دوشنبه 18 خرداد 1343 / 27 محرم 1384 / 8 ژوئن 1964
8 بازدید
على شریعتى در زندان قزل‌قلعه
دکتر على شریعتى که از چند روز پیش دستگیر و مراحل بازجویى را طى مى‌کرد، امروز تحویل زندان قزل‌قلعه تهران شد.[1]
جلسات سوگواری انجمن اسلامى مهندسین
به گزارش اطلاعات داخلى ساواک، انجمن اسلامى مهندسین هر پانزده روز یک‌بار در محل کانون مهندسین واقع در خیابان جنوبى پارک‌شهر تشکیل مى‌شود. اخیراً جلسات سوگوارى انجمن اسلامى مهندسین در محل آموزشگاه حرفه‌اى نارمک در چهار شب در ایام عاشورا منعقد گردید و آقایان غفورى دبیر دبیرستان علوى، سیدمحمد بهشتى روحانى ساکن قم و مرتضى مطهرى به ترتیب در شب‌هاى 29، 30 و 31 سخنرانى نموده‌اند.
این گزارش درباره اسامى هیئت‌مدیره انجمن اسلامى مهندسین چنین نوشته است: مهندس منوچهر سالور، مهندس ذبیح‌الله دبیر، مهندس على‌اکبر معین‌فر، مهندس عباس تاج، مهندس یوسف طاهرى، مهندس مصطفى کتیرایى، مهندس ابتکار، ضمناً مهندس مهدى بازرگان نیز قبل از توقیف عضو هیئت مدیره این انجمن بوده است.[2]
پاسخ اللهیار صالح به نامه مصدق
اللهیار صالح در پاسخ به نامه 12 خرداد مصدق ضمن تأکید بر کناره‌گیرى‌اش از جبهه ملى با دستور وى مبنى بر اصلاح اساسنامه جبهه ملى مخالفت کرد. در این نامه آمده است: «به طورى که در نامه قبل هم عرض کردم، بنده مبتلا به دو بیمارى مهم ورم پروستات و سنگ کلیه هستم و مدت زمانى است که در مقام کناره‌گیرى بوده‌ام؛ تا اینکه به علت شدت بیمارى و مشکلات طاقت‌فرساى اخیر، قدرت ادامه خدمت از بنده به کلى سلب گردید و ناچار به استعفا بوده و هستم. راجع به اصلاح اساسنامه جبهه ملى هم که بار دیگر اشاره فرموده‌اید، جواب همان است که در نامه‌هاى رسمى هیئت اجرایى و شوراى جبهه به عرض رسیده است و بنده نمى‌توانم چیزى بر آن اضافه کنم».[3]
دومین درجه دکترى برای شاه
محمدرضا پهلوى امروز نیز برنامه‌هاى متعددى را در امریکا دنبال کرد. او ظهر را میهمان سناتورهاى برجسته امریکایى بود و ناهار را با آنان صرف کرد. به گزارش خبرگزاری‌ها از واشنگتن، در این ضیافت، مایک مانسفیلد رهبر دمکراتها، اورت دیرکسن رهبر جمهوری‌خواهان، ریچارد راسل رئیس کمیته نظامى، ویلیام فولبرایت رئیس کمیته روابط خارجى سنا و عده‌اى دیگر از سناتورها حضور داشتند، یورک هیکنلوپر، میزبان این مراسم، از مذاکرات مؤثر و مهم با شاه درباره اوضاع جارى سخن گفت.
شاه و فرح، عصر هنگام نیز در گورستان ملى آرلینگتون در مقابل گور جان.اف.کندى حاضر شدند و اداى احترام کردند. روزنامه اطلاعات نوشت فرح در این مراسم که با لباس سیاه و ژاکت سفید حضور داشت، آرام اشک مى‌ریخت. اما مهم‌ترین برنامه امروز شاه، رفتن به نیویورک و حضور در دانشگاه این ایالت براى دریافت درجه دکترى افتخارى بود.
برپایه همین گزارش، دکتر جیمز.ام. هستر رئیس دانشگاه نیویورک هنگام تقدیم دکترى افتخارى خطاب به شاه گفت: بصیرت خلاق و فداکارى فوق‌العاده‌اى که در ساختن آینده کشور خود براساس عدالت اجتماعى و آرمان‌هاى دمکراتیک به کار مى‌برید، براى تمام جهان سرمشق خوبى است. وى با نادیده گرفتن وقایع داخلى در ایران بویژه کشتار سال گذشته مردم در حادثه 15 خرداد افزود: مساعى شاه براى تقویت صلح جهانى و همکارى و حسن‌تفاهم بین‌المللى، مکمل شایسته‌اى است براى اصلاحات داخلى که شما وجهه همت خود قرار داده‌اید.
وى سپس متن دانشنامه اعطایى به شاه را خواند که در آن نوشته شده بود: «محمدرضا شاه پهلوى در یکى از بحرانى‌ترین دوره‌هاى تاریخ کهن ایران براى نیل به هدف‌هاى مترقیانه، منتهاى کوشش را به کار برده و اکنون بیش از بیست سال است که براى حفظ استقلال کشور خود در بهبود زندگى مردم خویش تلاش مى‌کند». در این دانشنامه ادعا شده است که شاه برنامه‌هایى براى استقرار عدالت اجتماعى، بهداشت عمومى و رشد صنعتى و کشاورزى، تنظیم و اجرا کرده و براى استفاده درست از اراضى حاصلخیز و منابع آب کشور، تلاش‌هایى به خرج داده است.[4]
در مراسم اعطاى دکترى افتخارى به شاه که با صفى از 50 دانشجوى تظاهرکننده ایرانى[5] که فریاد «مرگ بر شاه» سر داده بودند، احاطه شده بود،[6] شاه نیز در سخنانى گفت: ایران آماده است که واحدهایى از ارتش خود را زیرنظر فرماندهى سازمان ملل متحد براى حفظ صلح به هر نقطه‌اى از جهان که وجود این نیروها لازم تشخیص داده شود، بفرستد.
او پیشنهاد کرد که نیروهاى صلح سازمان ملل متحد، آموزش‌هاى لازم را فراگیرند تا هنگامى که براى خدمت به نقاط مختلف جهان فرستاده مى‌شوند، بتوانند وظایف خود را کاملاً انجام دهند. وى با اشاره به نقش کشورهاى کوچک در فعالیت‌هاى سازمان ملل گفت: کشورهاى ثروتمند باید پرداخت هزینه سازمان ملل متحد و تشکیلات آن را تعهد کنند و کشورهایى که درآمد کافى ندارند نیز باید با قواى انسانى خود به این سازمان جهانى کمک کنند تا به این ترتیب در بهره‌بردارى از فرستادن نیروهاى سازمان ملل متحد به نقاطى که وجود این نیروها لازم است، رعایت برابرى شده باشد. وى آنگاه پشتیبانى ایران را از نیروى آماده سازمان ملل اعلام کرد و گفت: البته نیروى سازمان ملل جواب‌گوى تمام مشکلات حفظ صلح نیست. با وجود این تردیدى نیست که در آینده مواردى مثل گذشته پیش بیاید و توافق عمومى براى ایجاد نیروى کمکى صورت بگیرد و این نیرو در واقع به کوشش‌هاى سازمان ملل در راه صلح بین‌المللى از طریق مذاکرات کمک نماید.
شاه افزود: تخصیص گروه‌هاى نظامى کوچک به نیروى بین‌المللى که برخى از کشورهاى اسکاندیناوى و کانادا به دعوت سازمان ملل آن را تقبل کرده‌اند قدمى است در مسیر صلح. شاه سپس اعلام آمادگى کرد که در این سیاست به اصطلاح روشن‌بینانه به کشورهاى مزبور ملحق گردد و تعدادى از نیروهاى خود را براى اینگونه خدمات فوق‌العاده در هر نقطه‌اى از جهان که لازم باشد، آماده سازد.[7]
کمپانى مختلط ایرانى و امریکایی
قراردادهاى مربوط به تشکیل کمپانى مختلط ایرانى و امریکایى در تهران و واشنگتن، براى تهیه داروهاى لابراتورهاى لدرلى در ایران، به امضا رسید. به گزارش روزنامه اطلاعات، با امضاى این قراردادها، تهیه آنتى‌بیوتیک‌هاى وسیع‌الاثر در ایران میسر مى‌گردد.
این شرکت جدید با نام سایا نامید کى.بى.سى فعالیت مى‌کند که پنجاه درصد سهام آن به امریکن سایا نامید، و پنجاه درصد سهام آن به شرکت برادران خسروشاهى تعلق دارد.[8]
انتقاد از بى‌توجهى دولت به مجلس سنا
رئیس مجلس سنا از بى‌توجهى دولت به این مجلس در تصویب لوایح انتقاد کرد.
در جلسه امروز مجلس سنا به دلیل حضور نیافتن نماینده دولت هنگام طرح لایحه، شریف امامى اعلام کرد: از این پس لوایحى را که نماینده وزارتخانه مربوطه آن حاضر نباشد، مطرح نخواهم کرد. وى افزود: در دستور جلسه دو لایحه مربوط به وزارت راه داریم که متأسفانه نمى‌توانیم مطرح کنیم. زیرا نماینده وزارت راه حضور ندارد و ناچار جلسه را ختم مى‌کنیم.[9]
گفته شده است که دکتر ناصر یگانه وزیر مشاور در این جلسه سعى کرد با بیان اینکه وزراى مربوطه کار واجب داشتند و رفتند، قضیه را فیصله دهد ولى همین بیان باعث تندى بیشتر رئیس مجلس سنا شد و گفت: «اینکه نمى‌شود، همه کار لازم دارند. مگر براى وزرا، حضور در مجلس، کار لازمى نیست با این ترتیب نمى‌شود، این صحیح نیست. لوایح را مطرح نمى‌کنم. همین که گفتم. آقایان وزرا نمى‌توانند چند دقیقه در جلسه بمانند و براى تفریح بیرون مى‌روند. اینکه وضعش نمى‌شود، متأسفم که نمى‌توانم لوایح دولت را مطرح کنم». سناتورها مرتباً رئیس را تأیید مى‌کردند و این نخستین چنگ و دندانى بود که به دولت منصور نشان داده شد.[10]
افزایش هزینه زندگى در کشور
به نوشته روزنامه اطلاعات، هزینه زندگى در فروردین گذشته بالا رفت و نسبت به اسفند ماه 1342، 1/1 درصد افزایش یافت. میزان افزایش هزینه زندگى نسبت به ماه مشابه سال قبل 5/3 درصد بود. در گزارش اداره بررسی‌هاى اقتصادى بانک مرکزى ایران، مهم‌ترین عامل مؤثر در این ترقى، افزایش بهاى اکثر کالاهاى خوراکى اعلام شده است.[11]
استمداد استاندارى فارس از مردم
استاندارى فارس از مردم شیراز براى تجهیز خانه‌هاى خود به منظور اسکان میهمانان جشن‌هاى 2500 ساله استمداد کرد. به نوشته روزنامه بهار ایران در اطلاعیه استاندارى فارس آمده است که چون در جریان برگزارى جشن‌هاى 2500 ساله تعداد زیادى از جهانگردان و شخصیت‌هاى جهانى، تاریخ‌نویسان، باستان‌شناسان، خبرنگاران روزنامه‌هاى مهم جهان به شیراز مسافرت مى‌کنند، و مسلماً میهمانخانه‌هاى فعلى گنجایش این عده را نخواهد داشت، لذا کسانى که خانه و اتاق‌هاى مناسبى براى پذیرایى از مهمانان دارند مى‌توانند از هم‌اکنون خود را آماده سازند. در پایان این اطلاعیه از مردم شیراز خواسته شده است با تجهیز و تکمیل خانه‌هاى خود براى پذیرایى از میهمانان خارجى، وظیفه ملى و اخلاقى خود را انجام دهند.[12]
پانوشتها:
[1]ـ شریعتى به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378، ص 42.
[2]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 31 استاد مرتضی مطهری، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1382، ص 56.
[3]ـ سفرى، محمدعلى، قلم و سیاست، ج 2، تهران، نامک، 1372، ص 597.
[4]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11407، 19/3/43، ص 17 و 1.
[5]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، دکتر چمران، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 56.
[6]ـ متین، افشین، کنفدراسیون تاریخ جنبش دانشجویان ایرانى خارج از کشور، ترجمه ارسطو آذری، تهران، شیرازه، 1378، ص 187.
[7]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11408، 20/3/43، ص 13.
[8]ـ همان، 11406، 18/3/43، ص 1.
[9]ـ همان، ش 11406، 18/3/43، ص 16.
[10]ـ سفرى، محمدعلى، همان، ص 7 و 636.
[11]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11406، 18/3/43، ص 16.
[12]ـ روزنامه بهار ایران، ش 1696، 18/3/43، ص 1.
