یکشنبه 21 مهر 1342 / 24 جمادی‌الاول 1383 / 13 اکتبر 1963
5 بازدید
نامه آیت‌الله میلانی به آیت‌الله خمینی
آیت‌الله سیدمحمدهادی میلانی در نامهای به آیت‌الله خمینی، چگونگی خروج و مسافرت خود از تهران به مشهد را تشریح کرد و نوشت: «... مسلماً شرح وقایع را تاکنون عرض کرده‌اند اجمالش آنکه شب آمدند و گفتند باید فردا صبح حرکت کنید و یک روز هم مهلت ندادند، ناچار حرکت کردم و غریبانه در فرودگاه مشهد تاکسی گرفتم و به شهر آمدم، بلکه چون مستقیماً به حرم مطهر مشرف شدم به مجرد آنکه از تاکسی بیرون شدم اهالی مطلع گشتند و ازدحام و ابراز احساسات شدیدی به عمل آوردند، بالجمله در تهران به مأمورین گفته بودم عزیمت دارم به ملاقات وجود شریف عالی نائل شوم و تحت تأثیر سخن به حسب ظاهر قرار گرفته بودند؛ ولی آمدند شبانه و مهلت ندادند و اکراهاً به سرعت حرکت نمودند. اینک دل به فضل خداوندی بسته‌ام و امیدوارم در آینده نزدیک در زمان فتح و غلبه روحانیت زیارت آن وجود مبارک نصیب شود و لیس ذالک علی‌الله بعزیز. از جمله وقایعی که در این سفر روی داد این بود که تصمیم گرفتم در قم به مبارزه ادامه دهم و تا موقع مراجعت حضرت‌عالی به قم در آنجا باشم ولی از لحظه‌ای که اطلاع پیدا کردند منزلم را محاصره بأشدّ ماکان نمودند، و لابداً شرح آن را مسبوق شده‌اید و اکیداً ممانعت از رفتن به قم نمودند. آنچه به حمدالله تعالی سرمایه خوشوقتی است آن است که امت اسلامی نسبت به مطالب روحانیت روشن شد و احساسات مذهبی فراوان پیدا کرد و روحیة قوی واجد شد و با آنکه حکومت جائر با تبلیغات سوء سمعی در تحریف حقیقت می‌کرد ولی به فضل‌الله تعالی روشنی حق غلبه بر باطل نمود و روحانیت در روش و منطق فاتح آمد و لکم السبق». او در ادامه این نامه نگرانی خود را از آینده مبارزه چنین ابراز داشت: «فعلاً آنچه مورد نگرانی است آن است که آینده بسی خطرناک‌تر است. خدا کند عموم طبقات به این خطر متوجه شوند و در انجام وظیفه کوتاهی ننمایند و کسانی که مبارزه می‌نمودند به مبارزه خود بلکه بیشتر ادامه دهند. مسموعم شد در قم اختلافاتی از برخی نسبت به برخی پیدا شده است مسلماً دستور خواهید داد هر چه میسور است در راه اصلاح و توحید کلمه بکوشند. خدمت آقازاده خودم آقای آقا مصطفی دامت ایامه سلام و تحیت وافر تقدیم می‌دارم و کذالک اهدیهما الی کلّ من یلوذ بحضرتکم». آیت‌الله میلانی در پایان از آیت‌الله خمینی خواست پس از «مرتفع» شدن «محاصره» به مشهد شرفیاب شده در منزل ایشان اقامت کند.[1]
ارسال نوار سخنرانی آیت‌الله خمینی به امریکا
مأمور ساواک، از تکثیر نوار سخنرانی آیت‌الله خمینی توسط ابراهیم کریم‌آبادی مدیر روزنامه اصناف و رهبر کمیته اصناف وابسته به جبهه ملی و شخصی به نام فتوت خبر داد و نوشت آنها پس از تکثیر تعدادی نوار، آنها را از طریق یکی از مسافرین با هواپیما به امریکا ارسال کردند.[2]
شایعه ملاقات آیت‌الله خمینی و شیخ علی انصاری
انصاری رئیس ساواک شمیرانات، در گزارشی، ملاقات شیخ علی انصاری با آیت‌الله خمینی را شایعه‌ای بیش ندانست و نوشت بر اساس تحقیقات این اداره، اولاً در مدت اخیر ملاقاتی بین شیخ علی انصاری با آیت‌الله خمینی صورت نگرفته، چون آیت‌الله خمینی زیر نظر بوده بنابراین تاکنون به کسی بدون داشتن جواز کتبی از فرمانداری نظامی اجازه ملاقات داده نشده، ثانیاً به طوری که شنیده شده اخیراً شیخ علی انصاری در قم روی منبر به طور کنایه به آیت‌الله خمینی حملاتی کرده گفته است مرجع تقلید به معنویت مربوط است نه نشر عکس و شمایل در بین مردم.[3]
ادامه جلسات دادگاه تجدیدنظر متهمان 15 خرداد
جلسات دادگاه تجدیدنظر لشکر یک گارد مأمور رسیدگی به اتهامات متهمان 15 خرداد به ریاست سرلشکر امین‌زاده و به دادستانی سرهنگ ستاد پرویز قانع مرتباً در پادگان عشرت‌آباد تشکیل گردید و وکلای مدافع از موکلین خود دفاع کردند و طی دو جلسه، دادستان دادگاه به اظهارات آنان پاسخ داد. این متهمان عبارت بودند از ایزدی سلحشور، غلامرضا قائنی، امیر کریمخانی، طیب حاج رضایی و حاج اسماعیل رضایی. [4]
ورود آیت‌الله دستغیب به قم
به گزارش مأمور ساواک، آیت‌الله سیدعبدالحسین دستغیب امشب وارد قم شد و در منزل دامادش خلیلی، طلبه اهل شیراز اقامت کرد.[5]
سخنرانی حجت‌الاسلام هاشمی‌نژاد علیه حکومت
حجت‌الاسلام سیدعبدالکریم هاشمی‌نژاد در مسجد فیل، واقع در پایین خیابان مشهد، بالای منبر رفت و به انتقاد از سیاست‌های دینی و فرهنگی رژیم پهلوی و بی بند و باری زنان پرداخت.[6]مأمور ساواک از جلسه سخنرانی او چنین گزارش داد: او در سخنرانی‌اش گفت: «من این دولت را به چند قانون تنقید می‌کنم یکی اینکه مجلسین را ما قبول نداریم، آنها را هم خودش انتخاب کرده است. و دیگر اینکه حزب کمونیستی از دولت ما بهتر است. یعنی روسیه در میان چندین وزرای آنها یک زن وجود ندارد ولی در مجلس ما باید زن باشد. این بر خلاف قرآن و اسلام است. در همه دولت‌ها تصدیق دارند که حقوق زن با مرد مساوی نیست آن وقت ایران ما که ادعای مسلمانیت می‌کند، می‌گوید باید حقوق زن و مرد مساوی باشد، مغز زن به قدر مغز مرد کار نمی‌کند و نمی‌تواند یک زنی امور مملکت در دست او باشد. اگر این طور باشد امور مملکت مختل می‌شود و دیگر من دولت را مسخره می‌کنم چرا خمینی و قمی در زندان باشند مگر خلاف شرع کرده‌اند و دیگر دولت را مسخره می‌کنم چرا مقاله‌های مکتب تشیع را قدغن کند و حال آنکه در آنها یک حرف هم از سیاست وجود ندارد و من دولت را مسخره می‌کنم چرا یک نفر مبلغ نتواند احکام شرع را برای مردم بگوید باید او را به زندان ببرند. من می‌گویم و باید بگویم تا مجلسین از هم پاشیده شود و دولت از این کار غلط خود برگردد والّا مملکت رو به خرابی می‌رود و دیگر چرا دولت از غیر خودش قرض بگیرد یعنی از امریکا و مال‌های ایران را بفرستد برای یهودی‌ها که دنیا را از بین ببرند».[7] سیداحمد کشمیری در گزارش مفصلی به ساواک با اشاره به سخنرانی‌های تند حجت‌الاسلام سیدعبدالکریم هاشمی‌نژاد در مسجد فیل، خاطرنشان کرد چنانچه از منبر او جلوگیری نشود، مسلماً محل مزبور محل تجمع بیشتری از مردم شده و امکان دارد انعکاس او شدت و مقدمه‌ای برای ایجاد آشوب و بلوا گردد. کشمیری در ادامه گزارش خود به بخشی از سخنرانی هاشمی‌نژاد اشاره کرده و نوشته: «او در مسجد فیل فریاد می‌زند، علم خیال کردی تو سوارکار شدی! همین چند روزه حسابت روشن می‌شود. مردم شما را روشن کنم اگر اندکی سستی به خرج دهید امام زمان از شما انتقام خواهد گرفت. از پای ننشینید و دست از مبارزه برندارید». او از مقامات ساواک خواسته است برای جلوگیری از منبر هاشمی‌نژاد تدبیری اندیشیده شود.[8]
درخواست مین‌باشیان برای دستگیری حجت‌الاسلام هاشمی‌نژاد
سرلشکر مین‌باشیان فرمانده لشکر 6 خراسان در نامهای به استانداری استان خراسان با اشاره به سخنرانی‌های تند سیدعبدالکریم هاشمی‌نژاد در چند روز اخیر، دستگیری یا جلوگیری از منبر رفتن وی را خواستار شد.[9] به دنبال این تقاضا، ساواک مشهد در نامهای به ساواک تهران دربارة دستگیری چهار نفر مبلّغ «متعصب و تندرو» استعلام کرد و نوشت با توجه به اینکه این سازمان حتی‌المقدور از توبیخ بدون مورد مبلغین و معممین خودداری کرده این روزها ایجاب می‌کند که چهار نفر متعصب و تندرو به نامهای شیخ علی فصیحی، سیدعبدالکریم هاشمی‌نژاد، مصطفی غروی و سیدمهدی طباطبایی بازداشت و حراست شوند. او ادامه داد در این مورد نظر استاندار جلب شده و منتظر دستور از تهران است.[10]
تظاهرات دانشجویان دانشگاه تهران
خبرگزاری فرانسه در خبرهای امروز خود از برپایی تظاهرات دانشجویی در محوطه دانشگاه تهران و زد و خورد پلیس با دانشجویان تظاهر کننده خبر داد و افزود دانشجویان دانشگاه تهران که از چند روز پیش علیه دکتر جهانشاه صالح رئیس جدید دانشگاه (متخصص بیماری‌های زنان و پزشک مخصوص فرح پهلوی) دست به یک سلسله تظاهرات زده حملات تند و اهانت‌آمیزی نسبت به وی بر زبان می‌راندند، امروز فضای تظاهرات خود را سیاسی‌تر کرده شعارهایی چون زنده باد مصدق سر دادند و به دنبال آن نیروی پلیس مستقر در دانشگاه به سمت دانشجوها یورش برده با آنان زد و خورد کرده توانستند دانشجویان را متفرق سازند.[11]
پول صهیونیست‌ها برای کمک به شورشیان کردستان عراق
ساواک در گزارشی به سازمان‌های تابعه خود در عراق و تبریز و رضائیه و تهران و سنندج از کمک عده‌ای به شورشیان کردستان عراق خبر داد و نوشت برابر اطلاع رسیده مقدار زیادی پول کاغذی مربوط به اسرائیل جهت کمک به بارزانی‌ها رسیده است که بوسیله تجار بانه و کسبه مرزی جهت تعویض با پول ایران به تبریز و تهران فرستاده شده است.[12]
انتخاب هیئت رئیسه مجلس سنا
مجلس سنا در دومین جلسه خود، صبح امروز هیئت رئیسه خود را انتخاب کرد. مهندس جعفر شریف امامی که پیش از انتخاب شدن به سناتوری، مدیرکل بنیاد پهلوی بود به سمت رئیس مجلس و عباس مسعودی صاحب مؤسسه اطلاعات به سمت نایب رئیس اول انتخاب شدند. محمد سجادی هم به عنوان نایب رئیس دوم انتخاب گردید. شریف امامی پس از انتخاب به ریاست مجلس سنا، در سخنانی ضمن ابراز خرسندی از افتتاح مجلس سنا پس از فترتی طولانی و ضمن سپاس از نمایندگان سنا که وی را به ریاست برگزیدند، وظایف مجلس سنا را برشمرد و اظهار امیدواری کرد دورة چهارم سنا دوره‌ای تأثیرگذار و مفید برای مملکت باشد. پس از آن برای انتخاب شش منشی هیئت رئیسه رأی‌گیری شد و محمد سعیدی، نبیل سمیعی، اشرف حمیدی، رضا جعفری، سیدمحمود جلیلی و سرلشکر بقایی انتخاب شدند. سرلشکر مطبوعی، سرلشکر میرجلالی و رام هم به عنوان کارپردازان مجلس سنا تعیین شدند.[13]
سفر وزیر اقتصاد به بروکسل
دکتر عالیخانی وزیر اقتصاد بامداد امروز به منظور امضا و مبادله قراردادهای بازرگانی ایران و بازار مشترک اروپا راهی بروکسل شد. امضای قراردادهای مزبور در بهبود وضع صادرات ایران به اروپا اهمیت فراوانی دارد. سفر وزیر اقتصاد سه روز ادامه خواهد یافت.[14]
دیدار سفیر ایران با رئیس جمهور آلمان فدرال
به گزارش وابسته مطبوعاتی ایران در آلمان غربی، دکتر اردلان سفیرکبیر ایران در بن با هاینریش لوبکه رئیس جمهوری آلمان فدرال دیدار و پیرامون مناسبات دو کشور گفت‌وگو و تبادل نظر کرد.[15]
اهدای نشان‌هایی به رئیس و معاونان بنیاد ایران
فروغی سفیرکبیر ایران در ایالات متحده سه قطعه نشان تاج و یک قطعه نشان هفت پیکر را از سوی محمدرضا پهلوی به چارلز جان وی (رئیس بنیاد ایران) و معاونانش اعطا کرد. این نشان‌ها به پاس خدماتی است که آنها در پیشرفت و توسعه فرهنگ و بهداشت ایران انجام داده‌اند. فروغی به هنگام اهدای این نشان‌ها، ضمن تجلیل از خدمات رئیس و معاونان بنیاد ایران، آن را نمونه‌ای از دوستی و نزدیکی دو ملت ایران و امریکا برشمرد.[16]
مصاحبه تلویزیونی وزیر دادگستری
دکتر باهری وزیر دادگستری در مصاحبه‌ای تلویزیونی برنامه‌های اصلاحی خود را در دادگستری و ثبت اسناد تشریح کرد. او با اشاره به تحولات اساسی اخیر در دادگستری، وزارتخانة مزبور را نیازمند سه عامل اساسی: قضایی، سنت‌ها و عامل انسانی دانست و افزود ما برای هماهنگی با تحولات جدید به قضات بیشتری نیاز داریم تا بتوانند قوانین جاری را با اوضاع و احوال روز تطبیق دهند. وی در ادامه، طرح‌های مفید اجرا شده یا در حال اجرا از سوی دادگستری را تشکیل خانه‌های انصاف، انحلال دادگاه‌های استان و طرح رفع اختلافات خانوادگی و تلاش برای رفع تبعیض در دادگستری عنوان کرد.[17]
بازگشت نماینده بانک بین‌المللی
به نوشته روزنامه پیغام امروز، فردا مک درمیت نماینده بانک بین‌المللی، تهران را ترک خواهد کرد. او به همراه فلوبر به نمایندگی از بانک بین‌المللی به تهران آمده بود تا پروژه‌های عمرانی سازمان برنامه را مورد مطالعه قرار داده بر مبنای آن وام درخواستی دولت ایران را بپردازند. به گفته یک مقام آگاه در سازمان برنامه، تمامی پروژه‌های سازمان برنامه مورد موافقت نمایندگان بانک قرار گرفته و فردا آنان تهران را ترک خواهند کرد.[18]
پی‌نوشتها:
[1]- آیت‌الله العظمی سیدمحمدهادی میلانی، ج اول، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 33.
[2]- سیر مبارزات امام خمینی در آیینه اسناد به روایت اسناد ساواک، ج 12، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1386، ص 302 و 301.
[3]- همان، ج 2، ص 363 و361.
[4]- روزنامه مهر ایران، ش 1943، 21/7/1342، ص 1 و 3.
[5]- یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 10: نفس مطمئنه؛ شهید آیت‌الله سیدعبدالحسین دستغیب، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص151.
[6]- جلالی، غلامرضا، تقویم تاریخ خراسان از مشروطه تا انقلاب اسلامی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 190.
[7]- یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 5: سیدعبدالکریم هاشمی‌نژاد، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص 30.
[8]- همان، ص 31.
[9]- همان، ص 21.
[10]- همان، ص 20.
[11]- بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 167، 23/7/1342، ص 12.
[12]- چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، حزب دموکرات کردستان، ج اول، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 176.
[13]- روزنامه مهر ایران، ش 1944، 22/7/1342، ص 5؛ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 166، 22/7/1342، ص 2 و 3.
[14]- روزنامه مهر ایران، ش 1944، 22/7/1342، ص 1 و 5.
[15]- همان، ش 1943، 21/7/1342، ص 8.
[16]- همان.
[17]- روزنامه اطلاعات، ش 11217، 22/7/1342، ص 13.
[18]- روزنامه پیغام امروز، ش 1056، 21/7/1342، ص 1.
