یکشنبه 10 شهریور 1342 / 12 ربیعالثانی 1383 / 1 سپتامبر 1963
5 بازدید
± گزارش ساواک از اوجگیری فعالیتهای روحانیون علیه انتخابات
به گزارش ادارة بررسیهای ساواک، هفتة گذشته مهمترین دورة فعالیتهای روحانیون دربارة انتخابات بوده است. ساواک ادعا کرد روحانیون مخالف با توجه به شرایط، احوال و اطمینان از شکست در انتخابات آتی، دست به تحریم انتخابات زدند. اما جمعی از افراد جبهة ملی و کسانی که پیرو دستورات رادیو پیک ایران هستند با تحریم انتخابات مخالفت کردند. آنها معتقدند «تحریم انتخابات موجب عدم شرکت نیروهای مخالف دولت و در نتیجه بلامنازع بودن دولت خواهد شد و نتیجة معکوس خواهد داد». روحانیون نیز به فکر تعدیل نظر خویش به نفع این گروه افتادهاند، به قسمی که آیتالله میلانی، اعلامیهای در این زمینه منتشر ساخته است. در این اعلامیه تأکید شده است «در عین حالی که شرکت در انتخابات و رأی دادن به کاندیداهای دولتی جایز نیست بر مسلمین واجب است که حتیالامکان بر ضد آن مبارزه نمایند». در پایان این گزارش تصریح شده میتوان گفت تمامی نیروهای مخالف دولت دربارة انتخابات تا حدودی وحدت نظر یافتهاند و همگی معتقدند «باید علیه انتخابات مورد علاقة دولت مبارزه کنند».[1]
± دادگاه تجدید نظر پروندة متهمان 15 خرداد
دادگاه تجدید نظر ویژة لشگر گارد به منظور رسیدگی به پروندة متهمان واقعة 15 خرداد از امروز در پادگان عشرتآباد تشکیل شد. ریاست این دادگاه بر عهدة سرلشگر امینزاده است و سرهنگ خلیل یلدا، سرهنگ احمد شیخان، سرهنگ عباس مسعودیان، سرهنگ کمال کوشا و سرهنگ احمد منطقی به عنوان کارمندان دادگاه انجام وظیفه میکنند. سرهنگ پرویز قانع نیز در سمت دادستان با این دادگاه همکاری مینماید.[2]
± هشدار ستاد ارتش به ساواک دربارة حامیان طیب حاجرضایی
ستاد بزرگ ارتشتاران در اطلاعیهای محرمانه به ریاست ساواک، شهربانی کل کشور و دفتر ویژة اطلاعات خبر داد عدهای مأمور شدهاند شایع کنند طیب و همکاران او، بیگناهاند و «قربانی مصلحت ممکلت شدهاند و پولی که حاج اسماعیل رضایی به دولت واگذار کرده برای خلاصی خود بوده و اقرار هم به زور شکنجه گرفته شده» است. این عده میگویند «آن عربی که میگفتند به ایران پول آورده، چه شده و حالا چطور خبری [از او] نیست».[3] گفته میشود جمعی در حال تهیة طوماری به نفع طیب حاجرضایی برای ارائه به شاه هستند. نویسندگان با برشماری خدمات پیشین طیب، تقاضای بخشش کردهاند.[4]
± تأخیر در ابلاغ دستور نخستوزیر برای مرخصی آخر هفته زندانیان
گفته میشود دستور نخستوزیر مبنی بر مرخصی آخر هفته زندانیان هنوز ابلاغ نشده است. تأخیر در ابلاغ به دلیل آن است که اللهیار صالح، خواهان آزادی تمامی اعضای شورا ـ آیتالله طالقانی ـ است. به گفتة مهندس مهدی بازرگان، نخستوزیر در پاسخ به این تقاضا گفته است «شما خودتان قاضی هستید. من پروندة آنها را تسلیمتان مینمایم. هر طور قضاوت کردید من در آن جهت اعمال نفوذ خواهم کرد».[5]
± استعلام مهندس بازرگان از کریم سنجابی
مهدی بازرگان در نامهای به کریم سنجابی نوشت «در ادعانامة مربوط به اینجانب اشاره به یک اعلامیه شده است که آنرا به جنابعالی انتساب میدهند [...] آیا از چنین اعلامیهای اطلاع دارید و آیا به دستور جبهه [ملی] و به خط جنابعالی است و اصولاً نسبت به مفاد آن چه نظری دارید»؟ در بخشی از اعلامیة مورد بحث آمده است: «عدهای که بر ضد ملیون ایران فعالیت میکنند برای ضعیف کردن جبهة ملی ایران از طرق مختلف اقداماتی میکنند مثلاً با حمله به شخص اللهیار صالح و بدگویی از او میخواهند منظور خود را عملی سازند. همه میدانند که اعضای نهضت مقاومت ملی که مهندس بازرگان و رحیم عطایی و عباس سمیعی در رأس آنها هستند با دستیاری بعضی از عمال دولت برای ضربه زدن به جبهة ملی در تلاش هستند و با برملا کردن اعمال آنها به وسیلة انتشار این اعلامیهها، کلیة وفاداران به جبهة ملی را آگاه میسازیم».[6]
± دعوت سران جبهه ملی به «اتحاد و یگانگی»
در آستانة تشکیل کنگرههای جداگانة جبهة ملی ایران در آمریکا و اروپا، سیدعلی شایگان طی نامهای خطاب به شورای عالی جبهة ملی ایران در اروپا، «همقدمان» خود را به «اتحاد و یگانگی» در مبارزه با «دیو استبداد و نجات وطن از قید اسارت» فراخواند. این نامه در پاسخ پیام اخیر شورای عالی جبهة ملی اروپا به شورای عالی جبهة ملی آمریکا نوشته شده است.[7]
± ادامة رسیدگی به پروندة متهمان 16 خرداد شیراز
چهارمین جلسة دادگاه جنایی نظامی شیراز برای رسیدگی به پروندة متهمان 16 خرداد شیراز، در باشگاه افسران این شهر تشکیل گردید. در جلسة امروز، شهریار رئیس دادگاه دربارة نحوة وقوع حوادث از سرهنگ عزلتی، سروان پایدار، سرگرد صداقتیان و چند تن دیگر از سربازان سؤال نمود.[8]
± جلسة شورای عالی بازرسی کشور
صبح امروز جلسة شورای عالی بازرسی کشور به ریاست نخستوزیر تشکیل جلسه داد.[9] باهری وزیر دادگستری، یزدانپناه رئیس سابق بازرسی شاهنشاهی، جهانشاه صالح رئیس دانشگاه، مجلسی دادستان کل کشور و حسن افشار از استادان دانشگاه نیز حضور داشتند.[10] در این جلسه برای رسیدگی به مسائل اجتماعی سه کمیته انتخاب شد و مقرر گردید هفتهای یک بار در سالن شورای دانشگاه جلسات تشکیل شود.[11]
± احداث بیمارستان سیصد تختخوابی در سعادتآباد
نخستوزیر صبح امروز کلنگ احداث بیمارستان سیصد تختخوابی معتادین سعادتآباد را بر زمین زد. در این مراسم ریاحی وزیر بهداری بر لزوم پیگیری و مبارزه با این مادة خطرناک تأکید کرد. سپس دادگر مدیر کل مبارزه با مواد مخدر در گزارشی اعلام کرد پیش از تصویب قانون منع کشت خشخاش، روزانه به طور متوسط دو تن تریاک در کشور مصرف میشده است. وی افزود در آن زمان سالانه پنج هزار تن با تریاک خودکشی میکردند و حدود صد هزار نفر به مرگ زودرس مبتلا میشدند. نخستوزیر نیز گفت فروشندگان مواد مخدر از این پس در دادگاههای صحرایی محاکمه و مجازات میشوند. زمین این بیمارستان را بتول عبده در اختیار وزارت بهداری قرار داده است.[12]
± انجمنهای نظارت انتخابات
صبح امروز مطابق مادة 12 قانون انتخابات سنا، کمیسیونی مرکب از رئیس دادگاههای استان تهران، رئیس سابق انجمن شهر و فرماندار تهران در فرمانداری تشکیل شد. این کمیسیون دربارة افراد تشکیل دهندة انجمن مرکزی نظارت بر انتخابات سنا، تصمیمگیری کرد. صدری فرماندار تهران نیز اعلام کرد انجمنهای نظارت انتخابات سنا و مجلس شورای ملی تا پایان هفتة جاری تشکیل و آغاز به کار خواهند کرد.[13] وی به خبرنگاران گفت از صبح فردا دعوتنامههای اعضای انجمنهای نظارت بر انتخابات مجلس شورای ملی ارسال خواهد شد.[14]
± دعوت فرماندار شمیران از معتمدان محلی
فرماندار شمیران از طبقات ششگانه و دوازده تن از معتمدان محلی دعوت کرد بعدازظهر فردا برای انتخاب اعضای انجمن نظارت در فرمانداری حضور یابند.[15]
± لغو شرط داشتن سواد برای رأیدهندگان مجلس سنا
اشرف سمنانی رئیس دادگاههای استان مرکز و فتحالله فرود رئیس سابق انجمن شهر تهران برای دعوت از هیأت نظارت بر انتخابات مجلس سنا به فرمانداری دعوت شدند. هیأت نظارت سنا، برخلاف هیأت نظارت انتخابات مجلس شورای ملی، از طبقات ششگانة پیشین انتخاب میشوند و طبقات جدید کارگر و دهقان در آنجایی ندارند. همچنین شرط داشتن سواد برای رأیدهندگان منتفی شده و تمامی زنان و مردانی که به 25 سال رسیدهاند میتوانند در انتخابات مجلس سنا حاضر شوند.[16]
± سخنان سخنگوی کمیتة رهبری کنگرة نهضت آزادزنان و آزادمردان
کمیتة رهبری کنگرة نهضت آزادزنان و آزادمردان، اعلام کرد تا پایان کار انتخابات، رهبری نهضت بر عهدة این کمیته خواهد بود و دبیرخانة کمیته، آمادة دریافت نظرات و شکایات مردم است. همچنین سخنگوی کمیته دربارة امکان موفقیت کاندیداهای آزاد گفت کاندیداهای کنگرة ائتلافی با نظر و خواست مردم انتخاب شدهاند و از آنجا که در این دوره، هیچ عاملی بر ارادة مردم برتری ندارد، توفیق این کاندیداها که انتخاب ملت هستند، کاملاً قطعی است.[17]
± درخواست سازمان اصلاحات ارضی از نامزدهای کنگرة آزادزنان و آزادمردان
از آنجا که کنگرة نهضت آزادزنان و آزادمردان، عدهای از اعضای سازمان اصلاحات ارضی را به کاندیداتوری برگزیده است، این سازمان دستور داده تا آنها هرچه سریعتر استعفا دهند. سخنگوی سازمان تأکید کرد با آنکه مأموران عادی میتوانند در مقام خود باقی بمانند اما این سازمان برای حفظ بیطرفی کارکنان خود در امر انتخابات به این افراد نیز توصیه کرده هرچه سریعتر از کار خود کنارهگیری کنند.[18]
± سخنان حسنعلی منصور درباره نامزدهای کنگرة آزادزنان و آزادمردان
حسنعلی منصور مدیر عامل شرکت بیمة ایران و رئیس هیأت مدیرة کانون مترقی، اظهار کرد از 193 نفر کاندیدای کنگرة آزادزنان و آزادمردان برای انتخابات مجلس شورای ملی، 38 تن عضو کانون مترقی هستند.[19] وی که خود کاندیدای کنگرة است در یک تماس تلفنی اعلام کرد «پانزده نفر کاندیداهای تهران با طرح برنامهای دست به یک فعالیت مشترک خواهند زد. برای این منظور از تمامی کاندیداهای تهران دعوت خواهد شد تا اولین جلسة خود را در این هفته تشکیل دهند». [20]
± اجتماع انتخاباتی نویسندگان و کارکنان مؤسسة اطلاعات
بعدازظهر امروز نویسندگان و کارکنان مؤسسة اطلاعات، اجتماع انتخاباتی بزرگی در سالن این مؤسسه تشکیل دادند. در این مراسم اعتمادی دبیر سرویس ورزشی و فرهنگی، مسعودی مدیر مؤسسة اطلاعات، صفوی مدیر روزنامه و کاندیدای برگزیدة کنگره برای نمایندگی مجلس سنا، و جعفر صاعدی از کارمندان قدیمی این مؤسسه سخنرانی کردند. در پایان جلسه، برای ائتلاف با سایر طبقات تصمیمگیری شد و گزارش فعالیتهای کمیتة انتخاباتی به اطلاع حضار رسید.[21]
± حمایت از انتخابات
گروهی از مردم خرمآباد طی تلگرافی به نفیسی شهردار تهران و رئیس کنگرة آزادزنان و آزادمردان، حمایت خود را از تصمیمات کنگره اعلام کردند. در این تلگراف، لرستانیها بر پشتیبانی از انقلاب شاه و برگزاری انتخابات تأکید کردند.[22]
± ملاقاتهای وزیر اقتصاد
صبح امروز عالیخانی، وزیر اقتصاد با وزیر مختار مجارستان و مستشار سفارت فرانسه گفتگو کرد. در این دیدار طرفین، پیرامون مناسبات بازرگانی مذاکره کردند.[23]
± سفیر جدید عراق در تهران
صبح امروز ابوالحسن زلزله سفیرکبیر جدید عراق وارد تهران شد و مورد استقبال رسمی قرار گرفت. گفتنی است تا پیش از مأموریت زلزله، امور سفارت بر عهدة کاردار سفارتخانة عراق بود.[24]
± افزایش اعتبارات دهقانان
صبح امروز حسن زاهدی رئیس کل بانک اعتبارات کشاورزی در مصاحبة مطبوعاتی گفت، در پنج ماه اخیر، فعالیتهای این بانک افزایش یافته و میزان اعتباراتی که به دهقانان اعطا شده بالغ بر 8 هزار و 475 میلیون ریال میباشد. رئیس کل بانک اعتبارات کشاورزی دربارة برنامة حفر چاههای عمیق نیز گفت تا کنون قرارداد حفر 190 چاه عمیق در سراسر کشور با پیمانکاران امضا شده است و در هفتة جاری این برنامه آغاز خواهد شد.[25]
± پنجمین شمارة نشریه مکتب تشیع
پنجمین شمارة نشریة مکتب تشیع منتشر شد. این نشریه که سالانه و به منظور ترویج اهداف و تعالیم اسلامی و دینی چاپ میشود، به همت جمعی از پژوهشگران این عرصه جمعآوری شده است. در این شماره مطالبی با عناوین تکامل در پرتو آزادی، همبستگی داخلی و روابط خارجی، گوشهای از سیاست خارجی اسلام، روش صحیح در تفسیر قرآن، اسرائیل و فلسطین، علی و عرفان، تاریخ ادیان به چاپ رسیده است.[26]
± اعضای هیأت مرکزی کل جمعیت شیر و خورشید
جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران اعلام کرد مطابق اساسنامه، اسامی هیأت مرکزی کل جمعیت مشخص شد. در این میان، نامهای فریده دیبا، مهین خدیوی، اسدالله علم نخستوزیر، حسین علا وزیر دربار شاهنشاهی، ابراهیم ریاحی وزیر بهداری، پرویز ناتلخانلری وزیر فرهنگ، سیدمهدی پیراسته وزیر کشور، عبدالحسین حجازی رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران، کریم هدایت، عباس ادهم، جهانشاه صالح رئیس دانشگاه تهران و جعفر شریفامامی نیز به چشم میخورد. نخستین جلسة این هیأت برای انتخاب اعضای هیأت مدیرة جدید، صبح امروز در کاخ شمس پهلوی، رئیس جمعیت شیر و خورشید برگزار شد.[27]
پینوشتها:
[1]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 91 و 92.
[2]ـ روزنامه کیهان، ش 6035، 13/6/1342، ص 11 و 12.
[3]ـ آزاد مرد: طیب حاجرضایی به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 156.
[4]ـ همان، ص 157.
[5]ـ بازرگان، مهدی، یادداشتهای روزانه، تهران، قلم، 1376، ص 82.
[6]ـ صفحاتی از تاریخ معاصر ایران، اسناد نهضت آزادی، ج 3: محاکمة سران و فعالین، تهران، نهضت آزادی ایران، 1363، ص 82.
[7]ـ صفری، محمدعلی، قلم و سیاست، ج 2: از کودتای 28 مرداد تا ترور منصور، تهران، نامک، 1371، ص 624 و 625.
[8]ـ روزنامه پست تهران، ش 2981، 10/6/1342، ص 4.
[9]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11180، 10/6/1342، ص 16.
[10]ـ روزنامه پست تهران، ش 2981، 10/6/1342، ص 1.
[11]ـ روزنامه کیهان، ش 6042، 21/6/1342، ص 12.
[12]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11180، 10/6/1342، ص 1.
[13]ـ همان.
[14]ـ روزنامه پست تهران، ش 2981، 10/6/1342، ص 1 و 8.
[15]ـ روزنامه کیهان، ش 6032، 10/6/1342، ص 12.
[16]ـ همان، ص 11.
[17]ـ همان، ص 12.
[18]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11180، 10/6/1342، ص 1.
[19]ـ روزنامه کیهان، ش 6032، 10/6/1342، ص 11.
[20]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11180، 10/6/1342، ص 1.
[21]ـ همان.
[22]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1911، 10/6/1342، ص 4.
[23]ـ همان، ش 1912، 11/6/1342، ص 7.
[24]ـ روزنامه پست تهران، ش 2981، 10/6/1342، ص 8.
[25]ـ مجله آسیای جوان، ش 680، 17/6/1342، ص 6 و 49.
[26]ـ روزنامه کیهان، ش 6032، 10/6/1342، ص 8.
[27]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11180، 10/6/1342، ص 16.
