جمعه 21 تیر 1342/ 20 صفر 1383/ 12 ژوئیه 1963
4 بازدید
± تعطیلی و عزای عمومی در سوگ شهدای 15 خرداد
امروز در یک فراخوان عمومی، روز یکشنبه 23 تیر در سوگ شهدای پانزده خرداد و پشتیبانی از اهداف روحانیت به ویژه آیتالله خمینی و اعتراض به کشتارهای بیرحمانة شاه، تعطیل و عزای عمومی اعلام شده است. این فراخوان طی اعلامیهای، با امضای «شورای مسلمانان متحد» منتشر شده است. در این اعلامیه تأکید شده: «مناسب است کسی در این روز از منزل خارج نشود تا به دنیا بار دیگر ثابت گردد که اخلالگر و غارتگر و بلواچی و مرتجع، فقط و فقط هیئت حاکمه است نه ملت شرافتمند ایران». به نظر میرسد اعلامیة اخیر که به مناسبت اربعین شهدای 15 خرداد منتشر گردیده، با هماهنگی و اطلاع آیات عظام میلانی و شریعتمداری صادر شده باشد.[1] نویسندة گزارش اطلاعات داخلی ساواک تصریح میکند امروز اعلامیهای از آیتالله میلانی در بازار پخش شده و احتمال میرود فردا نیز توزیع گردد.[2] یکی از افراد دخیل در توزیع اعلامیهها به منبع ساواک گفت: «با توزیع اعلامیة روز پنجشنبه در خیابانهای لالهزار و استانبول، کسبه برای تعطیل کردن مغازههای خود در روزهای یکشنبه و دوشنبه آمادهاند».[3] اعلامیة مزبور در شهرهای مختلف از جمله اصفهان، شیراز، مشهد[4] و همدان نیز توزیع شده است.[5]
± نماز جماعت هزار نفری اطراف محل اقامت آیتالله میلانی
به گزارش محرمانة ساواک امروز، اسماعیلی، رئیس کلانتری 4 در منزل آیتالله میلانی، حجتالاسلام احمدی را که بر منبر نشسته بود، در میانة وعظ و سخنرانی، از بالای منبر پایین آورد. از ساعت پنج عصر، در حدود هزار تن از مردم به محل اقامت آیتالله میلانی آمدند. هنگام نماز جماعت، تمامی فضای داخل منزل و حتی بیرون منزل پر شده بود، و صف نماز به خیابان امیریه کشیده شد. فریضة نماز تا ساعت 21 ادامه یافت. پس از متفرق شدن مردم، حدود 15 تن در منزل ماندند و جلسهای تشکیل دادند.[6] در گزارش دیگری، مأمور ویژة ساواک تعداد شرکتکنندگان را هفده تن ذکر میکند: «عدهای از روحانیون و افراد جبهة ملی و شخصی که جمعاً هفده نفرند، و دوازده نفر آنها مأمور حفاظت و مراقبت از منزل میباشند». مأمور ویژه تصریح میکند: «این افراد با نظر آیتالله میلانی تصمیماتی اتخاذ مینمایند». در این نشستها، همچنین دربارة دستگیری و نحوة پاسخگویی به پلیس صحبت میشود. به گزارش ساواک، جمع مزبور تاکنون توانستهاند دو تن از کارگران چاپخانه را برای چاپ اعلامیهها به همکاری با خود ترغیب کنند.[7]
± چاپ اعلامیة روحانیون در چاپخانههای تازه تأسیس
به گزارش ساواک، برخی چاپخانهها که به تازگی راهاندازی شدهاند، در کار چاپ اعلامیههای روحانیون فعال میباشند. بررسیهای ساواک نشان میدهد سیدمحسن امیرحسینی، کارمند راهآهن، در ادارة جریه مسئول تکثیر اعلامیههاست.[8] امیرحسینی، دو تن دیگر به نامهای غفاری از قسمت ارتباطات و هاشمی خدمتگزار قسمت حسابداری بنگاه راهآهن را جهت همکاری، به محل اقامت آیتالله میلانی آورده است.[9]
± همکاران آیتالله میلانی
احمدی، امیرحسینی و جزایری، سه تن از نزدیکان آیتالله میلانی با یکدیگر همکاری میکنند. از میان این سه تن، جزایری، رئیس مرموزات میلانی است، یعنی با علایم و اشارات مخصوصی به عناصر مربوط دستورات لازم را میدهد و از محل تمام چاپخانههای جدید خبر دارد. همچنین، مدیر روزنامة توقیف شدة بینالحرمین از کارمندان ادارة آگاهی راهآهن نیز به منزل آیتالله میلانی رفتوآمد میکند. یکی از افراد دخیل در توزیع اعلامیهها، به منبع ساواک گفت با توزیع اعلامیة روز پنجشنبه در خیابانهای لالهزار و استانبول، کسبه برای تعطیل کردن مغازههای خود در روزهای یکشنبه و دوشنبه آمادهاند.[10]
± سخنرانی آیتالله حججی
بعدازظهر امروز سیدسجاد حججی در مجلسی در بازار شهرستان میانه بر منبر رفت و سخنانی پیرامون واقعة 15 خرداد، حمایت از آیتالله خمینی و افشاگری علیه جنایات رژیم بیان کرد. مأمورین ساواک در این مجلس حضور داشتند، اما موقع سخنرانی هیچ عکسالعملی نشان ندادند.[11] حججی در این سخنرانی به منکر بودن لوایح ششگانه اشاره کرد و انقلاب سفید را انقلابی سیاه دانست. وی پس از این مجلس، به اصرار مردم و با همراهی آنان به منزل حاجی بخشعلی، از اهالی روستا رفته و شب را در آنجا گذراند.[12]
± بستههای مراسلاتی سیدمصطفی خمینی در ساواک
نعمتالله نصیری، فرماندة نظامی تهران و حومه، رونوشت نامة سید مصطفی خمینی را به همراه سه بسته حاوی کتابهای مختلف به سازمان اطلاعات و امنیت ارسال کرد. کتابها در جریان مراسلات پستی توقیف شدهاند.[13]
± کمیتة امنیت استانداری خراسان
امروز در استانداری خراسان، کمیتة امنیت تشکیل شد. همچنین حضور نیروهای انتظامی در سطح شهر افزایش یافته است.[14]
± رؤسای سازمان اصلاحات ارضی در سرزمینهای اشغالی
هفده تن از رؤسای سازمانهای اصلاحات ارضی وزارت کشاورزی به سرپرستی ابوالقاسم دهبد، معاون این سازمان، امروز به تلآویو رفتند. این افراد برای گذراندن دورهای یک ماهه به اسرائیل سفر کردهاند. همچنین ابراهیم تیموری در گزارش محرمانة وزارت امور خارجة ایران به نقل از وزارت امور خارجة اسرائیل، خبر میدهد، 14 مرداد، اصفیا مدیرعامل سازمان برنامه، به مدت پنج روز راهی آن کشور میگردد.[15]
± بازدید غلامرضا پهلوی از اردوی کارگران در محمودآباد
بعدازظهر امروز غلامرضا پهلوی، رئیس کمیتة ملی المپیک، به دعوت مهدی نجم، سرپرست اردوی کارگران تفریحات سالم، از اردوی وزارت کار محمودآباد دیدن کرد. در این بازدید، شهردار محمودآباد و آشتی، مدیرکل وزارت کار نیز حضور داشتند.[16]
± تمجید وزیر مختار آمریکا از ترکیب قومیتی جامعة ایران
سفیرکبیر آمریکا که سه هفته پیش به کشورش سفر کرده بود، به تهران بازگشت.[17] مجلة اطلاعات هفتگی در شمارة امروز از وزیر مختار آمریکا نقل کرد که: «ایران مانند آمریکا در هفت هزار سال پیش، جامعهای مرکب از نژادهای مختلف بود و به همین جهت است که مردم ایران میتوانند ناراحتیهایی را که در پذیرایی از مردمان مختلف گریبانگیر آمریکاست، درک کنند».[18]
± باشگاه لاینز در مشهد
امروز در مشهد اولین جلسة عمومی باشگاه لاینز پس از رویداد 15 خرداد تشکیل شد. در نشست امروز، کیهان یغمایی، نمایندة باشگاه، شرح کاملی از جلسات کنگرة عمومی باشگاههای لاینز سراسر کشور و فعالیتهای این باشگاهها و تصمیمات اخذ شده ارائه کرد و گفت به سبب بروز مشکلات و موانع، باشگاه مشهد نتوانست در جریان 15 خرداد فعالیت چندانی داشته باشد. منظور وی از موانع، مبارزات پنهانی روحانیون و مبارزین ملی مشهد بود که از راه مطبوعات محلی از فعالیتهای مرموز لاینز باخبر میشدند. در جلسة امروز، پیشنهادهایی برای توسعة باشگاه از سوی برخی اعضا مطرح شد. تعیین مکان دفتر مرکزی دبیرخانه، تشکیل کمیسیون رسیدگی به پیشنهادات، انتخاب اعضای جدید و دعوت از اعضای رسمی که به تازگی به مشهد آمدهاند، به جلسة بعدی موکول گردید.[19]
پینوشتها:
[1]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 453.
[2]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیتاللّه العظمی سید محمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 206.
[3]ـ همان، ص 215 و 216.
[4]ـ روحبخش، رحیم، نقش بازار در قیام 15 خرداد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1381، ص 285.
[5]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیتاللّهالعظمی سیدمحمدهادی میلانی، همان، ص 205.
[6]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، همان، ص 453.
[7]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیتاللّه العظمی سید محمدهادی میلانی، همان، ص 203 و 204.
[8]ـ همان، ص 215 و 216.
[9]ـ همان، ص 203 و 204.
[10]ـ همان، ص 215 و 216.
[11]ـ اباذری، عبدالرحیم، انقلاب اسلامی در شهرستان میانه، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1381، ص 102 و 108.
[12]ـ اباذری، عبدالرحیم، خاطرات سید سجاد حججی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1382، ص 72 و 76.
[13]ـ معادیخواه، عبدالمجید، راز طوفان: یادنامة آیتالله سیدمصطفی خمینی، تهران، بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی، 1378، ص 72.
[14]ـ جلالی، غلامرضا، تقویم تاریخ خراسان از مشروطه تا انقلاب اسلامی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 178.
[15]ـ منصوری، جواد، قیام 15 خرداد 1342، تهران، سوره مهر، 1376، ص 89.
[16]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11141، 24/4/1342، ص 12.
[17]ـ مجله اطلاعات هفتگی، ش 1133، 21/4/1342، ص 2.
[18]ـ همان.
[19]ـ جلالی، غلامرضا، مشهد در بامداد نهضت امام خمینی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378، ص 54 و 56.
