یکشنبه 16 تیر 1342/ 15 صفر 1383/ 7 ژوئیه 1963
6 بازدید
± پاسخ شاه به پیشنهاد روحانیون
صبح امروز پاکروان، رئیس ساواک و سرهنگ مولوىنژاد به دیدار آیتاللّه شریعتمدارى رفته، به آیتاللّه گفتند دو پیشنهاد روحانیون را به اطلاع شاه رساندهاند و محمدرضا پهلوى در پاسخ گفت: «روحانیون بدانند تمام کارها به دستور من انجام گرفته و علم مأمور من است و اگر او هم برود، رئوس برنامهها همین است و تغییرى در آن داده نمىشود و در شش ماده هم کوچکترین تغییرى داده نخواهد شد». پاکروان از قول شاه افزود: «اما راجع به آزادى محبوسین، جز چند نفر، بقیه به زودى آزاد مىشوند. ولى آن چند نفر باید محاکمه بشوند و بدانند همه چیز و همه کار به دستور من و نظر خود من است».[1]
گفته مىشود آیتاللّه شریعتمدارى پاسخهاى پاکروان را براى روحانیون طراز اول نقل کرده است. اما عدهاى از آنها مایلند امثال پاکروان پاسخها را در حضور اجتماعى از سران روحانیون منتقل کنند. آیات عظام مرعشى، میلانى، خوانسارى، نورى، تهرانى، حاجمیرزا عبداللّه و عدهاى دیگر چنین نظرى دارند.[2] فرزند آیتاللّه خوانسارى تأیید کرد مشابه اظهاراتى که براى آیتاللّه شریعتمدارى نقل کردهاند، از طریق همان افراد به اطلاع آیتاللّهخوانسارى نیز رسیده است.[3]
± تأکید آیات عظام بر مرجعیت آیتالله خمینی
آیتاللّه شریعتمداى در پاسخ جمعى از بازاریان و طلاب علوم دینى، طى نامهاى اعلام کرد: «حضرت حجتالاسلام و المسلمین آیتاللّه آقاى حاجآقا روحالله خمینى دامت برکاته از مفاخر عالم اسلام و یکى از مراجع تقلید مىباشند و شخصیت دینى ایشان نباید از کسى مخفى باشد».[4] آیات عظام مرعشى نجفى، محمدتقى آملى و میلانى نیز در نامههایى بر مرجعیت آیتاللّه خمینى تأکید کردند. طبق قانون، مراجع تقلید از مصونیت سیاسى برخوردارند و کسى نمىتواند آنها را محاکمه کند.[5]
± ملاقاتهای آیتالله میلانی
عصر امروز آیتالله میلانی ساعات پر کاری را پشت سر گذاشت. از ساعت 17 تا 21:30 طبقات مختلف مردم و روحانیون به اقامتگاه وی آمدند. در ساعت 17:30 آیتالله بهبهانی با آیتالله میلانی دیدار کردند. این دیدار تا ساعت 18:20 به طول انجامید. گفته میشود حال آیتالله بهبهانی هنگام خروج از اقامتگاه به هم خورد و با کمک مأمورین انتظامی و افراد حاضر، او را سوار تاکسی کردند. در ساعت 19 آیتالله بنیصدر همدانی و آیتالله سیدمحمدحسن علوی، پیشنماز مسجد فخریه (داماد مرحوم آیتالله بروجردی) به دیدن آیتالله میلانی آمدند و در ساعت 19:20 خارج شدند. در ساعت 20، نماز جماعت برگزار شد. در این دیدار، آیتالله میلانی تأکید کرد: «آمدن من به تهران جنبة سیاسی ندارد، اما چون افراد عضو احزاب مختلف به دیدن من میآیند، مقامات صلاحیتدار خیال میکنند آمدن من جنبة سیاسی دارد؛ در صورتی که اینطور نیست. چنان که ممکن شود، خیال دارم جهت آزادی آقای خمینی و سایر روحانیون وساطت نموده بلکه این آقایان آزاد شوند».[6] منبع ساواک که در میان تجمعکنندگان امروز حاضر بود، طى گزارشى مىنویسد در بین تجمعکنندگان چند نفر اعلامیههایى را توزیع مىکردند. اما اشارهاى به محتواى اعلامیه نمىکند. در این تجمع، چند تن از طرف آیتاللّه میلانى مأمور بودند تا هر کسى که احتمال میرود مأمور انتظامى باشد، تشخیص داده، به سایرین اطلاع دهند تا از او کنارهگیرى کنند.[7]
± نظر آیتالله میلانی دربارة مذاکرة روحانیون با دولت
گفته میشود آقای میلانی قبل از آمدن به تهران در دیدار با نمایندة جبهة ملی گفته بود یکی از مواد مذاکره با دولت این خواهد بود که علما و روحانیون با لوایح ششگانه مخالفت نکنند، به شرطی که اجازه داده شود روحانیون دربارة این لوایح از مردم رأیگیری کنند. آنگاه پس از مقایسة نظر مخالفان و موافقان با یکدیگر، چنانچه مشخص شود نظر روحانیون در اقلیت است، آنها کنار خواهند کشید. در این ملاقات، تأکید شده روحانیون تنها پس از آزادی زندانیان با دولت مذاکره خواهند کرد.[8]
± اعتراضنامههای دستگیرى علما
طرفداران آیات عظام شریعتمدارى، میلانى و خمینى در بازار تهران، مشغول گردآورى نامههاى اعتراضى هستند. موضوع این اعتراضنامهها، دستگیرى علما و روحانیون مىباشد. گفته مىشود این اعتراضنامهها را نزد آیتاللّه میلانى جمع مىکنند.[9]
± اعلامیة تهدیدآمیز هواداران آیتالله خمینی علیه دولت
متن یکی از اعلامیههایی که در اعتراض به بازداشت آیتالله خمینی تکثیر شده، به شرح زیر است: «اگر خدای ناکرده یک مو از سر آن بزرگوار کم شود، زمین را از خون کثیفتان رنگین خواهیم کرد. انشاء الله نابود خواهید شد؛ ای عمال بیگانه که هر روز مثل فاحشه در دامن یک خارجی هستید و دست گداییتان به سوی [بیگانه] دراز است، یک روز به سوی آمریکا، روزی به سوی انگلیس، روزی به سوی آلمان و روزی به سوی روس».[10]
± کاهش سفر جهانگردان به ایران
نخستوزیر، امروز در نخستین جلسة شورای عالی بازرسی کشور گفت: «برنامههاى ما براى جلب جهانگردان با پیشبینى خوبى آغاز شد اما چند موضوع کوچک جلوی توجه مردم را گرفت». وى حادثة 15 خرداد را یکى از همین موضوعات کوچک بر شمرد: «یکى از آنها همین جریانات 15 خرداد بود. بىاندازه این مطلب را در دنیا بزرگ کردند؛ البته نمىدانم چرا این حادثه را بزرگ کردند». علم در سخنان خود از «انقلاب اجتماعى» و «سرکوب» دولت هم یاد کرد و تظاهرکنندگان را «عدهاى ناراحت» خواند: «مطلبى که در یک انقلاب اجتماعى هست، این است که عدهاى ناراحت ممکن است که هدایت نامناسب بشوند و دست به عملیاتى بزنند. این در همه جاى دنیا و حتى در ممالک اروپایى هست. اما نمىدانم چرا در مملکت ما این همه آن را بزرگ جلوه دادند. در صورتى که در حقیقت هیچ اتفاقى نیفتاد و دولت به وظیفة قانونى خود عمل کرد و آن را سرکوب کرد و ریشههاى اصلى آن را نیز پیدا کرد». علم اعتراف کرد که انعکاس این مطلب در مطبوعات جهان، جلوى ورود عدة زیادى از جهانگردان را گرفت: «نیمى از آنهایى که جا براى خودشان در هتلهای تهران، شیراز، اصفهان و نقاط دیگر ایران، رزرو کرده بودند، از آمدن به ایران خوددارى کردند و بیش از ده هزار خارجى آمدنشان را به ایران موقوف کردند».[11] مهدی شیبانی، معاون نخستوزیر و سرپرست سازمان جلب سیاحان نیز در نشست شورای عالی سازمان، سخنان مشابهی بر زبان آورد و گفت اخبار بیاساس دربارة 15 خرداد در مطبوعات ناآگاه خارجی، سبب کاهش درآمد ارزی صنعت توریست گشته است.[12]
± دیدار سفیر فرانسه با نخستوزیر
ساعت 11:30 امروز، رنو سیوان، سفیر فرانسه در تهران با نخستوزیر ملاقات کرد. در این دیدار، موضوع کمکهای اقتصادی فرانسه به ایران بررسی شد. قرار است هنگام سفر ژنرال دوگل، رئیسجمهوری فرانسه به تهران، این کمکها به تصویب برسد.[13]
± جلوگیری از انتشار اخبار وقایع ایران در خارج از کشور
براى جلوگیرى از انتشار اخبار رخدادهاى ایران و آگاهى مقامات سیاسى کشورهاى جهان از اعتراضات، وزارت خارجه طى بخشنامهاى از نمایندگىهاى ایران خواست: «همه هفته جلسات مرتبى مرکب از اعضای سیاسى و مسئول آن نمایندگى و همچنین با شرکت نمایندگان سایر دستگاهها که با آن نمایندگى تشریک مساعى مىنمایند، ترتیب داده و مسائل مربوطه را طرح و تصمیمات لازم را اتخاذ نمایند تا کارمندان بتوانند هنگام برخورد با سؤالات مقامات خارجى، اطلاعات دقیق و یکنواخت و بر محور ثابت و مشخص در اختیار آنها بگذارند». در ابتداى این بخشنامه تأکید شده: «تردیدى نیست که مغرضین و عوامل بیگانه که جنبشهاى اجتماعى حاضر را مغایر منافع خود مىدانند، از هیچگونه تشبثى در مشوب ساختن افکار عمومى و تحریکات مغرضانه کوتاهى نخواهند نمود».[14]
± توصیف خبرگزاری آسوشیتدپرس از سرکوب تظاهرکنندگان ایرانی
خبرگزاری آسوشیتدپرس در تهران، امروز طی گزارشی پس از تجلیل از شخصیت شاه و اقدامات او در سرکوب اعتراضکنندگان، به نقش شاه اشاره کرد: «شاه ایران گاهی برای رفع خستگی به یکی از هفت کاخ سلطنتی پناه میبرد و به بازی پوکر میپردازد اما بزرگترین بازی ایشان، قماری بود که بر ضد ملاها و آخوندهای ریشو و عقبمانده که میان شانزده میلیون کشاورز و کارگر نفوذ داشتند، انجام داد». نویسنده، اصلاحات را وسیلهای دانست که قدرت روحانیون را درهم شکسته و کشاورزان را مبدل به قدرت سیاسی پشتیبان سلطنت مینماید. خبرگزاری آسوشیتدپرس با اشاره به حوادث 15 خرداد، مهمترین مخالفان را مالکین بزرگ، روحانیون، دانشجویان، حزب زیرزمینی توده و دستههای سیاسی که رهبران زندانی دارند، دانست اما تشکل و اتحاد آنان را برای انقلاب، ناکافی ارزیابی کرد.[15]
± انتقاد حجتالاسلام انزابی از نخستوزیر
عصر امروز انزابى در مسجد شاهزاده (شهدا؛ تبریز)، بالاى منبر رفت و نخستوزیر را به باد انتقاد گرفت. وى گفت: «اى نخستوزیر! چرا به خاطر کفار و بهایىها هزاران نفر مسلمانان را به کشتار دادید؟ چرا به خاطر دایر کردن حزب بهایى مىخواهید زنان اسلامى را عریان نمایید؟ مگر این جریانات از یاد صفحات تاریخى خواهد رفت؟ باید نابود شوید اى آمریکاپرستها».[16]
± حمایت آیتالله دستغیب از قیام عشایر
ساواک فارس در گزارشی اعلام کرد سیدمحمدمهدی دستغیب، برادر آیتالله عبدالحسین دستغیب، در زندان به یکی از افراد اظهار نمود: «ما (منظور سیدعبدالحسین دستغیب) از قیام عشایر باخبر بودیم و بنا بود که همزمان به نفع آنها در شهر فعالیت کنیم».[17]
± بازداشت فرزند یدالله سحابی
ایرج سحابى امروز بازداشت و به سلول شماره 1 زندان قصر منتقل گردید. وى سومین فرزند دکتر یداللّه سحابى است که در حوادث اخیر زندانى شده است.[18]
± گزارش ساواک از سوابق مبارزاتی طیب حاجرضایی
ادارة کل سوم ساواک، امروز خلاصهای از سوابق 11 نفر از متهمین روز 15 خرداد را برای رئیس ساواک ارسال کرد. در این گزارش آمده است: «طیب حاجرضایی، متهم ردیف یک، از اول ماه محرم جاری، تکیة روضهخوانی در حوالی میدان دایر کرده و هر شب شیخ باقر نهاوندی واعظ به منبر رفته و ضمن صحبتهای خود، به دولت حمله کرده است. در این گزارش تأکید شده با آنکه ساواک کراراً به طیب تذکر داده از دعوت نامبرده صرفنظر نماید، معهذا روز به روز بر صمیمت خود نسبت به شیخ باقر نهاوندی میافزود. تا جایی که برای متشکل نمودن جمعیت بیشتر و همچنین نشان دادن قدرت و وفاداری خود به روحانیون، مرتباً از سایر دستهجات عزاداری دعوت میکرد که به تکیه بیایند و حتی گوسفندهای زیادی نیز جلوی این قبیل دستهها قربانی میکرد». در این گزارش به یکی دیگر از اتهامات طیب نیز اشاره شده: «نامبرده با اینکه شخص متمولی بود، به بهانة روضهخوانی، مبالغ هنگفتی از بارفروشان عمدة میدان جمعآوری نموده و بیشتر این پولها را به طور مخفیانه در راه ثمر رسیدن خواستههای روحانیون خرج میکرده». در گزارش ساواک اشارهای به اینکه طیب از تجار و منابع خارجی (مصری) پول گرفته تا در تهران آشوب برپا کند، دیده نمیشود.
در گزارش ساواک به سوابق اجمالی حاج اسماعیل حاجرضایی، حسین شمشادی، محمود ذوقیتبار، عباس شیرزاد، حسین شیرزاد و سیدمجتبی تالاری، متهمان ردیف دوم تا هفتم نیز اشاره شده است.[19]
± برنامههای روز اربعین در گزارشهای ساواک
ساواک همچنان در تکاپوى مخابره و دریافت گزارشهایى است که از تظاهرات اصناف بازار و متعصبیون مذهبى در روز اربعین حکایت مىکنند. در گزارش امروز ساواک، این نکته مطرح شده که: «ممکن است در بین آنها [تظاهرکنندگان] مأمورین انتظامى در لباس عزادارى وارد بازار شده و تولید اخلال نمایند و بهانهاى براى بازداشت عدهاى به دست مأمورین بدهند». این گزارش مىافزاید: «از همین رو بازاریان تصمیم گرفتهاند روز شنبه بازار را تعطیل کنند تا نیازى نباشد که دستههاى عزادارى را در بازار به راه اندازند».[20]
در یکى دیگر از گزارشها، چنین وانمود مىشود که کارگران و بارفروشهاى میدان انبار گندم، بر سر شرکت در تظاهرات روز اربعین و عواقب نپیوستن به تظاهرات مرددند. از دید کارگران، آنطور که در گزارش ساواک انعکاس یافته، عواقب شرکت در تظاهرات، دخالت پلیس، درگیرى، سرکوب تظاهرکنندگان و احتمال کشته و زخمى شدن آنهاست، در حالى که عدم حضور در تظاهرات ممکن است بیکارى از کار باشد.[21]
± اظهارات فرمانداری نظامی تهران در روزنامة اخبار الکویت
اخبار الکویت در شمارة امروز خود ضمن انعکاس اظهارات فرماندارى نظامی تهران، اطلاع داد: «در اظهارات فرماندارى نظامى تهران هیچگونه اشارهاى به اتهاماتی که قبلاً به بعضى از دولتهاى خارجى وارد ساخته بودند، نشده است». به گزارش این روزنامه، یکى از بازرگانان بزرگ ایرانى که به حوادث اخیر کمک مالى کرده است، جزو بازداشت شدگان مىباشد.[22]
± اظهار امیدواری آیتالله خالصی نسبت به آزادی زندانیان
آیتالله محمد خالصی، روحانی مقیم کاظمین، در پاسخ تلگراف ارسالی از سوی شاه، نوشت: «دستخط تلگرافی که مبشر عطوفت و عنایت ملوکانه نسبت به جامعة روحانیت، حتی کسانی که در حوادث اسفناک اخیر شرکت داشتهاند، میباشد، واصل و موجب امتنان این دعاگو و عموم ساکنین عتبات عالیات از علمای اعلام و زوار و خدام و مجاورین و قاطبة مسلمانان گردید». وی در این نامه، اظهار امیدواری کرد: «دولت شاهنشاهی اقدامات فوری در اجرای منویات عطوفتآمیز شاهانه نسبت به عموم فریبخوردگان و بازداشت شدگان به عمل آورد».[23]
± ادامه مبارزه کردهای عراق
موفقیت ارتش آزادیبخش کردستان در میان اکراد ایرانی مقیم تهران و کردستان، بازتاب گستردهای یافته است. به گزارش اطلاعات داخلی ساواک، مردم در گفتوگوهای عادی میگویند: «افراد بارزانی تحت رهبری قهرمان ملت کرد ملامصطفی بارزانی لقب ارتش آزادیبخش را به دست آورده و پیروزی درخشانی نصیبشان شده». آنان این پیروزی را با افتخارات «صلاحالدین ایوبی» مقایسه میکنند. کردهایی که از بانه و مهاباد به داخل ایران بازگشتهاند، میگویند کردهای ترکیه و ایران مرتب به عراق میروند و دیوانهوار مسلح میشوند و دوش به دوش شورشیان داخل میدان جنگ، ضد حکومت بغداد میجنگند.[24]
± تمهیدات برگزاری انتخابات
امروز کمیسیون انتخابات وزارت کشور با شرکت معاونین وزیر کشور و سایر اعضا تشکیل گردید و دربارة تهیة مقدمات انتخابات، مذاکراتی صورت گرفت و تصمیماتی اتخاذ گردید. جلسات این کمیسیون تا تشکیل انجمنهای نظارت، ادامه خواهد یافت.[25] در پی دستور وزیر کشور برای تشکیل واحدهای ثبتنام رأیدهندگان، فرمانداران، امروز مطالعات لازم را آغاز کردند. به موجب آییننامة جدید انتخابات، 1500 حوزة ثبتنام در سراسر کشور تأسیس خواهد شد. محل حوزهها و مراکز ثبتنام به گونهای تعیین خواهد شد که نسبت به دهستانها و بخشها مرکزیت داشته باشد تا مراجعین بتوانند به راحتی با دریافت کارت انتخاباتی در انتخابات شرکت کنند.[26]
± گمانهزنی درباره انتخابات
خبرگزاری فرانسه در تهران، امروز در گزارشی مفصل به انتخابات ایران پرداخت. نویسنده با اشاره به ویژگیهای ممتاز انتخابات این دوره، تدابیر و اقدامات فعلی را راهی مفید در جهت جلوگیری از تقلب و اغتشاش در انتخابات آینده ارزیابی کرد. گوینده سپس به احزاب و گروههای مخالف اشاره کرد و به نقل از روزنامة صدای مردم گفت: «زمانی وضعیت انتخابات در کشور تغییر خواهد کرد که برگزاری آن، آزاد و از هر گونه اعمال نفوذ نابجا و تهدید، دور باشد. برای نیل به این مقصود نیز چارهای جز آزادی نامزدها و رأیدهندگان وجود ندارد». گویندة خبرگزاری فرانسه در ادامه به نقل از پیشبینی یکی از جراید افزود: «کشاورزان، روشنفکران و جوانان به شرط آنکه آرام و قابل رهبری شدن باشند، شانس زیادی برای تصاحب کرسیهای مجلس دارند».[27]
± خبرهای انتخاباتی مجلة خوشه
مجلة خوشه در شمارة امروز خود زیر عنوان «نکتهها و خبرهای پشتپرده» به درج خبرهای انتخاباتی پرداخت. در یادداشت مجلة خوشه، تصریح شده که اگر برگزاری انتخابات قطعی نبود، پیراسته، وزیر کشور، انجام آن را اعلام نمیکرد. همچنین بدبینی به انتخابات را به محافلی نسبت داد که یا از شکل کار دولت راضی نیستند و یا از اینکه در قانون انتخابات، امکان دخالت و اعمال نظر پایین آمده، ناراضیاند. در این یادداشت، احتمال تهیة لیستی از سوی شرکتهای تعاونی روستایی برای معرفی کاندیداها را تکذیب نمود. ولی میافزاید جمعیتهای موجود و نسبتاً مؤثر، در چند حوزة انتخاباتی لیست خواهند داد.[28]
± جلسة شورای عالی بازرسی کشور
صبح امروز نخستین جلسة شورای عالی بازرسی کل کشور به ریاست نخستوزیر تشکیل شد. وزیر دادگستری در جلسة امروز گفت تا همین روزهای اخیر توجهی به سازمان دادن این دستگاه نشده بود. وی تأکید کرد بازرسی نباید دستگاهی مرده یا چکش ضربتی باشد. آنگاه نخستوزیر ضمن ابراز خوشحالی، اظهار کرد نخستینباری است که قدم به دستگاه دادگستری نهاده است. علم بازرسی را مرکز تشخیص دردهای مملکت نامید و گفت اگر این دستگاه در یک چارچوب محدود، وظایف خود را انجام دهد و یک مأمور متخلف را تعقیب نماید، کافی نیست. وی اشاره کرد روزانه سه هزار نامه به نخستوزیری میرسد که موضوع شصت درصد آن، شکایت از چرخش دستگاههای اداری است. نخستوزیر افزود ما در یک مرحلة انقلاب تاریخی هستیم و چرخهای مملکت ما متناسب با انقلاب نیست.[29]
جهانشاه صالح پس از شرکت در این نشست، به خبرنگاران گفت از این پس دانشگاه، نقش مشاور دولت را در تهیة لوایح و قوانین بر عهده خواهد گرفت و کلیة مؤسسات علمی و تحقیقاتی دانشگاه برای تهیه طرحها و لوایح قانونی با دولت همکاری خواهند کرد.[30]
± بازگشت عضو هیئت مدیرة شرکت نفت به تهران
رضا فلاح، عضو هیئت مدیره و قائم مقام مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، پس از شرکت در ششمین کنگرة جهانی نفت (فرانکفورت) و کنفرانس اوپک، شامگاه امشب وارد تهران شد.[31]
± پیشنهاد به وزیر دارایی
مهدی بهشتیپور در یادداشتی خطاب به عالیخانی، وزیر اقتصاد، تأکید کرد که کمیتة اقتصادی باید نمایندگی کارتلهای خارجی را به قصد حمایت از صنایع داخلی و برقراری رژیم بوژوازی ملی از میان بردارد. نویسنده در این یادداشت با اشاره به تشکیل قریبالوقوع کمیتة اقتصادی، پیشنهاداتی چند مطرح میکند که اهم آن به شرح زیر است: 1ـ تشویق و تقویت صنایع ملی 2ـ موازنة بازرگانی خارجی از راه تقویت صادرات 3ـ تضمین ایجاد صنایع سنگین و مادر 4ـ ایجاد فوری کارخانة ذوب آهن 5ـ ایجاد صنایع پتروشیمی، ماشینسازی و تراکتور سازی 6ـ تعطیل بانکهای خارجی و مختلط و تجدید نظر در قانون جلب و حمایت سرمایههای خارجی.[32]
± جشنی به افتخار وابستة اقتصادی ایران در آمریکا
عالیخانی، وزیر اقتصاد امشب جشنی به افتخار جهانگیر آموزگار، وابستة اقتصادی ایران در آمریکا برگزار کرد. در محل برگزاری این جشن، هتل ونک، عدهای از وزیران، وابستگان اقتصادی سفارتخانهها و معاونان و رؤسای اقتصادی و مدیران جراید شرکت کردند.[33]
± استعفای نمایندگان عمران آمریکایی در ایران
نمایندگان هیئت عمران بینالمللی آمریکا در ایران، در جلسة اخیر هیئت مدیرة صندوق ضمانت صنعتی، از عضویت هیئت مدیرة صندوق استعفا کردند و بعد از این، هیچگونه مداخلهای در جریان امور و تصمیمات این مؤسسه مستقل نخواهند داشت. سرمایة اولیة صندوق ضمانت صنعتی، از طرف دولت آمریکا پس از انحلال صندوق مشترک توسعة امور صنعتی اصل چهار تأمین گردید و طبق اساسنامه، نمایندگان هیئت عمران بینالمللی آمریکا در ایران، عضویت صندوق مزبور را عهدهدار بودند.[34]
± موافقتنامة بازرگانی ایران و اردن
موافقتنامة بازرگانى ایران و اردن هاشمی براى یک سال در هفت بند امضا شد. تمایل به توسعه و افزایش حجم مبادلات و انتخاب لیرة استرلینگ به عنوان مبناى پولى در این موافقتنامه تأکید شده است.[35]
± شورای عالی سازمان جلب سیاحان
بعدازظهر امروز نخستین جلسة شورای عالی سازمان جلب سیاحان با حضور نمایندگان مختار وزارتخانهها و سازمانهای مختلف به ریاست مهدی شیبانی، معاون نخستوزیر و سرپرست سازمان جلب سیاحان، در کاخ نخستوزیری تشکیل شد. در این جلسه، وظایف سازمان و شورای عالی و کمیتههای مشورتی آن بر اساس تصویب هیئت وزیران تشریح گردید و گزارشی از اقدامات سازمان از تأسیس تاکنون ارائه شد. از جملة این اقدامات، میتوان به ساخت هتل در شاهراههای کشور، بیمه کردن جهانگردان خارجی در زمان اقامت در ایران، گفتوگو با رؤسای آژانسهای مهم کشورهای خارجی و اعطای تسهیلاتی چون ویزای پانزده روزة ترانزیتی اشاره کرد.[36]
± نخستین آمارگیری صنعتی در ایران
به زودی دو هزار مأمور آمارگیری زیر نظر 220 مدیر استان، آمارگیری صنعتی را آغاز خواهند کرد. برای نخستین بار است که در ایران، آمارگیری صنعتی به اجرا در میآید.[37]
± حمایت فرهنگیان و ورزشکاران از لوایح ششگانه
امروز به ابتکار ایزدپناه، رئیس سازمان تربیت بدنی، گردهمایی فرهنگیان و ورزشکاران در سالن ورزشی تشکیل شد. در این گردهمایی ضمن اعلام مراتب سپاسگزاری فرهنگیان به پیشگاه شاهانه، مجدداً مفاد لوایح ششگانه تأیید گردید.[38]
± انتقاد از رویههای جاری در حوزة فرهنگ
علیاکبر سعیدی سیرجانی امروز طی یادداشتی، رویههای جاری در حوزة فرهنگ را به باد انتقاد گرفت. وی نوشت: «رئیس فرهنگ باید متصف و معروف به درستکاری و پاکدامنی باشد و دست کم متهم به دزدی و کلاشی و آلودگی نباشد. زیرا این اتهامات کافی است که مانع قطعی ارجاع مقام ریاست فرهنگ به شخصی باشد». وی افزود: «چه داعیهایست آن را که به دزدی نامبردار شده است، ریاست دهیم و موجبات نارضایتی و عصیان را فراهمتر کنیم»؟ سیرجانی تأکید کرد اگر رئیس فرهنگی، دزد یا متهم به دزدی بود، همة کارهای فرهنگی حوزة مأموریت وی فلج خواهد شد یا در جهتی خلاف مسیر اصیل و صواب خواهد افتاد و معلمان، اعتمادی به آنان نخواهند داشت. وی در پایان ادعا کرد بیشتر رؤسای فرهنگ کشور به طور غیر طبیعی و ناصحیح و بر اثر خوشرقصیها و سفارش این و آن به ریاست فرهنگ انتخاب شدهاند و از اعضای شورای فرهنگی سلطنتی، خواهان تغییر و تصحیح این روند شد.[39]
± اعضای هیئت نمایندگی زنان ایران در ارمنستان شوروی
رادیو مسکو امروز اعلام کرد اعضای هیئت نمایندگی زنان ایران که در کنگرة جهانی زنان در مسکو شرکت کرده بودند، هماکنون در ارمنستان شوروی مهمان هستند.[40]
± رئیس هیئت نمایندگی ایران در کمیسیون اروپایی انرژی اتمی
خسرو هدایت، سفیر ایران در بلژیک و رئیس هیئت نمایندگی ایران در بازار مشترک اروپا، به سمت رئیس هیئت نمایندگی ایران در کمیسیون اروپایی انرژی اتمی پذیرفته شد.[41]
پینوشتها:
[1]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3:زندان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 427 و 428.
[2]ـ فصلنامه 15 خرداد، ش 26 و 27، سال ششم، ص 202 و 203.
[3]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3:زندان، همان، ص 425 و 426.
[4]ـ اسناد انقلاب اسلامى، ج 5، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 73.
[5]ـ کرباسچی، غلامرضا، هفت هزار روز تاریخ ایران و انقلاب اسلامی، ج 1، تهران، بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی، 1378، ص163.
[6]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیتاللّه العظمى سید محمدهادى میلانى، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 174 و 175.
[7]ـ همان، ص 184 و 185.
[8]ـ همان، ص 176.
[9]ـ همان، ص 182.
[10]ـ قیام پانزده خراد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، همان، ص 436.
[11]ـ روزنامه کیهان، ش 5986، 16/4/1342، ص 1 و 11.
[12]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11135، 17/4/1342، ص 16.
[13]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1867، 16/4/1342، ص 8.
[14]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3:زندان، همان، ص 433 و 434.
[15]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 85، 16/4/1342، ص 10 و 14.
[16]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، ص 432.
[17]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج10: نفس مطمئنه شهید آیتالله سیدعبدالحسین دستغیب، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 142.
[18]ـ یزدی، ابراهیم، مقاومت در زندان، تهران، قلم، 1377، ص 121.
[19]ـ روحبخش، رحیم، نقش بازار در قیام 15 خرداد، ص 318 و 320.
[20]ـ همان، ص 280.
[21]ـ آزادمرد: طیب حاجرضایى به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 136.
[22]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، همان، ص 466.
[23]ـ همان، ص 435.
[24]ـ چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، ج 1: حزب دموکرات کردستان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 126 و 127.
[25]ـ روزنامه پست تهران، ش 2937، 16/4/1342، ص 1 و 8.
[26]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11134، 16/4/1342، ص 1.
[27]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 86، 17/4/1342، ص 3 و 8.
[28]ـ مجله خوشه، ش 17، 16/4/1342، ص 4.
[29]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11134، 16/4/1342، ص 1.
[30]ـ روزنامه کیهان، ش 5987، 17/4/1342، ص 11 و 12.
[31]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1868، 17/4/1342، ص 1.
[32]ـ مجله خوشه، ش 17، 16/4/1342، ص 6 و 33.
[33]ـ روزنامه بورس، ش 465، 17/4/1342، ص 1.
[34]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11134، 16/4/1342، ص 13.
[35]ـ ماهنامه بانک مرکزى ایران، ش 25، مهر 1342، ص 52.
[36]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11135، 17/4/1342، ص 16.
[37]ـ روزنامه کیهان، ش 5986، 16/4/1342، ص 12.
[38]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1867، 16/4/1342، ص 4.
[39]ـ مجله خوشه، ش 17، 16/4/1342، ص 5 و 31 و 33.
[40]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11135، 17/4/1342، ص 16.
[41]ـ روزنامه کیهان، ش 5986، 16/4/1342، ص 12.
