شنبه 21 شهریور 1343 / 5 جمادیالاول 1384 / 12 سپتامبر 1964
1 بازدید
دیدار مراجع قم
ساعت 20 امشب حضرات آیات خمینی، شریعتمداری و نجفی در منزل آیتالله مرتضی حائری فرزند مرحوم آیتالله حائری حضور یافتند و به مدت 45 دقیقه به گفتگو پرداختند. جزییاتی از این دیدار منتشر نشده است.[1]
بررسی سخنان اخیر آیتالله خمینی
سرهنگ پرتو، در نامهای به رئیس اداره اطلاعات قم یکی از اشارات آیتالله خمینی در سخنرانی اخیرشان را کشف رمز کرد. وی نوشت: موضوع اینکه آقای خمینی ضمن سخنرانی خود اظهار داشته «مطلبی بود که به من قول دادهاند درست میشود، امروز اظهار نمیکنم» درباره این بوده که نامبرده اطلاع حاصل نموده بود که گویا ورود هر دانشجو از هر مذهب به دانشکده افسری مجاز میباشد.[2]
بخشی از سخنرانی اخیر آیتالله خمینی
ساواک امروز در گزارشی، به بحثهای مربوط به سخنرانی اخیر آیتالله خمینی در میان قشرهای مختلف مردم پرداخت و از جمله به نقل از میرمقتدایی، دانشجوی سال چهارم حقوق و عضو حزب ایران درباره این سخنرانی نوشت: آیتالله خمینی با حمله به حکومت حزبی خواستار استفاده مردم مسلمان از دستگاههای تبلیغاتی کشور شد و گفت: در هر کشوری رسم این است که اول عدهای به عنوان مؤسس گرد هم جمع میشوند و اساسنامه حزبی را مینویسند و بعد حزب تشکیل میدهند ولی در کشور ما اول نخستوزیر انتخاب میشود بعد حزب تشکیل میدهد آن وقت عضو میگیرد و با این وصف تمام دستگاههای تبلیغاتی دولت هم در دست آنها است. در حالیکه ما دارای بیست میلیون عضو میباشیم. یعنی تمام افراد مسلمان عضو حزب اسلام هستند و آنکت [برگ عضویت] خود را از طفولیت پرکردهاند و باید حداقل روزی دو ساعت وقت سخن گفتن به ما بدهند.[3]
گزارش ساواک درباره آیتالله پسندیده
رئیس شهربانی خمین در گزارشی به ریاست اداره اطلاعات این شهر درباره آیتالله سیدمرتضی پسندیده، سردفتر اسناد رسمی شماره 7 خمین و برادر آیتالله خمینی مینویسد: نامبرده تاکنون از هر گونه رفتار و اعمال مضره علیه مصالح دولت و قوانین جاریه کشور کوتاهی ننموده کما اینکه کار را به جایی رسانیده که مخالفت خود را نسبت به شخص اول مملکت در مساجد جامع به طور علنی و آشکار اظهار و حتی به عمل خود افتخار و مباهات مینموده و به عناوین مختلف نیز اهالی را به پیروی از عقیده و مرام خود و (برادرش خمینی) تشویق و ترغیب مینماید. ستوان یکم عزتالله فرتاش در ادامه میافزاید: چون تاکنون نسبت به عملیات نامبرده تصمیم حادی اتخاذ نگردیده، موجب تجری و تحریکات وی شده است. نظر به اینکه مشارالیه یکی از نفوذ محلی و دیگری از شغل سردفتری خود که ناگزیر اهالی به او احتیاج و سر و کار دارند استفاده مینماید، به منظور جلوگیری از عملیات و قلع و قمع ریشه تحریکات او به نحو مقتضی نسبت به لغو امتیاز سردفتری یا انتقال امتیاز مربوطه به شهرستان دیگر اقدام عاجل مبذول فرمایند.[4]
تحقیق ساواک درباره اعلامیه آیتالله میلانی
مدیرکل اداره سوم ساواک در نامهای به رئیس ساواک خراسان مینویسد: آیتالله میلانی اخیراً اعلامیهای به جانبداری از آیتالله حکیم و مخالفت شدید با سیاست امریکا و انگلیس صادر کرده و در آن تضعیف روحانیت در عراق و ایجاد محدودیت برای روحانیون را بر اثر اقدامات سیاسی انگلیس و امریکا قلمداد کرده است. مقدم از ساواک مشهد خواسته است در این مورد تحقیق و در صورت صحت نمونهای از اعلامیه مزبور را ارسال دارند.[5]
خرید مهمانخانه ارم قم برای تأسیس مدرسه دارالتبلیغ اسلامی
ساواک قم امروز گزارش داد که آقای شریعتمداری مهمانخانه ارم قم را جهت تأسیس مدرسه دارالتبلیغ اسلامی به مبلغ 850 هزار تومان از آقایان حاجآقا محمد آقازاده و حسن کاشانیان که به طور مشترک مالک مهمانخانه مذکور بودهاند خریداری نموده و مبلغ 450 هزار تومان آن را نقداً پرداخت کرده است به قرار اطلاع حسن کاشانیان کلیه این مبلغ را بابت سهم خود اخذ و قرار شده بقیه که سهم حاجآقا محمد آقازاده میباشد تا چند ماه دیگر وسیله آقای شریعتمداری پرداخت شود. در این گزارش آمده است حسابی به شماره (10) بانک صادرات و معادن به نام آقایان خمینی و شریعتمداری افتتاح شده بود که مبلغ 425 هزار تومان در حساب مزبور جمعآوری شده است. آقای شریعتمداری مبلغ 210 هزار تومان آن را از بانک دریافت و اظهار داشته این مقدار سهم من است و ظاهراً به همین مناسبت بین خمینی و شریعتمداری اختلافی حاصل شده است. این گزارش میافزاید: تاجری که در میدان فوزیه دو قطعه زمین جهت ساختمان یک مسجد و تأسیس مدرسه دارالتبلیغ به آقای شریعتمداری واگذار نموده مرحوم رضا اخوی بوده که در حدود سه سال قبل فوت کرده است و طبعاً نمیتواند تعهدی بابت بدهی فعلی بنماید.[6]
گزارش سفارت آمریکا درباره کاپیتولاسیون
سفارت امریکا در تهران در گزارش امروز خود به وزارت امور خارجه کشورش درباره تصویب معافیت مستشاران نظامی امریکا از تعقیب قضایی در ایران مینویسد: ما هماکنون زمزمههایی در ارتباط با سؤالات و یا اعتراضات احتمالی در مجلس میشنویم و میرفندرسکی [معاون وزارت امور خارجه] که وظیفه انجام این امر از طرف وزارت امور خارجه به او واگذار شده، هم اطلاعاتی را که ممکن است مفید واقع شود، از ما درخواست کرده است. ما همه قراردادها و اطلاعاتی را که در اینجا داریم، جمعآوری کردهایم ولی از هر چیز دیگری هم که شما به ما بدهید میتوانیم استفاده کنیم...»[7]
پیام شاه به مناسبت سالگرد درگذشت محمدعلی جناح
محمدرضا پهلوی امروز به مناسبت شانزدهمین سال درگذشت محمدعلی جناح، بنیانگذار پاکستان، در پیامی از وی تجلیل و ستایش کرد. در این پیام آمده است: اکنون که کشور پاکستان یادبود شانزدهمین سال درگذشت قائد اعظم محمدعلی جناح را برگزار میکند برای خود و قاطبه ملت ایران که با ملت پاکستان صمیمانهترین مناسبات تاریخی و علائق نژادی و مذهبی داشته و اکنون این علائق بیش از پیش در نتیجه اتحاد ما تحکیم یافته است، شایسته میدانم درودهای قلبی خود را نسبت به برادران پاکستانی ابراز نمایم.[8]
پیام شاه به نخستوزیر شوروی
روزنامه مرد مبارز خبر از ارسال پیام محمدرضا پهلوی برای نخستوزیر شوروی داد. این روزنامه نوشت: هفته گذشته والاحضرت شاهپور عبدالرضا پهلوی به شوروی رفت و در مدت اقامت خود در کشور همسایه با رئیس شورای عالی و نخستوزیر آن کشور ملاقات و درباره روابط دو کشور گفتگوهای دوستانهای به عمل خواهد آورد. برادر شاهنشاه برای رئیس شورای عالی اتحاد شوروی و نخستوزیر آن کشور از طرف شاه حامل پیام مهمی است و مذاکراتی که وی در مسکو صورت خواهد داد به بهبود مناسبات دو کشور کمک موثری خواهد نمود.[9]
بازگشت فاطمه پهلوی از لندن
خبرگزاری رویتر خبر داد که فاطمه پهلوی، خواهر پادشاه ایران امروز پس از توقف کوتاهی، لندن را با هواپیما به سوی وطن خود ترک کرد. در فرودگاه لندن آجودان مخصوص وی گفت شاهدخت از انگلستان خیلی خوشش آمده و هر سال برای خرید به لندن میآید. بنابراین گزارش، در این سفر فاطمه پهلوی از نمایشگاه هوایی «فارنبارو» هم دیدن کرد.[10]
دیدگاههای نامزد جمهوریخواهان امریکا
نامزد جمهوریخواهان امریکا برای انتخابات آتی ریاست جمهوری، ایران و شاه را از بهترین دوستان ملت امریکا برشمرد. گلدواتر، که این روزها سرگرم مبارزات انتخاباتی برای کسب کرسی ریاست جمهوری در امریکاست و توانسته است پیروزیهای چشمگیری در برابر رقبایش در حزب جمهوریخواه به دست آورد، در گفتگویی با خبرنگار روزنامه اطلاعات به پرسشهای وی درباره دیدگاههای بینالمللیاش پاسخ داد.
وی در ابتدا، به دو سفرش به ایران، یکی در سال 1943 به هنگام جنگ دوم جهانی و دیگری چندین سال بعد اشاره کرد و با تمجید از ایرانیان، پیشرفتهای حاصل در ایران را ستود و گفت: همواره آرزو میکردم که لغت جنگ برای همیشه از فرهنگ کلمات بشری خارج گردد. گلدواتر در پاسخ به سؤالی درباره همزیستی مسالمتآمیز میان بلوک سرمایهداری و بلوک کمونیسم در جهان گفت: تنها زمانی صلح بین این دو سیستم مختلف اجتماعی به وجود خواهد آمد که قدرت کامل امریکا به جهان کمونیست ثابت گردد.
وی افزود: صلح دنیا فقط در پرتو آمادگی کامل امریکا برای جنگ تأمینشدنی است و آنچه من بر آن تأکید میکنم فقط برای استقرار آزادی و صلح دائمی در دنیاست. نامزد جمهوریخواهان امریکا درباره به کارگیری سلاح اتمی در جنگ با ویتنام گفت: ما اکنون با ویتنام کمونیست در حال جنگ هستیم. یک بمب کوچک اتمی میتواند به این جنگ خاتمه دهد و هزاران سرباز ویتنامی و امریکایی را که در آتیه به دست کمونیستها کشته خواهند شد، سالم به خانوادههایشان بازخواهد گردانید. وی تأکید کرد: خطرات تشعشع یک بمب بیست تنی آنقدرها نمیتواند وخیم باشد. فقط ترس از تکرار آن، جنگ را پایان خواهد داد.
گلدواتر درباره مسئله اعراب و اسرائیل گفت: اعمال فردی که خود را امروز رهبر اعراب میخواند، زمانی بهطور کامل مخالف منافع عمومی اعراب است و زمان دیگر، حالت دیگری پیدا میکند. وی بدون ذکر نامی از عبدالناصر، رئیسجمهور مصر، خاطرنشان ساخت: سیاست من در منطقه خاورمیانه مانند هر نقطه دیگر دنیا، پشتیبانی کامل از دوستان واقعی امریکا و مخالفت بیحد و حصر با دشمنان ماست.
او درباره پیمان سنتو نیز گفت: من از هر گونه پیمان دفاعی پشتیبانی میکنم. ایران و ترکیه قویترین دوستان امریکا در خاورمیانه هستند و پیمان سنتو، بین دوستان با ایمان امریکا برقرار شده است. گلدواتر درباره کشورهای بیطرف در دنیا نیز گفت: بیطرفی حربهای است برای سودجویی و چنین کشورهایی را نمیتوان دوست واقعی امریکا برشمرد و مسلماً هیچگونه کمکی به کشورهای دشمن نخواهد شد.
گلدواتر درباره کمکهای خارجی امریکا تأکید کرد که با اعطای کمکهای دفاعی و نظامی موافق است اما تجربه ثابت کرده که ولخرجیهای امریکا در خارج نتوانسته است از دشمنان، دوست بسازد. وی افزود: باید دوستان با ایمان را تقویت کرد و با دشمنان نهایت شدت را به کار برد. نامزد حزب جمهوریخواه امریکا برای انتخابات ریاست جمهوری در پایان گفت: به ملت ایران بگویید که گلدواتر از جنگ متنفر است و برای دوستان واقعی امریکا جانفشانی خواهد کرد.[11]
جلوگیری از تمرکز صنایع در تهران و اطراف
به گفته وزیر اقتصاد، به هر صورت شده از تمرکز صنایع در تهران و اطراف آن جلوگیری خواهد شد. علینقلی عالیخانی افزود: باید به وضع مردم شهرستانها و نقاط دیگر کشور نیز توجه کرد و برای ایجاد کار و افزایش سطح زندگی آنها قدم برداشت. وی گفت: این وظیفه وزارت اقتصاد است که امکانات لازم را در اختیار مردم بگذارد و آنها را به سرمایهگذاری در رشتههای لازم تشویق کند. وزیر اقتصاد یادآور شد که در حال حاضر سعی میکنیم با همکاری کارشناسان ورزیده به تدریج طرحهایی تهیه کنیم و در اختیار کسانی بگذاریم که میل دارند در کارهای تولیدی سرمایهگذاری کنند. این طرحها به تدریج آماده خواهد شد و اساس آنها بر پایه احتیاجات و رشد اقتصادی کشور خواهد بود. به این دلیل ما سرمایهگذاران را برای سرمایهگذاری در رشتههای مخصوص تشویق میکنیم.[12]
اعلامیه سازمان اصلاحات ارضی
بهره مالکانه قبل از انتقال رسمی اراضی به زارعین باید پرداخت شود. سازمان اصلاحات ارضی کشور طی اعلامیهای به مالکین و زارعین مشمول مرحله دوم قانون اصلاحات ارضی خاطرنشان ساخت: بر اساس ماده 21 آئیننامه اصلاحات ارضی مصوب کمیسیون خاص مشترک مجلسین؛ مادام که طبق یکی از شقوق مذکور در این آئیننامه تعیین تکلیف قطعی نشده است وظایف و روابط مالک و زارع به شرحی است که در فصل هفتم قانون اصلاحات ارضی مذکور است. انتظار دارد آقایان مالکین نسبت به انجام وظایف مقرر در قانون از لحاظ تهیه بذر و آب و نظایر آن اقدام نمایند و اطمینان داشته باشند که حقوق آنها از هر حیث در حدود مقررات و قوانین جاری کشور محفوظ خواهد بود. همچنین عموم زارعین موظفند مادامی که اراضی طبق اسناد رسمی به آنان منتقل یا اجاره داده نشده است بهره مالکانه را طبق معمول سنواتی با اخذ رسید به مالک مربوطه بپردازند. مقررات این اطلاعیه شامل اراضی موقوفه عام و خاص نیز میباشد که مشمول مرحله دوم قانون اصلاحات ارضی هستند.[13]
جلوگیری از سوءاستفاده دولت
جلوگیری از سوءاستفاده دولت، مانع از جذب اعتبارات عمرانی شد. به نوشته روزنامه مرد مبارز، دولت برای اجرای برنامههای تولیدی خود 24 میلیارد ریال اعتبار در بودجه عمرانی خود در سال گذشته پیشبینی کرده بود و با عملی شدن مقدار زیادی از این اعتبارات، از 6 میلیارد ریال این بودجه استفاده گردید. عدم استفاده از تمامی این بودجه عمرانی به علت عدم جذب دستگاهها از سرمایه دولت بوده است و ناظران مختلف اظهار میدارند چون با کنترل زیادی این اعتبارات به مصرف رسیده و توجه لازم در جلوگیری از سوءاستفاده در نحوه مصرف اعمال شده است، دستگاههای دولتی نتوانستهاند بیش از این از اعتبارات عمرانی استفاده نمایند.[14]
وضعیت نامناسب گوشت در تهران
روزنامه دنیا از وضعیت نامناسب گوشت در تهران خبر داد و نوشت: با وجودیکه تهران در مضیقه گوشت میباشد کماکان حمل گاو و گوسفند، مرغ، خروس، لبنیات و ترهبار به شیخنشینهای خلیج فارس ادامه دارد و روزانه ده موتور لنج مملو از موادغذایی از بنادر جنوبی ایران به سوی جزایر خلیج فارس رهسپار میشود. قسمت اعظم گوشت مصرفی اهالی شیخنشینهای خلیج فارس از ایران تأمین میشود و قیمتها نیز چندان زیاد نیست و از قیمت سال قبل فقط ده درصد گران شده است.[15]
انتصاب رئیس جدید شعبه کشتیرانی در لندن
مدیرکل سابق بانک ملی، رئیس شعبه کشتیرانی در لندن شد. مجیدیان مدیرکل سابق بانک ملی ایران که بعد از استعفا از پست مدیرکلی بانک ملی به ریاست بانک اصناف انتخاب شده بود و به علت اینکه نتوانسته بود بانک مزبور را از سقوط و ورشکستگی نجات دهد از پست ریاست بانک اصناف هم مستعفی شد و چند روز بعد پرونده خرید کاغذ برای بانک ملی علیه او و دو نفر دیگر از متهمین تهیه و تحت تعقیب دیوان کیفر واقع شدند ولی هر سه نفر تبرئه و پرونده خرید کاغذ بانک ملی ایران مختومه شد.
مجیدیان اکنون به ریاست کشتیرانی در لندن منصوب و رهسپار انگلستان شده است. او که حقوق بازنشستگی خود را مرتباً از بانک ملی دریافت میدارد در لندن مراقب کار کشتیهای نفتکش ایران خواهد بود و این کشتیها که به نام رضاشاه، محمدرضا و فرح موسوم است، بین بنادر اروپا و ایران در رفت و آمد است و بنیاد پهلوی بر کار کشتیهای مزبور نظارت میکند. به مدیرکل سابق بانک ملی ایران حقوق و فوقالعاده کافی پرداخت میشود و قرار است برای مدتی دراز در لندن اقامت نماید و شعبه کشتیرانی ایران در لندن را توسعه بدهد.[16]
پینوشتها:
[1]. امام در آینه اسناد، سیر مبارزات امام خمینی به روایت اسناد شهربانی، ج 2، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۳، ص 82.
[2]. همان، ص 81.
[3]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 6، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1382، ص 346.
[4]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج۲۰، آیتالله حاج سید مرتضی پسندیده، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۰، ص 20 و 21.
[5]. آیتالله میلانی به روایت اسناد ساواک، ج 2، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۱، ص 122.
[6]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 6، همان، ص 347.
[7]. سفری، محمدعلی، قلم و سیاست، ج 2، تهران، نامک، ۱۳۷۱، ص 657 به نقل از اسناد لانه جاسوسی امریکا، ج 71.
[8]. روزنامه اطلاعات، ش 11485، 21/6/1343، ص 16.
[9]. روزنامه مرد مبارز، ش 872، 21/6/1343، ص 1.
[10]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 144، 22/5/1343، ص 4.
[11]. روزنامه اطلاعات، ش 11485، 21/6/43، ص 13.
[12]. روزنامه اطلاعات، ش 11485، 21/6/43، ص 8.
[13]. روزنامه کیهان، ش 6337، 21/6/1343، ص 1 و 15.
[14]. روزنامه مرد مبارز، ش 872، 21/6/1343، ص 4.
[15]. روزنامه دنیا، ش 813، 21/6/1343، ص 3.
[16]. همان، ص 4.
