سه‌شنبه 12 خرداد 1343 / 21 محرم 1384 / 2 ژوئن 1964

1 بازدید

سه گزارش درباره آیت‌الله خمینی

امروز شهربانى قم سه گزارش کوتاه درباره آیت‌الله خمینى تهیه و به مقامات اطلاعات عرضه کرد. گزارش اول درباره بازگشت آیت‌الله خمینى به قم است.[1] این گزارش مشخص نکرده است که ایشان به کجا رفته بوده که اینک بازگشته است.

گزارش دوم درباره برگزارى مجلس ختم‌ مرحوم سیدجعفر لواسانى است که از عصر امروز از طرف آیت‌الله خمینى در مسجد بالاسر برگزار شد. بنابراین گزارش، در این مجلس آقاى سعید اشراقى به منبر رفت که «هیچگونه اظهارات خلافى» بیان نکرده است. گزارش شهربانى حاکى از شرکت آقایان گلپایگانى و خمینى و شریعتمدارى در این مجلس است.[2]

در گزارش سوم آمده است که «ساعت 21 آقاى خمینى به مدرسه خان رفته با آقاى [سیدعیسى] جزایرى که به منظور برگزارى چهلمین روز درگذشت مرحوم [شیخ روح‌الله] کمالوند از خرم‌آباد به قم آمده [است] ملاقات [کرد] و سپس به منزل آقاى نجفى رفته، ساعت22:20 به منزل خود مراجعت نمود».[3]

بازجویى از آیت‌الله ربانى شیرازى

ساواک از روحانیون مبارزى که در برپایى جشن آزادى آیت‌الله خمینى مشارکت داشتند بویژه براى شناسایى عوامل تهیه و تنظیم قطعنامه صادر شده در آن جشن، امروز از شیخ عبدالرحیم ربانى شیرازى بازجویى کردند. در این بازجویى از وى پرسیده شد که آیا قطعنامه ده ماده‌اى را شما به على حجتى کرمانى دادید؟ که وى آن را رد کرد و در پاسخ به این پرسش که على حجتى کرمانى اظهار داشته من قطعنامه ده ماده‌اى را از آقاى ربانى شیرازى دریافت و قرائت کرده‌ام. آیا شما در این مورد چه مى‌گویید، گفت: من قطعنامه ده ماده‌اى را به ایشان نداده‌ام و چنانچه مشارالیه اظهاراتى در مورد اینکه قطعنامه ده ماده‌اى را از من گرفته قرائت نموده است، من اظهارات وى را تکذیب مى‌نمایم و از طرفی من با آقاى على حجتى کرمانى مختصر آشنایى بیش ندارم و روى هم رفته با او رابطه خصوصى نداشته و ندارم.[4]

سخنرانى آیت‌الله مطهرى درباره عدالت حکومت‌ها

صبح امروز آیت‌الله مرتضى مطهرى به مناسبت آغاز سومین دهه ماه محرم در هیئت عزاداران صنف کاشى‌فروش تهران که در منزل عباس سعیدى‌نژاد واقع در خیابان خراسان، کوچه قاضى برگزار شد، درباره عدالت حکومت‌ها سخنرانى کرد. به گزارش اطلاعات داخلى ساواک، آیت‌الله مطهرى در سخنانش گفت: «عدالت را حضرت على «ع» رعایت مى‌نمود به طورى که 25 سال گوشه خانه اختیار کرد و موقعى که به سلطنت رسید زندگى خود را تغییر نداد و همیشه سعى مى‌نمود دینارى از بیت‌المال را بیخود خرج ننماید». این گزارش به نقل از آیت‌الله مطهرى مى‌افزاید: «یک روز پیغمبر از یک نفر بى‌کار که در مدت یک ماه دو روز براى کفار تبلیغ مى‌نمود پرسید که شما از کجا خرجتان مى‌گذرد. آن مرد بى‌کار گفت ما چند نفر هستیم که از سلطان پول مى‌گیریم براى اینکه به نفع او تبلیغ نماییم. پیغمبر به آنها گفته است این پول مال بیت‌المال است و حرام است. پول بیت‌المال مربوط به مملکت است نه براى خرج هوا و هوس. منصور دوانیقى با آن جبارى، عدالت را رعایت مى‌نمود. اگر حکومت‌ها عدالت را رعایت نمایند، ملت در آسایش است ولى باید بگویم آخر مجبور هستند که با عدالت سلطنت کنند. اگر نکنند، خود به خود عدالت جلو مى‌آید و اگر هم عدالت جلو نیاید خطر بزرگى براى مملکت پیش مى‌آید».[5]

دستگیری شریعتى هنگام ورود به کشور

دکتر على شریعتى امروز هنگام ورود به کشور از طریق مرز بازرگان به دست مأموران شهربانى ماکو به همراه دکتر فیروز پرتوى دستگیر و روانه ساواک خوى شد.

به گزارش ساواک استان‌ها (رضاییه) در بازدید از وسایل آنان، مقادیر زیادى نشریه مربوط به جبهه ملى و حزب منحله توده و سازمان دانشجویان و یک قطعه عکس دکتر مصدق به دست آمد. در این گزارش درباره دکتر شریعتى آمده است: در وسایل وى که مقدارى کتب و اوراق وجود داشته و فقط چند نشریه آن وابسته به جبهه ملى بوده است اظهار مى‌دارد که چون بعضى مطالب مندرجه در اوراق مکشوفه از وى با رشته تحصیلى ایشان تناسب داشته لذا اوراق مزبور را با خود به ایران آورده [است]. ضمناً به فعالیت خود در سازمان دانشجویان وابسته به جبهه ملى در فرانسه اقرار و اضافه مى‌نماید که در سال 36 نیز به مدت 29 روز در تهران بازداشت [بوده] و در ساواک مرکز پرونده دارد.

گزارش ساواک رضاییه درباره دکتر فیروز پرتوى نیز حاکى است که وى ضمن اعتراف به عضویت خود در سازمان دانشجویان اظهار مى‌دارد چون اصولاً به عموم اخبار مربوط به ایران علاقه داشته اینگونه نشریات را جمع‌آورى و به ایران آورده ضمناً پنج جلد نشریه تحت عنوان نامه پارسى را شخصى به نام بنى‌صدر در پاریس به وى سپرده که در ایران به آدرس تعیین شده روى پاکت مربوطه تحویل دهد و از متن آنها اطلاعى نداشته و همچنین در مورد سایر کتب و اوراق مربوط به حزب توده و کمونیست نیز اظهاراتش مبنى بر علاقه و تحقیق درباره این حزب بوده است.[6]

ناخرسندى مصدق از استعفاى اللهیار صالح

دکتر محمد مصدق در نامه‌اى به اللهیار صالح از استعفاى وى از جبهه ملى ابراز ناخرسندى کرد و نوشت: کناره‌جویى جنابعالى از کار جبهه ملى موجب یأس مردم است و اشخاصى مثل جنابعالى باید موجب امیدوارى باشید نه اینکه عده بى‌شمارى را مأیوس بفرمایید. یک رجل سیاسى هرگز از خدمت به جامعه نمى‌بایست خوددارى کند. بیایید براى خیر جامعه یک اساسنامه‌اى که مورد قبول عمومى باشد تنظیم بفرمایید و یک عده مخالف را با این عمل پسندیده امیدوار و در خدمت به وطن مهیا فرمایید و با این عمل پسندیده، جامعه را از خود راضى و براى خدمت به وطن عزیز مهیا نمایید.[7]

محکومیت سه ایرانى در آلمان

خبرگزارى آلمان از مبدأ کلن گزارش داد که دو آسیستان پزشکى به نام‌هاى ایرج ناظمى 32 ساله و منوچهر بوذرى 33 ساله و همچنین یک پزشک 34 ساله ایرانى به نام هوشنگ حمزاوى عابدى امروز به اتهام توطئه و وارد کردن و پخش مطالب چاپى مضر در دادگاهى در کلن محاکمه و هر یک به چهار ماه زندان محکوم شدند.

بر پایه همین گزارش، محکومیت این عده به تعویق افتاد و هر سه آزاد گردیدند. آنان که در بیمارستان‌هاى کلن کار مى‌کنند، پس از سفرهایى به آلمان شرقى در سالهاى 1961 و 1962 همراه خود مطالب تبلیغاتى کمونیست‌ها را که به زبان فارسى چاپ شده بود، و همچنین چند جلد کتاب درباره تاریخ و پیشرفت کمونیست در جهان به زبان آلمانى به کلن آورده‌اند. آنها به پلیس آلمان غربى گفته‌اند که قصد داشته‌اند بروشورهای حزب توده ایران را میان هم‌کلاسی‌هاى ایرانى خود در آلمان غربى توزیع کنند.

این گزارش حاکى است که قاضى دادگاه کلن این سه متهم را جوانانى ایده‌آل و شجاع خواند که فعالیت‌هاى آنها علیه دولت آلمان غربى نبوده است ولى بدین‌علت که در مطالب پخش شده توسط آنان از هدف‌هاى حزب کمونیست حمایت گردیده و این حزب در آلمان غربى منحله اعلام شده، باید محاکمه شوند.[8]

پیامدهای ملاقات سفیر ایران در انگلیس با شاه

به نوشته روزنامه مرد مبارز، در سفر اخیر اردشیر زاهدى، سفیرکبیر ایران در انگلستان به تهران و ملاقاتش با شاه، مطالب مهمى گفته شده است.

بنابراین گزارش، اقامت دو روزه اردشیر زاهدى در تهران، جلب ‌توجه محافل مختلف اقتصادى را نموده است و پیش‌بینى مى‌شود در گزارشى که سفیر ایران در انگلستان به شاه داده، پیشنهادهاى مهمى از طرف دولت بریتانیا در زمینه همکاری‌‌هاى اقتصادى، عمرانى و کشاورزى تسلیم دولت ایران گردیده است.[9]

برنامه سفر شاه و فرح به امریکا

کیهان امروز در استقبال از سفر چند روز آینده شاه و فرح به امریکا، این رخداد را هم از نظر ایران و هم از لحاظ ملت «نجیب و متمدن امریکا» با اهمیت خواند و نوشت: مردم امریکا با ملت ایران دوست هستند و در بسیارى از امور معنوى زندگى، جهات مشترکى با هم دارند. نویسنده با اشاره به انقلاب به اصطلاح سفید در ایران ادعا کرد: این مسافرت با مسافرت‌هاى گذشته متفاوت است و تفاوت آن تحول بزرگى است که در ایران به وجود آمده و مبتنى بر اصول محکم و استوارى است که در ششم بهمن 41 به تصویب اکثریت قریب به اتفاق ملت ایران رسیده است... تلاش و کوشش مستمرى که در راه ترقیات و پیشرفت‌هاى جدید و صنعتى شدن ایران به رهبرى شاه انجام مى‌شود، بناى عظمت نوین ایران را نوید مى‌دهد و این امید بزرگ را در قلوب ایرانیان تقویت کرده است که راهى را که انتخاب کرده‌اند به آزادى و روشنایى و سربلندى ایران و به استقرار عدالت اجتماعى منتهى مى‌شود. کیهان در خاتمه ابراز امیدوارى کرده است که ایران براى کشورهایى که وضعى مشابه ایران دارند، کشور نمونه‌اى خواهد شد.[10]

دیدار اشرف پهلوى با رهبر اتحاد شوروی

اشرف پهلوى خواهر توأمان محمدرضا شاه، امروز به اتفاق همسر و فرزندش که در مسکو به سر مى‌برند شب هنگام در کاخ کرملین با لئونید برژنف صدر هیئت رئیسه شوراى عالى اتحاد شوروى دیدار و گفت‌وگو و پیام دوستانه شاه را تسلیم وى کرد.[11]

برژنف در این دیدار با اشاره به خاطرات سفرش به ایران از مهمان‌نوازى شاه تشکر کرد و نسبت به ایجاد حسن‌رابطه نزدیک بین ایران و شوروى اظهار تمایل کرد. اشرف نیز یادآور شد که مسئولان مملکت در شوروى براى حفظ صلح کوشش فراوان دارند و ایران که همیشه طرفدار صلح بوده و هست و با تمام کشورهایى که در این راه مجاهدت مى‌کنند، همکارى مى‌کند.[12] اشرف سپس از بخش‌هاى مختلف کاخ بویژه اتاق کار و آپارتمان لنین دیدن کرد و خبرگزارى تاس نیز از برنامه شب‌نشینى آنان در کافه جوانان در نزدیکى کرملین خبر داد.[13]

دعوت شاه و فرح از پادشاه و ملکه بلژیک

وزارت دربار امروز اعلام کرد که پادشاه و ملکه بلژیک به دعوت شاه و شهبانو به ایران مى‌آیند. برابر اطلاعیه دربار که امروز در تهران و بروکسل منتشر شد، شاه و فرح از بودوئن اول پادشاه و فابیولا ملکه بلژیک دعوت کرده‌اند که به طور رسمى به ایران سفر کنند. قرار است این سفر از 25 آبان تا اول آذر سال جارى انجام شود.[14]

180 هزار پرونده مالیاتى معوقه در تهران

امیرعباس هویدا وزیر دارایى با تأکید بر تعویق رسیدگى به بیش از 40 هزار پرونده مالیاتى با افزون بر 1 میلیارد ریال بدهى گفت: فقط در تهران بیش از 180 هزار پرونده مالیاتى معوقه وجود دارد که همه آنها باید در سال جارى به مرحله قطعى و وصول برسد.

به گفته وى این پرونده‌ها از بیست سال قبل تاکنون روى میزهاى مأموران کمیسیون‌ها، بایگانى شده یا خاک مى‌خورده است. وزیر دارایى از 20 هزار پرونده جدید مالیاتى پس از ممیزی‌هاى اخیر خبر داد که مربوط به مستغلات و مشاغلى است که تاکنون مالیات نمى‌پرداخته‌اند.

هویدا همچنین گفت: در بین پرونده‌هاى اجرایى، قریب 20 پرونده دولتى وجود دارد که مربوط به قراردادهاى سازمان‌هاى دولتى و مقاطعه‌کاران داخلى و خارجى است ولى مالیات دولت وصول نشده است. وى مهم‌ترین پرونده‌ها از این دست را مربوط به برق دانست و افزود: از آنجا که منبع درآمد این سازمان‌ها، خود دولت است، مقرر شد وضع این پرونده‌ها هم به طور نهایى روشن گردد. وى جمع مالیات بخش خصوصى را بین 400 میلیون ریال تا 1 میلیارد و 200 میلیون ریال برآورد کرد.[15]

تقسیم فعالیت‌هاى اقتصادى در مناطق مختلف

وزیر اقتصاد گفت: تا چند سال پیش قسمت عمده فعالیت‌هاى اقتصادى مملکت در اطراف تهران و یا در کنار خط آهن سراسر متمرکز بود و در نتیجه سایر قسمت‌هاى کشور از فعالیت‌هاى اقتصادى لازم بهره نمى‌بردند.

عالیخانى در گفت‌وگو با خبرنگاران افزود: ادامه این وضع به ضرر آینده مملکت بود زیرا جمعیت فعال کشور در نقاط معینى متمرکز مى‌شدند و سایر قسمت‌ها دچار عقب‌ماندگى اقتصادى مى‌شد. وى با اشاره به اینکه براى رفع این مشکل مطالعاتى انجام گرفته، از یزد به عنوان نخستین منطقه مورد مطالعه یاد کرد که در نتیجه طرح احیاى صنعت دستبافى یزد تهیه شده که بزودى اجرا خواهد شد. وزیر اقتصاد، منطقه دوم را آذربایجان خواند که در سر راه ترانزیتى به اروپا قرار دارد که در سال‌هاى اخیر اهمیت تجارى خود را از دست داده و نسبت به برخى مناطق کشور از جمله تهران دچار عقب‌ماندگى گردیده است. وى با برشمردن مزایاى امکانات آذربایجان بر راه‌اندازى صنایع گوناگون در این منطقه تأکید کرد و مدعى شد که با اجراى برنامه‌ها و طرح‌هاى تهیه شده، اقتصاد عمومى متوازن و سالمى در سراسر کشور برقرار خواهد شد.[16]

بانک‌ها و بانکداران ایرانى

مجله خواندنیها در شماره جدیدش که امروز منتشر شد ذیل عنوان «درباره بانک‌ها و بانکداران ایرانى»، از هم گسیختن سیاست پولى را ناشى از عدم توجه اکثر مدیران بانک‌ها به اوضاع اقتصادى و پولى کشور دانست و نوشت: از سال 1330 که درِ نعمت به روى سرمایه‌داران باز گردید و بانک، پشت بانک تشکیل شد و سیاست پولى کشور بین عده‌اى تقسیم گردید، کسى در صدد برنیامد تا صلاحیت بانکداران را تعیین کند. کسى درصدد برنیامد قبل از آنکه اجازه تأسیس بانک را بدهند، راجع به سرمایه‌گذاران بانکى تحقیقاتى نمایند تا با سیاست پولى مملکت که آبروى اقتصاد کشور است، بازى نگردد.

خواندنیها سپس به مشکلات و معضلات بانکدارى در کشور پرداخت و نوشت: بانکداران کشور ما هنوز نمى‌دانند هر اعتبارى که مى‌دهند یا یک قدم به بهبود وضع اقتصادى کمک نموده‌اند و یا یک قدم به ورشکستگى اقتصادى مملکت پیش رفته‌اند.

نویسنده آنگاه اعتبارات اعطایى را در نظر گرفته مى‌نویسد: آیا در کشورى که اقتصاد و پولش همیشه در حال نوسان است، خطرى متوجه اعتباردهنده و اعتبارگیرنده نیست. آیا بانک مرکزى که ارشادکننده سیاست پولى مملکت است تاکنون چه قدم‌هایى براى تثبیت پولى مملکت برداشته است. مسلماً اگر بانک مرکزى در اعتبارات بانک‌ها نظارت صحیح مى‌نمود، پول مردم به رایگان در اختیار عده‌اى از همه جا مانده از بین نمى‌رفت.

اگر بانک مرکزى به موقع خطر بحران و تزلزل پول مملکت را درک مى‌کرد، قبل از آنکه عده‌اى ورشکست شوند، از بحران جلوگیرى مى‌کرد. اگر بانک مرکزى در وضع تجارت خارجى به خصوص در وضع پرداخت‌هاى خارجى بانک‌ها نظارت مى‌کرد، اعتبار و اعتماد مؤسسات خارجى نسبت به مؤسسات بانکى ما سلب نمى‌شد.

خواندنیها رفع مشکلات بانک‌ها بویژه بانک مرکزى را در استقلال بانک از دولت و دخالت‌هاى دولت‌ها مى‌داند و مى‌نویسد: باید اعتراف کرد مقدار زیادى از اتلاف سرمایه‌هاى بانکى و ازهم گسیختگى سیاست پولى مملکت ناشى از عدم توجه اکثر مدیران بانک‌ها به اوضاع اقتصادى و پولى داخلى و بین‌المللى بوده است و تا زمانى که بانکداران ایرانى در سیاست بانکى خود تجدیدنظر ننمایند و تا زمانى که همکارى صمیمانه بین بانک‌هاى خصوصى از یک طرف و بانک مرکزى و بانک‌هاى دولتى از طرف دیگر به وجود نیاید، امیدى به تثبیت پولى نمى‌توان داشت.[17]

لایحه افزایش اعتبارات در کشور

امروز لایحه افزایش اعتبارات در کشور در مجلس شوراى ملى مطرح شد که شمارى از نمایندگان درباره آن به بحث و تبادل‌نظر پرداختند. از جمله کسانى که درباره این لایحه سخن گفت، سیدحسن مصطفوى نایینی، نماینده نایین بود که در سخنان به نسبت طولانى خود با اشاره به حضور حسنعلى منصور در مجلس گفت: خوب است آقاى نخست‌وزیر توجهى بفرمایند که هر دفعه به مجلس تشریف مى‌آورند، یک ذره به عرایضى که از پشت این تریبون [ایراد] مى‌کنیم و فریادهایى که از پشت تریبون مى‌زنیم، براى بیچارگى مردم شهرستان‌ها توجه بفرمایند. والا به خدا هیچ یک از ماها قصد تبلیغات و عوام‌فریبى نداریم.

وى با بیان اینکه وضع شهرستان‌ها فوق‌العاده بد است افزود: من ندیده‌ام هیچ یک از آقایان، وزیران، مداد بردارند و یادداشت کنند که اینها را در هیئت دولت مطرح کنند یا یک جایى فکر بکنند. والله مردم گرفتارند. او تأکید کرد: تراکم این گرفتاری‌ها و افزایش این ناراحتی‌ها براى مملکت خوب نیست. در ابتدایى که قانون برنامه دوم مطرح بود، صحبت بود که مى‌خواهند 100 میلیون تومان به هر شهرستانى کمک کنند. در شهرستان نایین در برنامه دوم 100 میلیون ریال هم کمک نشده، 10 میلیون ریال هم کمک نشده. 10هزار تومان هم [کمک] نشده. از این فکر، ظالمانه‌تر در دنیا وجود ندارد.

مصطفوى به نمونه‌اى از اختلاس در اصفهان اشاره کرد و گفت: از محل پشتوانه اسکناس در گذشته، در اصفهان 270 میلیون تومان تنها داده‌اند به چند نفر تاجر متنفذ و وثیقه از ایشان نگرفته‌اند. آنها هم کلاه بازى کرده‌اند و این چند تا تاجر الآن در اروپا گردش مى‌کنند و به ریش مردم بدبخت اصفهان مى‌خندند. وى از نخست‌وزیر خواست دست دزدها را بگیرد و تحویل دادگاه بدهد تا مردم بدانند در این مملکت مجازات هست.

نماینده نایین در ادامه به نکات دیگرى از مشکلات و اقدامات خلاف رویه در کشور اشاره کرد و از دولت بویژه نخست‌وزیر خواست در رفع آنها بکوشد.

در ادامه، حسنعلى منصور نخست‌وزیر، به پاسخ‌گویى و توجیه عملکرد دولت از جمله در خصوص لایحه افزایش اعتبارات پرداخت. وى با تأکید براینکه امر برنامه‌ریزى یکى از مشکل‌ترین و حساس‌ترین و دقیق‌ترین امور علمى جهان است گفت: این مسائل، مسائلى نیست که انسان بتواند در مدت کوتاهى یا در یک کمیسیون خاصى یا با ذکر ارقامى و یا در جلسات علنى وارد متن مسائل برنامه‌ریزى شود. وى تلویحاً مجلس را در سطحى پایین‌تر از دولت و کارشناس دولت را برتر از نمایندگان مجلس خواند و گفت: دولت یک وظیفه‌اى دارد و مجلس یک وظیفه‌اى دارد و آنچه که هست این است که در هر مورد حق نظارت و هیچ حقى از مجلس شوراى ملى فک [جدا] نمى‌شود و این حق همیشه براى مجلس شوراى ملى هست ولى براى پیشرفت کار، ما هرگز نمى‌توانیم از یک اصول علمى و یک اصول منطقى و اصول دنیایى منحرف بشویم و یک چیز خاص خودمان به اصطلاح من درآوردى درست کنیم. منصور افزود: ما الآن براى اینکه کار مملکت متوقف نباشد، مسائل عمرانى را نمى‌توانیم متوقف بکنیم. همین چند روز پیش، بنده تصویب کردم که چند میلیون تومان به سرمایه اعتبارات بانک کشاورزى افزوده بشود و این چاره‌اى نیست براى اینکه احتیاجات مملکت با اجراى برنامه اصلاحات ارضى به قدرى وسیع است که ما مجبور خواهیم شد از فصول دیگرى روى اختیارات قانونى ارقام را تغییر بدهیم.

وى در توجیه این نوع عملکرد خود گفت: اگر براى سدى، مبلغى گذاشتیم، فعلاً مى‌گوییم این سد متوقف بشود و ساخته نشود و به اعتبارات کشاورزى داده بشود.

نخست‌وزیر سپس اینگونه موضع گرفت که مجلس رأى اعتماد به دولت مى‌دهد. دولت روشن است. بیناست. قانونى را مى‌آورد به مجلس توضیح مى‌دهد. آن توضیحات باید به طور کلى مورد تأیید قرار بگیرد یا اینکه رد بشود، به دلایل صحیح. والا اگر ما بخواهیم همه مطالب مربوط به قوه مجریه و امر برنامه‌ریزى که هر فصل از آن را صدها اکسپر و کارشناس باید رویش کار بکنند، صدها مرتبه باید این مسائل تلفیق بشوند و ... احتمال تغییراتى هست. البته این مسائل هم تنها منحصر به ایران نیست.

منصور در بخش دیگرى از سخنانش در مجلس شوراى ملى گفت: ما کوشش مى‌کنیم که حداکثر درآمد نفت را صرف مسائل عمرانى بکنیم. چنانکه از سال 43 که ما در طول این سال هستیم، 65 درصد از درآمد نفت صرف امور عمرانی بشود. در سال 44، 70 درصد، در سال 45، 75 درصد، در سال 46، 80 درصد درآمد نفت، صرف امور عمرانى خواهد شد و این رقم به تدریج قوس صعودى را طى مى‌کند و در امور عمرانى مصرف مى‌شود. وى مدعى شد که در برنامه چهارم، تمام درآمد نفت، صرف امور عمرانى مى‌شود و ما مى‌توانیم تمام درآمدهاى دیگر غیرنفتى را در بودجه مملکت متمرکز بکنیم و بودجه جارى و مستمر مملکت را از آن اعتبارات بپردازیم.

نخست‌وزیر سپس از سایر کشورها مثال زد که تمام ممالک در حال توسعه، اتکاى زیادى به کمک سایر ممالک و به کمک خارجى دارند. مملکت ما خوشبختانه از لحاظ درآمد نفت، یک قسمت اعظم احتیاجات ارزى ما را تأمین مى‌کند ولى درآمد نفت و سایر درآمدهاى دیگر مملکتى در دنیاى امروز براى یک مملکتى که از لحاظ اقتصادى توسعه نیافته است، کافى براى تأمین رشد اقتصادى نیست. منصور چون همیشه به تمجید از اقدامات خود پرداخت و در این باره مثالى هم براى نمایندگان مجلس شوراى ملى زد که: چهار ماه پیش بنده شاهد بودم در این شهر، بنا مى‌آمد و مى‌گفت اگر به من یک ناهار بدهید، من حاضرم کار کنم. امروز به بنده گزارش رسید که آجر، میزان مصرف داخلى‌اش دیگر تکافو نمى‌کند. تمام سیمان ما دارد مصرف مى‌شود. تمام صنایع کارخانجات ساختمانى دارند به حداکثر ظرفیت کار مى‌کنند. آقایان یادتان هست احتمال داشت یک دولت بیاید در مدت دو ماه تمام کارهاى عمرانى مملکت را متوقف کند و این دولت در مدت دو ماه کوشش کرد که رونق بازار، رونق ساختمان نه تنها در تهران بلکه گزارش رسیده در تمام شهرستان‌ها تکان مخصوصى خورده است. وى تأکید کرد که همه ما افراد این اجتماع هستیم. بین همه ما خاطى و خادم هست. بین همه مأمورین دولت، صادق و غیرصادق هست. ولى باید دید که با مقدورات و امکانات مملکت چه دستگاهى مى‌تواند بهتر به مملکت خدمت کند.‌ [18]

مخالفان انقلاب شاه در وزارت کار

خسروانى وزیر کار و امور اجتماعى در مراسم افتتاح بیمارستان 240 تختخوابى مخصوص امراض داخلى سازمان بیمه‌هاى اجتماعى، اساس انقلاب شاه و مردم را بالا بردن سطح فرهنگ عمومى و بهداشت عمومى دانست و به وجود مخالفان این انقلاب در وزارت کار نیز اعتراف کرد. وى گفت: خوشبختانه ما همکارانى داریم که معتقد به این انقلاب هستند ولى در همین دستگاه ما هم متأسفانه تعداد انگشت‌شمارى اشخاص منفى‌باف فعالیت مى‌کنند که مطلب را به کارگران عوضى حالى مى‌کنند و قصدشان بد نشان دادن فعالیت‌هاى مفید است. وى به عنوان نمونه گفت: مثلاً پزشکى به کارگرى گفته بود داروها از روى «فارماکوپه» داده مى‌شود. به این کارگر طورى تفهیم کرده بود که انگار «فارماکوپه» دستورالعمل آش گل‌گیوه و سولفات دوسود است. برعکس، «فارماکوپه» یک صورت از داروهاى مفید است که کار پزشک را روشن و مشخص مى‌سازد و در مملکت ما متأسفانه آن‌قدر اقلام دارویى مشابه وجود دارد و آن‌قدر تجارت و بازار بازى در این کار زیاد شده است که از یک رقم دارو، شصت نوع در دسترس است.

خسروانى افزود: کار ما ایجاد و تأسیس بیمارستان نیست. کار ما انعقاد قرارداد با بیمارستان‌هاست ولى متأسفانه بیمارستان‌ها هم کارشان به تجارت کشیده است. براى مریضى که ده روز قبل مرخص کرده‌اند تا ده روز بعد، صورت [حساب] فرستاده‌اند و بیمار نیامده و صورت موهوم را به حساب سازمان گذاشته‌اند. وزیر کار سپس مدعى منفى‌بافى عده‌ای از کارکنان سازمان بیمه‌هاى اجتماعى و وزارت کار شد و گفت: تصمیم جدى داریم که وزارت کار و سازمان بیمه‌هاى اجتماعى را از وجود کسانى که نمى‌خواهند با ما همکارى صمیمانه داشته باشند، تصفیه کنیم. وى در ادامه تهدید کرد: مملکت ما در حال پیشرفت است و نمى‌توانیم به عقب برگردیم. ما در سر راه، اینها را که در راه تحقق انقلاب شاه مسامحه مى‌کنند، باقى مى‌گذاریم و جلو مى‌رویم. طبقه کارگر روشن شده و مواظب کار ما هستند. ما درست کار مى‌کنیم و نباید عده‌اى این درستى را آلوده نشان دهند. گوش این عده را با انبر مى‌گیریم و مى‌اندازیم بیرون. وى تأکید کرد: من به عنوان وزیر کار قول مى‌دهم این کار را بکنم.[19]

آماده‌باش ارتش ایران

بخش فارسى رادیو اسرائیل امروز به نقل از خبرگزارى آلمان غرب از آماده‌باش ارتش ایران خبر داد. برپایه این گزارش، به دنبال اتحاد نظامى مصر و عراق، ارتش ایران به حال آماده‌باش در آمده است. این آرایش نظامى با توجه به اختلاف ایران با آنان، مفهوم خاصى دارد. رادیو اسرائیل افزوده است که عباس آرام وزیر امور خارجه ایران که اخیراً از اردن دیدن کرده است قرار بود عازم بغداد شود ولى محافل رسمى تهران اعلام کردند که به دنبال امضاى پیمان اتحاد نظامى عراق و مصر، از این سفر خوددارى کرد.

به گفته برخى محافل رسمى ایران، براى جلوگیرى از هر گونه واقعه غیرمترقبه‌اى لازم است در مرزهاى غربى و شمال غربى ایران اقدامات احتیاطى لازم صورت گیرد.[20]

 

پانوشتها:

 

[1]ـ امام در آئینه اسناد، سیر مبارزات امام خمینى به روایت اسناد شهربانى، جلد اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، 1383، ص 499.

[2]ـ همان، ص 500.

[3]ـ همان، ص 510.

[4]ـ یاران امام به روایت اسناد، ج 16: عبدالرحیم ربانى شیرازى، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379، ص 9 و 8.

[5]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، شهید آیت‌الله مرتضى مطهرى، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1382، ص 57.

[6]ـ شریعتى به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، م‌رک‌ز اس‌ن‌اد ان‌ق‌لاب‌ اس‌لام‌ی، 1378، ص 40 و 39.

[7]_ ترکمان، محمد، نامه‌هاى دکتر مصدق، تهران، هزاران، 1374، ص 2 و 331.

[8] ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 62، 13/3/43، ص 5 و 4.

[9]ـ روزنامه مرد مبارز، ش 843، 12/3/43، ص 4.

[10]ـ روزنامه کیهان، ش 6253، 12/3/43، ص 2 و 1.

[11]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11402، 13/3/43، ص 16.

[12]ـ همان، ش 11043، 14/3/43، ص 24.

[13]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 64، 16/3/43، ص 2.

[14]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11401، 12/3/43، ص 20.

[15]ـ همان، ش 11402، 13/3/43، ص 13.

[16]ـ روزنامه پست تهران، ش 3201، 14/3/43، ص 3.

[17]ـ مجله خواندنیها، ش 73، 12/3/43، ص 49 و 48.

[18]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11401، 12/3/43، ص 20 و 17.

[19]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11401، 12/3/43، ص 20 و 17.

[20]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 62، 13/3/43، ص 12.