دوشنبه 2 اردیبهشت 1342 / 27 ذیقعده 1382 / 22 آوریل 1963
6 بازدید
± دستورالعمل 8 مادهای ساواک برای ایام عزاداری محرم
ساواک امروز برای پیشگیری از حوادث احتمالی در آستانة ماه محرم و عزاداریهای سیدالشهدا (ع) در کل کشور، دستورالعملی هشت مادهای صادر کرد و طی آن تأکید کرد که ضمن احتیاط کامل، از هرگونه تحریک در مخالفت با دولت جلوگیری شود. در این دستورالعمل آمده است: «روحانیون طراز اول به حضور هیئت رئیسة ساواک به منظور تفهمیم موقعیت کشور و برحذر داشتن آنان از هرگونه تحریک در مجالس عزاداری، احضار شوند. همچنین کارگردانان و بانیان مجالس روضهخوانی و دستهجات سوگواری تهران، بهوسیلة ساواک تهران و پلیس تهران احضار شده، تذکرات لازم در مورد جلوگیری از هرگونه تحریک و حفظ نظم کامل در کلیة مراسم به آنان داده شود. در این دستورالعمل تأکید شده که تأمین مأمورین انتظامی لازم (احتیاط آماده) در مرکز پلیس تهران و گماردن تعدادی افراد آماده در نقاط حساس شهر بدون تظاهر، از طریق پلیس تهران به عملآید. ضمن آنکه باید تعداد تکایا بر حسب درجهبندی آنها به درجة 1 - 2 - 3 از نظر میزان تندروی و مخالفت احتمالی آنان و تعداد خانهها و منازلی که مستقلاً مراسم عزاداری انجام میدهند، بهوسیلة ساواک و پلیس تهران تعیین شوند. در همین رابطه، مجالس روضهخوانی بهمنظور گماردن مأمورین نفوذی برای کسب اخبار بهموقع بین عوامل ادارة یکم عملیات و ساواک تهران و مأمورین مخفی شهربانی، بهطور جداگانه تقسیم خواهند شد. این دستورالعمل تشکیل یک کمیسیون دائمی با حضور نمایندگان ساواک و شهربانی کل کشور، نمایندة اداره دوم ستاد بزرگ و ژاندارمری کل کشور در تمام ایام عزاداری را به منظور بررسی اطلاعات واصله و اتخاذ تصمیمات مشترک در مورد پیشآمدهای ناگهانی، در ساواک تهران پیشبینی نموده است. دستورات مشابهی به ساواکهای خارج از تهران از طریق اداره کل سوم صادرشده تا بر حسب موقعیت محل و با تشریک مساعی ادارات انتظامی عمل کنند.[1]
± گزارش شهربانی قم دربارة برادر آیتالله خمینی
سرهنگ پرتو، فرمانده شهربانی قم، به ادارة اطلاعات شهربانی کل کشور خبر داده آیتالله خمینی برادری به نام پسندیده دارد که از اعضای جبهة ملی و وکیل دادگستری است. او احتمال داده که وی رابط بین جبهة ملی و آیتالله خمینی و عامل تحریک ایشان بوده باشد. از این رو به مأمورین دستور داده شد هر موقع شخص مزبور به قم آمد، عملیات او را تحت مراقبت قرار دهند. البته آقای پسندیده هیچگاه عضو جبهة ملی و وکیل دادگستری نبوده است.[2]
± سرایت مخالفت با حکومت شاه به خارج از کشور
مخالفت با حکومت شاه در پی حوادث اخیر در کشور، به خارج از کشور هم سرایت کرده است. کنفدراسیون دانشجویان ایرانی مقیم اروپا، امروز طی نامهای سرگشاده خطاب به نیکیتا خروشچف، نسبت به «تأیید بیچون و چرای رژیم شاه توسط مطبوعات شوروی» که به تازگی صورت گرفته است، ناراضیتی خود را اعلام کرد. آنگاه در اشاره به مقالهای در نشریة شورویها به نامة نیوتایمز که شاه را به عنوان مدافع حقوق کشاورزی و علیه اربابان فئودال معرفی کرده بود، انتقاد و اخطار کرد که «از نظر مردم، تأیید مداوم رژیم فعلی ایران، اتحاد شوروی را در کنار نیروهای ارتجاعی و علیه منافع تودههای مبارز قرار داده است».[3] در همین حال یک سخنگوی جبهة ملی در الجزیره در مصاحبهای مطبوعاتی گفته است که: «رژیمی که شاه در ایران مستقر کرده، یک رژیم دیکتاتوری واقعی است که اصول ابتدایی حقوق بشر را نقض میکند و بر آنچه که در ایران میگذرد، پردهای از سکوت کشیده شده است». اگرچه نام این سخنگو اعلام نشده، اما از قول وی، شرکت ایران در بلوک نظامی سنتو محکوم شده و دولت ایران متهم شده که امپریالیستها را بر منابع ثروت کشور مسلط ساخته، دستشان را در بهرهبرداری از این منابع باز گذاشته است. همچنین از طرف جبهة ملی، نامهای به همین مضمون برای خروشچف، کندی، عبدالناصر و بن بلا فرستاده شده و از آنها درخواست گردیده است که به جبهة ملی کمک و در مبارزه برای نجات ایران، از سران این حزب حمایت نمایند.[4]
± همکاری نکردن اهالی جنوب با نیروهای نظامی
سپهبد بهرام آریانا، فرمانده ستاد عملیات جنوب در پاسخ به نامة رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران، از اتحاد خوانین، کدخدایان، مالکین، روحانیون، در مورد تقسیم اراضى و خودداری از همکارى با مأمورین انتظامى خبر داده، تأکید کرده است که: «رعایا از ترس خوانین و مالکین و یا به علت عدم رشد فکرى نیز کمتر حاضر به همکارى هستند». در نامة آریانا آمده است: «در بدو ورود اینجانب و تشکیل ستاد نیرو، به اهمیت اطلاعات و ضد اطلاعات واقف بودم و در کمیتة اطلاعاتى که هفتهاى یکبار و در مواقع ضرورى تشکیل مىیابد، همکارى و تشریک مساعى عوامل اطلاعاتى استاندارى، ساواک، لشکر، شهربانى، ژاندارمرى و رکن دوم ستاد نیرو و ضد اطلاعات ستاد نیرو ... تطبیق و رهبرى میکنم ولى اطلاعات بهدلایلی، به دشوارى و غالباً غلط و اگر هم درست باشد، خیلى دیر به دست میرسد». وی در این نامه علاوه بر موارد فوق، مدعی پخش پول به وسیلة مالکین و رؤساى قبایل شده که بدین وسیله جلوی مأمورین کسب اطلاعات گرفته شود و غالباً آنها را بر خلاف جهت حقیقت، هدایت و یا اصولاً تهدید میکنند. وی همچنین افزوده است که: «رعایا که در کشت خشخاش با مالکین همداستانند و براى جلوگیرى از کشف زمین مزروعى خشخاش و امحای آن، به تحریک مالکین، از همکارى خوددارى میکنند». آریانا خواسته است تا امر شود مأموری را که به تازگی برای تجهیز سازمان ضد اطلاعات نیرو از نظر پرسنل و وسایل و امور فنى وابسته به سازمان ضد اطلاعات ارتش، توجیه و سازمان ضد اطلاعات، این نیرو را وابسته به خود دانسته، هدایت و رهبرى نمایند.[5]
±افتتاح کارخانة داروسازی
عصر امروز با حضور شاه و فرح، کارخانة داروسازی سازمان داروپخش، وابسته به سازمان شاهنشاهی و خدمات اجتماعی گشایش یافت.
شاه پس از افتتاح کارخانه، به بازدید از آن پرداخت و از محل خانههای کارگری که در محوطة نزدیک کارخانه احداث شده، بازدید کرد. این بازدید که متجاوز از دو ساعت و ربع به طول انجامید، مقارن ساعت 5/5 بعدازظهر پایان یافت و شاه و همراهانش برای بازدید، به کارخانة قرقرهسازی زیبا رفتند.[6]
± مصاحبة مطبوعاتی نخستوزیر
ساعت 8 صبح امروز، نخستوزیر به اتفاق عبدالحسین بهنیا، وزیر دارایی، در مصاحبهای مطبوعاتی ضمن اعلام بودجة کل کشور، مطالبی درباره بودجة تنظیمی سال 1342 در اختیار خبرنگاران قرار دادند. نخستوزیر، ارقام بودجه را از حیث درآمد در حدود 52 میلیارد ریال و از حیث مخارج 55 میلیارد ریال و کسر بودجة سه میلیارد ریالی ناشی از آن را معقول دانست و مدعی شد که بهطور قطع ضمن سال جبران خواهد شد. وی در توضیح ارقام مالیاتی لحاظ شده در بودجة کل کشور گفت: «در رقم مالیاتهای مستقیم، اضافة قابل ملاحظهای پیشبینی شده و ما از این پیشبینی ناگزیر بودیم بهعلت آنکه هر کس بیشتر از مواهب مملکت بهرهبرداری میکند، باید سهم بیشتری در مخارج کشور نیز تقبل کند و امیدواریم دستگاه ما طوری کار بکند که در آخر سال به این رقم برسیم. علم، افزایش قیمت قند و شکر را ناشی از افزایش قیمتهای جهانی این اقلام ذکر کرد و افزود کشوری که بخواهد در زمرة ملل زندة جهان پیش برود، ناگزیر از فداکاری و از خودگذشتگی است. با این وصف، هر وقت قیمت بینالمللی شکر تنزل یافت، قیمت شکر در داخل کشور نیز به همان نسبت پایین خواهد رفت».
علم سپس به جای پاسخ به مدعیات پیشرفت در پس انقلاب سفید، آن را مایة اعجاب جهانیان خواند و گفت: «انقلاب ما به حدی عمیق، اصیل و وسیع است که برای پارهای غیرقابل تصور است. آزادی دهقان، آزادی زن، بهرهمندی کارگر از منافع کارگاه، برانداختن ریشة جهل و نادانی، مالکیت ملی بر ثروتهای طبیعی کشور، بالاخره برقراری عدالت اجتماعی و از آن مهمتر، توجه به این مسئله که اکنون ایران زمین متعلق به همة ایرانیان و مخصوص بهرهبرداری جمعیت و دسته بهخصوص نمیباشد، تحول عظیمی است که ملت کهن ایران در راه جوان ساختن خویش و نو ساختن کشور کهنسال پر افتخار خویش، جامة عمل پوشانده است».
علم در این مصاحبه به این نکته هم اشاره کرد که: «انتخابات در تابستان امسال عملی خواهد شد ولی ما هنوز تاریخ قطعی آن را نمیدانیم و تاریخ قطعی شروع انتخابات در اردیبهشت ماه جاری اعلام خواهد شد».[7]
± مبارزه با افزایش قیمتها
موضوع گرانی اجناس و بالا رفتن قیمتها که نخستوزیر هم امروز در نشست خبریاش بدان اذعان کرد، دستمایة مطالب روزنامهها و نشریات گوناگون بوده است. ازجمله یکی از نشریات با اشاره به موضوع لغو عوارض دروازهها، نوشته است که با این کار، با افزایش سرسامآور قیمتها و بالا رفتن بهای اجناس مورد نیاز، مبارزه خواهد شد. این نشریه در ادامه، ابراز امیدواری میکند که مبارزه با افزایش قیمتها جدی و اصولی پیگیری شود؛ «زیرا بهای اجناس و بالا و پایین رفتن آن با سرنوشت مردم ارتباط مستقیم دارد و عامل مؤثری در تثبیت اوضاع و تعدیل وضع اقتصادی و داد و ستد هر شهر و سرتاسر کشور است. پس هر قدمی در راه تثبیت قیمتها و جلوگیری از افزایش بهای اجناس و کالاهای مورد نیاز مردم برداشته شود، کمک مستقیمی است که به اساس زندگی و آسایش افراد کشور شده و خدا کند که دولت و مسئولین امور با توجه به این حقایق، هرگز کاری نکنند که مستقیم و یا غیرمستقیم باعث افزایش قیمتها شده و بهانه به دست کسانی بدهند که توزیع و فروش اجناس مورد نیاز اهالی را به عهده داشته و در اینباره از هیچ نوع تجاوز و اجحاف به مصرفکنندگان خودداری نمیکنند».[8]
± لایحة جدید استخدام کشوری
بعدازظهر امروز، لایحة جدید استخدام کشوری در جلسة هیئت دولت مطرح شد. دکتر گودرزی، معاون نخستوزیر و دبیرکل شورای عالی اداری، گزارشی در مورد لایحة استخدام کشوری به هیئت دولت داد. گودرزی در پایان این جلسه در مورد اینکه آیا لایحة جدید استخدام کشوری، تحمیلی به بودجة امسال میشود یا نه؟ گفت این لایحه، تحمیلی به بودجه نمیشود و اگر هم بشود، رقم آن آنقدر نیست که به حساب آید.[9]
± وام پانزده میلیون دلاری برای ساخت بندرعباس
سخنگوی سازمان برنامه امروز گفت: «طرح ساختمان بندرعباس مراحل نهایی خود را پیموده و به زودی کارهای ساختمانی در این بندر بزرگ آغاز خواهد شد. از لحاظ موقعیت طبیعی و جغرافیایی، محلی که برای ساختمان این بندر در نظر گرفته شده است، از هر جهت برای لنگر انداختن کشتیهای اقیانوسپیما مناسب است. پس از ساختمان بندرعباس، بهواسطة نزدیکی آن به خطوط کشتیرانی در اقیانوس هند، هزینة حمل و نقل کمتر خواهد شد و این امر از لحاظ اقتصادی تأثیر قابل توجهی در زندگی مردم این کشور خواهد داشت. علاوه بر آن، بهواسطة تأمین وسایل صدور ارزانتر و مرتبتر سنگهای معدنی مخصوصاً کرومیت، سالیانه مبلغ قابل توجهی ارز نصیب کشور میگردد و به صادرکنندگان کمک خواهد شد. طرح بندرعباس بهطور خلاصه شامل ساختمان دو موجشکن سنگی و لایروبی در اعماق 9 تا 11 متر است. در بندرعباس سه اسکله برای کالاهای بازرگانی و یک اسکله برای بارگیری مواد معدنی ساخته خواهد شد. هزینة کل ساختمان این بندر با در نظر گرفتن کلیة احتیاجات، در حدود یک میلیارد و هفتصد و سی میلیون ریال برآورد شده است که از اعتبارات عمرانی سازمان برنامه تأمین گردیده است. برای تأمین هزینة ارزی بندرعباس، ادارة عمران بینالمللی آمریکا موافقت کرده است مبلغ پانزده میلیون دلار به دولت ایران با شرایط مناسبی وام بدهد و سود این وام 3 درصد در سال خواهد بود. قرارداد این وام به زودی بین دولت ایران و دولت آمریکا به امضا خواهد رسید.[10]
± ممنوعیت مراجعة مستقیم اربابرجوع به وزیر کشاورزی
امروز سپهبد اسماعیل ریاحی، وزیر کشاورزی، طی اطلاعیهای اعلام کرد که چون باید وقت خود را صرف رسیدگی به جزئیات امور کشاورزی و کار وزارتخانه کند، اربابرجوع از مراجعة مستقیم به وی خودداری نمایند و مطالب و مشکلات خود را به متصدیان هر قسمت رجوع کنند و مطمئن باشند که در حداقل زمان مورد رسیدگی قرار میگیرد.[11]
پینوشت:
[1]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، جلد 2: فیضیه، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص233 و4.
[2]. امام در آئینه اسناد (سیر مبارزات امام خمینی به روایت اسناد شهربانی)، جلد 1، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1383، ص74.
[3]. متین، افشین، کنفدراسیون تاریخ جنبش دانشجویان خارج از کشور 57-1332، ترجمه ارسطو آذری، تهران، شیرازه، 1378، ص166.
[4]. بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش28، شنبه7/2/1342، ص 11و12.
[6]. روزنامه کیهان، ش5927، 3/2/1342، ص1و11.
[7]. همان، ش5926، 2/2/1342، ص1و9.
[8]. روزنامه مهر ایران، ش1807، 2/2/1342، ص1.
[9]. روزنامه کیهان، ش5927، 3/2/1342، ص1و11.
[10]. روزنامه پست تهران، ش2877، 2/2/1342، ص1و7.
[11]. روزنامه اطلاعات، ش11074، 2/2/1342، ص16.
