شنبه 31 فروردین 1342/ 25 ذیقعده 1382 / 20 آوریل 1963
9 بازدید
± ادعایهای ساواک دربارة آیتالله خمینی
ساواک مدعی شد آیتالله خمینی به عدهای از طلاب دستور داده به حجرههای خود در مدارس رفته و در مدارس را باز کنند تا پس از آمدن مأمورین نظام وظیفه برای سربازگیری، با چوب به آنها حملهور شوند. گزارش ساواک منظور از این اقدام را به راه انداختن هو و جنجال و تظاهر به مظلومیت دانسته است. ساواک ادعای دیگری دربارة آیتالله خمینی را گزارش کرده مبنی بر اینکه صبح امروز خمینی قصد داشته به مدرسة حجتیه برود لکن از قرار اطلاع، آقای حجت به ایشان تلفن کردهاند که مدرسة حجتیه را به صورت مدرسة فیضیه درنیاورند و از طرفی به مدرسه دستور داده از ورود اشخاص متفرقه جلوگیری کنند.[1]
ساواک قم امروز در گزارشی مدعی شده که آیتالله خمینی در حکمی، به حجتالاسلام محمدحسن کریمی اجازه داد تا از جانب ایشان امور حسبیه و شرعیه را تصدی کنند.[2]
±گزارش ساواک دربارة آیتالله کمالوند
رئیس ساواک کردستان در نامهای محرمانه برای رئیس سازمان اطلاعات و امنیت کشور دربارة آیتالله روحالله کمالوند آورده است که وی تاکنون در قم بوده و چنانکه به یکى از دوستان خود گفته، توافق بین روحانیون و دولت به مرحلة 60 درصد رسیده و امیدوار است که تا هفتة آینده بیشتر شود. گزارش قلقسه حاکی است که امروز مبلغ پنجاه هزار ریال از خرمآباد براى وى حواله گردیده و قصد دارد چند روزى در تهران بماند.[3]
± واکنش آیات عظام مرعشی نجفی و رفیعی قزوینی به حوادث اخیر
آیتالله مرعشى نجفى امروز در اعلامیهای نسبت به وقایع اخیر واکنش نشان داد. در این اعلامیه آمده است:
«حملة ناجوانمردانة یک مشت مأمورین دولت با لباس مبدل به مدرسة فیضیة قم در روز جمعه، وفات رئیس مذهب جعفرى در ملاء عام و اجتماع هزاران نفر از مردم مسلمان ایران، جنایتى فراموش نشدنى است. گرچه آمار دقیقى از تلفات این واقعة جانگداز در دست نیست، لکن آنچه مسلم است عدة زیادى از طلاب و محصلین علوم دینى، مجروح و مصدوم و مفقودالاثر هستند که تعداد 95 نفر از مصدومین، طبق آمار صحیح در دفتر جداگانة حقیر ضبط و تحت رسیدگى اینجانب میباشند و هنوز عدهاى از آنها تحت معالجه هستند. خرابیهاى مدرسة فیضیه اثر بارزى از اعمال وحشیانة این مأمورین و دور از انسانیت است. البته اینجانب تاکنون به وسیلة اعلامیه یا وسایل دیگر، مضرات و عواقب وخیمة این جریانات وحشیانه را گوشزد اولیاى امور و علاقهمندان به استقلال مملکت و دیانت نموده و مترصد تنبه آنان بوده و آنى ساکت ننشستهام. متأسفانه مسئولین امور به جاى جبران گذشته و مرهمگذارى به قلوب جریحهدار مسلمین و روحانیت، پا را فراتر گذارده، محصلین را که مورد نظر حضرت ولى عصر(عج) و حامى دین و استقلال مملکت میباشند، مورد هجوم و حمله قرار داده و به ضرب و زور، عدهاى را به عنوان مشمول با در دست داشتن ورقة تحصیل رسمى به سربازى برده و پارهاى را تهدید و وادار به تفرق کرده است. لذا بر خود لازم دانستم که اولیاى امور و مسئولین امر را بار دیگر تذکر دهم که اینگونه عملیات، برخلاف مصالح ملت و قیام علیه قانون اسلام و موجب نابودى مملکت میباشد. ناگفته نماند که مراجع تقلید و عموم علمای اعلام قم و نجف و سایر بلاد، با همفکرى و وحدت نظر با پشتیبانى قاطبة ملت مسلمان، بالأخص خطبای عظام و تجار و اصناف محترم تهران و شهرستانها تا سر حد شهادت در مقابل عملیات ناجوانمردانه و مخالف انسانیت استقامت نموده و دشمنان دین و ملت را تا پرتگاه دوزخ بدرقه میکنند». در این اعلامیه ضمن تشکر از ابراز همراهی و همدردی حضرات آیات حکیم و خویی از ملت متدین و شرافتمند ایران، تقاضا شده در مرحلة اول به وظیفة خود عمل نمایند و چنانچه اولیاى امور از تصویب مواد مخالف شرع مطهر اسلام منصرف نشوند، مراجع تقلید عموم مردم مسلمان ایران و جهان را به وظایف خود آشنا خواهند ساخت.[4]
آیتالله سیدابوالحسن رفیعى قزوینى نیز امروز اعلامیهای منتشر کرد و وقایع اخیر بر ضد روحانیت را محکوم کرد. در این اعلامیه آمده است: «فجایع و صدمات دولت که بر اساس محکم دین و سلسلة جلیلة روحانیت در چند ماه اخیر وارد گردیده، بر هیچ فردى پوشیده نیست. هتک حرمت آقایان طلاب علوم دینیه قم و انواع اهانت از ضرب و جرح و شتم و فحش و تخریب مدرسه و توهین به کتابهاى مذهبى که قلب مبارک حضرت ولى عصر ارواحنا فداه را خون کرد، بلکه ارواح مقدسة همه انبیاء و ائمه علیهم الصلاه والسلام را مجروح و سخت آزرده نموده، بر همه معلوم است و حاجت به تذکر آن نیست. بیرون کردن مجروحین طلاب را از مریضخانة قم که در هیچ جاى دنیا با پستترین افراد خود اینگونه رفتار نمیکنند، باعث اندوه افراد مسلمان است». به نوشتة آیتالله رفیعی قزوینی، «اینک شروع نموده طلاب را به عنوان مشمول نظام، مورد حمله قرار داده، حوزههاى علمیه را پریشان و مختل بلکه جمیع شئون علوم اسلامى را محو و معدوم نمایند. شما برادران دینى بدانید که حفظ قرآن مجید و اصول مذهب جعفرى، بر پایة علم استوار است و هر گاه خداى نخواسته طلاب علوم دینیه را تضعیف نمایند، در آینده کسانى که زعامت دین و نگهدارى مذهب وظیفة آنان است، موجود نخواهند بود و این مطلب ملازم با محو دین مبین است. شما باید به پیروى از علمای اعلام، در مقام دفاع عاقلانه از این مصائب، کمال اهتمام را بنمایید.[5]
±تشکیل «مجمع اسلامی» در قزوین
رئیس سازمان اطلاعات و امنیت قزوین امروز در نامهای به رئیس شهربانی این شهر، خبر از تشکیل قریبالوقوع مجمعی به نام «مجمع اسلامی» داد که تحت عنوان تبلیغ دین و قرائت قرآن توسط جامعة مبلغین قزوین مرکب از آقایان شهاب، سیدقاسم اعلم، سیدرحیم سیاهپوش، شیخ احمد تغللی و ادیب مجابی در شرف تأسیس است و زیر نظر آقایان رکنالدین صدرحاجسیدجوادی و شهاب اداره میشود. این گزارش، حامیان اصلی این تشکل را سیداحمد صدرحاج سیدجوادی (دادستان سابق دادگستری تهران) و حاج سیدعلیاکبر حاجسیدجوادی و سیدجواد حاجسیدجوادی (شاغل در دانشکده افسری) برشمرده و تأکید کرده است که نامبردگان طبق برنامهای معین در منازل اشخاص گوناگون به قصد روضهخوانی، به سرسپردگان جبهة ملی در مورد جریانات روز و همکاری با یکدیگر، تبادل نظر و مشورت و تصمیماتی اتخاذ میکنند. رئیس سازمان اطلاعات و امنیت قزوین در این نامه ضمن تقاضای اعمال مقررات قانونی در مورد این تشکل، خواستار مراقبت ویژه دربارة اقدامات آنان شده است.[6]
± نامة جمعی از روحانیون همدان به آیتالله خمینی
جمعی از روحانیون همدان در نامهای خطاب به آیتالله خمینی، ضمن ابراز تأثر از فاجعة اسفناک دانشگاه امام عصر ارواح العالمین له الفداء و همچنین ضربههایى که اخیراً به پیکر اسلام وارد شده، آوردهاند: «اخیراً زمزمة هجرت علماى اعلام به نجف اشرف، مزید بر تأثرات گردید. بدین وسیله متذکر میگردد تا آخرین مراحل حصول نتیجه، جامعة روحانیت پشتیبانى خود و اهالى را از علما، بالاخص حضرات مراجع قم، اعلام و منتظر اخذ تصمیم حضرات علماى قم بوده تا در تصمیم آنان شرکت و اگر خداى ناخواسته تصمیم به هجرت گرفته شود، دستهجمعى این تصمیم را اتخاذ نماییم».[7]
±اعزام تعدادی از طلاب به سربازی
در گزارشی از ساواک آمده است که حوزة نظام وظیفه تاکنون 24 نفر از محصلین علوم دینى حوزة علمیة قم را که مشمول خدمت وظیفه بودهاند، به مرکز اعزام نموده است. در این گزارش آمده که اثر این موضوع در حوزه این بوده که طلابی که خود را مشمول میدانند، یا قم را ترک و به شهرستانها رفتهاند یا اینکه به لباس شخصى درآمدهاند و فقط طلابى در شهر دیده میشوند که مسن و یا از نظر قوانین نظام وظیفه، وضع آنها روشن است.[8]
± تصویب نهایی بودجة کل کشور در هیئت دولت
از ساعت 5 بعدازظهر امروز، جلسة هیئت دولت برای رسیدگی و تصویب نهایی بودجه در کاخ نخستوزیری تشکیل شد. در پایان این جلسه که به مدت سه ساعت طول کشید، اعلام گردید که بودجة کل کشور برای سال 1342 از تصویب نهایی گذشته است. پس از پایان جلسة هیئت دولت، بهنیا، وزیر دارایی اظهار داشت که پس از بررسیهای لازم، هیئت دولت ارقام پیشنهادی وزارت دارایی که در یک مادة واحده به انضمام تبصرههای متعدد تنظیم شده بود را تصویب کرد. براساس بودجة تنظیمی سال 42 که مورد تصویب نهایی هیئت دولت قرار گرفته، درآمد عمومی مملکت در سال جاری بالغ بر پنج میلیارد و دویست میلیون تومان و مخارج، نزدیک به پنج میلیارد و پانصد میلیون تومان تعیین گردیده و به این ترتیب دولت در سال جاری تقریباً 299 میلیون تومان کسر بودجه خواهد داشت. وزیر دارایی افزود: «امسال 40 درصد از درآمد نفت یعنی ده میلیارد و پنجاه میلیون ریال به بودجة کل کشور اختصاص یافته است و بدین ترتیب 60 درصد درآمد نفت، سهم سازمان برنامه شده و اعتبارات امسال سازمان برنامه، 5 درصد بیش از پارسال است». در پی تصویب بودجة کل کشور، دستور پرداخت حقوق کارمندان، تلگرافی به شهرستانها ابلاغ شد و از چند روز دیگر، پرداخت حقوق در تهران نیز آغاز خواهد شد. حقوق فروردین ماه کارمندان به علت نامعلوم بودن وضع بودجه، تاکنون پرداخت نشده بود.
به نوشتة روزنامهها، با بررسی بودجة امسال معلوم میشود که درآمد نفت امسال به میزان هزار میلیون ریال بیشتر از پارسال است و درآمد گمرکات نیز پانصد میلیون ریال بیشتر از سال گذشته شده است. اعتبارات نقشههای عمران و توسعة همه وزارتخانهها و همچنین مخارج مربوط، به سازمان برنامه منتقل شده است و نیز 55 درصد درآمد نفت به سازمان برنامه تخصیص داده شده است.[9]
±افتتاح کنفرانس بینالمللی «کورسپوندانس»
بعدازظهر امروز اشرف پهلوی، ریاست عالیه شورای عالی جمعیتهای زنان ایران، کنفرانس بینالمللی «کورسپوندانس» را در تهران افتتاح کرد. اشرف پهلوی در این کنفرانس گفت: «چون هدف این کمیته، ایجاد حسن تفاهم و دوستی بین زنان ملل مختلف است و میکوشد تا به وسیلة مکاتبه و فراهم آوردن وسایل آشنایی میان زنان کشورهای گوناگون، آنان را به مسائل اجتماعی موجود در هر کشوری واقف سازد، امیدواریم که با مذاکره و تبادل نظر، راهی بیابند برای رفع موانع و مشکلات، و پیشرفت به جانب مقاصد عالی. در این کنفرانس یکصد نفر نماینده شرکت دارند که بیست نفر از کشورهای آمریکا، یونان، هندوستان، پاکستان، افغانستان، قبرس و ترکیه و بقیه از ایران هستند». این کنفرانس معمولاً هر ساله در آمریکا برپا میشود و امسال برای اولین بار در خاورمیانه تشکیل شده است.[10]
± تبانی حاکم بحرین با انگلیس
وزارت امور خارجة ایران گزارش مهمی دریافت داشته مبنی بر اینکه بحرین با دولت انگلستان مذاکراتی به عمل آورده است که این شیخنشین را به صورت یک کشور مستقل به رسمیت بشناسد. به نوشتة اراده آذربایجان دولت ایران به محض دریافت چنین خبری، از طریق دیپلماسی دست به اقداماتی زد که فعالیتهای شیخنشین بحرین را به کلی خنثی نمود. به نوشتة این روزنامه، در محافل سیاسی اشارة صریح شاه را به موضوع بحرین که خطاب به خبرگزاری آلمان گفته بود «ما با بحرین از نظر جغرافیایی و تاریخی بستگی کامل داریم»، با فعالیت وزارت امور خارجة ایران بیارتباط نمیدانند. چند روز دیگر مقامات برجستة نظامی آمریکا و انگلستان برای شرکت در کمیتة نظامی کشورهای عضو پیمان سنتو به تهران میآیند. محافل سیاسی برای تشکیل کمیتة نظامی پیمان سنتو که برای اولین بار در تهران تشکیل میگردد، اهمیت خاصی قایل هستند. در این کمیتة نظامی که ریاست آن به عهدة تیمسار ارتشبد حجازی، رئیس ستاد کل بزرگ ارتشتاران است، رؤسای برجستة ارتشهای ترکیه و پاکستان نیز شرکت میکنند و پیرامون حفظ امنیت و صلح در کشورهای عضو منطقة پیمان مرکزی و اتخاذ تصمیماتی جهت جلوگیری از هر نوع حادثة احتمالی، مذاکراتی به عمل خواهند آورد.[11]
± دیدار سفیر جدید ایران در پاریس با رئیسجمهور فرانسه
رئیسجمهور فرانسه، شرکت در توسعة اقتصادی ایران را علاقه و آرزوی فرانسه میداند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، امیرخسرو افشار، سفیرکبیر جدید ایران در پاریس، امروز طی مراسمی در کاخ الیزه، استوارنامة خود را به ژنرال دوگل، رییسجمهور فرانسه تسلیم کرد. افشار در این دیدار با اشاره به سوابق روابط دوجانبه گفت: «مناسبات ایران و فرانسه در زمینههای فرهنگی بسیار باارزش است و ایرانیها از نظر فرهنگی، فرانسه را یک کشور ممتاز میدانند». ژنرال دوگل هم در پاسخ، ضمن اشاره به رشتههای دوستی که دو ملت ایران و فرانسه را به هم پیوند میدهد، گفت: «این دوستی بیش از پیش احساسات دو ملت را در کمک به صلح جهانی به هم نزدیک میکند». ژنرال دوگل پس از اظهار مسرت از سفر آیندة خود به تهران، تأکید کرد که فرانسه علاقة زیادی به ایران دارد و آرزومند است بیش از پیش در کوششهای این کشور در راه توسعة اقتصادی سهیم شود.[12]
± عمارت جدید سفارت انگلیس در تهران
عمارت جدید سفارت انگلیس در تهران، حداکثر تا سه ماه دیگر از زیر دست مهندس و معمار و بنا خارج خواهد شد. این ساختمان عظیم که دارای 150 اتاق مجهز به تمام وسایل اداری است، زیر نظر وزارت خدمات اجتماعی انگلستان و با نقشة مهندسین انگلیسی و از روی استیل ساختمانهای جدید لندن بنا گردیده ولی قسمت اعظم مصالح آن در ایران تهیه شده است.
سفارت انگلیس در تهران از جمله سفارتخانههای مهمی است که به علت داشتن کارمندان زیاد، دارای ادارة بهداری و یک داروخانة مجهز در داخل باغ سفارت است.[13]
پینوشتها:
[1]. مدرسه فیضیه به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 52.
[2]. صحیفه امام، جلد اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ، 1378، ص 185.
[3]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، جلد 2: فیضیه، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص146.
[4]. اسناد انقلاب اسلامى، ج 1، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 76 و 77.
[5]. دوانی، علی، نهضت روحانیون ایران، جلد 3، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 325.
[6]. بایگانی اسناد دفتر ادبیات انقلاب اسلامی، حوزه هنری.
[7]. دوانی، علی، همان، ص 291.
[8]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، همان، ص 142.
[9]. روزنامه کیهان، ش5925، 1/2/1342، ص 1 و 11.
[10]. همان، ص 1 و 9.
[11]. روزنامه اراده آذربایجان، ش494، 31/1/1342، ص 1 و 2.
[12]. روزنامه پست تهران، ش 2876، 1/2/1342، ص 7.
[13]. هفته نامه دنیا، ش740، 31/1/1342، ص 3.
