جمعه 20 اردیبهشت 1342 / 16 ذی‌حجه 1382 / 10 می 1963

7 بازدید

± هشدار آیت‌الله خمینی درباره اعمال ضد اسلامی دولت

آیت‌الله خمینی امروز نامه‌ای به تهران فرستاد و در آن مخاطبش را به هوشیاری در برابر خطر اعمال ضد اسلامی دولت فراخواند. در نامة آیت‌الله خمینی به سیدکاظم شاهنگیان، از روحانیان تهران، آمده است: «لازم است جناب‌عالی متوجه باشید که اعمال ضد اسلامی دولت حاضر، خطر را نزدیک نموده. اخیراً به دو هزار نفر بهایی تذکره دادند و به لندن رفتند و برای شرکت در محفلی که به ضد اسلام تشکیل می‌شود، و به هر یک پانصد دلار ارز و هزار و بیست تومان تخفیف بلیت هواپیما دادند. خدا می‌داند این مجلس ملعون چه مفاسدی برای اسلام و مذهب در بر دارد. مردم را آگاه فرمایید. به علمای اعلام تذکر دهید برای این امور فکری کنند». ایشان ابراز امیدواری کرده است: «با ادعیة خالصة جناب‌عالی و همت آقایان و سایر اهالی محترم ایران، خصوصاً تهران، موفق شویم به حفظ شعائر مذهبی و دفاع از حریم قرآن و اسلام و نگذاریم مخالفین اسلام و تشیع و مملکت جعفر بن محمد الصادق (ع) به مقاصد پلید خود نایل شوند».[1]

± تکاپوی دستگاه‌های امنیتی برای کنترل فعالیت‌های ضد حکومتی در ماه محرم

گزارش اطلاعات داخلی ساواک دربارة فعالیت روحانیون در آستانة ماه محرم، حکایت از نگرانی عمیق حکومت نسبت به آینده دارد. در این گزارش آمده: «چون ماه محرم و ایام سوگواری در پیش است، از هم اکنون روحانیون درصدد برآمده‌اند به وسیلة دسته‌جات وعاظ به شهرستان‌ها، مقاصد زیر را به وسیلة وعظ و خطابه بهره‌برداری نمایند:

حمایت از مالکین و عدم تقسیم اراضی؛

توجیه آیت‌الله خمینی به عنوان مرجع تقلید؛

گسیل داشتن سهم امام و خمس مسلمانان به حوزة علمیة قم و توزیع عکس آیت‌الله خمینی بین روستاها و چند موضوع دیگر. لذا برای اجرای این برنامه، قرار است طلاب تهران و قم به منازل روحانیون زیر رفته و ضمن اخذ دستور، به شهرستان‌ها بروند: مشهد: حاج‌آقا حسن قمی؛ رشت: آیت‌الله ضیابری؛ کرمان: آیت‌الله صالحی؛ بروجرد: آیت‌الله حاج شیخ‌علی‌محمد بروجردی و همدان: آیت‌الله آخوند ملاعلی می‌باشد». این گزارش می‌افزاید: «هدف بیشتر روحانیون، منطقة رشت و گیلان است که جزء نفوذ آیت‌الله ضیابری بوده و نام‌برده مدتی زندانی و با مالکین آن منطقه مربوط است و قرار است طلاب علوم دینی با عکس‌های خمینی از آن‌جا به دهات مورد نظر فرستاده شوند و برای نام‌برده تبلیغ نمایند. همچنین ارسال پول به حوزة علمیة قم را به روستاها و مالکین تذکر دهند».[2]

±طلبه‌های قاضی عسگر

طلبه‌هایی که به خدمت سربازی رفته‌اند، پس از انجام مقدمات سربازی به عنوان قاضی‌ عسگر در لشکرها استفاده خواهد شد. در کشورهای اروپایی نیز نسبت به دانشجویان رشته‌های دینی که به خدمت اعزام می‌گردند، این‌طور رفتار می‌شود.[3]

± مراسم یادبود فاجعة مدرسة فیضیه در تهران

امشب قرار بود مجلس یادبودی به مناسبت فاجعة مدرسة فیضیة قم در مسجد مهدوی واقع در خیابان شهباز بین جهان‌پناه و غیاثی برقرار شود. از این‌رو، حدود دو هزار نفر به این محل مراجعه کردند که با ممانعت پلیس کلانتری 21 مواجه شدند. جمعیت نیز به سمت مسجد حاج‌ابوالفتح و مسجد حاج‌اسماعیل حوری هجوم بردند که باز هم با مخالفت پلیس روبه‌رو شدند، در نتیجه به سمت مسجد نو در خیابان خراسان رفتند. به علت عدم وجود پلیس، توانستند در حدود 1500 نفر به داخل مسجد بروند. ابتدا قرآن تلاوت شد، سپس یک نفر معمم بالای منبر رفت و مدت 45 دقیقه صحبت نمود. به گزارش ساواک، وی گفت: «زمان این‌که بنشینیم و کارها بر وفق مراد بگذرد، گذشته و این خود مردم هستند که با روح ایمان و اعتقاد به خدا و دستورات دین، علیه هر ظلم و ستمی مبارزه می‌نمایند. علت عدم اجابت دعای ما، نداشتن ایمان حقیقی و اجرای دستورات الهی است. تا ما دارای ایمان قوی نشویم، محال است دعای ما مستجاب گردد». وی افزود: «در مملکت ما دیگر کار از جنبة تعارف گذشته و خود شاهد مفاسد هر روز هستیم. در این کشور عده‌ای اجیر و نوکر بی‌دینان هستند، با تمام تلاش خود اقدام به تضعیف دین می‌نمایند. علناً اوراق قماربازی، مشروبات الکلی، کاباره و هزاران معایب دیگر را در این کشور رواج می‌دهند. آیا این مفاسد دلیل این نیست که وقتی آتش که گرفت‌، تر و خشک می‌سوزد؟ اگر عده‌ای موافق و عده‌ای مخالف باشند و موافقین نتوانند مخالفین را امر به معروف و نهی از منکر نمایند، آن وقت غضب الهی نازل می‌شود و همه را از دم نابود می‌سازد». بر پایة همین گزارش، سپس ذکر مصیبت شد. آنگاه حاج شیخ جواد فومنی، پیش‌نماز مسجد نو، سر پا ایستاد و ضمن دعا در مقدمه‌ای گفت: «دیکتاتورها، قلدرها و اوباش، به روحانیت نسبت می‌دهند که این‌ها سیاسی می‌باشند یا وابسته به حزب و جمعیتی هستند. در صورتی که علما و روحانیت به هیچ یک از احزاب یا جمعیت‌ها احتیاجی ندارند و تمام مسلمانان در یک صف قرار دارند، فقط با داشتن ایمان می‌توانند بر جمیع مشکلات موفق گردند. تنها سلاح برنده، فقط دین و ایمان است که با دعاهای آن‌ها می‌توان موفق شد و ریشة کاخ‌های ظلم و ستم را از بیخ کند و یاغیان را بر جای خود بنشانند». او افزود: «کار ما از جریان حجاب گذشته و ما برنامه‌های اساسی‌تری داریم که دیگر نمی‌توان به مسئلة حجاب اکتفا نمود. شاه طبق سوگندی که در پارلمان یاد نموده، علیه دین اسلام کاری انجام ندهد و پیوسته مروج مذهب جعفری باشد و در جای دیگر قانون اساسی، در سرلوحة آن قید شده هر نوع لوایحی که به تصویب اکثریت پارلمان برسد، بایستی آن لایحه به نظر پنج نفر از علمای جامع شرایط برسد تا در صورت تصویب، به مرحلة اجرا درآید. اگر مخالف شرع اسلام باشد، آن‌ها لغو نمایند. ما ابتدای مبارزه اعلام می‌کنیم که دستگاه رادیو و انتشارات در اختیار حوزة علمیه قرار گیرد تا بر کلیة شئون مملکتی نظریه بدهد». گزارش ساواک حاکی است که گفته‌های وی با تأیید حضار روبه‌رو شد و او در خاتمه دعا کرد که: «خداوند ریشة دشمنان دین و قرآن را بکند. کسانی که علیه دین اقدام می‌نمایند و کسانی که به علما و روحانیت اهانت می‌نمایند از بین بروند». و مردم هم آمین می‌گفتند و در موقع دعا به مراجع تقلید گفت: «در نجف‌اشرف آیت‌الله خویی طی نامه‌ای که به قم فرستاده‌اند، [یادآور] شده‌اند که درخت اسلام احتیاج به آب دادن دارد. با خون خود بایستی چون مجاهدین و قربانیان گذشته، آن را آبیاری کنیم». در خاتمه از حاضرین خواست در موقع خروج، هیچ‌گونه شعاری ندهند و کسانی که شعار دادند، پاسخ آن‌ها را ندهند تا نگویند به ما اخلالگری می‌کنیم. در موقع خروج اعلام شد فردا مسجد ارک فراموش نشود.[4]

±دعوت آیت‌الله حکیم برای شرکت در مجلس چهلم حادثة مدرسة فیضیه

امروز به مناسبت چهلم حادثة مدرسة فیضیه قم، از مردم برای شرکت در مجلس ختمی از سوی آیت‌الله حکیم در مسجد ارک تهران دعوت شده بود. در اعلامیه‌ای که از چند روز پیش، سیدابراهیم طباطبایی از طرف ایشان صادر کرده، آمده است: «به منظور تذکر از فاجعة مؤلمة‌ قم که‌ در روز شهادت حضرت صادق (ع) و در کنار مرقد مطهر حضرت معصومه‌ سلام‌الله‌ علیها به وقوع پیوسته،‌ مجلس یادبود و تقدیرى از شهیدان و مجروحین و مصدومین آن حادثة‌ جانگداز، روز ‌شنبه‌ هفدهم شهر ذی‌حجه‌الحرام از ساعت سه ‌و نیم تا شش و نیم بعدازظهر در مسجد ارک منعقد است. بدین‌وسیله‌ از عموم مسلمانان و بالخصوص روحانیون و مجاهدین راه‌ حق و حقیقت، دعوت مى‌شود با شرکت خود در مجلس مزبور، مراتب خلوص خود را به‌ تعظیم از شعائر مذهبى و تجلیل از مقام شامخ روحانیت به منصة‌ ظهور برسانند. از طرف حضرت آیت‌الله‌ العظمى سیدنا الحکیم دام ظله،‌ ابراهیم طباطبائى».[5]

اما به گزارش ساواک، «از ساعت 14 در مسجد قفل گردید و افراد کلانتری 9 جلوی مسجد مستقر شدند. در ساعت 15 هفت دستگاه لندرور به سرنشینی در حدود پنجاه نفر پلیس امدادی در میدان ارک مستقر گردیدند. از ساعت 15:20 الی 18:15 افرادی که برای شرکت در مراسم مسجد ارک می‌آمدند، در گوشه و کنار خیابان جمع شده و دسته‌های هشتاد الی صد نفری تشکیل می‌دادند و تقریباً تظاهرات موضعی صورت می‌دادند و شعارشان فرستادن صلوات بود که هر دفعه مأمورین پلیس حمله کرده و آن‌ها را متفرق می‌نمودند. در یکی از تظاهرات موضعی، یک نفر در هنگام فرار با یک درفش کفاشی از پشت به سرهنگ 2 شهربانی حمله نموده، درفش را در بدن سرهنگ مزبور فرو کرده بود، که سرهنگ مزبور فوراً به بهداری شهربانی اعزام و پانسمان گردید و مجدداً پس از مدت کوتاهی به میدان ارک مراجعت نمود. در بین تظاهر‌کنندگان افراد معمم زیاد دیده می‌شد که با جملاتی سعی داشتند افراد را تحریک نمایند. در این جریان، 14 نفر توسط افراد کلانتری 9 دستگیر گردیدند». این گزارش می‌افزاید: «شخصی نیز به نام غلامحسین جوهرفرد دستگیر شد که در کیفی که همراه داشت، یک اعلامیة خطی، مربوط به افسران و درجه‌داران و دو برگ اعلامیة آقاى خمینى به دست آمده. در اعلامیة افسران نوشته شده بود که ما افسران و درجه‌داران دیگر تحمل اعمال شاه خائن را نداریم». بر پایة همین گزارش، از صبح امروز به شدت در بازار تهران خبر ختم مسجد ارک شایع شده بود و عدة زیادی از بازاریان، مغازه‌های خود را تعطیل نموده و جهت شرکت در مراسم مزبور به جلوی مسجد ارک رفته بودند. چون اکثر مردم بدون اطلاع از این حوادث، جهت خرید لوازم مورد احتیاج خود به بازار آمده بودند و از جریان اطلاع نداشتند، بنابراین در اثر مشاهدة حملة پلیس به افراد، سخت عصبانی و ناراحت شده و نسبت به دستگاه و مأمورین نظامی بدگویی می‌کردند و تقریباً یک عدم رضایت عمومی در بین این‌گونه افراد بی‌خبر ایجاد گردیده بود.[6]

±تظاهرات مردم قم

رادیو صدای آزاد ایران خبر داده است که تظاهرات شدیدی سراسر شهر قم را فرا گرفته است. تظاهرکنندگان در این شهر مقدس، حامل شعارهایی هستند که بر روی آن‌ها چنین نوشته شده است: «پیشوایان دین را رها سازید. آن کسانی که علمای دین ما را دستگیر ساخته‌اند، کافر می‌باشند و کافران نیز باید معدوم شوند. به جهنم بروید ای زمامداران ظالم و مستبد. انتقام خون شهیدان گرامی خود را از شما می‌گیریم». این گزارش می‌افزاید که مردم این شهر علیه شاه و اطرافیانش اعلام جهاد کرده‌اند و مسئولین امنیت، عده‌ای از تظاهرکنندگان را دستگیر نموده‌اند.[7]

پی‌نوشت‌ها:


[1]. صحیفه امام، جلد اول، از ابتدا تا مهر 44، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ، 1378، ص 226.

[2]. انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک، جلد اول استان گیلان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1389، ص 10 و 11.

[3]. مجله سپیدوسیاه، ش 505، 20/2/1342، ص 3.

[4]. ستم‌ستیزان نستوه، آیت‌الله حاج شیخ جواد فومنی به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص 305 تا 308.

[5]. اسناد انقلاب اسلامى، ج 1، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 86.

[6]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، جلد 2: فیضیه، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 207 و 8.

[7]. بولتن خبرگزارى پارس محرمانه‌، ش 40، 23/2/1342، ص 4.