پنجشنبه 23 اسفند 1341 17 شوال 1382 14 مارس 1963
10 بازدید
□ اعلامیههای آیتالله شریعتمداری
آیتالله سیدکاظم شریعتمداری در حمایت از اعلامیههای دیروز علما، اعلامیههای جداگانه و مستقل صادر و اعلام کردند که در ایام عید نوروز سال 1342 ش عزادار است. اعلامیه ایشان خطاب به علمای اعلام و حجج اسلام چنین است: «حضور شریف حضرات آقایان علمای اعلام و حجج اسلام، دامت برکاتهم. با ابلاغ سلام، چنانچه اطلاع دارید، سال جاری مصیبتهای مهمی بر عالم اسلام و مسلمین وارد شده است. لذا اینجانب [در] عید نوروز [ضمن عرض] تسلیت به امام عصر عجلالله تعالی فرجه الشریف جلوس کرده و عزاداری میکنم. مقتضی است که حضرات آقایان علما هم همین رویه را اتخاذ فرموده و ملت مسلمان را بدین وسیله از مصیبتهای وارده مطلع نمایند. الاحقر سیدکاظم شریعتمداری 17 شوال 1382».[i]
□ سخنرانی حجتالاسلام دستغیب
عصر امروز، اجتماعی در مسجد نو شیراز با حضور روحانیون، علما، وعاظ و طلاب و قشرهای مختلف مردم تشکیل شد و حجتالاسلام دستغیب در آنجا سخنرانی کرد: «مسلمانها، امروز گرفتاریها و مصائب در حدی است که گفتنی نیست. دین و دنیا و عقبی در خطر است. شما همه میدانید. لازم نیست من چیزی بگویم. چه خیانتها که به دین و قرآن میشود. چه جسارتها که به علما میشود. من چه بگویم، همه خبر دارید و مصیبتها را میدانید. لازم نیست من چیزی بگویم. از همه بدتر، امنیت ما هم به خطر افتاده است. از این فتنه که امروز در فارس برخاسته، چه خانوادهها که عزادار شدهاند. امروز دل هر مسلمانی خون است. قلب علما همه جریحهدار است».
اشارة غیرمستقیم حجتالاسلام دستغیب به وقایع اخیر فارس و خلع سلاح عشایر فارس است که حکومت با اعزام قوای مسلح، کمر به نابودی عشایر آن ناحیه بسته است و در این میان، بسیاری از عشایر نیز کشته شدهاند. وی در بخش دیگری از سخنانش به تلاشها و مقاومتهای علما اشاره و اظهار کرد: «علما ساکت ننشستهاند و قیام کردهاند. با مخالفین دین و قرآن به مبارزه برخاستهاند». آنگاه اعلام نمود: «من از طرف آنها به شما میگویم مسلمانان! امروز دین و دنیا و آخرت و همه چیز شما به خطر افتاده است. شما هم نباید ساکت بنشینید. با هم متحد شوید و دستورات علما و مراجع تقلید را به کار ببندید. گفتة علما و مراجع، گفتة پیغمبر و گفتة خداست و بر همه واجب است که از دستورات آنها اطاعت کنند». او در این هنگام به اعلامیهها و تصمیم علما مبنی بر اینکه در ایام عید نوروز به عزاداری خواهند نشست، اشاره کرد و رو به حضار گفت: «منتظر دستورات علما باشید. هرچه آنها گفتند، عمل کنید. نگذارید قرآن را ملعبه کنند. مسلمانها، امسال به مناسبت این مصائب و بدبختیها، کسی عید ندارد. هیچ مسلمانی امسال عید نمیگیرد. بهخصوص که وفات امام جعفر صادق علیهالسلام هم روز اول فروردین است. علما هم هیچکدام جلوس نمیکنند و عید نمیگیرند».[ii]
□ سفر محمدرضا پهلوی به خوزستان
پیش از ظهر با حضور محمدرضا پهلوی، بهرهبرداری از سدّ محمدرضا شاه پهلوی (دز پیشین) آغاز شد. این سدّ ، بلندترین و بزرگترین سدّ خاورمیانه و ششمین سدّ مرتفع و پنجمین سدّ بزرگ دنیاست.[iii]
هواپیمای حامل شاه در حدود ساعت 9 صبح در فرودگاه پایگاه هوایی وحدتی دزفول به زمین نشست. چندی بعد مراسم افتتاح سدّ در ساعت 12:30 آغاز شد. با هلیکوپتر بازدید کرد. با مراجعت او به پایگاه هوایی وحدتی، مراسم افتتاح سدّ نیز پایان گرفت.[iv]
برنامة بعدی سفر امروز شاه به خوزستان، توزیع اسناد مالکیت کشاورزان آن استان بود که در ساعت 14:30 شروع شد و تا حدود ساعت 16 ادامه داشت. در این مرحله از توزیع اسناد، 5124 نفر از دهقانان خوزستانی که 216 نفرشان از کشاورزان املاک خالصه هستند، اسناد مالکیت دریافت کردند. 216 قریه هم از 27 مالک خریداری و بین بیش از 500 کشاورز توزیع شده است.[v]
بعد از مراسم توزیع اسناد، محمدرضا شاه در جایگاه مخصوص قرار گرفت و به طور مفصل سخنرانی کرد. او برنامة صبح و بعدازظهر امروز را در خوزستان، نتایج اهداف ملی دانست که در چارچوب برنامههای عمیق انقلابی خود و برای از بین بردن روابط مالک و رعیت و مظاهر آن انجام میگیرد. در ادامه، به ذکر خاطرهای پرداخت و گفت: «خاطرم میآید شاید بیش از پانزده سال پیش، بلکه بیشتر، یک شخصی که او هم اظهار عدالت اجتماعی میکرد و در اطراف آن صحبت مینمود، میگفت که در ایران شاید نشود، بلکه به طور یقین چون نمیشود همه را مرفه کرد و زندگی خوبی برای همه فراهم کرد، پس بیاییم همه را در یک صف معینی فقیر کنیم. برای اینکه عدالت برقرار باشد». شاه با رد این نظریه، اقدامات اخیر، اعم از اصلاحات ارضی و اقدامات کشاورزی و سدسازی و آبیاری و صنعتی کردن مملکت را راهی دانست که برخلاف آن نظریه، به جای اینکه همه یکسان فقیر بشوند، هرچه بیشتر غنی شوند.
شاه این اقدامات را «انقلاب بزرگ ملی» خواند که تاکنون بدون خونریزی انجام گرفته است. او بدون آنکه صریح و روشن به مخالفتها و وقایع و ناآرامیهای موجود در منطقة فارس اشارهای بکند، ادامه داد: «ولی باز یکی دو هفتهای است که همینطور که سرمای زمستان دارد کم میشود، میبینم یا میشنوم که [عدهای] مثل مارهای افسرده، و چون اینها در کثافت خودشان غوطهور هستند، باید گفت مثل شپشهای افسرده که دارد کمکم اشعه آفتاب به آنها میخورد و مثل اینکه این بدبختها فکر میکنند که بله، موقع خزیدن در کثافت خودشان دومرتبه رسیده است». او آنان را عناصر «دزد و قاتل و راهزن» مورد خطاب قرار داد و گفت که «با همفکران ارتجاعیشان اگر از خواب غفلت بیدار نشوند، به زندگی ننگین و کثافتشان خاتمه داده خواهد شد».
شاه در این قسمت از سخنانش، به انقلابهای اجتماعی در دیگر ممالک اشارهای کرد که با هزاران گرفتاری و خونریزی و بدون آنکه نتیجه و هدف آنها معلوم باشد، انجام میگیرد. اما در عوض، از اجرای اصلاحات در ایران به عنوان انقلابی یاد کرد که به آسانی انجام میگیرد و هدفهایش را نیز در این مسیر میداند. وی در این باره گفت که این قدرت عظیم، خاموششدنی نیست و روزبهروز با عزمی راسختر به سمت جلو خواهد رفت.[vi]
□ پایان مأموریت سفیر ایران در آمریکا
مأموریت حسین قدس نخعی، سفیرکبیر شاهنشاه ایران در آمریکا که مدت سی سال است در وزارت امور خارجه خدمت میکند و از فروردین امسال، عهدهدار آن سفارتخانه بود، پایان یافت و طی چند روز آینده از واشنگتن عازم تهران خواهد شد. به همین مناسبت، امروز در محل سفارت کبرای ایران در واشنگتن، مجلس تودیعی برای وی و همسرش برگزار شد.
در این مجلس، دوستان، سفرا و سایر شخصیتهای سیاسی خارجی هم حضور داشتند. گفتنی است به جای قدس نخعی، محمود فروغی به این سمت منصوب شده است. او هم ظرف یکی دو هفته آینده کارش را در آن سفارتخانه آغاز خواهد کرد.[vii]
□ مذاکرات رئیس ادارة عمران آمریکا و وزیر اقتصاد
میسی (رئیس ادارة عمران بینالمللی آمریکا در ایران، اصل چهار ترومن) پیش از ظهر در وزارت اقتصاد با عالیخانی (وزیر اقتصاد) دیدار کرد و دربارة اعتبارات و وامهای صنعتی اصل چهار و چگونگی پرداختهای صندوق ضمانت صنعتی برای سرمایهگذاریهای کوچک و متوسط در صنایع، با عالیخانی به گفتوگو پرداخت. میسی نحوة پرداخت اعتبارات مزبور و شرایط آن را به اطلاع عالیخانی رساند و قرار شد مذاکرات در هفتة آینده و به منظور دستیابی به نتیجة نهایی ادامه پیدا کند. گفته میشود صندوق ضمانت صنعتی و اصل چهار ترومن، در نظر دارند برای رشد صنایع موجود و ایجاد صنایع متوسط جدید، اعتبارات قابل توجهی را با تضمین وزارت اقتصاد، در اختیار صاحبان صنایع قرار دهند.[viii]
□ تأسیس انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی در مسکو
تأسیس انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی، که مقدمات آن از چندی پیش به ابتکار و پیشگامی شورویها فراهم آمده بود، امروز در جلسة نمایندگان جوامع شوروی رسماً اعلام شد. پرفسور کئورکی میترف (رئیس کمیتة اجرایی اتحادیة انجمنهای صلیب سرخ و هلال احمر شوروی) ریاست هیئت مدیرة آن انجمن را بر عهده گرفت. این جلسه به ریاست یزگینی ایوانف، معاون رئیس انجمن، برپا شد. در همین جلسه، امانالله جهانبانی هم ریاست انجمن را برعهده گرفت. او پیام تبریک محمدرضا پهلوی را برای حاضران قرائت کرد. شاه در این پیام از تأسیس انجمن روابط فرهنگی ایران و شوروی ابراز خوشوقتی نموده و آن را وسیلهای برای «تأمین تفاهم متقابل بیشتر بین دو ملت همسایه دانسته است». شاه در این پیام، وجود کتب و نسخ فارسی در کتابخانههای معروف لنینگراد، مسکو، تاشکند، دوشنبه و باکو و حفظ آثار و اشیای هنری ایران در موزههای شوروی، از جمله فرش منحصربهفرد و کهنسال دوران هخامنشی و کلکسیون ظروف سیمین دورة ساسانی را در موزه ارمیتاژ لنینگراد، نشانههای ارتباط نزدیک و دوستی ایران و شوروی خواند و چاپ و انتشار شاهنامه به همت و سرمایة آکادمی علوم شوروی را نمونهای از کارهای باارزشی دانست که در سالهای اخیر، ارتباط فرهنگی و زبانی دو ملت همسایه را بیان میکند.[ix]
در این جلسه، گئورکی میترف از تمایل مردم کشورش برای دوستی و همکاری فرهنگی با ملت ایران سخن گفت. همچنین اعضای هیئت نمایندگی ایران در کمیتة زنان شوروی و انستیتو ملل آسیای شوروی حضور یافتند و از جاهای مختلف آنجا دیدن کردند.[x]
پینوشتها:
[i]. قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 545؛ اسناد انقلاب اسلامی، ج 5، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 36.
[ii]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، نفس مطمئنه شهید آیتالله سید عبدالحسین دستغیب، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 20 و 21.
[iii]. روزنامه فرمان، ش 3210، 23 اسفند 1341، ص 1 و 4.
[iv]. روزنامه کیهان، ش 5898، 23 اسفند 1341، ص 1 و 15؛ روزنامه اطلاعات، ش 11046، 23 اسفند 1341، ص 1 و 17.
[v]. برگ زرین تاریخ کشاورزی و دهقانی ایران، تهران، اداره کل اطلاعات و روابط عمومی وزارت کشاورزی، بیتا، ص 4 و 6؛ روزنامه کیهان، ش 5899، 25 اسفند 1341، ص 9.
[vi]. پهلوی، محمدرضا، مجموعه تألیفات، نطقها، پیامها، مصاحبهها و بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران، ج 4، کتابخانه پهلوی، بیتا، ص 3143 و 3148.
[vii]. روزنامه پست تهران، ش 2870، 23 اسفند 1341، ص 4.
[viii]. همان.
[ix]. روزنامه اطلاعات، ش 11074، 25 اسفند 1341، ص 15؛ روزنامه پیغام امروز، ش 897، 25 اسفند 1341، ص 1 و 5.
[x]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 292، 25 اسفند 1341، ص 12 و 17.
