سه‌شنبه 22 بهمن 1342 / 26 رمضان 1383 / 11 فوریه 1964
3 بازدید
فعالیت ضد دولتی روحانیون در ماه رمضان
ستاد بزرگ ارتشتاران در نامه‌ای به ساواک فعالیت ضدحکومتی روحانیون را در ماه مبارک رمضان به اطلاع این اداره رساند. در این نامه آمده است: «در ایام سوگواری ماه مبارک رمضان تبلیغات مذهبی و تحریکات مخالفین دولت به طرفداری از روحانیت و برانگیختن احساسات مذهبی مردم و برگزاری جلسات دعا جنب و جوشی به وجود آورده است و مطالب تحریک‌آمیز علیه حکومت به عنوان دعای پایان موعظه‌ها و یا قرائت قرآن این گونه بیان می‌شود: «خدایا دشمنان اسلام را از صحنه روزگار برانداز. خدایا هر کس لطمه به دین اسلام بزند نابود کن. خدایا علمای اسلام را تأیید کن. خدایا زندانیان را آزاد و محکوم کنندگان را خوار و ذلیل گردان».[1]
سخنان حجت‌الاسلام فلسفی
حجت‌الاسلام محمدتقی فلسفی در منزل خود و در حضور چند تن از روحانیون و بازاریان گفت: «دولت در نظر دارد با روحانیون تا سر حد امکان مبارزه کند و آنها را بکوبد تا از ادامة مبارزه با دولت خسته شوند و با دولت همکاری کنند. اما این امر محال است؛ زیرا روحانیون در وضعی هستند که اگر کوچکترین گامی به طرف دولت بردارند همین امر موجب طرد آنان در نزد مردم می‌شود و مردم دست از حمایت تمام روحانیون برمی‌دارند». وی اضافه نمود: «بعد از قیام 15 خرداد نظر مردم به روحانیون فرق کرده و یک علاقه خاصی نسبت به آنها پیدا نموده‌اند».[2]
تحریم عید نوروز از سوی حزب زحمتکشان
مظفر بقایی رهبر حزب زحمتکشان، در اطلاعیه‌ای به مناسبت فرارسیدن سالگرد فاجعه مدرسه فیضیه قم و بازداشت آیت‌الله خمینی، برگزاری جشن مراسم عید نوروز را تحریم کرد. در این اطلاعیه آمده است: «هم‌وطن، سال نکبت‌بار 1342 رو به پایان است. فضای کشور ما را حزن و اندوه، پریشانی و نابسامانی، بحران اقتصادی و افلاس عمومی فراگرفته است، در چهره هیچ یک از هم‌وطنان ما آثار نشاط و شادی مشهود نیست، ولی از هر سو مظاهر فقر و بدبختی و بیکاری به طور روزافزون رشته‌های حیات ملت ما را از هم می‌گسلد و براثر اعمال ناروای زمامداران و شیوه‌های ضدانسانی و ظالمانه رو به دیکتاتوری دستگاه حاکم به مصداق «الملکُ یَبْقی مَع‌الْکُفْر ولا یبْقی مع الظلم» علائم کامل انقراض و انهدام قومیت و ملیت‌ها بیش از پیش مشهود می‌باشد. اینک با نزدیک شدن بهار، مردم کشور ما در آستانه [فرارسیدن] سالگرد شهادت دانشجویان علوم دینی و ارزنده‌ترین مجاهدینی هستند که مقارن چنین روزهایی که به فجیع‌ترین وضع در مدرسه فیضیه قم به قتل رسیدند و خون خود را نثار راه آزادی و ایمان نمودند. در این موقع که ما ناظر تخطی دستگاه حکومت به حریم مقدس دیانت هستیم، در این موقع که تمام مسلمین جهان ناظر بازداشت غیرقانونی مرجع تامه و رئیس عالیقدر عالم تشیع یعنی حضرت آیت‌الله خمینی و سایر آیات عظام و مراجع تقلید می‌باشند... عید ما آن روز است که حیثیات انسانی و اصول قانونی حقوق ملت ایران استوار و مورد احترام باشد، آن روز که خانه ما از تجاوزات غیرقانونی مصون باشد. آن روز که بیت‌المال و سرمایة جامعه ما غارت نشود، آن روز که از استبداد و فقر اثری نباشد، آن روز که ملت ایران حاکم بر سرنوشت خود باشد و مجلس ملی را مردم آزادانه انتخاب کرده باشند و بالاخره آن روز که آزادی‌های بیان شده در قانون اساسی تأمین شده باشد. ... به این دلایل و به خاطر تجلیل و تکریم از طلاب شهید قم و بی‌گناهانی که در حوادث پانزدهم خرداد ماه و متعاقب آن به شهادت رسیده‌اند و احترام به مقام شامخ حضرت آیت‌الله خمینی که برخلاف تمام موازین قانونی در زندان هستند و به منظور اعتراض به اعمال ضدانسانی دستگاه حاکمه، کمیته مرکزی حزب زحمتکشان ملت ایران در اجلاس فوق‌العاده سه‌شنبه 22/11/1342 تصویب نمود که تمام شئون و مراسم عید نوروز امسال را بر افراد مبارز و با ایمان حزب تحریم نماید».[3]
بازداشت محمدعلی رجایی
محمدعلی رجایی که دوران خدمت نظام وظیفه سربازی خود را می‌گذراند به جرم پخش اعلامیه و تحریک مردم علیه دولت و اقدام به تبلیغ اهانت به شاه بازداشت و در دادگاه عادی پادگان قزوین محاکمه و با رای هیئت دادرسان به 70 روز حبس تأدیبی محکوم شد و تقاضای تجدیدنظر نمود.[4]
سخنان باقر مجلسی دربارة استخلاص شهردار سابق تهران
باقر مجلسی روزنامه‌نگار معروف اصفهانی و دایی نصرت‌الله معینیان وزیر مشاور، در جلسه‌ای خصوصی گفته است: «برای استخلاص احمد نفیسی شهردار سابق تهران، بانو نزهت نفیسی نمایندة مجلس و همسر نفیسی و دیگر طرفداران وی امیدوارند که حزب ایران نوین مأمور تشکیل دولت گردد و اگر منصور نخست‌وزیر شود، نفیسی فوراً آزاد خواهد شد». وی همچنین اظهار داشته است در حال حاضر به اشاره صادق بهداد مدیر روزنامه جهان که وکیل مدافع نفیسی است، برخی از نمایندگان مجلسین از دولت سئوال می‌کنند که نفیسی به چه اتهام بازداشت شده و خود وی [باقر مجلسی] واسطه ملاقات صادق بهداد و بانو نفیسی با شکرالله صفوی سناتور، شده است و متعاقب این ملاقات صفوی در مجلس سنا دربارة علت بازداشت شهردار سابق از دولت سئوال کرده است».[5]
اختلاف بین جناح‌های داخلی حزب ایران نوین
به گزارش ساواک دودستگی و اختلاف پنهانی بین جناح چپ و راست حزب ایران نوین حکمفرما است. جناح چپ به رهبری هویدا و مهندس اتابکی و مهندس دری و جناح راست به رهبری حسنعلی منصور، مهندس سرلک و عده‌ای دیگر مشغول فعالیت‌اند. جناح چپ شدیداً فعالیت دارد که در فهرست وزرا و مدیران کل پیشنهادی حزب، وزارتخانه‌های دادگستری، راه، کشاورزی، اقتصاد و پست و تلگراف را منحصراً به افراد خود اختصاص دهد. به خصوص در مورد وزارت راه که مهندس سرلک داوطلب تصدی آن است. جناح چپ در تلاش است که مهندس همایونفر یا مهندس دری به این سمت منصوب شود.
اختلاف پنهانی دیگر دربارة جانشین حسنعلی منصور در حزب، پس از احراز نخست‌وزیری اوست. در این مورد نصرت‌الله معینیان وزیر مشاور و سرپرست انتشارات و رادیو با دوستان هم‌رای خود در حزب در صدد تهیه زمینه است تا به محض نخست‌وزیری منصور به دبیرکلی حزب برسد و زمام آن را به دست بگیرد. از هم اکنون سه‌شنبه هر هفته جلسات محرمانه‌ای در محل حزب تشکیل می‌شود و افرادی که با یکدیگر نزدیک هستند در این جلسات شرکت می‌کنند تا زمینه را برای اجرای نظریات خود فراهم سازند.[6]
تمدید مدت اقامت شاه و فرح در اروپا
محمدرضا و فرح پهلوی که برای اقامت سه هفته‌ای در اروپا اوایل بهمن به اتریش رفته‌اند مدت اقامت خود را تمدید کرده و در اوایل اسفند به تهران باز خواهند گشت. شاه و فرح که اکنون در ژنو به سر می‌برند، پس از چند روز اقامت در سوئیس به دعوت خصوصی ژنرال دوگل رئیس‌جمهور فرانسه، به پاریس خواهند رفت و سه روز میهمان دوگل خواهند بود.[7]
دیدار سیاستمدار قدیمی با شاه
رجبعلی منصور به هنگام توقف شاه در سوئیس به دیدار شاه رفت. این دیدار در محافل سیاسی تهران با اهمیت خاصی تلقی شده و با توجه به اینکه گفته شده مدت این دیدار نسبتاً طولانی بوده، احتمالاً مسائل مهمی در این دیدار مطرح شده است. گفته می‌شود، بعید نیست که موضوع اصلی این مذاکرات دربارة دولت آینده بوده است. رجبعلی منصور از رجال قدیمی و نخست‌وزیر ایران در دوران اشغال به دست متفقین بوده است که در پاره‌ای از مسائل مورد مشورت شاه قرار می‌گیرد.[8]
پایان مذاکرات دریافت وام ایران از لهستان
وزارت اقتصاد اعلام کرد که مذاکرات مربوط به دریافت 15 میلیون دلار وام از دولت لهستان خاتمه یافت و هیئت‌های نمایندگی دو کشور دربارة اصول و مواد موافقت‌نامه دریافت وام توافق کرده‌اند و موافقت‌نامه به‌زودی به امضا خواهد رسید. به موجب این موافقت‌نامه مبلغ 15 میلیون دلار وام در اختیار ایران گذاشته خواهد شد که از محل اعتبار آن سه کارخانه قند خریداری می‌شود. تولید قند و شکر سالانه این سه کارخانه به حدود پنجاه هزار تن بالغ خواهد شد که در حدود یک چهارم کمبود قند و شکر فعلی کشور را برطرف خواهد کرد.[9]
پی‌نوشت‌ها:
[1]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 355.
[2]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 9: زبان‌گویای اسلام، حجت‌الاسلام محمدتقی فلسفی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 249.
[3]ـ بقایی کرمانی، مظفر، شناخت حقیقت در پیشگاه تاریخ، کرمان، بی‌نا، 1358، ص 20 و 21.
[4]ـ میرطاوسی، سیدشجاع‌الدین، یادوارة شهدای انقلاب اسلامی، شهید محمدعلی رجائی، ج 1، تهران، نهضت زنان مسلمان، 1361، ص 31.
[5]ـ حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 323.
[6]ـ همان، ص 322.
[7]ـ روزنامه مرد مبارز، ش 815، 22/11/1342، ص 4.
[8]ـ همان.
[9]ـ روزنامه پست تهران، ش 3114، 22/11/1342،صص 1 و 7.
