شنبه 4 اسفند 1341 28 رمضان 1382 23 فوریه 1963

10 بازدید

□ سخنرانی حجت‌الاسلام انزابی

حجت‌الاسلام انزابی، ‌از روحانیون و وعاظ بنام آذربایجان، در ساعت 16 در مسجد شعبان تبریز بر ضد یهودیان سخنرانی کرد. او با ذکر آیاتی از قرآن کریم و با اشاره به حمایت‌های همه‌جانبة دولت‌های بزرگ از یهودیان، اظهار کرد: «کاش دولت و بزرگان مملکت از این عناصر مفسد پشتیبانی نمی‌کردند و اجازه می‌دادند که مسلمانان در سه یا چهار دقیقه، خون ناپاک آن‌ها را می‌ریختند». او در ادامة سخن خود هم افزود: «اگر دولت و بزرگان مملکت از این ماجراجوها پشتیبانی نمی‌کنند، برای چه در دستگاه‌های دولتی به آن‌ها کار داده است و امور مسلمانان را به دست ایشان سپرده است».[i]

□ مصوبات هیئت دولت

در ساعت 17 دولت تشکیل جلسه داد. در این جلسه بنا به پیشنهاد سازمان برنامه، دولت تصویب کرد که «به منظور فراهم کردن موجبات تشویق و به کار انداختن پس‌اندازهای خصوصی در رشته‌های تولیدی و ایجاد اطمینان صاحبان پس‌اندازها،‌ کارخانة نساجی شمارة 2 و کارخانه رنگرزی شمارة 3 در شهر شاهی [قائم‌شهر] که با اعتبارات آبادانی برنامة دوم تأسیس شده است، به صورت شرکت سهامی درآید و سهام آن به مردم فروخته شود». در اجرای این مصوبه، بانک اعتبارت صنعتی سازمان برنامه به نمایندگی از صاحبان سهام دولتی، شرکتی به نام «شرکت سهامی نساجی مازندران» را تشکیل داد و اساس‌نامة آن را تهیه و تنظیم، و برای انجام تشریفات قانونی به ادارة ثبت شرکت‌ها ارسال کرد.[ii]

□ جلسة شورای عالی برنامه

در جلسة شورای عالی برنامه که به ریاست اسدالله علم (نخست‌وزیر) در ساعت 8 صبح برگزار شد و تا ساعت 11 به طول انجامید، مسائل کنفرانس اقتصادی که روز هشتم ماه جاری در تهران آغاز به کار خواهد کرد، مطرح شد و کارهای ضروری و فوری سازمان برنامه در آن جلسه مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت.[iii]

□ درباره کنفرانس اقتصادی

سخنگوی دربار شاهنشاهی به‌طور رسمی اعلام کرد که محمدرضا شاه در ساعت 9 روز هشتم اسفند ماه، کنفرانس اقتصادی را در تهران افتتاح خواهد کرد. در این مراسم، علم، وزیران، شخصیت‌های مختلف کشوری و لشکری و نمایندگان سیاسی و اقتصادی چند کشور خارجی و خبرنگاران هم شرکت خواهند یافت. محل تشکیل کنفرانس، کاخ مجلس سناست و جلسات آن تا ده روز ادامه دارد.[iv]

در نخستین روز کنفرانس، پس از مراسم افتتاحیه‌ و ایراد سخنرانی محمدرضا پهلوی و علم، اعضای کمیسیون تدوین برنامه انتخاب خواهند شد تا برنامة کنفرانس و تعداد اعضای کمیسیون‌ها را تعیین کنند. کار اصلی این کمیسیون‌ها، بررسی و مطالعة برنامه‌های مسئولان وزیران دولت خواهد بود. افزون بر این، در جلسات عمومی کنفرانس، وزرای اقتصاد، دارایی، کار، کشاورزی و رئیس کل بانک مرکزی سخنرانی می‌کنند. گفته شده که دعوت‌نامه‌های اعضای کنفرانس اقتصادی برای آنان ارسال شده است.[v]

□ تعویق جلسة معارفة اعضای هیئت دولت با روزنامه‌نگاران

پیش از این اعلام شده بود که در ساعت 17 فردا جلسة معارفة اعضای جدید هیئت دولت با روزنامه‌نگاران و اهالی مطبوعات در محل انجمن مطبوعات ایران تشکیل خواهد شد و وزرا به تشریح برنامه‌های خود خواهند پرداخت. اما با توجه به اینکه در همان ساعت، هیئت دولت جلسه‌ای تشکیل داد، جلسة معارفة وزرا به روز پنجشنبه (9 اسفند) در همان ساعت قبلی موکول شد.[vi] برخی از محافل خبری معتقدند که همزمانی جلسة معارفه و جلسة هیئت وزیران، مانع تشکیل جلسة معارفة اعضای جدید هیئت وزیران با روزنامه‌نگاران نبود، بلکه دولت به این منظور جلسة معارفه را تا روز پنجشنبه به تعویق انداخت که تا آن روز اتفاقات متعددی،‌ از جمله برپایی کنفرانس اقتصادی در پیش است. دولت هم با این تغییر، خواست که پس از وقایع اخیر، جلسة معارفه را برگزار کند و مسائل جدیدی در آن مطرح سازد. برخی هم عدم تطبیق وقت جلسات را دلیل این تغییر و جابه‌جایی دانسته‌اند.[vii]

□ تغییر در چند سفارتخانة خارجی

خبرگزاری فرانسه به نقل از یک منبع موثق فاش ساخت که به زودی در بعضی مقامات سیاسی وزارت امور خارجة ایران، تغییراتی صورت خواهد پذیرفت. در این باره برخی از منابع از بازنشسته شدن ده نفر از سفرای ایران در کشورهای خارجی سخن گفته‌اند که قرار است به جای آن‌ها افراد جدیدی منصوب شوند.[viii] حتی روزنامة پست تهران نوشت که برای سفرای جدید، تقاضای پذیرش (اگرمان) انجام شده است و سفیران ایران در آمریکا، شوروی، فرانسه، سوئیس، لاهه، چک و اسلواکی، آلمان غربی، اردن هاشمی و اندونزی تغییر کرده‌اند.[ix]

□ تلاش بی‌نتیجه برای ابقاء دبیر کل حزب مردم

گفت‌وگو‌های مسئولان حزب مردم با پروفسور یحیی عدل (دبیرکل آن حزب) که به تازگی از سمت خود در حزب مردم استعفا کرده بود، بدون نتیجه پایان پذیرفت. آنان که در ساعات پایانی امشب با هم مذاکره کردند، ‌موفق نشدند عدل را از تصمیم خود منصرف کنند. در این باره گفته شده است چنانچه او دبیرکلی حزب مردم را کنار بگذارد، انحلال حزب نیز قطعی است. برخی استعفای عدل را در پی سخنان محمدرضا پهلوی در کنگرة شرکت‌های تعاونی روستایی مبنی بر بی‌اثر بودن احزاب در سیاست دانسته‌اند و می‌گویند که عدل با استعفایش پیش از اقدام کمیتة مرکزی حزب مردم، پیش‌دستی کرده است. این گروه از تحلیلگران بر این باورند که باید کار و فعالیت احزاب را خاتمه یافته تلقی کرد و به طور مسلم، کوشش و فعالیت سران حزب مردم برای انصراف عدل از استعفایش بی‌نتیجه خواهد بود.[x] از سوی دیگر، عده‌ای دلیل اصلی استعفا و برکناری عدل را از دبیرکلی حزب مردم، احتمال انتصاب وی به ریاست دانشگاهی می‌دانند که برخی از استادان دانشگاه‌ها این گفته را تأیید کرده‌اند.[xi]

□ نیاز سنتو به کمک‌های غرب

به مناسبت هشتمین سالگرد تأسیس سازمان پیمان مرکزی (سنتو)، خلعتبری (دبیرکل آن سازمان) در سخنانی که از رادیو آنکارا هم پخش شد، هدف سنتو را دفاع از کشورهای ایران، پاکستان و ترکیه در برابر تجاوز و تأمین صلح و امنیت این منطقه و همچنین تهیه وسایل پیشرفت اقتصادی مردم این سه کشور بیان کرد. او ضمن آنکه دستیابی به اهداف یاد شده را نیازمند تفاهم کامل و همکاری مداوم دولت‌ها و کشورهای عضو سنتو دانست، اظهار نمود که به تفاهم و پشتیبانی کامل و کمک مداوم متحدین غربی خود، انگلستان و آمریکا نیاز داریم.[xii]

□ ضد و نقیض دستگاه تبلیغاتی شرق و غرب

انتشار اخبار و مقاله‌های مختلف دربارة اوضاع داخلی ایران در روزنامة ایزوستیا، چاپ مسکو و تحسین این روزنامه از اصلاحات اخیر ایران، در میان ناظران و تحلیلگران سیاسی، دو دستگی به وجود آورده است. ایزوستیا با پرداختن به اوضاع و تحولات اخیر ایران به ویژه دربارة رفراندوم، نوشته است که ملل غرب با دهشت، ترقیات ایران را دنبال می‌کنند. چنین اظهار نظری از سوی شوروی‌ها، دولت‌های غرب را که پیش از این شوروی را مخالف تحولات اجتماعی ایران می‌دانستند و بر این باور بودند که مرام کمونیستی، پیشرفت‌های ایران را برنمی‌تابد، دچار شک و تردید ساخته است. این موضوع، سؤال اساسی‌ای را در این باره به وجود آورده است که بالاخره کدام یک از این دو دستگاه تبلیغاتی در گفته‌های خود صادق هستند؛ شوروی‌ها یا دول غرب؟[xiii]

 

پی‌نوشت‌ها:

 

[i]. قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 505.

[ii]. روزنامه کیهان، ش 5882، 4 اسفند 1341، ص 12؛ روزنامه اعتراف، ش 243، 4 اسفند 1341، ص 1 و 3.

[iii]. روزنامه بورس، ش 386، 5 اسفند 1341، ص 1 و 4.

[iv]. روزنامه اطلاعات، ش 11030، 4 اسفند 1341، ص 16.

[v]. همان.

[vi]. همان.

[vii]. روزنامه ملیون، ش 810، 5 اسفند 1341، ص 3.

[viii]. روزنامه مرد مبارز، ش 715، 5 اسفند 1341، ص 4.

[ix]. روزنامه اطلاعات، ش 11030، 4 اسفند 1341، ص 16.

[x]. روزنامه مرد مبارز، ش 715، 5 اسفند 1341، ص 6.

[xi]. مجله خوشه، ش 25، 5 اسفند 1341، ص 3.

[xii]. روزنامه پست تهران، ش 2854، 4 اسفند 1341، ص 1 و 4.

[xiii]. روزنامه ملیون، ش 810، 5 اسفند 1341، ص 1.