پنجشنبه 27 تیر 1342/ 26 صفر 1383/ 18 ژوئیه 1963
5 بازدید
± مذاکرات آیات عظام میلانی و شریعتمداری با آیتالله بهبهانی
شامگاه امروز، آیتالله میلانی و آیتالله شریعتمداری به دیدار آیتالله بهبهانی رفتند. آیتالله بهبهانی دربارة مذاکرات این جلسه گفت در ابتدا آیتالله میلانی از حضور اعضای جبهة ملی در کنار خود، اظهار تأسف کرد. سپس چند اصل به عنوان محور مذاکرات با دولت مطرح شد که اگر دولت به واقع از اعمال خود پشیمان است، اول میبایست عوامل واقعة مدرسة فیضیة قم را که اسامی آنان در دست است، محاکمه نماید. به نفع دولت و شاه در داخل و خارج از مملکت میباشد که مسببین جنایات علیه عدهای بیسلاح را که در گوشهای به تحصیل مشغول بودند، به مجازات برسانند. دوم، آزادی تمام دستگیر شدگان و احترام به روحانیت و صدور اعلامیه و دوری جستن از اعمال مشابه 15 خرداد و مدرسة فیضیه. سومین محور در مذاکره، گشایش مجلس میباشد که بسیار به نفع شاه است زیرا تمام مسئولیت کارها با مجلس خواهد بود و شاه به عنوان مقام بیطرف و غیرمسئول، مبری خواهد شد. همچنین تأکید شد اگر این بار از طرف دولت تمایل به مذاکره پیش آمد، گفته شود روحانیون کاری به اصلاحات، ماده قانونها و دیگر مسائل ندارند. دولت، همة این کارها را از راه مجلس انجام دهد، اگر خوب یا بد شد و روحانیون هم نظری داشتند، به مجلس خواهند نوشت. با مجلس است که قبول یا رد کند و آنگاه هم هر تکلیفی باشد، عمل خواهند کرد. در این نشست، آیات عظام از اتحاد میان علما و روحانیون، اظهار خوشوقتی کردند و در ادامه، به عدم تمایل شخص شاه از ادامة فشار بر روحانیون تأکید کردند. به زعم آنان، عامل اصلی تداوم فشار علیه روحانیت، عدهای از اطرافیانند که مانع از ایجاد صلح میان طرفین هستند. همچنین دربارة انتخابات قرار شد همان نظرات قبلی تکرار گردد و شرکت زنها در آن تحریم شود و در صورتی که خواسته شد این رأی عملی شود، طی اعلامیهای به گوش مردم برسد.[1]
± حمایت روحانیون شهرستانها از آیتالله خمینی
امروز جمعی از روحانیون شهرستانها، طی نامهای خطاب به آیتالله خمینی، از حوادث اخیر اظهار تأسف نموده و عزیمت خود را به تهران در جهت پشتیبانی از ایشان اعلام داشتند. این نامه برای ریاست سازمان اطلاعات و امنیت کشور فرستاده شد. آیات و حجج اسلام بحرالعلوم رشتی، سیدمحمود ضیابری رشتی، حسین موسوی خادمی اصفهانی، علیبنابراهیم همدانی، مرتضی حائری، روحالله کمالوند، سیدحسین رودباری رشتی، علیاصغر صالحی کرمانی، نصرالله موسوی صدر همدانی، عبدالله مجتهدی تبریزی، محمود علوی شیرازی، سیدیوسف هاشمی تبریزی، عبدالرسول قائمی آبادانی، عبدالجواد همایونشهری، حسین حسینی یزدی شیرازی، سیداحمد خسروشاهی تبریزی، محمدحسن نجفی رفسنجانی، محمد موسوی شمسآبادی اصفهانی، محمد هاشمیان، حسین گوگانی تبریزی، محمد تقوی مراغهای، سیداحمد پیشوا کازرونی، سیدعبدالله موسوی شبستری، رفیع مدرس تبریزی بستانآبادی، محمد صدوقی یزدی، احمد امینی مراغهای، مجتبی عراقی، سیدمهدی یثربی کاشانی، حسینعلی منتظری نجفآبادی و ابراهیم امینی نجفآبادی این نامه را امضا کردهاند.[2]
± مجالس سوگواری در مسجد قریه وصفنارد
ستاد بزرگ ارتشتاران امروز در گزارش محرمانهای به ساواک تهران، از تشکیل مجالس سوگواری در مسجد قریه وصفنارد در شبهای جمعه خبر داد. در این مجالس، حاضران پس از پایان وعظ، حدود نیم ساعت برای آزادی آیتالله خمینی دعا خواندند. بیشتر افراد حاضر، از مخالفان دولت بودند و در جریان بحثهای سیاسی، حکومت را مسبب وقایع 15 خرداد معرفی میکردند.[3]
± عدم ارسال پروندة طیب حاجرضایی به شعبة دادگستری
به دنبال انتشار خبر قرار بازداشت طیب حاجرضایی از طرف دادگستری در روزنامة کیهان به تاریخ 26 تیر، مقامات شعبة نهم دادگاه جنحه اعلام کردند چنین پروندهای تا این لحظه به شعبة دادگستری نرسیده است و این خبر تأیید نمیشود. قرار بازداشت حاجرضایی، که توسط بازپرس حکومت نظامی تأیید شده، به دادگستری ارجاع نشده و به طور کلی این قبیل قرارها برای تأیید یا عدم تأیید به دادگاه نظامی فرستاده میشوند و دادگاه نظامی قرار صادره را تأیید یا رد میکند.[4]
± معرفی وکلای نظامی از سوی طیب حاجرضایی
ادارة دادرسی ارتش در نامهای به متهم، طیب حاجیرضایی اخطار داد در صورت عدم معرفی فرد یا افرادی به عنوان وکیل خود، طبق مادة 183 قانون دادرسی و کیفر ارتش، دادگاه، خود اقدام به تعیین وکیل تسخیری خواهد نمود. متهم طبق مواد 181 و 182 همان قانون باید از میان نظامیان یا همردیفان، یک یا چند وکیل انتخاب و به دادگاه معرفی نماید. طیب حاجیرضایی نیز احمد بهارمست و تیمسار شایانفر را برای این سمت معرفی کرد.[5]
± ناکامی ساواک تهران در دستگیری یکی از عوامل 15 خرداد
مولوی، رئیس ساواک تهران در نامهای به ریاست ساواک مدیریت کل ادارة سوم، از عدم توفیق در دستگیری غلامحسین حیدرعلی مؤیدی، معروف به شیخ حسین جاهد خبر داد. نامبرده از عوامل اغتشاش در 15 خرداد معرفی گردیده و بلافاصله پس از برقراری فرمانداری نظامی، متواری شده است. محلهایی که وی در آن تردد داشته، نظیر امامزاده بیبیزبیده در شهر ری و منزل اقوام او، به دقت تحت نظر است. امکان دارد جاهد به قم یا مشهد گریخته باشد. فعالیت برای دستگیری او همچنان ادامه دارد.[6]
± اخطار دولت آلمان به فعالیتهای سیاسی دانشجوی ایرانی
ادارة مهاجرت آلمان غربی به مثالی، دانشجوی ایرانی اخطار داد در این کشور، حق انجام فعالیتهای سیاسی را ندارد. خبرگزاری آلمان با انتشار این خبر افزود مثالی، رئیس کمیتة دانشجویان ایرانی عضو جبهة ملی در آلمان غربی و برلین غربی است. ادارة مهاجرت مدعی است اقدامات مثالی در ابعادی است که بر روابط دوستانة ایران و آلمان غربی تأثیر منفی خواهد داشت. خبرگزاری آلمان در بخشی دیگر، از تشکیل دادگاه عالی برای بررسی رأی دادگاه کلن دربارة سه دانشجوی ایرانی خبر میدهد. ایرج ناظمی، هوشنگ حمزاوی و منوچهر بازوری متهم به پخش اعلامیهها و انتشارات تبلیغات کومونیستی در میان دانشجویان ایرانی مقیم آلمان هستند و دادگاه کلن هر یک را به نه ماه زندان محکوم کرده است.[7]
± تحلیلی درباره انتخابات
صدای ملی ایران با تأکید بر انتخاب بازرسان عالیرتبة وزارت کشور به امر نظارت بر انتخابات، امروز گفت: «هنگامی که امور عمدة انتخابات بر عهدة کارمندان وزارتخانهها و بنگاههای دولتی باشد، هیچ جای تعجب نیست که ناظران از اعضای با سابقة وزارت کشور برگزیده شوند». گوینده، تبحر بازرسان منصوب را در برگزاری انتخابات تحمیلی و فرمایشی دانست و مردم را به هوشیاری و اعتراضات قانونی مانند دورة پیشین فراخواند.[8]
± دیدار رئیس دیوان عالی آمریکا با وزیر دادگستری و شاه
صبح امروز، ارول وارن، رئیس دیوان عالی آمریکا، از دادگستری بازدید نمود و با وزیر دادگستری، رؤسای شعب دیوان عالی کشور و اعضای هیئت مدیرة کانون وکلای دادگستری ایران دیدار و گفتوگو کرد. در این دیدار، ابتدا نشستی در دفتر کار باهری، وزیر دادگستری صورت گرفت و طی آن دربارة نحوة اشتغال قضات ایرانی صحبت شد و سپس وارن با اعضای انجمن حقوقدانان ایران دیدار نمود. ظهر امروز وارن به دیدار شاه رفت و پس از آن در ضیافت نهار وزیر دادگستری حاضر شد. او بعدازظهر در انجمن ایران و آمریکا با عنوان «حکومت قانون» سخنرانی کرد.[9] وی در این سخنرانی، ضمن تجلیل از برنامههای اصلاحات در ایران گفت در دیدار امروز خود با شاه ایران دریافته است ایرانیان به تلاش و کوشش عظیمی دست زدهاند و این دوران، بیشباهت با دورة استقلال کشورش نیست. آنان نیز با همین جدیت، در راه پیشرفت آمریکا کوشش کردهاند. وارن با اشاره به دنیای ارتباطات امروز، امکان کوتاهی در اجرای قوانین بینالملل را امری ناممکن نامید و دربارة کنفرانس «صلح جهان از طریق حکومت قانون» گفت این نشست، محیطی مناسب برای ابراز عقاید و افکار به منظور ایجاد قانونی جهانی بود. او پس از این سخنرانی، به دانشکدة حقوق رفت و از آنجا دیدن کرد. در این بازدید، وزیر دادگستری، جهانشاه صالح رئیس دانشگاه تهران، رؤسا، معاونین دانشگاه و اساتید حضور داشتند.[10] همسر وی نیز جداگانه در ساعت ده صبح امروز در ضیافت چای شورای عالی زنان حاضر شد و هنگام ظهر، با فرح پهلوی دیدار کرد.[11]
± ملاقات سفیر ایران در مسکو با نخستوزیر و وزیر امور خارجه
طهمورث آدمیت، سفیرکبیر ایران در مسکو، امروز وارد تهران شد. وی با نخستوزیر و وزیر امور خارجه دیدار کرد و به زودی قرار است برای ارائة گزارشی از روابط دو کشور، با شاه نیز ملاقات کند.[12]
± سفر هیئت اقتصادی ایران به پاکستان
یک هیئت اقتصادی از ایران، بعدازظهر امروز به ریاست همایون، مدیر کل وزارت اقتصاد عازم پاکستان شد. این گروه که در میان آنان تنی چند از اعضای اتاق بازرگانی نیز شرکت دارند، به سبب بازاریابی و انعقاد قراردادهای خصوصی فروش کالا با پاکستان و سیلان، سفر کردهاند.[13]
± احداث پالایشگاه تهران در نزدیکی انبار نفت ری
محل پالایشگاه تهران در نزدیکی انبار نفت ری مشخص گردید. شرکت ملی نفت در حال مذاکره با تعدادی از مالکان زمینهای نواحی مزبور است و به زودی این اراضی با سطح سه میلیون متر مربع، در اختیار این شرکت قرار میگیرد. طرح این پالایشگاه را کمپانیهای فرانسوی، آلمانی و کمپانی فلوئز آمریکایی بررسی میکنند. این شرکتها تا پنج ماه آینده میبایست طرح خود را به تصویب شرکت نفت ایران برسانند. این شرکت پس از استفاده از نظرات مهندسان مشاور خود، اجازة ساخت پالایشگاه و احداث خطوط لولة گاز سراجه و نفت البرز را صادر میکند.[14]
± نشست سفیر ایران در رم با وزیر خارجة ایتالیا
خبرگزاری پارس از رم گزارش داد حسن ارسنجانی، سفیرکبیر ایران در رم، با پیچییونی، وزیر خارجة ایتالیا دیدار و گفتوگو کرد. در این نشست پیرامون روابط دو کشور تبادل نظر شد.[15]
± نظر دبیرکل سنتو در مورد ادعای شوروی
خلعتبری، دبیرکل پیمان سنتو، ادعاهای شوروی مبنی بر مداخلة کشورهای عضو در امور داخلی عراق را بیاساس اعلام کرد. وی افزود این حملات بیشتر جنبة تبلیغاتی دارند.[16]
± درخواست انگلیس از سوریه
مقامات انگلیسی از دولت سوریه خواستهاند مرزهای هوایی خود را بر روی هواپیماهای نظامی انگلیسی بگشاید. روزنامة نئا چاپ آتن ضمن اعلام این خبر افزود، دولت سوریه با این درخواست موافقت کرده است. این هواپیماها از پایگاههای نظامی قبرس به پرواز درمیآیند و در ایران بر زمین مینشینند. رادیو مسکو به نقل از روزنامة ژورنالدوژیب گفت شورای دائمی سنتو در ازمیر ترکیه در حال طراحی نقشهای برای دخالت مسلحانه علیه کردهای عراق موسوم به «عمل ببر» میباشد. ژورنالدوژیب میافزاید با وجودی که ایالات متحده در سنتو عضویت ندارد اما هواپیماهای نقلیة آمریکایی در انتقال نیروها مساعدت میکنند. انگلستان نیز پایگاههای نظامی خاورمیانة خود را برای اجرای «عمل ببر» در اختیار سنتو گذاشته است.[17]
پینوشتها:
[1]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 499 و 500.
[2]ـ دوانی، علی، نهضت روحانیون ایران، ج 4، تهران، موسسه خیریه و فرهنگی امام رضا (ع)، 1377، ص 152 و 153.
[3]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، همان، ص 496.
[4]ـ روزنامة کیهان، ش 5996، 27/4/1342، ص 1.
[5]ـ آزاد مرد؛ طیب حاجرضایی به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 141.
[6]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، همان، ص 503.
[7]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 96، 30/4/1342، ص 25 و 27.
[8]ـ همان، ص 19 و 21.
[9]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11144، 27/4/1342، ص 1.
[10]ـ همان، ش 11145، 30/4/1342، ص 1.
[11]ـ همان، ش 11144، 27/4/1342، ص 1.
[12]ـ روزنامة کیهان، ش 5997، 30/4/1342، ص 12.
[13]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11147، 1/5/1342، ص 8.
[14]ـ همان، ش 11144، 27/4/1342، ص 8.
[15]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11144، 17/4/1342، ص 16.
[16]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 96، 30/4/1342، ص 6 و 7.
[17]ـ همان، ص 4 و 5.
