سهشنبه 13 فروردین 1342 / 7 ذیقعده 1382 / 2 آوریل 1963
6 بازدید
± توهین شاه به مخالفین اصلاحات ارضی
محمدرضا پهلوی بامداد امروز در میان استقبال گروهی از اهالی که در مسیر عبور خودرو وی صف کشیده بودند، وارد بیرجند شد و بلافاصله روانة دبستان شوکتی شد که جمعی از اهالی شهر در آنجا جمع شده بودند.
ابتدا نخستوزیر به عنوان «همولایتی» اهالی بیرجند و قائنات، از طرف آنان به شاه خوشآمد گفت.[1] پس از او مهندس سالور، رئیس سازمان اصلاحات ارضی کشور، گزارشی از روند کار و پیشرفت اجرای تقسیم اراضی ارائه داد.[2]
آنگاه نوبت به محمدرضا پهلوی رسید. او پشت میزی رفت که اسناد مالکیت اراضی کشاورزان، روی آن انباشته شده بود. او تمام اسناد 1520 قطعه زمین کشاورزان را به نمایندگان آنها تحویل داد. شاه بعد از توزیع اسناد مزبور، سخنرانی کرد و ضمن دفاع از قانون اصلاحات ارضی و انقلاب سفید، هرگونه مخالفت با این اقدامات را محکوم کرد. او در ابتدای این نطق مدعی حمایت مردمی از این اقدامات شد و افزود: «لزوم و فواید و احتیاجات این کار، یعنی اصلاحات ارضی در هر نقطهای که ما قدم میگذاریم، از طرف مردم، به خصوص خود زارعین و سایر طبقات، کاملاً درک میشود [...]. این اقدامات که ما اکنون در این مملکت بدان مشغول هستیم، ما را در صف ممالک مترقی جهان پرتاب خواهد کرد».[3]
در ادامه، شاه به مخالفین اصلاحات ارضی پرداخت و آنها را عدهای «چند صد نفری» برشمرد که به زعم او، مزایای این قانون را «نمیفهمند». او در دستهبندی مخالفین گفت: «این نفهمیدن ممکن است به چند علت باشد؛ یکی اینکه اصلاً قابلیت تفکر و فهم ندارند. اینها مغزشان و فکرشان جور دیگری کار میکند. به اینها قشری میگویند. به اینها لقبهای دیگری هم میشود داد ولی خوب شاید زیاد تقصیر نداشته باشند چراکه طبیعت به مغز کوچک فرسودة کهنة اینها اجازه درک و تفکر نمیدهد».[4] شاه در معرفی دستة دیگر مخالفین اصلاحات ارضی، مالکینی را مدنظر قرار داد که فقط منافع آنی خود را میبینند و دربارة آنها گفت: «نمیفهمند که اگر مطابق این راهی که ما آن را ارائه دادهایم، قدم بردارد و از یک منافع غیرمشروع و غیرعادلانة فعلی که از راه استثمار انسانها و از راه ارباب و رعیتی به دست میآورد، صرفنظر بکند و از سرمایهای که از طریق فروش املاک [به دست میآورد]، وارد فعالیتهای دیگری در مملکت بشود مانند سرمایهگذاری در صنعت، این بعدها یک درآمد معقولی خواهد داشت. یک درآمد خوب و مشروعی خواهد داشت که هم خود او استفاده خواهد کرد و هم عدة زیادی را وادار به کار خواهد کرد”.[5] شاه دستة دیگر مخالفین را سران برخی ایلات و عشایر دانست که به گفتة او «راه زندگیشان از راه چپاول و غارت و دزدی و متأسفانه اجنبیپرستی است».[6]
شاه عمدة کار اصلاحات ارضی را تأسیس شرکتهای تعاونی مقتدر دانست و از بانک اعتبارات کشاورزی خواست که کمکهای لازم را از لحاظ وجوه و متخصصین و وسایل، در اختیار کشاورزان قرار دهد. محمدرضا پهلوی پس از محکوم کردن مخالفان اصلاحات ارضی، به طور ضمنی به انقلاب سفید پرداخت و اعطای حق رأی به زنان را رهایی از «ننگی» دانست که تا به حال نیمی از جمعیت کشور را از حقوق اولیه و ابتدایی یک جامعة متمدن و مترقی، محروم کرده بود. او مدعی شد که اصول انقلاب سفید، حقوق تازهای را به زنان، کشاورزان و کارگران اعطا کرده. شاه با اشاره به ظلم و ستمی که گهگاه برخی از مالکین و خانهای محلی در حقوق مادی، اجتماعی و ناموسی رعیت خود به عمل میآوردند، گفت: «هیچوقت نمیشنیدیم که قشریون بهخصوص بگویند که این اقدامات برخلاف دین است، برخلاف آیین است، برخلاف انصاف است. آنها این قبیل اقدامات غیرانسانی را که به منافع آنها لطمه نمیزد و به منافع موقوفاتی که میخوردند، لطمهای نمیزد، [محکوم نمیکردند چون] وجوهی که به آن قشریون بهخصوص میرسید، سر جای خودش باقی بود و این برای آنها کافی بود [...]. آن اقدامات خلاف انسانیت و این مظالم هیچکدام در نظر آنها برخلاف آیین نبود. اما حالا که رعیت از آن ظلم خلاص میشود، ناموسش در امان میماند، از تمدن امروزی برخوردار میشود، زندگیاش بهتر میشود، این به نظر آن قشری برخلاف دین و آیین است. [...] بزرگترین صدمه و لطمهای که میشود به دین و آیین زد، این است که یک عدهای به نام دین، از این اقدامات مخالف دین مبین ما بکنند[...]».[7]
شاه پس از پایان انتقادات خود از روحانیون و علمایی که به مخالفت با اصلاحات ارضی و انقلاب سفید پرداخته بودند، به اظهار نظر دربارة نقش دین در حفظ و بقای ارکان جامعه پرداخت و گفت: «از لحاظ پادشاه مملکت و مملکتداری و سیاستمداری، هیچ قومی و جامعهای را بادوام نمیبینم مگر اینکه اساس و پایة کارش بر اعتقادات عمیق دینی و مذهبی نهاده شده باشد. پس دین برای بقای ما خیلی لازم است. چه دینی بالاتر و بهتر از دین مقدس خود ما؛ دین اسلام مترقیترین ادیان جهان است. دین ابدی است. دین ابدی، دینی است که همیشه راه پیشرفت و ترقی را برای بشر و انسان باز نگاه داشته باشد و دین مبین ما اسلام، خوشبختانه همینطور است و ما میتوانیم در سایة احکام قرآن به تمام این هدفهای بزرگ ملی و هدفهای بزرگی که امروز اجتماع مترقی دنیا به آن احتیاج دارد، برسیم. هر کسی که قرآن کریم و احکام دین مبین ما را غیر از این تصور کند و هر کسی که به دروغ، ادعا داشته باشد که دین ما مخالف این اقدامات مترقیانه است، مخالف تمدن و فرهنگ و پیشرفت ملت ایران است. آن کس متأسفانه در زمرة همان قشریون است که منافع او از لحاظ موقوفات و غیره و وجوه نامشروع به خطر افتاده است. اینها جسارت و تهمت را به جاهای مضحکی رساندهاند که هر کسی که بشنود، یا خندهاش میگیرد یا به حال این بیچارهها و بدبختها غصه میخورد».[8]
شاه که روز گذشته در بازدید از بناهای آرامگاهی مشهد، محتوای اعلامیة آیتالله خمینی مبنی بر اعزام دختران به نظام وظیفه را تکذیب کرده بود، در اینجا نیز این خبر را دروغ خواند و گفت: «کار اینها را ببینید به کجا رسیده است که متوسل به چنین دروغها و تهمتهایی میشوند [...]. این بیچارگی و بدبختی این افرادی را میرساند که منافع مادی آنها به خطر افتاده است”. شاه در پایان سخنرانیاش در این مراسم اظهار امیدواری کرد که: «در راه تولید بیشتر و با مقرراتی که هست و با تقسیم عادلانهتر ثروت در میان ملت ایران، یک جامعة مرفه، با سعادت و سربلند داشته باشیم».[9]
± مذاکرة اعضای اوپک با شرکتهای نفتی
نمایندگان هشت کشور عضو اوپک امروز در ژنو گرد آمدند. هیئت مدیرة اوپک در کنفرانسی که در مقر دبیرخانة این سازمان در ژنو تشکیل داد، مذاکره بر سر راهحل رفع اختلافات با شرکتهای نفتی را در دستور کار خود قرار داد.[10] کشورهای عضو اوپک خواهان سهم بیشتری از درآمد نفت استخراجی خود بودند ولی شرکتهای نفتی با این تقاضا مخالفت داشتند. از چندی پیش، نمایندگان ایران و کنسرسیوم بینالمللی نفت از یک طرف و نمایندگان عربستان با شرکت نفتی آرامکو از سوی دیگر، به توافقاتی دربارة افزایش سهم این دو کشور از میزان درآمد نفتی خود دست یافته بودند.[11] در کنفرانس امروز اعضای اوپک، گزارش مذاکرات این دو کشور با دو شرکت نفتی مذکور بررسی شد. ریاست این جلسه را فؤاد روحانی، دبیرکل ایرانی اوپک بر عهده داشت».[12]
±دیدار وزیر امور خارجه با نخستوزیر ترکیه
غلامعباس آرام، وزیر امور خارجه که چندی پیش به اروپا سفر کرده بود، امروز در آنکارا به دیدار نخستوزیر و وزیر امور خارجة ترکیه رفت. اطلاعات بدون هرگونه توضیحی دربارة این ملاقات، از بازگشت آرام به تهران خبر داد.
±سهیم کردن کارگران در سود شرکت واحد اتوبوسرانی
امروز گروهی از کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران در محوطة منطقة 3 شرکت واحد گرد هم آمدند. در این اجتماع، ملایری، معاون وزیر کشور و مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی، از سهیم کردن کارگران در سود این شرکت خبر داد و گفت: «در اجرای قوانین ششگانه [انقلاب سفید] گام مهمی برداشتهایم و آن، سهیم کردن کارگران شرکت واحد در مازاد عواید شرکت است که از روز پانزدهم فروردین اجرا میشود».[13]
± تحلیل ریشة مخالفتها با اصلاحات ارضی و انقلاب سفید
مجلة خواندنیها در شمارة امروز خود، طی مقالهای به تحلیل ریشة مخالفتها با اصلاحات ارضی و انقلاب سفید پرداخت و مخالفین این قانون را به سه دسته تقسیم کرد: «1ـ مالکین بزرگ و فئودالها 2ـ مخالفین سیاسی دولت 3ـ عدهای از آقایون طلاب علوم دینی و روحانیون».
نویسندة مقاله، گروه اول را مالکینی دانست که هر روز توطئهای میچینند و شایعهای میسازند و چوب لای چرخ اصلاحات میگذارند و معتقد بود که دولت باید با قدرت قانونی، آنها را تعقیب و سرکوب نماید و هیچ ملاحظهای به خرج ندهد. در این مقاله مخالفین سیاسی دولت نیز اینگونه توصیف شده بودند: «مخالفین سیاسی چون تظاهر به آزادیخواهی و اصلاحطلبی دارند، بالطبع نمیتوانند صریحاً با اصلاحات مخالفت نمایند، این است که به حاشیه میپردازند. اینها در مردم تأثیر زیادی ندارند و طرفدارانشان معدود و محدود به ناراضیهای سیاسی است. اینها به فکر مردم و مملکت نیستند. دنبال وزارت و وکالت میروند [...]. به اینها زیاد نباید اهمیت داد چون واقعاً اهمیت زیادی ندارند و مردم دنبال آنها نیستند و دیگر حنایشان رنگی ندارد». نویسنده، مخالفت دستة سوم یعنی روحانیون و طلاب را «تحت تأثیر شایعات» دانست و نوشت: «تصور میکنند این اصلاحات مقدمة کارهای دیگری است. شنیدهام در بعضی مجامع روحانی شایع شده که دولت، دوشیزگان هجده و نوزده ساله را به خدمت سربازی میبرد یا اینکه در نظر است مذهب رسمی مملکت که طریقة حقة جعفری است و یکی از اصول ملیت ما به شمار میرود، از قانون اساسی حذف شود». در این مقاله ضمن بیاساس خواندن این نگرانیها، آمده که این شایعات البته برای ما که در تهران هستیم، مضحک است ولی برای فلان طلبة اردبیلی که در کنج مدرسة فیضیة قم در محیط محصوری مشغول به تحصیل است، قابل قبول است. این شایعات را با کمال زرنگی، دو دستة اول مخالفین اصلاحات، رایج میسازند برای اینکه از قوه و نفوذ دستة سوم، یعنی آقایان طلاب علوم دینی و روحانیون سوءاستفاده کنند». نویسندة این مقاله ضمن اشاره به تعصب مذهبی موجود بین مردم ایران و تأکید بر مذهب تشیع به عنوان «اساس و قوام ملیت ایران»، هرگونه مخالفت با اصول اعتقادی مردم را محکوم به شکست دانست و تأکید کرد: «برای اینکه رفع شبهه از آقایان طلاب علوم دینی و روحانیون که مورد احترام همه هستند، بشود، باید با این شایعات مبارزه کرد و صریح و علنی گفت که شرکت زنان در انتخابات، ابداً و به هیچ وجه مقدمة جلب آنها به خدمت سربازی نیست [...]. باید با آقایان طلاب علوم دینی بحث آزاد گذاشت و از آنها رفع شبهه کرد و نگذاشت این گره، پیچیدهتر و کورتر گردد و مخالفین از آن بهرهبرداری کنند».[14]
± کاهش کمکهای نظامی آمریکا به ایران
خبرگزاری آسوشیتدپرس امروز طی گزارشی به کمکهای خارجی ایالات متحده پرداخت و با اشاره به درخواست بودجة 5/4 میلیارد دلاری کندی از کنگرة آمریکا برای ارائة کمکهای خارجی، از کاهش 75 میلیون دلاری در این رقم خبر داد و نوشت که با تأکیدی که کندی بر کمک مالی بیشتر به هند و پاکستان دارد، پیشبینی میشود که قسمت اعظم این کاهش، در کمکهای نظامی به ایران و دیگر کشورها صورت گیرد. آسوشیتدپرس همچنین گزارش داد که: «پرزیدنت کندی امیدوار است که هند و پاکستان اختلاف خود را دربارة کشمیر حل کنند و با یکدیگر در دفاع از شبه قارة هند همکاری نمایند».[15]
± انتقاد رادیو مسکو از رفتار مستشاران آمریکایی در ایران
رادیو مسکو در برنامة امروز خود به انتقاد از رفتار مستشاران آمریکایی در کشورهای خاوری، بهخصوص ایران پرداخت و گفت: «این عده که گویی کشورهای خاور را فتح کردهاند، به خود اجازه میدهند که قوانین و سنن و شعائر آنها را زیر پا بگذارند». این رادیو از کشته شدن یک عابر و یک سرباز ایرانی به دست مستشاران نظامی آمریکا خبر داد و با اشاره به محاکمة آنها در ایران و با تأکید بر سبک بودن مجازاتشان افزود: «قدارهبندان آمریکایی حتی از این مجازات سبک هم اظهار نارضایتی نمودند که یعنی چه؟ مگر خلبان ارتش آمریکا به قتل یک ایرانی باید مجازات شود».[16]
پینوشتها:
[1]. روزنامه اطلاعات، ش 11058، 14/1/42، ص 15.
[2]. همان، ش 11059، 15/1/42، ص 10.
[3]. روزنامه کیهان، ش 5910، 14/1/42، ص 9.
[4]. همان، ص 11.
[5]. همان.
[6]. همان.
[7]. همان.
[8]. همان.
[9]. همان.
[10]. همان، ص 12.
[11]. همان، ش 5911، 15/1/42، ص 1.
[12]. همان، ش 5910، 14/1/42، ص 12.
[13]. روزنامه اطلاعات، ش 11058، 14/1/42، ص 16.
[14]. مجله خواندنیها، ش 56، 13/1/42، ص 8.
[15]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 10، 15/1/42، ص 2.
[16]. همان، ش 9، 14/1/42، ص 18 و 17.
