یکشنبه 30 تیر 1342/ 29 صفر 1383/ 21 ژوئیه 1963
5 بازدید
± انتخاب آیات عظام بحرالعلوم و قائمی برای ملاقات با شاه
در پی ملاقات پاکروان و روحانیون، به گزارش مأمور ویژة ساواک، صبح امروز جلسهای در منزل آیتالله کمالوند تشکیل شد و در آن با استخاره، دو تن به عنوان نمایندة روحانیون در مذاکره با شاه انتخاب شدند. در ابتدا آیات عظام کمالوند و حایری در نظر گرفته شدند اما با منفی بودن استخاره، قرار شد بحرالعلوم و آیتالله قائمی با هماهنگی رئیس تشریفات دربار با شاه دیدار کنند. در این جلسه علاوه بر افراد نامبرده، اطرافیان آیتالله سیدمحمد بهبهانی نیز حضور داشتند.[1] همچنین آیات عظام شریعتمداری، میلانی، بنیصدر و شیخ علیاصغر کرمانی نیز در این نشست حضور داشتند. افراد در جلسة امروز با دعوت آمده بودند به همین سبب از ورود مأمور ویژة معمم جلوگیری شد. آیتالله شریعتمداری در حین خروج از منزل گفت: «همانطور که گفتم، فعلاً استقامت نمایید؛ کارها این یکی دو روزه درست خواهد شد».[2]
± فرار آیتالله طاهری خرمآبادی از چنگ مأموران
در پی سخنرانی دیروز آیتالله طاهری خرمآبادی در شهرستان خرمآباد به مناسبت دستگیری آیتالله خمینی، امروز مأموران شهربانی این شهر به دنبال وی رفتند، اما آیتالله طاهری با اقامت در منزل یکی از بستگان، مانع دسترسی مأموران امنیتی به خود شدند.[3]
± جانبداری طبقة جوان و روشنفکر جامعه از روحانیت
ساواک گزارش داد امروز جزائری، رئیس سابق بازرسی وزارت فرهنگ و از منسوبین آیتالله میلانی ادعا کرد جانبداری از روحانیت توسط طبقة جوان و روشنفکر جامعه، سبب تحیر مراجع مذهبی نیز گشته است. وی از قول آیتالله میلانی گفت دستگاه حاکم، مقامات حقیقی مذهبی را با عدهای کلاش و مالپرست در لباس روحانیت، اشتباه گرفته است. این افراد برای کسب مال یا مقام برای فرزندانشان به هر ننگ و پستی تن میدهند. در غیر این صورت در کشوری که فساد دستگاه حکومتش را فرا گرفته، به جای جنگ با روحانیون، با فساد مبارزه میکردند تا جدایی میان مردم و حکومت از میان برود. این چند روحانی فاسد از وابستگان رژیم هستند و از اوقافی که دولت در اختیارشان میگذارد، بهره میبرند.[4]
± رفتوآمد یکی از کارمندان راهآهن به منزل آیتالله میلانی
مأمور ویژة ساواک امروز گزارش داد، در منزل آیتالله میلانی فردی به نام کریم صالحی از کارمندان راهآهن، رفتوآمد میکند و در جریان این ملاقاتها تا اوایل بامداد به فعالیتهای اطلاعاتی میپردازد و احتمال میرود از اعضای سازمان مقاومت ملی باشد. امیرحسینی اظهار داشته کریم صالحی با موتور به تعقیب ماشین آیتالله میلانی پرداخته و از این نظر به وی مشکوک میباشند. فردی نیز مأمور شده با تعقیب او، محل سکونتش را پیدا کند.[5]
± حضور آیتالله صدوقی در جمع روحانیون مهاجر
جمالالدین میرگلو، ریاست شهربانی یزد امروز طی نامهای به ریاست سازمان اطلاعات و امنیت استان دهم (اصفهان) خبر داد، چهار تن از روحانیون کرمان وارد یزد شده و مهمان آیتالله صدوقی بودند. سپس یک نفر آنان به کرمان بازگشت و دیگران عازم تهران گشتند. در این گزارش آمده آیتالله صدوقی نیز همراه ایشان راهی تهران شده و قرار است خانوادة وی در تهران به او ملحق شوند تا به منظور زیارت، به مشهد سفر کنند. بنا بر تحقیقات انجام شده در زمان دفن آیتالله سیدیحیی مدرسی که برای معالجه به ایران آمده بود و چندی پیش در کرمانشاه درگذشت، آیتالله صدوقی در قم حضور داشت.[6]
± اعلامیة جبهة ملی در تقبیح سیاست جابرانة شاه
جبهة ملی استان تهران امروز در اطلاعیهای به مناسبت یازدهمین سالگرد واقعة سیام تیر 1331 اعلام کرد: «امسال سالگرد این واقعة بزرگ در شرایط دشوار تسلط جابرانة استعمار و استبداد برگزار میشود. دوازده سال پیش در چنین روزی، ملت ما به خاطر ادامة مبارزة ضداستعماری و حفظ پیروزیهای بزرگی که تا آن روز در نتیجة مبارزات جبهة ملی ایران به رهبری [...] دکتر محمد مصدق به دست آمد، علیه ادعای غیر قانونی و اخلالگرانة شاه به داشتن حق فرماندهی کل قوا و حق عزل و نصب وزیران و به طور کلی حق مداخله در همة شئون مملکت که نتیجة آن اشاعة فساد و دشمنی با مبارزة بزرگ ملت و خیانت به حیثیت و شرف هر ایرانی وطنخواه و پایمال ساختن همة حقوق ناشی از اصول روشن قانون اساسی و متمم آن بود، به پا خاست». در این اعلامیه آمده است: «پایداری و فداکاریهای ملت در سیام تیر، خونهایی که در آن روز به خاطر بازگشت حکومت محبوب ملت و صیانت از حقوق ملی و استقلال این مرز و بوم ریخته شد، نشانة [...] علاقه به آزادی و استقلال ملی در نهاد ملت ماست». در بخش دیگری از این اعلامیه میخوانیم: «سیام تیر امسال در سایة سرنیزههای شاه و در شرایطی که شش ماه از زندانی بودن رهبران ارجمند جبهة ملی ایران میگذرد و در حالی که لشگر گارد شاهنشاهی کشتار جدیدی چون 15 خرداد را در پس سر نهاده و به بند کشیدن مرجع تقلید شیعیان، حضرت آیتالله موسوی الخمینی و سایر روحانیون ارجمند پرداخته و در حالی که دستهای قصابان حکومت کودتا تا مرفق به خون مردم ستمکش میهن ما آلوده است و در حالی که هنوز مادران داغدیدة بسیار در جستوجوی نشانی از عزیزان از دست رفتهاند، سپری میشود. جبهة ملی ایران، ادامة تسلط جابرانه و غیر قانونی شاه را بر همة شئون مملکت که نتیجة آن ورشکستگی اقتصادی، فقر و گرسنگی و محو همة آزادی و دموکراسی ملت ایران است، قویاً محکوم و اعلام مینماید نقش رسوای هیئت حاکمة ایران در برگزاری انتخاباتی که موجب روسفیدی تظاهر گذشتة آن است، برملا خواهد ساخت».[7]
± آغاز پرداخت خسارت به آسیبدیدگان 15 خرداد
صدری، فرماندار تهران، گفت از امروز پرداخت خسارت به کسانی که اتومبیلشان در وقایع اخیر آسیب دیده، آغاز گردید و متقاضیان دریافت خسارت میتوانند روزهای 31 تیر و اول مرداد نیز به فرمانداری مراجعه نمایند. بر اساس مصوبة کمیسیون مأمور رسیدگی، خسارات اتومبیل جمعاً 635 هزار و 562 ریال، خسارات کسبه و دستفروشان جزء، جمعاً 166 هزار و 500 ریال، خسارات جانی [جاندادگان] که ماهانه دریافت میشود، هرماه 10 هزار تومان تا هفده سال یعنی تا زمانی که فرزندان مقتول به هجده سالگی برسند و زن نیز شوهر نکرده باشد و خسارات جانی، مقطوع 37 هزار و 600 ریال مقرر شده است.[8]
± شورای عالی برنامه
ظهر امروز جلسة شورای عالی برنامه به ریاست علم تشکیل گردید. در این نشست پیرامون احداث سدهای برنامة پنجساله و تأسیس کارخانههای قند در سراسر کشور بحث و تبادل نظر شد.[9]
± قانون جدید دریایی و کشتیرانی
بررسی قانون جدید دریایی و کشتیرانی کشور، از این هفته در جلسات هیئت وزیران آغاز گردید. مطابق قانون فوق، ایران میتواند از تسهیلات دریایی و کشتیرانی جهانی بیش از پیش بهره ببرد. این قانون در سازمان بنادر و کشتیرانی توسط متخصصان این سازمان و با حضور نمایندگان سازمانهای دولتی تنظیم گردید. اصلاحات حقوقی در وزارت دادگستری صورت گرفت و وزارت اقتصاد نیز از جهت مناسبات اقتصادی با کشورهای دیگر و سیاست کلی کشور، آن را بررسی نموده است.[10]
± دیدار مشاور اعتبارات سازمان ملل با نخستوزیر
صبح امروز، سر رابرت جکسون، مشاور بخش اعتبارات مخصوص سازمان ملل متحد، در کاخ نخستوزیری با علم دیدار کرد. این سازمان تا کنون به ایران در اجرای طرحهای سازمانهای زمینشناسی و جنگلها، بخش کود و خاک، دامپروری و دامپزشکی، پروژههای شهر صنعتی کرج، آزمایشگاه صنعتی و طرحهای مربوط به مدیریت صنعتی یاری رسانده است.[11] رابرت جکسون همچنین با اصفیا، مدیرعامل سازمان برنامه ملاقات نمود. جکسون از شخصیتهای اقتصادی ایتالیاست و به عنوان نمایندة پلهافمن، رئیس صندوق اعتبارات مخصوص سازمان ملل، به ایران سفر کرده است. در این ملاقات، اصفیا و جکسون دربارة برنامههای پنج سالة آبادانی کشور مذاکره کردند.[12]
± ملاقات نمایندة جمعیت دوستی آیزنهاور با نخستوزیر
هامپن بارنس، نمایندة جمعیت دوستی آیزنهاور، بعدازظهر امروز با علم، نخستوزیر ایران دیدار کرد.[13]
± جلسة هیئت پنج نفرة ساخت ده هزار خانة سازمانی
بعدازظهر امروز جلسة هیئت پنج نفرة ساخت ده هزار خانة سازمانی با حضور علم در وزارت دارایی تشکیل گردید. در ابتدا گزارشی دربارة چگونگی ساخت خانهها در استانهای کرمانشاه، کردستان و کرمان به وسیلة سعیدی فیروزآبادی، مدیرعامل سازمان خانهسازی، ارائه شد و سپس گزارش مناقصة ساخت خانههای افسران و درجهداران گارد شاهنشاهی داده شد. قرار است اول مرداد، کلنگ احداث این خانهها توسط نخستوزیر زده شود.[14]
± گزارش سرپرست نمایندگی ایران در رژیم صهیونیستی
ابراهیم تیموری که در پست سفارت ایران در اسرائیل کار میکند، امروز به وزارت امور خارجة ایران اطلاع داد، استفان پالمر، دبیر اول سفارت آمریکا در اسرائیل، در گفتوگویی با وی، به علاقة کشورش به روابط ایران و اسرائیل اشاره کرده و بسیار مشتاق کشف چگونگی مناسبات دو کشور است. اسرائیل نیز تا کنون چندین بار به حساسیت آمریکاییها روی روابط این کشور با ایران تأکید نموده است. همچنین سایر کشورها از جمله انگلستان، دربارة همکاری ایران و اسرائیل و اعزام کارشناسان ایرانی به آن کشور سؤالاتی مطرح مینمایند. چندی پیش کنسول سوئیس نیز گفت در چند مورد اعضای سفارت شوروی راجع به وضع و کار نمایندة ایران در اسرائیل، پرسشهایی مطرح کردند که سفارت سوئیس اظهار بیاطلاعی نموده است.[15]
± تصمیمات تازة کمیسیون انتخابات
صبح امروز کمیسیون انتخابات با حضور پیراسته، وزیر کشور تشکیل گردید و در آن پیرامون نحوة توزیع کارتهای انتخاباتی در کشور و انجام سریع مقدمات انتخابات، تصمیماتی اخذ شد.[16] برای انجام انتخابات مجلس سنا و شورا، هشت میلیون کارت الکترال، شانزده هزار دفتر ثبتنام و چهارده میلیون ورقة تعرفه، چاپ شده است. در مجموع در این دفاتر، مشخصات هشت میلیون رأیدهنده ثبت خواهد شد.[17] در شمیران دو تن از معتمدین محلی، از بانوان انتخاب شدند. تبریزی، فرماندار شمیرانات گفت: «این حوزة این خانمها تنها برای مراجعة بانوان نبوده و همه میتوانند به آنجا مراجعه نمایند». وی تأکید کرد این حوزه هیچ تفاوتی با سایر حوزهها ندارد.[18]
± گردهمایی اعضای بازار مشترک اروپا
امروز کشورهای عضور بازار مشترک اروپا در بروکسل گرد میآیند تا دربارة راه جلوگیری از ورود نفت شوروی به غرب، به توافق برسند. تاکنون کوششهای آمریکا برای وادار ساختن کشورهای عضو پیمان آتلانتیک (ناتو) جهت محدود کردن ورود نفت شوروی، با شکست روبرو شده است. یونایتدپرس ضمن مخابرة این خبر، پیشبینی کرده امکان توافق اعضای بازار مشترک در این مورد بسیار کم است، زیرا ایتالیا، یکی از کشورهای عضو بازار مشترک، سخت به نفت کومونیستها علاقهمند میباشد.[19]
± دیدار استاندار فارس با وزیر اقتصاد
باقر پیرنیا، استاندار جدید فارس امروز در وزارت اقتصاد با عالیخانی دیدار و گفتوگو کرد. در این نشست دربارة زمان افتتاح کارخانة کود شیمیایی شیراز به دست شاه و دیگر امور اقتصادی استان فارس، بحث و تبادل نظر شد.[20]
± انحلال ستاد نیروهای جنوب به دستور شاه
سخنگوی ستاد بزرگ ارتشتاران اعلام کرد به دستور شاه و در پی پایان عملیات نظامی جنوب، از امروز نیروهای جنوب منحل شده و سپهبد آریانا به تهران احضار میگردد.[21]
± نشست جمعی از رؤسای ادارات کشوری و لشگری
بعدازظهر امروز سهرابپور، فرمانده لشگر ده فارس و جهاندار در باشگاه افسران، در حضور جمعی از رؤسای ادارات کشوری و لشگری، افسران ارتش و معاریف، پیرامون امور عامالمنفعه سخنانی ایراد کرد و اهداف اجتماعی ارتش را برای حضار تشریح نمود. این نشست در راستای اهداف شاه در ارتقای سطح اجتماعی و اقتصادی کشور و تشریح همکاری ارتش با سایر نهادهای غیرنظامی صورت گرفت.[22]
± قرارداد مرزی میان ایران و افغانستان
رادیو کراچی از قول ایوبخان، رئیسجمهور پاکستان، قرارداد مرزی میان ایران و کشورش را سبب اتحاد و دوستی بیشتر در منطقه دانست. جهانبانی، رئیس هیئت نمایندگی ایران در این مذاکرات، ماکت مرز دو کشور را در جعبهای از صنایع دستی ایران به رئیسجمهور پاکستان اهدا کرد.[23] جهانبانی پیش از بازگشت، به خبرنگاران گفت: «کمیسیون مرزی ایران، برای کشورهای عضو پیمان سنتو تقاضای کمک نظامی کرده تا در برابر هند، توازن قدرت نظامی برقرار شود».[24]
± پایان سفر رئیس دیوان عالی آمریکا به ایران
بامداد امروز رئیس دیوان عالی آمریکا که به همراه همسرش به ایران سفر کرده بود، تهران را ترک کرد. در این مراسم باهری وزیر دادگستری، قضات دیوان عالی کشور، مقامات وزارت امور خارجه و سفیرکبیر آمریکا در تهران حضور داشتند.[25]
± انعکاس تحولات ایران در روزنامههای چاپ ژنو و آلمان
روزنامة لوکوریه چاپ ژنو،[26] ولدکه در هامبورگ[27] و فرانکفورتر روندشاو[28] در شمارههای اخیر خود به تجلیل از برنامههای اصلاحی شاه و اصلاحات ارضی در ایران پرداختند. لوکوریه نوشت: «تنها عدهای ماجراجو و مخالفان ترقی، با این تحولات مخالفند». روزنامة ولدکه تأسیس شرکتهای تعاونی روستایی را مهمترین اصلاحات ارضی برشمرد و فرانکفورتر روندشاو به توصیف اهداف تشکیل سپاه دانش در ایران پرداخت.[29]
± جلوگیری آمریکا از ورود نمایندة کردها به این کشور
صدای ملی ایران امروز اعلام کرد، مقامات آمریکایی از ورود جلال طالبانی، نمایندة ملت کرد، به کشورشان جلوگیری کردند. قرار بود طالبانی در سازمان ملل حضور یابد و دربارة قتل عام کردهای عراق سخنرانی کند.[30]
پینوشتها:
[1]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 514.
[2]ـ همان، ص 513
[3]ـ احمدی، محمدرضا، خاطرات آیتالله طاهری خرمآبادی، ج 1، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 244.
[4]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیتاللّه العظمی سید محمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 234.
[5]ـ همان، ص 278 و 279.
[6]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 2: شهید آیتالله محمد صدوقی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص 9.
[7]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، همان، ص 504 و 505.
[8]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11146، 31/4/1342، ص 1.
[9]ـ همان، ش 11145، 30/4/1342، ص 16.
[10]ـ همان، ص 8.
[11]ـ همان، ص 16.
[12]ـ روزنامة پست تهران، ش 2948، 30/4/1342، ص 8.
[13]ـ همان.
[14]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11146، 31/4/1342، ص 16.
[15]ـ منصوری، جواد، تاریخ قیام 15 خرداد به روایت اسناد، ج 1، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی،1377، ص 310 و 311.
[16]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11145، 30/4/1342، ص 1.
[17]ـ روزنامة کیهان، ش 5997، 30/4/1342، ص 12.
[18]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11145، 30/4/1342، ص 16.
[19]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 98، 1/5/1342، ص 2.
[20]ـ روزنامة بورس، ش 474، 31/4/1342، ص 1 و 4.
[21]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11146، 31/4/1342، ص 16.
[22]ـ روزنامة بهار ایران، ش 1612، 31/4/1342، ص 2.
[23]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11145، 30/4/1342، ص 16.
[24]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه)، ش 96، 30/4/1342، ص 56 و 57.
[25]ـ روزنامة مرد مبارز، ش 758 ، 1/5/1342، ص 1.
[26]ـ روزنامة پست تهران، ش 2948، 30/4/1342، ص 1 و 3.
[27]ـ همان، ص 3.
[28]ـ همان.
[29]ـ همان.
[30]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 97، 31/4/1342، ص 13 و 15.
