پنجشنبه 8 مرداد 1343 / 20 ربیعالاول 1384 / 30 ژوئیه 1964
4 بازدید
ناراحتی مردم تبریز از محکومیت اعضای نهضت آزادی
سیدهادی خسروشاهی در پاسخ به نامه آیتالله خمینی، خبرهای تازهای از تبریز به اطلاع رساند. وی در این نامه مینویسد: محکومیت آقای طالقانی و دیگر دوستان، در تبریز موجب تأثر و تأسف شدید مردم مسلمان گردید تا آنکه بیانیه حضرت مستطاب عالی رسید و موجب تسکین و تسلی خاطر مؤمنین گردید.
وی افزود: در تبریز هم گروهی از تجار محترم بازار را به جرم پخش اعلامیههای مراجع در سال قبل و یا تعطیل بازار به دادگاه نظامی کشانیدهاند و اکنون مشغول طی مقدمات محاکمه هستند. چند نفر از آنان را که حقیر میشناسم جداً از اخیار بازاریان تبریز هستند و تعقیب کذایی آنان موجب ناراحتی همه مردم مسلمان گردیده است. البته تشکیل دادگاه و رأی آینده آن هر چه باشد برای آقایان قابل تحمل است ولی معلوم نیست که چرا دستگاه، مردم را بیش از پیش ناراحت و ناراضی میکند و چرا عکسالعمل قهری آن را درک نمینماید. خسروشاهی یادآور شده است: در چنین شرایطی، روحانیت تبریز هم به اختلاف خود ادامه میدهد و گروهی با آیتالله شریعتمداری و گروه دیگری با آیتالله حکیم و یا اعاظم دیگر مخالفت میکنند و حتی این مخالفتهای مغرضانه را به بالای منابر هم میکشانند و به این و آن حمله میکنند و این مسئله در میان مرم روشن ضمیر انعکاس بسیار نامطلوبی پیدا کرده، به طوری که میگویند: آقایان تبریز، نخست اختلافات داخلی خود را حل کنند سپس به فکر اصلاحات اجتماعی باشند! این وضع تبریز برای ما جداً دردناک و اسفانگیز است که اگر ادامه یابد نتیجه بسیار بسیار نامطلوبی در افکار مردم متدین خواهد داشت.[1]
اقدامات ساواک در آستانه ورود آیتالله قاضی طباطبایی به تبریز
خبر ورود قریبالوقوع آیتالله قاضی طباطبایی به تبریز، ساواک را به تکاپو انداخت. ساواک مرکز در تلگرافی به ساواک تبریز نوشت: آیتالله قاضی طباطبائی فردا با اتومبیل به سوی تبریز حرکت میکند و ممکن است ساعت 23 روز مزبور وارد تبریز گردد. دستور فرمایید از انتشار خبر ورود مشارالیه به نحو مقتضی جلوگیری نموده و چگونگی ورود وی را نیز اعلام نمایند.[2]
رأی قطعی دادگاه اعضای نهضت آزادی
رئیس اداره دادرسی ارتش، در نامهای به رئیس زندان شهربانی کل کشور، رأی قطعی دادگاه تجدیدنظر ویژه درباره نه تن از اعضای نهضت آزادی ایران را اعلام کرد. متهمان به ضدیت با سلطنت مشروطه ایران و اهانت به رئیس مملکت محکوم شدهاند. در این نامه آمده است:
1ـ مهندس بازرگان به مدت ده سال حبس مجرد از بدو بازداشت 3/11/42
2ـ دکتر یدالله سحابی به مدت چهار سال حبس مجرد از بدو بازداشت 6/11/42
3ـ سیدمحمود طالقانی به مدت ده سال حبس مجرد با احتساب بازداشت قبلی (4/11/41 الی 4/3/42 و از تاریخ 19/4/42 تاکنون)
4ـ مهندس عزتالله سحابی به مدت چهار سال حبس مجرد از بدو بازداشت 2/3/42
5ـ دکتر عباس شیبانی به مدت شش سال حبس مجرد از بدو بازداشت 3/11/41
6ـ احمدعلی بابایی به مدت شش سال حبس مجرد از بدو بازداشت 2/3/42
7ـ ابوالفضل حکیمی به مدت چهار سال حبس مجرد از بدو بازداشت 2/3/42
8ـ مهدی جعفری به مدت چهار سال حبس مجرد از بدو بازداشت 2/3/42
9ـ پرویز عدالتمنش به مدت یک سال حبس تأدیبی از بدو بازداشت 5/4/42
سپهبد خسروانی در این نامه بر قطعیت رأی صادره تأکید کرده است. در این نامه خطاب به رئیس زندان شهربانی کل کشور آمده است که دستور فرمایید در خاتمه مدت زندان، چنانچه به علل دیگری بازداشت نباشند از زندان آزاد گردند.[3]
شعبه حزب ایران نوین در ساری
نخستوزیر امروز شعبه حزب ایران نوین را در ساری افتتاح و در اجتماع مردم این شهر طی نطقی اعلام کرد که حکومت باید برای خدمتگزاری به مردم به وجود بیاید و اگر قادر به خدمت نبود کنار میرود و کسانی دیگر جانشین آن میشوند. نخستوزیر با اشاره به تشکیل دولت خود گفت: ما مبعوث شخصی هستیم که این انقلاب و این تحول را در مملکت به وجود آورد و کلیه رشتههایی را که مانع از اجرای هدفهای انقلابی و رسیدن به زندگی بهتر برای همه بود، گسیخت و این دولت را مصدر خدمت کرد تا ما بتوانیم جبران عقبماندگیهای گذشته را به اسرع وقت بنماییم. وی افزود: ما اساس و شالودهای را برای تشکیلات حزب ایران نوین و حکومتهای آینده میگذاریم که شاهنشاه ایران بتواند آسودهخاطر باشد. ولی دیگر عقربه ساعت به عقب برنمیگردد. افکار پلید و افکار کهنه و پوسیده نگذاشته است شما و فرزندان شما آن طوریکه دنیای مترقی امروز اقتضا میکند دارای زندگی مرفهی باشید. زمان لازم است تا جبران این قصور و عقبماندگیها بشود. منصور تأکید کرد: ما باید با سرعت پیشرفت کنیم و شما باید با اطمینان، صبر و شکیبایی داشته باشید و بدانید که تمام دقایق وقت رهبر عالیقدر ایران مصروف بهبود زندگی ملت میشود و خدمتگزاری 24 ساعته این دولت جز صداقت و ایمان به شما ملت شریف ایران چیز دیگری نیست.
به تصریح وی، باید ارکان سیاسی مملکت با هم هماهنگ بشوند و اگر نشوند ما آنها را کنار خواهیم گذاشت. هر قدرتی را نیروی ملت خرد خواهد کرد، برای اینکه راه پیشرفت مسدود نشود و برای به ثمر رسانیدن هدفهای انقلاب باید نیروی خلاقه ملت را تجهیز کرد. منصور سپس به انقلاب شاه و مردم اشاره کرد و افزود: امروز کسانی که جز بدخواهی و حسودی و جز نادانی و کوتهنظری چیزی ندارند به این حزب مانند دستجات امروز و فردای سیاسی نگاه میکنند ولی اتکای ما به شماست. اتکای ما به رهبری شاه است. ایمان و عقیده و توانایی در کار است. ایمان به اینکه اگر روزی ما نبودیم خدمتگزاران مشابه ما خواهند بود و به این جهت از هر گونه خلافکاری در راه دو روز حکومت بیشتر جلوگیری خواهیم کرد. دیگر نباید به تشبثات این و آن اعتناء کرد و تصور کرد که اگر امروز کسی در خانهاش بنشیند و کلیه کسانی را که در اثر این انقلاب و این حوادث کنار گذاشته شدهاند دور خود جمع کند، میتواند قلوب شما را به خود نزدیک کند. این اشتباه محض و کهنهپرستی است. ما از اینگونه افراد و سیاستمداران و گروه معدودی که چیزی را از دست دادهاند ولی شما نعمتی را به دست آوردهاید بههیچوجه نمیهراسیم. پشتیبانی شما ملت ایران از این دولت و از این حزب، موجب توفیق و بالا رفتن سطح زندگی و آسایش ملت ایران، خشنودی شاه و پروردگار ما خواهد بود. نخستوزیر سپس شعبه حزب ایران نوین را در ساری گشود و طی نطقی درباره امور مربوط به حزب ایران نوین، تشکیلات کمیته استان و هدفهای حزب سخن گفت. در این مراسم اعضای شورای مرکزی و نمایندگان استان مازندران در مجلس شورای ملی حضور داشتند.[4]
آرم جشن 2500 ساله
هیئت ژوری کمیسیون نهایی بررسی مدالهای جشن 2500 ساله شاهنشاهی از میان طرحهای مختلف که از دانشکده هنرهای زیبا، هنرکده تزیینی و سایر هنرمندان کشور رسیده بود، طرح یحیی ذکاء، رئیس موزه مردمشناسی را به عنوان بهترین آرم جشن به حضور معرفی کرد. به نوشته اطلاعات، این مدال که طرحی نیمه تن از شاهنشاه و کورش کبیر است با اصلاحات جزئی مورد تأیید، قرار گرفت و برای جشنهای 2500 ساله به عنوان آرم جشن انتخاب شد.[5]
دیدار وزیر امور خارجه پاکستان با شاه
ذوالفقار علی بوتو وزیر امور خارجه پاکستان با محمدرضا پهلوی دیدار کرد. در این دیدار 90 دقیقهای، وزیرامورخارجه ایران و طیب حسین سفیرکبیر پاکستان نیز حضور داشتند. مقامات رسمی اظهار کردند که موضوعات مربوط به قرارداد اخیر همکاری بین ایران، پاکستان و ترکیه برای همکاریهای منطقهای مورد بحث قرار گرفته است. به گزارش آسوشیتدپرس، دولت ایران یک روزنامهنگار سابق را به نام دکتر جواد وفا به سمت دبیر قسمت ایرانی مؤسسه همکاری منطقهای منصوب کرده است.[6]
300 میلیون تومان اسکناس جدید
طبق اطلاع بانک مرکزی ایران، درسال گذشته 300 میلیون تومان اسکناس جدید منتشر شده و در نتیجه حجم کل پول کشور به 26 هزار میلیون ریال بالغ گردید. بانک مرکزی ایران معتقد است انتشار اسکناس با توجه به احتیاج مردم که خود ناشی از عوامل مختلف اقتصادی و اجتماعی است صورت گرفته است. افزایش جمعیت کشور و تغییر سیاست پولی کشور در انتشار اسکناس مؤثر بوده است. از طرف دیگر طبق بررسیهایی که از طرف بانک مرکزی ایران صورت گرفته، اسکناسهای در دست مردم در ماههای شهریور تا آذر به میزان قابل توجهی افزایش پیدا میکند ولی در ماههای دی و بهمن در سطح پنج ماهه اول سال قرار میگیرد و بار دیگر در اسفند ترقی کرده و به اوج مصرف فصلی خود میرسد. تقلیل نرخ رسمی تنزیل مجدد نیز در انتشار اسکناس مؤثر بوده است. 300 میلیون تومان اسکناسی که در سال 42 منتشر شده در سه نوبت شهریور، آبان و اسفند صورت گرفت و در هر نوبت 100 میلیون تومان اسکناس به جریان گذارده شد.[7]
وام انگلستان به ایران
دولت انگلستان امشب جزییات وام 4 میلیون لیرهای را که قرار است به ایران بدهد به اطلاع مجلس عوام بریتانیا رسانید. به گزارش رویتر از لندن، رابرت مانیو معاون وزارت امور خارجه این کشور در جلسه مجلس عوام انگلستان گفت: در اکتبر 1963 اعلام شد که دولت پیشنهاد کرده است به عنوان شرکت انگلستان در اجرای سومین برنامه پنج ساله ایران، مقدمتاً 2 میلیون لیره استرلینگ وام طویلالمدت برای اجرای برخی پروژههای برگزیده شده به دولت ایران بپردازد. در همان زمان دولت اعلام کرد شرکت انگلستان در سالهای بعد در جریان اجرای نقشه مذکور بر همین اساس خواهد بود. مذاکرات مربوطه به پایان رسیده است و چون دومین سال برنامه از 21 مارس 1964 آغاز شده، تصمیم گرفته شد که وامهای دوساله به مبلغ 4 میلیون لیره یک جا داده شود. این وام بیست ساله خواهد بود و در پنج سال اول باز پرداخت سرمایه صورت نخواهد گرفت. رابرت ماتیو گفت که انتظار میرود قرارداد به زودی در تهران امضا شود.[8]
مشکل کارمندان عالیرتبه دولت
روزنامه مهر ایران در مطلبی زیر عنوان «مشکلی که دولت ایران بدان گرفتار است»، به موضوع وجود کارمندان عالیرتبه دولت پرداخته مینویسد: این مشکل را ملت و اجتماع و مردم عادی برای دولت و سازمانهای اداری به وجود نیاوردهاند بلکه دولتها خود عالماً و عامداً این مشکل بزرگ را طی 23 سال اخیر ایجاد و خود را بدان مشغول و گرفتار ساختهاند. نویسنده با یادآوری دستگاه اداری دوره رضاشاه مینویسد: در آن زمان شاید بیش از 100 و یا 150 نفر رتبه 9 که شاغل مقامات عالی از معاونت و مدیرکلی وزارتخانهها و یا ادارات مستقلی بودند پیدا نمیشد و آنها نیز حداکثر حقوقی که از خزانه دولت میگرفتند با همه مزایا از 900 ریال در ماه تجاوز نمیکرد و از این حقوق هم تازه مقداری را صرفهجویی و پسانداز میکردند. وقوع جنگ دوم علاوه بر هرج و مرجهای سیاسی و اقتصادی، از لحاظ آماری نیز کشور ما را تحت تأثیر قرار داد و عده زیادی از افراد مملکت به کارهای فوری مربوط به جنگ گمارده شدند. اصول جیرهبندی، رسانیدن خواربار و تطبیق اوضاع کشور با مقتضیات زمان جنگ، عده دیگری را مشغول کرد و در سال 1324 دولت قوامالسلطنه با صدور تصویب نامهای، تمام کسانی را که در قماش و خواربار وزارت دارایی کار میکردند، صاحب زمینه و مقام ساخت و ملاک عمل این کار هم فقط حقی بود که این افراد دریافت میکردند. بنابراین نوشته، در اولین مراحل اجرا، دولت یک عده اعضای رتبه 7 و 8 و 9 پیدا کرد که شمار آنها از 25 هزار تجاوز میکرد. در حالیکه هیچ لزومی نداشت قماشفروشِ دستگاه جیرهبندی که برای زمان جنگ با حقوق بیشتری به کار گماشته شده بود در دستگاه دولت نگهداری شده و صاحب رتبه و مقام رسمی گردد. نویسنده میافزاید که این اشتباه در دولتهای بعدی هم تکرار شد و این مشکل متاسفانه وجود دارد و دست و پای دولتها را هم در پوست گردو گذاشته و خزانه مملکت را با همه عایداتش میبلعد و بالاخره باید فکر عاقلانهای برای رفع این مشکل بزرگ اداری و اجتماعی و مالی بشود، به دلیل اینکه الان بیشتر بودجه و درآمد کشور خرج پرسنل میشود و موازنه بودجه مملکتی بیشتر در قسمت پرسنلی سنگین است.[9]
تغییرات آئیننامه اجرایی اصلاحات ارضی
آئیننامه اجرایی مرحله دوم اصلاحات ارضی در کمیسیون مشترک دو مجلس تغییر کرد. بر این اساس و طی آن، حد نصاب مالکیت شالیزارها از 30 به 20 و غیرشالیزار از 60 به 40 هکتار تقلیل یافت.[10]
پینوشتها:
[1]. خاطرات 15 خرداد تبریز، زیرنظر علی باقری، ج 2، تهران، دفترادبیات انقلاب اسلامی حوزه هنری، ۱۳۷۴، ص 147 و 146
[2]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 13، جلوه محراب؛ شهید آیتالله سیدمحمدعلی قاضی طباطبایی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 163.
[3]. یاران امام به روایت اسناد ساوک، ج 29، آیتالله سیدمحمود طالقانی (قسمت دوم)، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۱، ص 8 و 9.
[4]. روزنامه اطلاعات، ش 11449، 10/5/1343، ص 17
[5]. همان، ص 20.
[6]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 109، 10/5/43، ص 9.
[7]. روزنامه اطلاعات، ش 11448، 8/5/1343، ص 17.
[8]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 109، 10/5/1343، ص 10 و 11.
[9]. روزنامه مهر ایران، ش 2136، 8/5/1343، ص 4 و 1.
[10]. روزنامه کیهان، ش 6300، 8/5/1343، ص 13
