27]ـ روزنامة مهر ایران، ش 1879، 31/4/1342، ص 4.
[28]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11147، 1/5/1342، ص 13.
[29]ـ همان، ص 13.
[30]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11146، 31/4/1342، ص 8.
[31]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 98، 1/5/1342، ص 26 و 27.
[32]ـ همان ، ص 22 و 24.
[33]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 99، 2/5/1342، ص 17 و 18.
[34]ـ روزنامة کیهان، ش 5999، 1/5/1342، ص 12.
[35]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11146، 31/4/1342، ص 1.
[36]ـ همان، ش 11147، 1/5/1342، ص 16.
[37]ـ روزنامة کیهان، ش 6000، 2/5/1342، ص 1 و 11.
[38]ـ بزم اهریمن، جشنهای دو هزار و پانصد سالة شاهنشاهی به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 366.
[39]ـ همان، ص 365 و 366.
[40]ـ همان، ص 369 و 370.
[41]ـ همان، ص 372.
[42]ـ همان، ص 378.
[43]ـ همان، ص 372 و 374.
